descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III U 497/15

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 14 stycznia 2016 r.

Sąd Okręgowy w Ostrołęce III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

SSO Grażyna Załęska-Bartkowiak

Orzeka

1. zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że umarza Z. S. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 09/2008 - 02/2009 w łącznej kwocie 2.515,39 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 12/2008 - 02/2009 w łącznej kwocie 1.018,05 zł, na Fundusz Pracy za okres 12/2008 - 02/2009 w łącznej kwocie 217,52 zł;

2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w P. na rzecz odwołującego kwotę 60 zł (sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 26.05.2015r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. odmówił Z. S. umorzenia należności z tytułu składek.

Z. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji. Wniósł o jej zmianę i umorzenie należności z tytułu składek.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wniósł o oddalenie odwołania. Uzasadniając swe stanowisko ZUS podniósł, że Z. S. nie spełnił warunków koniecznych do umorzenia należności, gdyż nie uiścił kosztów egzekucyjnych w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji z dnia 10.01.2014r. określającej warunki umorzenia składek.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

dnia 10.01.2014r. ZUS wydał na wniosek Z. S. decyzję, w której określił warunki umorzenia należności na podstawie ustawy z dnia 09.11.2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność (Dz.U. z 2012r., poz.1551).

W dniu 31.01.2014r. Z. S. złożył wniosek o rozłożenie na raty należności z tytułu składek niepodlegających umorzeniu. Dnia 11.04.2014r. ZUS podpisał ze Z. S. umowę o rozłożenie na raty tych należności, które nie podlegały abolicji. Umową zostały objęte należności z tytułu składek oraz odsetki. Umowa nie obejmowała kosztów egzekucyjnych. Termin płatności ostatniej raty przypadał na dzień 18.03.2015r. (k.30).

Z. S. wywiązał się z zawartej umowy. Przy czym nie uiścił kosztów egzekucyjnych, gdyż nie zostały one kwotowo określone w żadnym dokumencie.

Wobec powyższego ZUS zaskarżoną decyzją odmówił Z. S. umorzenia jego należności z tytułu składek, uznając, że skoro nie uiścił on kosztów egzekucyjnych w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji z dnia 10.01.2014r., to nie spełnił warunków wynikających z ustawy abolicyjnej.

Ostatecznie Z. S. uiścił w całości koszty egzekucyjne dnia 26.05.2015r.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

spór pomiędzy stronami postępowania sprowadza się jedynie do okoliczności, czy fakt uiszczenia przez Z. S. kosztów egzekucyjnych po upływie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji z dnia 10.01.2014r., stanowi w realiach przedmiotowej sprawy podstawę do odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

Zgodnie z art.1 ust.10 ustawy z dnia 09.11.2012r. o umorzeniu należności powstałych z tytułu nieopłaconych składek przez osoby prowadzące pozarolniczą działalność - warunkiem umorzenia należności, o których mowa w ust. 1 i 6, jest nieposiadanie na dzień wydania decyzji, o której mowa w ust. 13 pkt 1, niepodlegających umorzeniu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oraz na Fundusz Emerytur Pomostowych, za okres od dnia 1 stycznia 1999 r., do opłacenia których zobowiązana jest osoba prowadząca pozarolniczą działalność lub płatnik składek, o którym mowa w ust. 2, oraz należnych od tych składek odsetek za zwłokę, opłat prolongacyjnych, kosztów upomnienia, opłat dodatkowych, a także kosztów egzekucyjnych naliczonych przez dyrektora oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, naczelnika urzędu skarbowego lub komornika sądowego. Natomiast w myśl ustępu 11 ww. przepisu - niepodlegające umorzeniu należności, o których mowa w ust. 10, podlegają spłacie w terminie 12 miesięcy od dnia uprawomocnienia się decyzji określającej warunki umorzenia.

W oparciu o brzmienie ww. przepisu ZUS stanął na stanowisku, że nieuiszczenie przez odwołującego kosztów egzekucyjnych w terminie wynikającym z art.1 ust.11 ww. ustawy, powoduje konieczność umowy umorzenia składek.

Sąd nie podzielił tego stanowiska.

Decyzja z dnia 10.01.2014r. została doręczona Z. S. dnia 24.01.2014r., zatem uprawomocniła się dnia 24.01.2015r. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że z odwołującym została zawarta umowa o rozłożenie na raty należności niepodlegających umorzeniu. Ostatnia rata przypadała na dzień 18.03.2015r., a więc po upływie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji z dnia 10.01.2014r. Jest to o tyle istotne w przedmiotowej sprawie, że rozliczenie kosztów egzekucyjnych mogło nastąpić po uiszczeniu żądanych od odwołującego należności. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. prowadził egzekucję na podstawie tytułów egzekucyjnych, które obejmowały zarówno należności podlegające jak i niepodlegające umorzeniu. Z §7 umowy ratalnej wynika, że nieuiszczenie którejkolwiek z rat w pełnej wysokości skutkowałoby rozwiązaniem tej umowy, a w konsekwencji egzekucją wszystkich należności i kosztami z tym związanymi. W przypadku niewywiązania się odwołującego z obowiązku spłat ratalnych – ZUS miałby podstawy do odmowy umorzenia należności wynikających z decyzji z dnia 10.01.2014r., a tym samym rzutowałoby to na wysokość kosztów egzekucyjnych należnych od odwołującego się. Podkreślić należy, że ustawodawca w art.1 ust.10 ww. ustawy wskazuje, że koszty egzekucyjne muszą być „naliczone” przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Takie naliczenie mogło nastąpić po wywiązaniu się odwołującego z układu ratalnego.

Reasumując zatem – w realiach przedmiotowej sprawy, gdy ZUS rozłożył na raty należności przysługujące od Z. S., a termin ostatniej raty przypadał po terminie wynikającym z art.1 ust.11 ww. ustawy – odwołujący nie miał możliwości ustalenia w terminie do dnia 24.01.2015r. wysokości kosztów egzekucyjnych. Koszty te zostały naliczone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. dopiero dnia 22.04.2015r. (k.53).

W ocenie Sądu odmienna jest sytuacja dłużnika, który nie ma rozłożonej należności na raty od sytuacji dłużnika, z którym ZUS zawarł układ ratalny.

W pierwszej sytuacji znajduje wprost zastosowanie art.1 ust.10 ww. ustawy i dłużnik ma obowiązek w ciągu 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji i warunkach umorzenia zapłacić zarówno całe należności niepodlegające umorzeniu jak i koszty egzekucyjne. Jest to bowiem wystarczający okres, aby dłużnik mógł ustalić w organie prowadzącym egzekucję, jakie koszty egzekucyjne na nim ciążą.

Natomiast w sytuacji, gdy zastał zawarty układ ratalny, należy zastosować art.1 ust.12 ww. ustawy, z którego wynika, że warunek uiszczenia należności niepodlegających umorzeniu uważa się za spełniony po ich opłaceniu. Ustawodawca przewidział zatem w takiej sytuacji wyjątek od zasady, że należności winny być w całości uiszczone w terminie 12 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji ustalającej warunki umorzenia. W ocenie Sądu dotyczy to także kosztów egzekucyjnych, które uzależnione są uiszczenia należności głównej, są wobec tych należności wtórne i mogą być ustalone dopiero po uregulowaniu wymaganych należności.

Sąd przy rozstrzyganiu tej sprawy miał także na uwadze, że Z. S. ostatecznie uiścił w całości koszty egzekucyjne.

Mając to na uwadze, Sąd uznał, że w takiej sytuacji uiszczenie kosztów egzekucyjnych po upływie terminu wynikającego z art.1 ust.11 ww. ustawy nie odbiera Z. S. prawa do skorzystania z dobrodziejstwa ustawy abolicyjnej. Dlatego Sąd zmienił zaskarżoną decyzję i umorzył Z. S. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 09/2008 - 02/2009 w łącznej kwocie 2.515,39 zł, na ubezpieczenie zdrowotne za okres 12/2008 - 02/2009 w łącznej kwocie 1.018,05 zł i na Fundusz Pracy za okres 12/2008 - 02/2009 w łącznej kwocie 217,52 zł.

Z powyższych względów Sąd orzekł na podstawie art. 477 14 § 2 kpc.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art.98 kpc w zw.§12 ust.2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. Dz.U. z 2013r., poz.461 ze zm.) w pierwotnym brzmieniu. Jak bowiem wynika z §2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 29.07.2015r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2015r., poz.1079) - do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia tj. 01.08.2015r. stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji. Przedmiotowa sprawa została zainicjowana przed tą datą, zatem stosuje się do niej dotychczasowe przepisy. Analogiczny zapis znajduje się w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz.1800), który w §21 nakazuje do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia tj. 01.01.2016r. stosować przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji.