descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III U 1012/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 17 grudnia 2014 r.

Sąd Okręgowy w Przemyślu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie następującym :

Przewodniczący SSO Anna Kicman

Protokolant st. sekr. sądowy Katarzyna Maziarczyk - Kotwica

Uzasadnienie

wyroku z dnia 17 grudnia 2014 r.

Decyzją z dnia 17 lipca 2014 r., znak: (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. odmówił wnioskodawcy R. C. przyznania emerytury.

W podstawie prawnej powołano art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(Dz. U. z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Rady Ministrów

z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.).

W uzasadnieniu wskazano, że Zakład odmówił przyznania emerytury, ponieważ nie został udowodniony na dzień 1 stycznia 1999 r. 15-letni okres pracy w szczególnych warunkach, wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a jedynie 14 lat, 9 miesięcy i 23 dni.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył wnioskodawca R. C., zaskarżając ją w całości i wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez przyznanie mu prawa do emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnych warunkach.

Na uzasadnienie swojego stanowiska podał, że pracował

w szczególnych warunkach w (...) Zakładach (...) w S. w okresie od 1 sierpnia 1974 r. do 23 kwietnia 1975 r. przy remontach wanien szklarskich do wytopu szkła – 3 miesiące jako pomocnik murarza, a następnie technik stażysta i technik budowlany bezpośrednio na budowie. W dniu 23 kwietnia 1975 r. został powołany do służby wojskowej.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w R. wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte

w zaskarżonej decyzji.

Sąd Okręgowy w Przemyślu – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

ustalił następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca R. C., ur. (...), w dniu 24 czerwca 2014 r. po raz drugi złożył wniosek o emeryturę.

Na podstawie całości zgromadzonej w aktach rentowych dokumentacji, ZUS wydał zaskarżoną decyzję z dnia 17 lipca 2014 r. ZUS przyjął za udowodnione na dzień 1 stycznia 1999 r. okresy składkowe, nieskładkowe

i uzupełniające w wymiarze 25 lat, w tym w szczególnych warunkach – 14 lat, 9 miesięcy i 23 dni. Za udowodniony ZUS uznał okres pracy

w szczególnych warunkach od 1 września 1983 r. do 31 grudnia 1998 r.

(z przerwami) w O. U. w J..

Dowód: dokumentacja zawarta w aktach organu rentowego.

Ponadto Sąd ustalił, że wnioskodawca w okresie od 1 sierpnia 1974 r. do 23 kwietnia 1975 r. był zatrudniony w Sosnowieckich Zakładach (...) w S.. Początkowo pracował jako robotnik budowlany, od 1 września 1974 r. – technik stażysta, a od 1 grudnia 1974 r. – technik budowy. Jako technik kierujący zespołem robót budowlanych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy sprawował bezpośredni nadzór nad pracami murarskimi wanien szklarskich w hutach szkła. Prace te odbywały się w halach do produkcji szkła. Polegały na remoncie jednej z wanien szklarskich przy produkcji szkła na pozostałych, bez wygaszania. Remont wanny polegał na wycinaniu, wykuwaniu starego obmurza sklepień wanien wykonanego z materiałów ceramicznych ogniotrwałych, oblanych stopioną masą szklaną (krzemionką)

i obmurowaniu nowymi materiałami ceramicznymi.

Dowód:

- dokumentacja zawarta w aktach osobowych wnioskodawcy z okresu zatrudnienia w (...) w S.,

- zeznania świadka K. C.,

- zeznania świadka J. K.,

- przesłuchanie wnioskodawcy,

- opinia biegłego sadowego z zakresu bhp (k. 24-27).

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów

z dokumentów zgromadzonych w aktach rentowych, aktach osobowych wnioskodawcy, których domniemanie prawdziwości wynika z art. 244 i nast. k.p.c., a ponadto ich wiarygodność nie została obalona przez żadną ze stron.

Sąd dał wiarę zeznaniom świadków K. C., J. K. oraz wnioskodawcy R. C., jako logicznym, spójnym, wzajemnie się uzupełniającym. Wynika z nich w szczególności, w jakim charakterze

i przy jakich pracach był zatrudniony wnioskodawca w spornym okresie

w Sosnowieckich Zakładach (...) w S..

Jako wiarygodną podstawę poczynienia ustaleń faktycznych Sąd uznał dowód z opinii biegłego sądowego z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy inż. W. Ż.. Biegły w sposób jasny i czytelny opisał czynności, jakie wykonywał wnioskodawca w okresie zatrudnienia w Sosnowieckich Zakładach (...)

w S., opisał czynniki szkodliwe występujące na jego stanowisku pracy, scharakteryzował wanny szklarskie i dokonał analizy prac, jakie wykonywał R. C.. Opinia nie była kwestionowana przez żadną ze stron postępowania.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Odwołanie wnioskodawcy R. C. należy uznać za zasadne.

Na podstawie art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U.

z 2013 r., poz. 1440 ze zm.) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

1)okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat -

dla mężczyzn oraz

2)okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Emerytura, o której mowa w ust. 1, przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa

(ust. 2 art. 184).

Zgodnie z art. 32 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o emeryturach

i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ubezpieczonym urodzonym przed dniem 1 stycznia 1949 r., będącym pracownikami, o których mowa

w ust. 2 i 3, zatrudnionymi w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, przysługuje emerytura w wieku niższym niż określony w art. 27 ust. 2 i 3.

Przy ustalaniu okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach

lub w szczególnym charakterze nie uwzględnia się: okresów niewykonywania pracy, za które pracownik otrzymał po dniu 14 listopada 1991 r. wynagrodzenie lub świadczenia z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 32 ust. 1a pkt 1).

Dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia (art. 32 ust. 2).

Wiek emerytalny, o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych (ust. 4 art. 32).

Przepisy dotychczasowe to rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych

w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm.).

Zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r.

w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43

ze zm.) - pracownik, który wykonywał pracę w szczególnych warunkach określonych w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeśli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Ponadto według § 2 ust. 1 cyt. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych

w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach

lub w szczególnym charakterze była wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.

Okresy pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy

na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac

w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy.

W myśl § 3 powołanego rozporządzenia za okres zatrudnienia wymagany do uzyskania emerytury, zwany dalej "wymaganym okresem zatrudnienia", uważa się okres wynoszący 20 lat dla kobiet i 25 lat

dla mężczyzn, liczony łącznie z okresami równorzędnymi i zaliczalnymi

do okresów zatrudnienia.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była kwestia ustalenia, czy wnioskodawca był zatrudniony co najmniej 15 lat w warunkach szczególnych.

Organ rentowy uznał, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. legitymuje się stażem w szczególnych warunkach – 14 lata, 9 miesięcy i 23 dni.

Przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe wykazało, że wnioskodawca był również zatrudniony w warunkach szczególnych

w Sosnowieckich Zakładach (...) w S. w okresie od 1 grudnia 1974 r. do 23 kwietnia 1975 r., stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, na stanowisku technika budowalnego bezpośrednio przy nadzorze prac murarskich i remoncie sklepień paleniskowych wanien szklarskich (pieców).

Wskazane wyżej stanowiska wymienione są w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 ze zm.) w wykazie A, dziale XIV „Prace różne”, poz. 24 „kontrola międzyoperacyjna, kontrola jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach

i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie” oraz w załączniku nr 1 do zarządzenia nr 9 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 1 sierpnia 1983 r. w sprawie wykazu stanowisk pracy w zakładach pracy podległych ministrowi budownictwa i przemysłu materiałów budowlanych, na których wykonywane są prace w szczególnych warunkach w wykazie A, dziale XIV, poz. 10 pkt 1 „murarz pieców przemysłowych” oraz dział XIV, poz. 24, pkt 1 „stanowiska pracy, na których prace wykonywane są w warunkach szczególnych – stale

i w pełnym wymiarze czasu pracy, przy stanowisku wymienionym

w wykazie”.

W postępowaniu przed sądami pracy i ubezpieczeń społecznych okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość mogą być udowadniane wszelkimi dowodami przewidzianymi w kodeksie postępowania cywilnego, w tym również zeznaniami świadków i stron.

W postępowaniu wszczętym odwołaniem od decyzji organu rentowego Sąd kieruje się regułami dowodzenia określonymi w art. 227-309 k.p.c., zwłaszcza że w przepisach regulujących postępowanie w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych (art. 477 8 i nast. k.p.c.) nie ma jakichkolwiek odrębności lub ograniczeń. Przeciwnie, art. 473 § 1 k.p.c. stanowi, że

w sprawach z tego zakresu nie stosuje się przepisów ograniczających dopuszczalność dowodu ze świadków i z przesłuchania stron, co oznacza, że fakty, od których uzależnione jest prawo do emerytury i renty oraz wysokość tych świadczeń, mogą być wykazywane wszelkimi środkami dowodowymi,

w tym także zeznaniami świadków i stron.

Z poczynionych wyżej ustaleń wynika, że wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. wykazał łącznie ponad 15 lat pracy w warunkach szczególnych, a tym samym spełnił wszystkie przesłanki niezbędne do przyznania mu prawa do emerytury w świetle wyżej powołanych przepisów.

Zgodnie z art. 129 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z FUS, świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca,

w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu.

W niniejszej sprawie wnioskodawca wszystkie przesłanki do nabycia świadczenia spełnił od dnia 24 czerwca 2014 r., a więc od dnia złożenia wniosku emerytalnego.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c.

w związku z powołanymi wyżej przepisami prawa orzeczono, jak w sentencji wyroku.