descriptionTreść orzeczenia

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 18 grudnia 2024 r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu w Wydziale III Karnym w składzie:

Przewodniczący: sędzia Izabela Dehmel

Protokolant: protokolant sądowy Zofia Major

86 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego

w G. prowadzi księgę wieczystą nr PO 1G/00076198/2 wskutek czego pokrzywdzony dokonał zakupu powyższej nieruchomości wraz z wzniesionym na niej budynkiem mieszkalnym co do którego w procesie budowlanym poświadczono nieprawdę w dzienniku budowy nr (...)gmGn/2012 w zakresie zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym oraz warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego

w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania oraz protokołem numer (...) badań tj. sprawdzenia przewodów kominowych w postaci stwierdzenia zgodności przewodów z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną co sprowadziło do bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w trakcie użytkowania przez pokrzywdzonego budynku w postaci jego zawalenia się, czym działał na szkodę P. C.,

tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

II. w okresie od 16 sierpnia 2012 roku do 29 sierpnia 2016 roku w G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadził A. N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 299.000 złotych poprzez wprowadzenie pokrzywdzonego w błąd co do jakości, zgodności ze sztuka budowlaną, projektem oraz przepisami prawa budowlanego w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania przy zakupie nieruchomości położonej w m. D. gm. G., oznaczonej geodezyjnie jako zabudowana działka nr (...) o pow. 5 arów 86 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadzi księgę wieczystą nr PO 1G/00076198/2 wskutek czego pokrzywdzony dokonał zakupu powyższej nieruchomości wraz z wzniesionym na niej budynkiem mieszkalnym co do którego w procesie budowlanym poświadczono nieprawdę w dzienniku budowy

nr (...)gmGn/2012 w zakresie zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym oraz warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego w szczególności bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania oraz protokołem numer (...) badań tj. sprawdzenia przewodów kominowych w postaci stwierdzenia zgodności przewodów z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną co sprowadziło do bezpośredniego niebezpieczeństwa katastrofy w trakcie użytkowania przez pokrzywdzonego budynku w postaci jego zawalenia się, czym działał na szkodę A. N.

tj. o czyn z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

1. Uznaje oskarżonego K. M. (1) za winnego tego, że w okresie od 16 sierpnia 2012 roku do 20 sierpnia 2016 roku w G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził E. i P. małżonków C. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia ich w błąd co do jakości, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, przepisami prawa budowlanego i kategorii budynku mieszkalnego doprowadzając ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 299.000 zł w ten sposób, że w dniu 16 sierpnia 2012 roku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł z E. i P. małżonkami C. umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D. gm. G., oznaczonej geodezyjnie jako zabudowana działka nr (...) o pow. 5 arów 86 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadził księgę wieczystą nr (...) (obecnie (...)) wraz z wzniesionym na niej budynkiem jednorodzinnym dwulokalowym, co do którego w procesie budowlanym ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w dzienniku budowy

nr (...)gmGn/2012 co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. w zakresie terminu rozpoczęcia prac budowlanych, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym oraz warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego, oraz ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w protokole numer (...) badań co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. sprawdzenia przewodów kominowych, co do zgodności budowy przewodów kominowych z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną, a który to budynek faktycznie nie spełniał warunków bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, które to wady groziły zawaleniem się budynku, czym sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, która zagrażała życiu i zdrowiu wielu osób, czym działał na szkodę E. i P. małżonków C. tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw.

z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 21 §2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. –

w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu w zw. z art. 4 §1 k.k.

2. Uznaje oskarżonego K. M. (1) za winnego tego, że w okresie od 27 sierpnia 2012 roku do 20 sierpnia 2016 roku w G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził M. i A. małżonków N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia ich w błąd co do jakości, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, przepisami prawa budowlanego i kategorii budynku mieszkalnego doprowadzając ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 299.000 zł w ten sposób, że w dniu 27 sierpnia 2012 roku w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł z M. i A. małżonkami N. umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D. gm. G., oznaczonej geodezyjnie jako zabudowana działka nr (...) o pow. 5 arów 83 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadzi księgę wieczystą nr (...) wraz z wzniesionym na niej budynkiem jednorodzinnym dwulokalowym, co do którego w procesie budowlanym ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w dzienniku budowy nr (...)gmGn/2012 co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. w zakresie terminu rozpoczęcia prac budowlanych, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym oraz warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego, oraz ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w protokole numer (...) badań co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. sprawdzenia przewodów kominowych, co do zgodności budowy przewodów kominowych z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną, a który to budynek faktycznie nie spełniał warunków bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, które to wady groziły zawaleniem się budynku, czym sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, która zagrażała życiu i zdrowiu wielu osób, czym działał na szkodę M. i A. małżonków N. tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 21 §2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu w zw. z art. 4 §1 k.k.

3. Przyjmując, iż czyny opisane w pkt 1 i 2 stanowią ciąg przestępstw na podstawie art. 294

§ 1 k.k. w zw. z art. 11 §3 k.k. w zw. z art. 91 §1 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu w zw. z art. 4 §1 k.k. wymierza oskarżonemu K. M. (1) karę 1 (jednego) roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art. 33 § 2 i 3 k.k. –

w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierza karę 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny przyjmując, iż jedna stawka dzienna wynosi 20 (dwadzieścia) zł.

4. Na podstawie art. 41 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzeka wobec oskarżonego K. M. (1) zakaz prowadzenia działalności gospodarczej związanej ze wznoszeniem budynków i budowli na okres 5 (pięciu) lat.

5. Na podstawie art. 46 §1 k.k. orzeka wobec oskarżonego K. M. (1) na rzecz E.

i P. małżonków C. kwotę 100.000 (sto tysięcy) zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

6. Na podstawie art. 46 §1 k.k. orzeka wobec oskarżonego K. M. (1) na rzecz M. i A. małżonków N. kwotę 100.000 (sto tysięcy) zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

7. Na podstawie art. 627 k.p.k. i § 11 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 5 i §17 pkt 1 w zw. z §11 ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie zasądza od oskarżonego K. M. (1) na rzecz:

- oskarżyciela posiłkowego P. C. kwotę 2.520 (dwa tysiące pięćset dwadzieścia) zł tytułem wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika,

- oskarżycielki posiłkowej E. C. kwotę 1.920 (jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia) zł tytułem wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika,

- oskarżyciela posiłkowego A. N. kwotę 1.920 (jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia) zł tytułem wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika,

- oskarżycielki posiłkowej M. N. kwotę 1.920 (jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia) zł tytułem wydatków związanych z ustanowieniem pełnomocnika,

8. Na podstawie art. 624 § 1 k.p.k. zwalnia oskarżonego w całości od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, a w tym na podstawie art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych (Dz. U. z 1983 r., nr 49, poz. 223 z późn. zm.) nie wymierza mu opłaty.

sędzia Izabela Dehmel

Uzasadnienie

Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2024r.

Sygnatura akt

Sygn. akt III K 402/23

Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.

1. USTALENIE FAKTÓW

1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.1.1.

K. M. (1)

K. M. (1) został uznany za winnego tego, że w okresie od 16 sierpnia 2012 r. do 20 sierpnia 2016 r. w G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził E. i P. małżonków C. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia ich w błąd co do jakości, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, przepisami prawa budowlanego i kategorii budynku mieszkalnego doprowadzając ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 299.000 zł w ten sposób, że w dniu 16 sierpnia 2012 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł z E. i P. małżonkami C. umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D. gm. G., oznaczonej geodezyjnie jako zabudowana działka nr (...) o pow. 5 arów 86 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadził księgę wieczystą nr (...) (obecnie (...)) wraz z wzniesionym na niej budynkiem jednorodzinnym dwulokalowym, co do którego w procesie budowlanym ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w dzienniku budowy nr (...)gmGn/2012 co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. w zakresie terminu rozpoczęcia prac budowlanych, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym oraz warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego, oraz ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w protokole numer (...) badań co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. sprawdzenia przewodów kominowych, co do zgodności budowy przewodów kominowych z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną, a który to budynek faktycznie nie spełniał warunków bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, które to wady groziły zawaleniem się budynku, czym sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, która zagrażała życiu i zdrowiu wielu osób, czym działał na szkodę E. i P. małżonków C. tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu w zw. z art. 4 §1 k.k.

K. M. (1) został uznany za winnego tego, że w okresie od 27 sierpnia 2012 r. do 20 sierpnia 2016 r. w G., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadził M. i A. małżonków N. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem za pomocą wprowadzenia ich w błąd co do jakości, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, przepisami prawa budowlanego i kategorii budynku mieszkalnego doprowadzając ich do niekorzystnego rozporządzenia mieniem znacznej wartości w kwocie 299.000 zł w ten sposób, że w dniu 27 sierpnia 2012 r. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł z M. i A. małżonkami N. umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D. gm. G., oznaczonej geodezyjnie jako zabudowana działka nr (...) o pow. 5 arów 83 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadzi księgę wieczystą nr (...) wraz z wzniesionym na niej budynkiem jednorodzinnym dwulokalowym, co do którego w procesie budowlanym ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w dzienniku budowy nr (...)gmGn/2012 co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. w zakresie terminu rozpoczęcia prac budowlanych, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym oraz warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego, oraz ustalona osoba uprawniona do wystawienia dokumentu poświadczyła nieprawdę w protokole numer (...) badań co do okoliczności mającej znaczenie prawne tj. sprawdzenia przewodów kominowych, co do zgodności budowy przewodów kominowych z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną, a który to budynek faktycznie nie spełniał warunków bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, które to wady groziły zawaleniem się budynku, czym sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo katastrofy budowlanej, która zagrażała życiu i zdrowiu wielu osób, czym działał na szkodę M. i A. małżonków N. tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 21 §2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. – w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu w zw. z art. 4 §1 k.k.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione

Dowód

Numer karty

K. M. (1) od dnia 01 marca 1995 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (...).U.H. P (...) K. M. (1), w ramach której, od dnia 23 kwietnia 2012 r., zajmuje się realizacją robót budowlanych związanych ze wnoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych.

Od 2008 r. K. M. (1) w ramach prowadzonej działalności gospodarczej świadczył usługi w zakresie prac wykończeniowych w budynkach.

K. M. (1) w 1990 r. ukończył (...) im. A. M. na kierunku pedagogika specjalna w zakresie edukacja i rehabilitacja osób niepełnosprawnych intelektualnie. W 2003r. uzyskał tytuł wykwalifikowanego robotnika w zawodzie stolarz, zaś w 2005 r. tytuł mistrza w zawodzie stolarz. W latach 2013/2014 K. M. (1) ukończył studia podyplomowe w zakresie budownictwa z wynikiem bardzo dobrym. Działalność gospodarcza F.U.H. P (...) K. M. (1) została zawieszona w dniu 12 sierpnia 2016 r., a następnie od stycznia 2017 r. podmiot stał się znowu aktywny.

częściowo wyjaśnienia oskarżonego K. M. (1)

k. 573-573v, 695v-696, 699, 702-703

dane dotyczące F.U.H.P. (...) z Aplikacji REGON

k. 341-342

pismo Prezydenta Miasta G. dot. F.U.H.P. (...)

k. 632-633

świadectwo ukończenia studiów podyplomowych

k. 634

informacje dot. wykształcenia K. M., dyplomy

k. 693,

764-769

wizytówka firmowa F.U. P.H. (...)

k. 694

P. C. oraz A. N. są żołnierzami zawodowymi i w 2012 r. służbowo mieli zostać przeniesieni w regiony G.. W związku z tym zamierzali zakupić dom i razem z rodzinami przeprowadzić się do nowego miejsca zamieszkania. P. C. przez biuro nieruchomości znalazł ofertę F.U.H. P (...) K. M. (1), która to firma reklamowała się jako świadcząca usługi stolarskie, budowlane, instalacyjne, elektryczne, szkoleniowe oraz budowę domów od A do Z. N. skontaktował się z K. M. (1), który pokazał jemu i A. N. realizowany przez niego budynek w miejscowości S., będący w trakcie budowy, jednocześnie zapewnił, że taki budynek może wybudować w standardzie wykończenia „pod klucz”. K. M. (1) w rozmowie z małżonkami C. i N. przedstawiał się jako fachowiec w dziedzinie budownictwa, posiadający duże doświadczenie w realizacji takich inwestycji, czym wzbudził w pokrzywdzonych duże zaufanie, tym bardziej, że nie znali żadnego wykonawcy na rynku lokalnym, który mógłby wybudować dla nich dom.

zeznania pokrzywdzonych: E. i P. C.

k. 316-318, 696v-699, 699v

zeznania pokrzywdzonych: A. i M. N.

k. 336-337, 699-701,

701-702

P. i E. małżonkowie C. w dniu 25 lutego 2012r. zawarli z K. M. (1) umowę przedwstępną sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina G., obejmującą działkę gruntu o numerze 34/10, o powierzchni 0.05.86 ha.

W dniu 03 czerwca 2012 r. małżonkowie C. zawarli z K. M. (1), w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w formie spółki cywilnej (...) umowę na prace wykończeniowe. Jako przedmiot umowy strony wskazały prace wykończeniowe na budynku mieszkalnym, segment lewy według załączonej specyfikacji.

W zakresie zawartej umowy o prace wykończeniowe K. M. (1) działał jako inwestor, wszelkie prace objęte jej przedmiotem wykonywał we własnym zakresie.

częściowo wyjaśnienia oskarżonego K. M. (1)

k. 573-573v, 695v-696, 699,

702-703

zeznania pokrzywdzonych: E. i P. C.

k. 316-318, 696v-699, 699v,

775v-778

W dniu 30 kwietnia 2012r. Wójt Gminy G. wydał decyzję nr (...) o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego dwulokalowego wraz z garażem wbudowanym na działce o nr ewidencyjnym 34/8 w miejscowości D., gmina G..

Decyzją nr (...) z dnia 23 maja 2012 r. Starosta (...) po rozpatrzeniu wniosku K. i K. M. (1) z dnia 18 maja 2012 r. o pozwolenie na budowę nieruchomości zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego – dwulokalowego i dwóch zbiorników na ścieki w m. D., gmina G. dz. nr 34/8, art. 1 zaliczanego do kat. – I, według projektu opracowanego przez mgr inż. arch. T. W. z adaptacją wykonaną przez inż. S. M..

decyzja nr (...) o warunkach zabudowy

k. 279-281

adaptacja projektu domu jednorodzinnego „MALTA 2”,

k. 275-277, 294-305, 494, 495

decyzja nr (...) z dnia 23.05.2012r. dotycząca udzielenia pozwolenia na budowę

k. 158

Kierownikiem budowy na nieruchomości był W. H., który pismem z dnia 15 czerwca 2012r. złożył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w G. oświadczenie o podjęciu obowiązków kierownika budowy obiektu jednorodzinnego budynku mieszkalnego – dwulokalowego i dwóch zbiorników na ścieki w m. D., gmina G. dz. Nr 34/8.

Wszystkie prace murarskie tj. fundamenty, zalanie ław fundamentowych, wymurowanie kondygnacji i kominów, później ułożenie stropu i zalanie go, wymurowanie ścianek u góry i szczytów i kominy nad dachem wykonywała wynajęta przez K. M. (1) firma podwykonawcza Zakład (...).

oświadczenia o podjęciu obowiązków kierownika budowy z 15.06.2012 r.,

k. 159

zeznania świadka M. K.

k. 775v-778

rachunek wystawiony przez KON-BUD M. K. z dnia 19.05.2019 r.

k. 631

K. M. (1), nie posiadając decyzji o warunkach zabudowy, jak również pozwolenia na budowę rozpoczął prace budowlane w D. na działce nr (...) pod koniec marca 2012r.

N. pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. zawiadomił Powiatowy Inspektorat Nadzoru o terminie rozpoczęcia w dniu 22 czerwca 2012r. robót budowlanych przy realizacji inwestycji w miejscowości D. na działce nr (...) polegającej na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego - dwulokalowego i dwóch zbiorników na ścieki.

Z dziennika budowy nr (...)gmGn/2012 wydanego w dniu 15 czerwca 2012r. wynika, że budowa jednorodzinnego budynku mieszkalnego dwulokalowego w miejscowości D., nr działki (...), gmina G. rozpoczęła się w dniu 22 czerwca 2012r., a zakończyła w dniu 30 lipca 2012r., gdy faktycznie prace budowlane rozpoczęto około trzy miesiące wcześniej.

Również zapisy w dzienniku budowy dotyczące terminów realizacji poszczególnych prac były inne niż faktyczne terminy ich wykonania, nadto wykazywały na niemożliwy do zrealizowania termin ich wykonania.

W dzienniku budowy w rubryce A jako wykonawcę wskazano, że budowa prowadzona będzie „systemem gospodarczym”.

W dzienniku budowy kierownik budowy W. H. oświadczył, że obiekt budowlany wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami i obowiązującymi Polskimi Normami, co było całkowicie niezgodne z prawdą.

zawiadomienia o terminie rozpoczęcia robót budowlanych z dnia 15.06.2012 r.,

k. 157

dziennik budowy nr (...)gmGn/2012

k. 181-186

opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy budowlanego z dziedziny konstrukcyjno – budowlanej N. S. z dnia 20.02.2018 r.

k. 529-531

zeznania M. K.

k. 775v-778

zeznania pokrzywdzonych

E. i P. C.

k. 316-318, 696v-699, 699v,

775v-778

W protokole nr (...) z dnia 30 lipca 2012 r. dotyczącym sprawdzenia przewodów kominowych w domu jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej w miejscowości D., nr działki (...) sporządzonym przez rejonowego mistrza kominiarskiego P. A. stwierdzono, że przewody kominowe pobudowane są zgodnie z projektem prawidłowo, co było niezgodne z prawdą. P. A. w protokole nie odniósł się do wady ilościowej dotyczącej przewodów w bloku kominowym zabudowanym w ścianie pomiędzy łazienką, a kuchnią – parter. Dodatkowo mistrz kominiarski winien był odnieść się do prawidłowości dokonanej zabudowy kominami ponad dachem w stosunku do obowiązującej normy budowlanej PN-89/B- (...). W protokole nie wskazano czy odbiór przewodów kominowych nastąpił w stanie surowym, czy użytkowym.

protokół nr (...) z dnia 30.07.2012 r. dotyczący sprawdzenia przewodów kominowych

k. 47

opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy budowlanego z dziedziny konstrukcyjno – budowlanej N. S. z dnia 20.02.2018 r.

k. 532

K. M. (1) pismem z dnia 31 lipca 2012 r. zawiadomił Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w G. o zakończeniu w dniu 30 lipca 2012r. budowy obiektu budowlanego tj. jednorodzinnego budynku mieszkalnego dwulokalowego i dwóch zbiorników na ścieki w miejscowości D., gmina G., nr działki (...), ark. 1.

Pismem z dnia 06 sierpnia 2012r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił, że nie zgłasza sprzeciwu w sprawie przestąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego - dwulokalowego i dwóch zbiorników na ścieki w miejscowości D., działka nr (...).

zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego z dnia 31.07.2012 r. wraz z załącznikiem w postaci karty informacyjnej,

k. 187

karta informacyjna stanowiąca załącznik do zawiadomienia o zakończeniu budowy

k. 188-189

pismo (...)

k. 190

W dniu 16 sierpnia 2012 r. E. i P. małżonkowie C. aktem notarialnym nr Rep. A 7862/2012 zawarli z K. i K. małżonkami M. umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina G., powiat (...), województwo (...) oznaczonej geodezyjnie jako działka nr (...) o powierzchni 0.05.86 ha zabudowanej, zgodnie z oświadczeniem K. M. (1) połową murowanego parterowego z zabudowie bliźniaczej budynku mieszkalnego w poddaszem użytkowym o powierzchni użytkowej 139,50 m2. dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Małżonkowie C. nabyli nieruchomość ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Cenę przedmiotu umowy strony ustaliły na kwotę 299.000 zł brutto, przy tym na poczet ceny małżonkowie C. zapłacili oskarżonemu i jego żonie ze środków własnych kwotę 49.000 zł, pozostałą natomiast kwotę 250.000 zł ze środków uzyskanych z kredytu. W § 1 umowy oskarżony K. M. (1) oświadczył, że czynności związane z umową dokonuje w związku prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. W umowie sprzedaży K. M. (1) oświadczył, że w związku z dokonaną budową budynku mieszkalnego dwulokalowego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nie zgłosił sprzeciwu w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku mieszkalnego.

akt notarialny z dnia 16.08.2012 r.

k. 355-358

W dniu 27 sierpnia 2012 r. M. i A. małżonkowie N. aktem notarialnym Rep. A nr (...) zawarli z K. i K. małżonkami M. umowę sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D., gmina G., powiat (...), województwo (...) oznaczonej geodezyjnie jako działka nr (...) o powierzchni 0.05.86 ha zabudowanej, budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w budowie bliźniaczej, niepodpiwniczonym, jednokondygnacyjnym z poddaszem użytkowym, dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadzi księgę wieczystą nr (...).

Małżonkowie N. nabyli przedmiotową nieruchomość ze środków pochodzących z majątku wspólnego. Cenę przedmiotu umowy strony ustaliły na kwotę 415.138,09 zł brutto. Umowa między małżonkami N., K. M. (1) obejmowała budowę domu z wykończeniem. W § 1 umowy K. M. (1) oświadczył, że czynności związane umową dokonuje w związku prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą.

Finalnie małżonkowie N. rozwiązali zawartą z K. M. (1) umowę o prace wykończeniowe, z uwagi na niezadowalającą jakość ich wykonania.

Nieruchomość została wydana pokrzywdzonym C. w sierpniu 2012 r., natomiast pokrzywdzonym N. we wrześniu 2012r.

W budynku zamieszkało na stałe osiem osób tj. E. i P. C. z dwojgiem małoletnich dzieci oraz M. i A. N. z dwojgiem małoletnich dzieci.

Przed wprowadzeniem do budynku, K. M. (1) przedstawił małżonkom C. i N. protokół badań - sprawdzeń przewodów kominowych, z którego wynikało, że przewody kominowe podbudowane zostały zgodnie z projektem oraz dziennik budowy potwierdzający, że nieruchomość została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budową i obowiązującymi przepisami.

W toku użytkowania budynku zaczęły ujawniać się jej wady fizyczne. Obejmowały one źle ułożoną kostkę brukową, nieprawidłowo wyprofilowane drzwi, uszkodzenia mechaniczne powierzchni, źle ułożone płytki. O ujawnionych wadach pokrzywdzeni informowali telefonicznie i poprze e-mail K. M. (1), który w reakcji na zgłoszone usterki przysyłał swoich pracowników, celem ich usunięcia. Jedną z wad ujawnioną w obu lokalach jesienią 2012r. był niesprawnie funkcjonujący kominek, którego nie można było rozpalić z uwagi na brak ciągu, nadto dym z kominka wlatywał do salonu, w związku z czym obie rodziny zaprzestały jego użytkowania. W 2013r. na ścianach budynku zaczęły powstawać pęknięcia, o czym pokrzywdzeni informowali również K. M. (1), a ten wyjaśniał, że pęknięcia powstają w związku z trwającym naturalnym procesem osiadania budynku i po jego zakończeniu, przeprowadzony będzie remont celem ich usunięcia. Pomimo reakcji ze strony K. M. (1) i podejmowanych przez niego działań w celu usunięcia wad, ostatecznie nie były one usuwane, bądź też były usuwane w sposób nieprawidłowy. Z uwagi na nieuzyskanie przez K. M. (1) pozwolenia na położenie kostki brukowej małżonkowie C. zostali zmuszeni do rozbiórki we własnym zakresie wyłożonej na zewnątrz budynku kostki brukowej.

Z czasem, pomimo zgłaszanych przez pokrzywdzonych kolejnych wad budynku, K. M. (1) zaprzestał działań zmierzających do ich usunięcia, jednocześnie kontakt z nim stawał się coraz bardziej utrudniony, gdyż nie odbierał telefonów, bądź odmawiał usunięcia wad powołując się na brak czasu, tłumacząc to swoją trudną sytuacją osobistą. Ostatecznie małżonkowie C. i N. stracili jakikolwiek kontakt z K. M. (1).

zeznania pokrzywdzonych: E. i P. C.

k. 316-318, 696v-699, 699v

zeznania pokrzywdzonych A. i M. N.

k. 336-337, 699-701, 701-702

dokumentacja fotograficzna

k. 394-401

W dniu 09 sierpniu 2014 r. w nieruchomości należącej do P. i E. C. przeprowadzono okresową kontrolę przewodów kominowych, w efekcie której stwierdzono, że w salonie w którym znajdował się kominek brak jest wentylacji grawitacyjnej oraz brak dopływu powietrza pod palenisko, co powoduje cofanie się spalin do pomieszczenia. Wskazano też na konieczność zainstalowania wentylacji grawitacyjnej pomieszczenia, gdzie znajduje się kominek celem odprowadzenia spalin z pomieszczenia w razie ich wypływu z paleniska. Wskazano również na konieczność instalacji wentylacji grawitacyjnej w kuchni, która wymagana jest przy maszynkach gazowych. Zalecono również podniesienie przewodu kominowego ponad kalenicę, gdyż przy silnym wietrze powstają zawirowania powodujące osłabienie, a nawet całkowity brak ciągu kominowego oraz zamontowanie wyczystki w przewodzie kominowym od kominka, chyba, że palenisko zostanie połączone przewodem pod kątem 45 stopni.

zeznania pokrzywdzonych: E. i P. C.

k. 316-318, 696v-699, 699v

zeznania pokrzywdzonych: A. i M. N.

k. 336-337, 699-701, 701-702

protokół nr (...) z dnia 09.08.2014 r. dotyczący okresowej kontroli przewodów kominowych

k. 48

zeznania świadka P. M.

k. 880v-832

zeznania świadka M. M. (3)

k. 330-331, 772-773, 775-775v

usterki do usunięcia wskazane przez kontrolującego kominiarza P. M.

k. 333

W związku z pogarszającym się stanem technicznym budynku E. i P. C. oraz M. i A. N. pismem z dnia 07 lipca 2016 r. zwrócili się do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. z prośbą o zajęcie stanowiska i ocenę możliwości dalszego bezpiecznego użytkowania przedmiotowej nieruchomości. N. na dzień 25 lipca 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. wyznaczył kontrolę z utrzymania budynku zlokalizowanego na terenie działki nr (...) położonej w m. (...), (...)-(...) G..

Podczas czynności przeprowadzonych przez (...) stwierdził występowanie pęknięć na ścianach budynku, ugięcie stropu wskazując, że obiekt budowlany stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia z uwagi na niezgodne z projektem budowalnym wykonanie stropu.

Pismem z dnia 29 lipca 2016r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie konstrukcji oraz przewodów kominowych budynku mieszkalnego zlokalizowanego w m. D. 20A (nr działki (...)).

Decyzją z dnia 08 sierpnia 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru B. w G. nakazał P. i E. małżonkom C. oraz M. i P. małżonkom N. podstemplować strop w nieruchomości minimum trzema stemplami drewnianymi o średnicy minimum 10 cm w miejscu największego ugięcia stropu i stemple te odpowiednio zaklinować, w salonie pod stemplami umieścić podwalinę z tarcicy iglastej o grubości minimum 50 mm i szerokości minimum 16 cm, przy czym prace te wykonać pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane i aktualną przynależność do izby budownictwa. Ta sama decyzją zakazano pokrzywdzonym użytkować kominka znajdującego się w salonie. Wskazano, że prace te należy wykonać niezwłocznie, najpóźniej w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia decyzji. Ze względu na zagrożenie zdrowia lub życia ludzi, zgodnie z art. 108 ust. 1 k.p.a., decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa nieruchomość stwarza zagrożenie dla życia i mienia.

Zgodnie z postanowieniami decyzji pismem z dnia 30 sierpnia 2016r. małżonkowi C. i N. poinformowali Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G., iż wykonali podparcie stropu stemplami w salonie, poprzez umieszczenie pod sufitem przez całą jego długość belki, która została podparta czterema słupami. Wykonanie tego zabezpieczenia spowolniło proces powstawania kolejnych wad, jednak nie wyeliminowało go w całości.

pismo pokrzywdzonych E. i P. C. z dnia 07.07.2016 r.

k. 223

pismo pokrzywdzonych M. i A. N. z dnia 07.07.2016 r.

k. 225

zeznania świadka A. P.

k. 327-328, 770v-771v

zeznania świadka M. M. (3)

k. 330-331, 772-773, 775-775v

zeznania świadka M. K.

k. 775v-778v

zeznania świadka P. M.

k. 830v-832

zawiadomienie o kontroli utrzymania budynku z dnia 13.07.2016 r.

k. 228

protokół nr (...) z dnia 25.07.2016 r. odnośnie kontroli obiektu budowalnego

k. 233-238, 239-241

zawiadomienie (...) w G. o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia 29.07.2016 r.

k. 245-246

decyzja (...) w G. z dnia 08.08.2016 r.

k. 267-268, 270-271,

pismo pokrzywdzonych do (...) z dn. 30.08.2016 r.

k. 273, 274

Stan techniczny budynku mieszkalnego położonego w miejscowości D., posadowionego na nieruchomości oznaczonej jako działka nr (...) jest zły.

W trakcie realizacji inwestycji dokonano samowolnych zmian w sposobie zabudowy głównych elementów konstrukcyjnych niezgodnie z wymogami ustalonymi zatwierdzoną i uzgodnioną dokumentacją projektową, tj. sposobu zabudowy stropu międzykondygnacyjnego (zabudowy stropu nad parterem), zastępując przewidziane przez projekt elementy żelbetowe monolityczne (fragmenty żelbetowe wylewane "na mokro"), elementami prefabrykowanymi w całym stropie, które nie spełniały wymaganych parametrów wytrzymałościowych.

Przekroczona została również dopuszczalna nośność żeber stropowych, co stanowi zagrożenie zniszczenia stropu nad parterem, a w konsekwencji możliwość powstania katastrofy budowlanej.

Zabudowę wykonano niezgodnie ze sztuką budowlaną, z dokumentacją projektową, niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę - decyzja nr (...) z dn. 23.05.2012r. - określającymi zabudowę budynku wg projektu mgr inż. arch. T. W. z adaptacją wykonaną przez inż. S. M..

W trakcie budowy budynku mieszkalnego dokonywane były przeróbki przewodów wentylacyjnych i kominowych, bez odniesienia do potrzeb budynku. Adaptacje te winny być wykonywane przez projektanta, co jednak nie miało miejsca.

Blok kominowy zlokalizowany przy kuchni powinien posiadać minimum cztery przewody kanałowe, zaś istniejąca zabudowa 3-przewodowym blokiem kominowym w zakresie zabezpieczenia właściwej wentylacji dla pomieszczeń węzłów sanitarnych i kuchni nie spełnia stosownych wymogów normowych.

Nadto wybudowany komin dymowy jest zbyt niski i wymaga nadbudowy o min. 45 cm. Również zbyt niski jest komin w bloku spalinowo – wentylacyjny, który maga nadbudowy o min. 75 cm.

Zamontowane w obu domach kominki nie spełniają wymogów bezpieczeństwa użytkowania i stosownych przepisów określających warunki zabudowy (wadliwy materiał elementów czopuchowych tj. przewodów odprowdzających spaliny do komina). K. wymagają przebudowy wynikającej z wymogów bezpieczeństwa użytkowania i stosownych przepisów określających warunki właściwej zabudowy oraz nadbudowy komina ponad połacią dachową do wymaganej wysokości, gdyż w obecnym stanie użytkowanie kominków stanowi zagrożenie życia i zdrowia mieszkańców obiektu.

W projekcie budowlanym „ (...)” założono wykonanie dwóch niezależnych ścian murowanych przedzielonych stosowną dylatacją, a projekt adaptacyjny nie wprowadził zmian w tym zakresie. Faktycznie w budynku wykonana została ściana konstrukcyjna wewnętrzna jednowarstwowa o grubości 25 cm, co jest niezgodne z projektem podstawowym i adaptacyjnym powstałego obiektu mieszkalnego, nadto ściana nie spełnia potrzebnych wymogów normowych w zakresie izolacyjności akustycznej.

Wady techniczne budynku w postaci pęknięcia oraz zarysowania ścian na poddaszu powodują, że w elementach budynku są przekroczone stany graniczne przydatności do użytkowania określone w ust. 1, 3 §204 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pęknięcia i zarysowania ścian poddasza spowodowane są wadliwym wykonaniem stropu, który posiada zbyt małą sztywność. Ilość, kształt i szerokość pęknięć ścian wskazuje na zagrożenie przekroczenia stanu granicznego nośności w stropie - istnieje zagrożenie zawalenia się stropu, a wada ta uniemożliwia bezpieczne użytkowanie budynku.

Wada techniczna budynku polegająca na montażu kominka w pomieszczeniu bez kanału wentylacyjnego powoduje, iż nie zostały spełnione wymagania określone w §132 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz uniemożliwia spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa użytkowania, określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dn. 07.07.1994r. Prawo budowlane.

Wada techniczna budynku polegająca na montażu kuchenki gazowej i wentylacji mechanicznej w kuchni powoduje, iż nie zostały spełnione wymagania określone w §150 ust. 9 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz uniemożliwia spełnienie wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa użytkowania, określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 c ustawy z dn. 07.07.1994r. Prawo budowlane.

Budynek mieszkalny został wybudowany niezgodnie z dokumentacją projektową, niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę - decyzja nr (...) z dnia 23 maja 2012 r. Starosty (...) określającymi zabudowę budynku według projektu mgr inż. arch. T. W. z adaptacją wykonaną przez inż. S. M., niezgodnie ze sztuką budowlaną i niezgodnie z przepisami prawa budowlanego.

Dokonane zmiany dokonane zostały na polecenie K. M. (1), za jego wiedzą i zgodą.

Budynek w chwili sprzedaży nieruchomości nie spełniał warunków bezpieczeństwa konstrukcji wymaganych przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, odpowiednich warunków higienicznych, zdrowotnych oraz ochrony środowiska oraz ochrony przed hałasem i drganiami.

Wady budynku nie pozwalają na jego dalsze bezpieczne użytkowanie.

opinia biegłego sądowego z dziedziny budownictwa W. D. (1) z dnia 26.02.2016 r. sporządzona w sprawie sygn. akt I C 708/15

k. 64-94,

ustna opinia biegłego sądowego z dziedziny budownictwa W. D. z dnia 14.07.2016 r.

k. 457-458v

opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy budowlanego z dziedziny konstrukcyjno – budowlanej N. S. z dnia 20.02.2018 r.

k. 496-543

Z uwagi na występujące zagrożenie zdrowia i życia oraz ujawnianie się kolejnych wad budynku, w sierpniu 2018 r. rodzina N. wyprowadziła się z miejsca zamieszkania. Taką decyzję podjęła również rodzina C., która wyprowadziła się w 2020r.

W dniu 16 kwietni 2019r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w Gnieźnie wydał postanowienie o przedstawieniu zarzutów zarzucając P. A., że w dniu 30 lipca 2012r. w G. przeprowadzając kontrolę jako osoba posiadająca uprawienia mistrza kominiarskiego poświadczył nieprawdę w protokole nr (...) badań - sprawdzeń przewodów kominowych i połączeń dymowych, spalinowych, wentylacyjnych oraz urządzeń pomocniczo - kominowych w budynku położonym w miejscowości D. działka (...) w ten sposób, że w wyniku dokonanych sprawdzeń oświadczył, że przewody kominowe pobudowane są zgodnie z projektem prawidłowo, podczas gdy trzon kominowy znajdujący się w salonie mieszkania D. 20A zabudowany został niezgodnie z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną, skutkującej brakiem wentylacji grawitacyjnej, która to okoliczność miała znaczenie prawne tj. o przestępstwo z art. 271 §1 k.k.

postanowienie o przedstawieniu zarzutów

k. 802

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 30 marca 2021 r. w sprawie II K 485/16 K. M. (1) został uznany za winnego tego, że w okresie od września 2011r. do 31 stycznia 2012r. w miejscowości S. wykonał na działkach oznaczonych numerami (...) bez wymaganego zgłoszenia roboty budowlane polegające na budowie jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej i dwóch zbiorników na ścieki tj. wykroczenia z art. 93 pkt 13 ustawy Prawo budowlane oraz tego, że w dniu 08 lutego 2012r. w G. chcąc, aby W. H. pełniący funkcję kierownika budowy popełnił czyn zabroniony polegający na poświadczeniu w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w okresie od 08 lutego do 16 marca 2012r. w miejscowości S. w dzienniku budowy nr (...)mgGn/2012 nieprawdy co do okoliczności mających istotne znaczenie prawne tj. co do terminu rozpoczęcia i czasu wykonania robót, zakresu wykonanych robót oraz zgodności robót budowlanych i wykończeniowych ze sztuką budowlaną i projektem, nakłaniał go do tego tj. przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które wymierzono mu karę 150 stawek dziennych grzywny po 20 zł każda. Wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 06 maja 2022 r. w sprawie XVII Ka 241/22.

Wyrok

k. 718-718v, 719

Wyrokiem Sądu Rejonowego w Gnieźnie z dnia 14 kwietnia 2016 r., sygn. II K 998/15 uznając winę i sprawstwo W. H. w zakresie zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że w okresie od 08 lutego do 16 marca 2012r. w miejscowości S. w krótkich odstępach czasu w wykonaniu z góry powziętego zamiaru będąc kierownikiem budowy nr (...)mgGn/2012 nieprawdę co do okoliczności mających istotne znaczenie prawne tj. co do terminu rozpoczęcia i czasu wykonania robót, zakresu wykonanych robót oraz zgodności robót budowlanych i wykończeniowych ze sztuką budowlaną i projektem, co stanowi wypadek mniejszej wagi tj. przestępstwa z art. 18 § 2 k.k. w zw. z art. 271 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k., postępowanie wobec W. H. warunkowo umorzono na okres 2 lat próby, a także orzeczono środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 600 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.

Wyrok

k. 740

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 24 maja 2019 r. w sprawie XVIII C 1062/18, utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 20 maja 2021 r. w sprawie I ACa 999/19 zasądzono do K. M. (2) i K. M. (1) na rzecz E. i P. C. kwotę 419.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem zwrotu ceny oraz naprawienia szkody w związku z oświadczeniem z dnia 28 czerwca 2017 r. o odstąpieniu od zawartej umowy sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D. gm. G., oznaczonej geodezyjnie jako zabudowana działka nr (...) o pow. 5 arów 86 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadził księgę wieczystą nr (...) (obecnie (...)).

wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu, sygn. XVIII C 1062/18 z uzasadnieniem

k. 857-870

wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, sygn. akt I ACa 999/19

k. 871-888

Wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 12 marca 2019 r. w sprawie XII C 709/17 zasądzono do K. M. (2) i K. M. (1) na rzecz M. i A. N. kwotę 415.138,09 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie tytułem zwrotu ceny w związku z oświadczeniem z dnia 27 stycznia 2017 r. o odstąpieniu od zawartej umowy sprzedaży nieruchomości położonej w miejscowości D. gm. G., oznaczonej geodezyjnie jako zabudowana działka nr (...) o pow. 5 arów 86 metrów kwadratowych dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadził księgę wieczystą nr (...) (obecnie (...)).

wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu, sygn. XII C 709/17 z uzasadnieniem

k. 889-897v

K. M. (1) ma 59 lat, jest żonaty, nie posiada nikogo na utrzymaniu, nie ma majątku, ma wykształcenie wyższe, jest zatrudniony na stanowisku pracownika biurowego w firmie (...) i osiąga z tego tytułu dochód miesięczny w kwocie 3.200 zł netto (praca w wymiarze pełnego etatu).

karta karna

k. 610

1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)

1.2.1.

Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione

Dowód

Numer karty

2. OCena DOWOdów

2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

częściowo wyjaśnienia oskarżonego K. M. (1)

Sąd dał wiarę wyjaśnieniom oskarżonego wyłącznie w zakresie w jakim były one bezsporne bądź korespondowały ze zgromadzonym w niniejszej sprawie materiałem dowodowym stanowiącym podstawę poczynionych ustaleń faktycznych. Skład nie znalazł podstaw do odmówienia prawdziwości wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie w jakim przyznał, że prowadził działalność gospodarczą w ramach F.U.H.P. (...) i sprzedał pokrzywdzonym nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym położoną w miejscowości D. 20A i 20 B, gmina G. w 2012r. Wyjaśnienia te korespondowały z zeznaniami pokrzywdzonych P. i E. C. oraz A. i M. N., zeznaniami świadków M. K. czy M. M. (3), nadto znalazły potwierdzenie w zgromadzonych dokumentach i jako takie stanowiły podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

zeznania pokrzywdzonych: E. i P. C.

Zeznania rzeczowe, konsekwentne, wzajemnie ze sobą korespondujące i uzupełniające się i jako takie przydatne dla poczynienia ustaleń istotnych z punktu widzenia stawianego oskarżonemu zarzutu.

Pokrzywdzeni zgodnie przestawili okoliczności związane z nabyciem nieruchomości, opisali ujawnione wady budynku, potwierdzili fakt informowania oskarżonego o nieprawidłowościach oraz opisali jego reakcję na zgłaszane sukcesywnie zastrzeżenia, co do poprawności wykonanych prac, a także wskazali na działania podjęte przez Powiatowego Inspektora Nadzory Budowlanego skutkujące wydaniem zakazu użytkowania budynku. Zeznania w powyższym zakresie znalazły potwierdzenie w dokumentach, opinii biegłego z dziedziny budownictwa i łącznie tworzyły spójną i logiczną całość. Co istotne treść zeznań pokrzywdzonych we wskazanym zakresie nie była podważana przez oskarżonego, a co za tym idzie brak było jakichkolwiek powodów by kwestionować ich wartość dowodową.

Jako wiarygodne Sąd ocenił zeznania pokrzywdzonych również w zakresie, w jakim wskazywali, że K. M. (1) w rozmowach z nimi przedstawiał się jako osoba posiadające wykształcenie budowlane, zajmująca się od lat budową domów „pod klucz”, czym wzbudził ich zaufanie i utwierdził ich w przeświadczeniu o jego rzetelności. Z zeznań pokrzywdzonych wynika, że oskarżony informował ich o wcześniej zrealizowanych inwestycjach, co więcej pokazał im wybudowany przez siebie budynek (przy czym twierdził, że niemożność jego zobaczenia w środku wynika ze specyficznego zachowania jego właścicieli, gdy z poczynionych ustaleń faktycznych wiadomym jest, że osoby te już wtedy kierowały do oskarżonego uwagi, co do jakości wykonanych prac budowlanych), jak również przekazał im wizytówkę, z której wynikało, że w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zajmuje się kompleksową budową i wykończeniem budynków mieszkalnych. W świetle zasad doświadczenia życiowego oczywistym jest, że deklarowane wieloletnie doświadczenie w branży, połączone z prezentacją wcześniej zrealizowanych inwestycji mogło wzbudzić w pokrzywdzonych przeświadczenie, co do profesjonalizmu K. M. (1) i rodzić przekonanie, iż wybudowany przez niego budynek został wykonany zgodnie z przepisami prawa budowlanego i sztuką budowlaną.

Znamienne jest przy tym, że pokrzywdzeni przyznali, iż proponowali zmiany do projektu do których oskarżony nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń, a co rodziło w nich przekonanie, że są one dopuszczalne i przeprowadzone zostaną w sposób prawnie dozwolony i zgodnie ze sztuką budowlaną. Nie sposób, bowiem racjonalnie twierdzić, że pokrzywdzeni świadomie zdecydowali się na dokonanie zmian w sposób sprzeczny z projektem budowlanym i wydanym pozwoleniem na budowę, a finalnie, inwestując w to znaczne środki finansowe, zakupili obarczoną tak istotnymi wadami nieruchomość. Jeszcze większym kuriozum byłoby twierdzenie, że pokrzywdzeni świadomie zdecydowali się na zakup domu, który faktycznie nie spełniał warunków bezpieczeństwa konstrukcji, bezpieczeństwa pożarowego, bezpieczeństwa użytkowania, a zakres istniejących wad groził zawaleniem się budynku.

Pokrzywdzeni wskazali również, że K. M. (1) przed ich wprowadzeniem się do budynku przedstawił im protokół badań - sprawdzeń przewodów kominowych, z którego wynikało, że przewody kominowe podbudowane zostały zgodnie z projektem oraz dziennik budowy potwierdzający, że nieruchomość została wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budową i obowiązującymi przepisami. Dokumenty na które powoływali się pokrzywdzeni zostały sporządzone w toku procesu budowlanego i stanowiły podstawę uzyskania od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez oskarżonego pozwolenia na użytkowanie budynku. Oczywistym jest, zatem że przedmiotowe dokumenty sporządzone przez uprawnione do tego osoby, posiadające fachową wiedzę i przygotowanie zawodowe dawały pokrzywdzonym uzasadnioną pewność, co do okoliczności w nich potwierdzonych.

Jako wiarygodne Sąd ocenił również zeznania pokrzywdzonych, w których wskazywali, że przedmiotem umowy sprzedaży miał być dom w zabudowie bliźniaczej, a nie dom jednorodzinny dwulokalowy, przy czym kwestia ta omówiona została w części dotyczącej oceny wiarygodności wyjaśnień oskarżonego i pozostaje aktualna i nie ma potrzeby jej powielania.

zeznania świadka A. P.

Zeznania rzeczowe, konsekwentne, w pełni korespondujące z zebranymi w sprawie dowodami z dokumentów oraz opinią biegłego sądowego z zakresu budownictwa i zeznaniami pokrzywdzonych P. i E. C. oraz A. i M. N. i jako takie w pełni wiarygodne.

zeznania świadka M. K.

Świadek potwierdził fakt wykonania prac murarskich związanych z wzniesieniem budynku będącego przedmiotem postępowania, w sposób rzeczowy i fachowy odniósł się do kwestii związanych z ujawnionymi wadami budynku, zgodności jego wykonania z projektem budowlanym i sztuką budowlaną. Zeznania świadka w tym zakresie w pełni korespondowały z opinią biegłego sądowego z zakresu budownictwa i w związku z tym nie budziły zastrzeżeń, co do ich rzetelności. Z zeznań świadka wynikało jednocześnie, że prace murarskie związane ze wzniesieniem budynku wykonywał nie w oparciu o projekt budowalny, lecz na polecenie K. M. (1), a w związku z tym część tych prac nie była wykonana zgodnie ze sztuką budowlaną (wymurowane zbyt krótkie kominy, wylanie stropu przed wymurowaniem całego komina), przy czym decyzje o zmianach warunkowane były minimalizacją kosztów, zaś wykonywanie przez niego prac dyktowane wolą klienta, który był płatnikiem za zlecone prace. Dokonując oceny tej części zeznań świadka należało zachować szczególną ostrożność, albowiem jako osoba wykonująca prace murarskie, co do których stwierdzono szereg nieprawidłowości sam mógł mieć interes w tym, by odpowiedzialność w tym zakresie przerzucić na oskarżonego jako inwestora. Wskazać jednakże należy, że świadek składając zeznania przed Sądem nie był zorientowany, co do przedmiotu prowadzonego postępowania, co więcej przyznał, że dopiero podczas przesłuchania dowiedział się, że sprawa dotyczy budowy w miejscowości D., co przeczy ewentualnej tezie o przygotowaniu i złożeniu zeznań konkretnej treści na użytek niniejszego postępowania. Istotne jest również, że świadek wskazał na prowadzenie prac niezgodnie ze sztuką budowlaną zarówno na wcześniejszej budowie na os. (...) w S., jak i w miejscowości D., przy czym znamienne jest to, że dotyczyło to tożsamych prac związanych z murowaniem komina, co dodatkowo uprawdopodobnia zeznania świadka, iż działanie takie było dyktowane wolą klienta, co więcej miało powtarzalny charakter. Wskazać należy również na spontaniczny charakter wypowiedzi świadka, który wprost przyznawał, że wykonywał prace w sposób wskazany przez K. M. (1), mając świadomość ich niezgodności ze sztuką budowlaną, a jednocześnie nie obawiał się własnej odpowiedzialności za takie działanie, co najlepiej skwitował słowami „ja wystawiałem rachunek, ale jak się umawiamy, że ja robię tak jak Pan chce, a nie po mojemu, to gwarancji nie ma”, a co wprost potwierdza jego wcześniejsze twierdzenia. Znamienne jest przy tym, że K. M. (1) nie kwestionował prawdziwości twierdzeń świadka, nie odniósł się do nich w żaden sposób, co więcej nigdy nie zgłaszał M. K. zastrzeżeń, co do jakości wykonanych przez niego prac, jak również nie kierował wobec niego roszczeń z tytułu nienależytego ich wykonania. W świetle zasad racjonalnego myślenia i doświadczenia życiowego uprawnione jest twierdzenie, że gdyby faktycznie K. M. (1) pozostawał w przekonaniu, iż wykonanie prac budowlanych przez M. K. zgodne było z projektem budowlanym i sztuką budowlaną, to po powzięciu informacji o ujawnionych nieprawidłowościach skierowałby przeciwko niemu odpowiednie roszczenia, tym bardziej w sytuacji kierowania wobec niego roszczeń związanych z nienależytym wykonaniem umowy przez pokrzywdzonych w niniejszej sprawie. Pamiętać należy również, że co do jakości i sposobu wykonania prac przez M. K. nie zgłaszał uwag W. H. pełniący funkcję kierownika budowy, który dodatkowo potwierdził prawidłowość wykonanych przez niego prac w dzienniku budowy, a co dodatkowo uwiarygodnia zeznania M. K. o tym, iż sposób ich wykonania był zależny od decyzji K. M. (1). Powyższe argumenty analizowane łącznie, w ocenie Sądu dają podstawę by uznać zeznania M. K. za wiarygodne, co więcej w oparciu o nie zasadne jest twierdzenie, że oskarżony K. M. (1) osobiście podejmował decyzje dotyczące sposobu wykonania poszczególnych prac, a zatem miał pełną świadomość, że wykonywane są one niezgodnie z projektem budowlanym, pozwoleniem na budowę i sztuką budowlaną.

zeznania świadka M. M. (3)

Zeznania rzeczowe, w pełni korespondujące z zebranymi w sprawie dowodami z dokumentów, opinią biegłego sądowego z zakresu budownictwa i zeznaniami pokrzywdzonych i jako takie w pełni wiarygodne.

zeznania świadka P. M.

Zeznania rzeczowe, w pełni korespondujące z zebranymi w sprawie dowodami z dokumentów, opinią biegłego sądowego z zakresu budownictwa i zeznaniami pokrzywdzonych i jako takie w pełni wiarygodne.

opinia biegłego sądowego z dziedziny budownictwa W. D. (1) z dnia 26.02.2016 r. sporządzona na potrzeby postępowania toczącego się przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie sygn. akt I C 708/15

opinia biegłego sądowego rzeczoznawcy budowlanego z dziedziny konstrukcyjno – budowlanej N. S. z dnia 20.02.2018 r.

Opinie rzetelne, fachowe, w sposób kategoryczny i wyczerpujący formułujące wnioski końcowe i jako taka stanowiące wysoce przydatny dowód dla poczynienia ustaleń faktycznych istotnych z punktu widzenia oceny zasadności zarzutów stawianych oskarżonemu.

Biegli potwierdzili fakt wykonania budynku niezgodnie z projektem, warunkami pozwolenia na budowę oraz sztuką budowlaną, opisali ujawnione wady i wskazali przyczyny ich powstania odwołując się do poszczególnych czynności podjętych w ramach realizowanego procesu inwestycyjnego, jak również wskazali na ich skutki w zakresie możliwości korzystania z budynku zgodnie z jego przeznaczeniem uznając, że stwierdzone w budynku wady nie pozwalają na dalsze i bezpieczne jego użytkowanie. Wnioski opinii były rzeczowe, wzajemnie zbieżne, znalazły również potwierdzenie w osobowym materiale dowodowym i jako takie tworzyły łącznie spójną i logiczna całość. Dodatkowo przedmiotowe opinie nie zostały zakwestionowane przez strony w toku procesu, co więcej - nie budziły one wątpliwości w tak dalekim stopniu, że nikt nie wnioskował nawet o przesłuchanie biegłych na rozprawie. Z kolei Sąd nie znalazł żadnych podstaw, by opinie te zakwestionować z urzędu. W konsekwencji Sąd przyznał opiniom biegłych przymiot pełnej wiarygodności, nie znajdując racjonalnych podstaw do podważania ich wartości dowodowej.

dokumenty

W pełni wiarygodnymi były w ocenie Sądu zgromadzone w toku całego postępowania dokumenty (z wyjątkiem dziennika budowy oraz w protokołu numer (...) dot. sprawdzenia przewodów kominowych, co do zgodności budowy przewodów kominowych z projektem budowlanym oraz sztuką budowlaną). Ich autentyczność oraz wiarygodność nie budziły wątpliwości Sądu, dowodów tych nie kwestionowały także strony w toku postępowania, a Sąd nie znalazł podstaw, by czynić to z urzędu.

2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

częściowo wyjaśnienia oskarżonego K. M. (1)

Wyjaśnienia K. M. (1) należało uznać za niewiarygodne w części w jakiej nie znalazły swojego odzwierciedlenia w dokumentacji oraz zeznaniach pokrzywdzonych i świadków.

K. M. (1) na etapie postępowania przygotowawczego nie przyznał się do zarzucanych mu czynów i odmówił złożenia wyjaśnień w sprawie (k. 573-573v). N. na etapie postępowania sądowego podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i złożył wyjaśnienia odpowiadając na pytania Sądu i obrońcy (k. 695-696).

Jako niewiarygodne należało uznać twierdzenia oskarżonego, iż nie posiadał on wiedzy z zakresu robót budowlanych, zaś jego rola jako inwestora na terenie budowy nieruchomości w miejscowości D. ograniczała się do zlecania prac podwykonawcom, co pozostaje w jawnej sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonych, jak również zeznaniami M. K..

W świetle zeznań M. K. – które Sąd uznał za wiarygodne, a o czym mowa była wyżej – osobą decyzyjną na budowie był właśnie oskarżony, który osobiście nadzorował cały proces budowlany, wydawał polecenia dotyczące sposobu wykonywania prac, czego najlepszym podsumowaniem było jego stwierdzenie „pracowałem na tym, co mówił Pan M., a nie na projekcie” (k. 777v). Powyższe potwierdziły również zeznania pokrzywdzonych, którzy wskazywali, że oskarżony na budowie zachowywał się nie tylko jak inwestor, ale też fachowiec w dziedzinie budownictwa, przy czym nie sposób przyjąć, by pokrzywdzeni uzgodnili z M. K., który był dla nich osobą całkowicie obcą, tożsame w treści zeznania.

Sąd za przyjętą przez oskarżonego linię obrony uznał również jego wyjaśnienia w zakresie w jakim twierdził, że osobą odpowiedzialną za kontrolowanie budowy był wyłącznie W. H. oraz, że za nadzór budowlany nad nieruchomością odpowiada Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, który odbierał budynek, jak również, iż nie miał świadomości, że zastosowane przez niego rozwiązania budowlane są niezgodne ze sztuką budowlaną i mogą stanowić jakiekolwiek zagrożenie.

W świetle opinii biegłego z zakresu budownictwa nie może budzić wątpliwości, że w budynku mieszkalnym dwulokalowym zlokalizowanym w miejscowości D. 20A i 20B dokonano zmian w sposobie zabudowy głównych elementów konstrukcyjnych w zakresie stropu międzykondygnacyjnego i w ten sposób dokonano samowolnej zmiany niezgodnej z dokumentacją projektową, niezgodnie z warunkami pozwolenia na budowę – decyzja nr (...) z dnia 23 maja 2012 r. Starosty (...) wg projekty mgr inż. arch. T. W. z adaptacją wykonaną przez inż. S. M.. Jednocześnie z zeznań M. K. wprost wynika, że decyzję w tym zakresie podjął K. M. (1), zaś wykonanie prac nie było prowadzone w oparciu o projekt budowlany, przy czym co istotne twierdzeń tych oskarżony nie podważał.

Wskazać należy również, że zarówno w projekcie podstawowym, jak też adaptacyjnym nie ma informacji o kominku. (...) takiej brak także w projekcie instalacyjnym, w związku z czym należało uznać, że został on wykonany poza dokumentacją projektową, na co dodatkowo wskazywał świadek P. A., jak również sam oskarżony, który przyznał, że w nieruchomości Państwa N. „zamontowano kominek, który nie był ujęty w projekcie” (k. 774). Nie sposób zatem przyjąć, że K. M. (1) nie miał świadomości, iż w zatwierdzonym projekcie budowlanym nie został przewidziany kominek, jak również nie wiedział, że zmiana w tym zakresie wymaga dokonania zmian w projekcie budowlanym i instalacyjnym. Co więcej, oskarżony w złożonych wyjaśnieniach wskazywał, że zlecał prace fachowcom, którzy powinni wykonywać je zgodnie ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę, co jak twierdził zwalniało go jako inwestora z odpowiedzialności za prawidłowość ich wykonania, przy czym w odniesieniu do montażu kominka nie potrafił wskazać podmiotu odpowiedzialnego za jego instalację, a jednocześnie nie wykluczył, iż prace te wykonał samodzielnie. W świetle powyższego bezsporne pozostaje, że K. M. (1) wykonał osobiście, bądź zlecił montaż kominka, którego wykonanie nie zostało przewidziane w projekcie budowlanym, a co za tym idzie nie zostało wykonane w oparciu o jakichkolwiek projekt budowlany i instalacyjny, a zatem było całkowitą samowolą. Tym samym oczywistym jest, że K. M. (1) sprzedając pokrzywdzonym budynek mieszkalny miał pełną świadomość, że każdorazowo montaż kominka nastąpił w sposób niezgodny z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. Konsekwentnie, zatem twierdzenia K. M. (1) o braku świadomości, że takie działanie może stanowić jakiekolwiek zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi jawi się jako całkowicie niewiarygodne, tym bardziej, że problemy związane z użytkowaniem kominka (brak cugu, wydobywanie się dymu do salonu) były zgłaszane oskarżonemu przez pokrzywdzonych, który jako rozwiązanie problemu wskazywał na konieczność otwarcia okna.

Oskarżony w złożonych wyjaśnieniach podawał również, że zaufał kierownikowi budowy, którego zatrudnił i to on miał dbać o prowadzenie dziennika budowy i o zgodność wpisów ze stanem rzeczywistym (k. 847).

Powyższe twierdzenia w świetle pozostałego materiału dowodowego i poczynionych ustaleń faktycznych jawią się jako całkowicie gołosłowne. Z zapisu w dzienniku budowy wynika, że prace budowlane rozpoczęły się w dniu 22 czerwca 2012 r., a zakończyły w dniu 30 lipca 2012r., a zatem cały proces budowlany miał się zamknąć w 39 dniach. Tymczasem z zeznań pokrzywdzonych wynika, że prace budowlane na nieruchomości rozpoczęły się już w marcu 2012r., natomiast M. K. wskazał, że prace od zalania ław fundamentowych do wykonania kominów nad dachem trwały około 3-4 miesięcy, jednocześnie zaprzeczył by był w stanie wykonać powyższe prace w okresie 20 dni. Powyższe wzajemnie zbieżne i spójne zeznania wskazują wprost, iż zapis w dzienniku budowy dotyczący rozpoczęcia robót budowlanych jest nieprawdziwy, przy czym nie sposób racjonalnie twierdzić, że oskarżony nadzorujący na co dzień budowę nie miał świadomości, co do faktycznego momentu rozpoczęcia prac, jak również niezgodności wpisów w tym zakresie w dzienniku budowy. W świetle wskazanej wyżej argumentacji należy twierdzić, że K. M. (1) miał świadomość, co do niezgodności wybudowania budynku ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę i przepisami prawa budowlanego, a co za tym idzie również, co do tego, iż zapis w dzienniku budowy w tym zakresie poświadczają nieprawdę. W tym aspekcie nie bez znaczenia pozostaje fakt, że K. M. (1) współpracował z W. H. przy realizacji budowy budynku mieszkalnego w S., gdzie ten również pełnił funkcję kierownika budowy, w związku z którą to inwestycją budowlaną obaj zostali uznani za winnych popełnienia przestępstwa poświadczenia nieprawdy w dzienniku budowy. To dodatkowo potwierdza fakt aktywnego udziału oskarżonego już we wcześniejszych procesach budowlanych realizowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w tożsamy sposób.

Jako wyraz przyjętej linii obrony Sąd uznał również wyjaśnienia oskarżonego w zakresie, w jakim odniósł się do kwestii rodzaju budynku będącego przedmiotem sprzedaży (budynek w zabudowie bliźniaczej, czy budynek jednorodzinny dwulokalowy).

Sąd nie dał wiary twierdzeniom oskarżonego, iż uzyskał pozwolenie na budowę budynku dwulokalowego i podział tego budynku miał nastąpić w wyniku jak to określił „wyodrębnienia lokali”, gdyż takie twierdzenia nie mają oparcia w dokumentach źródłowych tj. adaptacji projektu domu jednorodzinnego „MALTA 2”, a także decyzji nr (...) z dnia 23 maja 2012 r. z której jasno wynika, iż Starosta (...) zatwierdza projekt budowlany i udziela pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego – dwulokalowego i dwóch zbiorników na ścieki w m. D., gmina G., nr działki (...).

Twierdzenia oskarżonego pozostają również w sprzeczności z zeznaniami pokrzywdzonych, który stanowczo i konsekwentnie wskazywali, że przedmiotem sprzedaży był każdorazowo dom w zabudowie bliźniaczej, a co znalazło potwierdzenie w zapisach aktu notarialnego z dnia 16 sierpnia 2012 r. nr Rep. A 7862/2012 obejmującego umowę sprzedaży, której stroną byli małżonkowie C., a w którym wskazane zostało, że przedmiotem sprzedaży jest nieruchomość położona w miejscowości D., gmina G., powiat (...), województwo (...) oznaczona geodezyjnie jako działka nr (...) o powierzchni 0.05.86 ha zabudowana, zgodnie z oświadczeniem K. M. (1) połową murowanego parterowego z zabudowie bliźniaczej budynku mieszkalnego w poddaszem użytkowym o powierzchni użytkowej 139,50 m2. dla której Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Gnieźnie prowadzi księgę wieczystą nr (...), a co jedynie potwierdza stan świadomości pokrzywdzonych w zakresie rodzaju nabywanej nieruchomości.

Reasumując powyższe, wyjaśnienia K. M. (1) w zakresie, w jakim Sąd odmówił im przymiotu wiarygodności stanowiły wyraz przyjętej przez niego postawy procesowej, a ich celem było wykazanie braku jakichkolwiek zaniedbań i nieprawidłowości w procesie budowalnym z jego strony, za które odpowiedzialnością próbował obarczyć podwykonawców, kierownika budowy, czy samych pokrzywdzonych. Takie działanie miało skutkować poddaniem w wątpliwość zasadności stawianych mu zarzutów, a w konsekwencji uniknięcie odpowiedzialności karnej.

Oceniając zeznania P. A. wskazać należy, że w momencie składania przez niego zeznań w niniejszej sprawie toczy się przeciwko niemu postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Prokuraturę Rejonową w Gnieźnie w sprawie PR 2 Ds. 134.2019 (obecnie postępowanie jest zawieszone na mocy postanowienia z dnia 28.09.2022 r. – k. 803) , w którym podejrzany jest o czyn. z art. 271 § 1 k.k. bezpośrednio związany z przestępstwem zarzucanym w niniejszym postępowaniu K. M. (1). Tym samym P. A. na podstawie art. 182 § 3 k.p.k. skorzystał z prawa do odmowy składania zeznań w charakterze świadka.

Jednocześnie z wyjaśnień P. A. złożonych w sprawie PR 2 Ds. 134.2019 wynika, że kontroli dokonywał tylko jeden raz, w chwili dokonywania przeglądu w lokalach nie były podłączone kominki, również przedłożony do wglądu projekt budowlany wskazywał, że nie zostały one przewidziane do montażu, zaś okazany w toku przesłuchania projekt budowlany był odmienny od okazanego mu w trakcie kontroli. Co więcej P. A. wskazał, że w przypadku podłączenia kominka jako urządzenia grzewczego na paliwo stałe nie potwierdziłby prawidłowości podłączenia. Mając na uwadze, że w toku postępowania w sposób jednoznaczny ustalona została okoliczność, że w dokumentacji projektowej dotyczącej realizacji przedsięwzięcia budowlanego m.in. na działce nr (...), nie została przewidziana budowa kominka, a ich montaż stanowił samowolną decyzję K. M. (1) nie sposób zakwestionować twierdzeń P. A., że faktycznie przeglądu dokonał przed ich zamontowaniem. Taki sposób działania pozwalał, bowiem K. M. (1) uzyskać dokument potwierdzający przeprowadzenie kontroli przewodów kominowych, a dopiero w dalszej kolejności, mógł on dokonać montażu kominków, bez przeprowadzenia kolejnej wymaganej w takiej sytuacji kontroli przez mistrza kominiarskiego.

dziennik budowy nr (...)gmGn/2012

Na przymiot wiarygodności nie zasługiwał dokument w postaci dziennika budowy nr (...)gmGn/2012 dotyczący inwestycji realizowanej w miejscowości D. na działce (...). W tym zakresie wskazać należy, że Sąd nie kwestionuje faktu, że dokument dziennika budowy jest dokumentem prawdziwym w tym sensie, że sporządzony został w związku z prowadzoną inwestycją, zaś wpisy w nim zawarte dokonane zostały przez W. H. pełniącego funkcję kierownika budowy. Natomiast w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności opinii biegłego z zakresu budownictwa, w ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że wpisy w nim zawarte nie odzwierciedlają rzeczywistego czasokresu i przebiegu prowadzonych prac, nadto wpisy te zawierają nieprawdziwe oświadczenia kierownika budowy W. H., że prace budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym, sztuką budowlaną, warunkami pozwolenia na budowę oraz obowiązującymi przepisami i normami. Z tych przyczyn dokument ten nie mógł stanowić podstawy dokonania w sprawie ustaleń faktycznych dotyczących zakresu realizowanych prac oraz prawidłowości ich realizacji.

3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Oskarżony

☐

3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

Przestępstwa oszustwa dopuszcza się ten, kto za pomocą wprowadzenia w błąd, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. W świetle poczynionych ustaleń faktycznych nie budzi wątpliwości, że K. M. (1) wprowadził pokrzywdzonych w błąd co do jakości, zgodności ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, przepisami prawa budowlanego i kategorii budynku mieszkalnego.

Zaufanie, jakim pokrzywdzeni darzyli K. M. (1), jak również przeświadczenie o posiadaniu przez niego odpowiednich kwalifikacji jako przedsiębiorcy spowodowało, że podjęli decyzję o zakupie nieruchomości i w związku z zawartą umową sprzedaży dokonali na rzecz K. M. (1) zapłaty. Działanie oskarżonego doprowadziło, zatem do niekorzystnego rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonych, którzy w błędnym przeświadczeniu, co do stanu technicznego nieruchomości przekazali mu środki finansowe, które dla oskarżonego stanowiły korzyść majątkową. Jednocześnie K. M. (1) świadomie doprowadził pokrzywdzonych do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zaś aby osiągnąć ten cel świadomie wprowadził w błąd pokrzywdzonych co do tego, że budynek został wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, warunkami pozwolenia na budowę, projektem budowlanym oraz i przepisami prawa budowlanego, przy czym w zakresie świadomości oskarżonego, co do wad budynku aktualne pozostają rozważania przedstawione w części dotyczącej oceny wiarygodności jego wyjaśnień. W tym miejscu raz jeszcze należy jedynie wskazać na sposób działania oskarżonego tj. kreowania swojego wizerunku jako inwestora, prężnie działającego przedsiębiorcy na rynku nieruchomości, który posiada duże doświadczenie w zakresie budowania domów pod tzw. klucz, gdy faktycznie od początku realizacja inwestycji była prowadzona przez K. M. (1) w sposób sprzeczny z prawem, niezgodnie z projektem budowlanym i wydanym pozwoleniem na budowę, przy czym działania te podejmowane były przez oskarżonego z pełną świadomością, zarówno co do ich bezprawnego charakteru, jak i nieprawidłowości wykonanych prac.

Tym samym uznać należało, że oskarżony zarówno od strony przedmiotowej, jak i podmiotowej wyczerpał znamiona przestępstwa oszustwa. Nadto mając na uwadze, iż każdorazowo kwota 299.000 zł stanowiła stosowanie do treści przepisu art. 115 § 5 k.k. mienie znacznej wartości, uzasadnione było przyjęcie kwalifikacji z art. 294 § 1 k.k.

Odpowiedzialności karnej z art. 164 § 1, kk podlega ten, kto sprowadza bezpośrednie niebezpieczeństwo zdarzenia określonego w art. 163 § 1 kk m. in. w postaci zawalenia się budowli, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach.

W odniesieniu do rozumienia znamienia „wielości osób” brak jednolitego poglądu w doktrynie lub linii orzeczniczej. Wskazuje się jedynie orientacyjne wartości liczbowe pozwalające na ustalenie, czy doszło do zagrożenia życia lub zdrowia wielu osób. Jako dolna granica wielości osób przyjmowana jest liczba od 6 do 10 (zob. M. Kulik, Znamię wielości w przepisach kodeksu karnego, St. Praw. 2018/2, s. 131–150). W orzecznictwie wskazuje się jednakże, że nie ma racjonalnego powodu, dla którego określenie „wiele osób”, którym posługuje się art. 163 § 1 k.k. postrzegać „sztywno”, jako większą ilość osób niż „kilka”. Wynika z tego zatem, że „wiele” - w odniesieniu do osób - nie musi oznaczać co najmniej ich 10. Znamię wielości osób, którym posługuje się art. 163 § 1 KK, jest pojęciem ocennym i powinno być postrzegane w kontekście okoliczności konkretnego zdarzenia stanowiącego przedmiot zarzutu. Skoro znamię to nie zostało przez ustawodawcę określone w sposób konkretny, nie ma też powodu, aby w drodze wykładni przyjmować, że ma ono jednak swój jednoznaczny i precyzyjny wymiar w postaci liczby minimalnej wypełniającej dyspozycję przepisu art. 163 § 1 k.k. (vide: postanowienie SN z dn. 09.06.2020 r., V KK 231/19, postanowienie SN z dn. 11.01.2017 r., III KK 196/16, LEX nr 2186581).

Znamię „mienia w wielkich rozmiarach” odnosi się do cech przestrzennych substancji materialnej objętej zagrożeniem, nie wyraża natomiast warunku odpowiedzialności w postaci określonej wartości tego mienia (vide: uchwała SN z 19.02.2003 r., I KZP 49/02, LEX nr 74810).

Przestępstwo z art. 163 k.k. jest przestępstwem konkretnego narażenia na niebezpieczeństwo, co oznacza, że stan zagrożenia dla życia lub zdrowia wielu osób (albo dla mienia w wielkich rozmiarach), stanowiący dalszy skutek przestępnego zachowania się sprawcy polegającego na sprowadzeniu jednego ze zdarzeń wymienionych w art. 163 § 1 k.k (skutek bliższy), musi zaistnieć realnie i dotyczyć dających się określić osób.

Z poczynionych ustaleń faktycznych wynika, że trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego dwulokalowego wraz z garażem wbudowanym na działce o nr ewidencyjnym 34/8 w miejscowości D., gmina G. na polecenie K. M. (1) dokonano samowolnych zmian w sposobie zabudowy głównych elementów konstrukcyjnych niezgodnie z wymogami ustalonymi zatwierdzoną i uzgodnioną dokumentacją projektową, tj. sposobu zabudowy stropu międzykondygnacyjnego (zabudowy stropu nad parterem), zastępując przewidziane przez projekt elementy żelbetowe monolityczne, elementami prefabrykowanymi w całym stropie, które nie spełniały wymaganych parametrów wytrzymałościowych. Przekroczona została również dopuszczalna nośność żeber stropowych, co stanowi zagrożenie zniszczenia stropu nad parterem, a w konsekwencji możliwość zawalenia się budynku. Wady techniczne budynku w postaci pęknięcia oraz zarysowania ścian na poddaszu powodują, że w elementach budynku są przekroczone stany graniczne przydatności do użytkowania określone w ust. 1, 3 §204 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dn. 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Występowanie pęknięć na ścianach budynku i ugięcie stropu były na tyle istotne, że (...) podczas przeprowadzonej kontroli stwierdził, że obiekt budowlany stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia w związku z czym nakazał P. i E. małżonkom C. oraz M. i P. małżonkom N. podstemplowanie stropu wskazując, że prace te należy wykonać niezwłocznie, zaś ze względu na istniejące zagrożenie decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

Zatem należało uznać, że zawalenie się stropu w budynku mieszkalnym dwulokalowym, w których na stałe zamieszkiwało osiem osób stanowiło zdarzenie, które zagrażało życiu lub zdrowiu wielu osób, jak również mieniu w wielkich rozmiarach, a zatem wyczerpywało dyspozycję art. 163 § 1 pkt 2 kk.

Wskazać należy dalej, że znamię bezpośredniości sprowadzenia niebezpieczeństwa zdarzenia opisanego w art. 163 kk , o którym mowa w art. 164 k.k., interpretuje się przyjmując, że chodzi o niebezpieczeństwo, które grozi wprost, bez konieczności włączenia się dalszego impulsu ze strony sprawcy. O niebezpieczeństwie tego rodzaju mówi się wówczas, gdy sprawca doprowadził do takiej sytuacji, w której zagrożenie może się ziścić bez potrzeby jakichkolwiek dodatkowych działań z jego strony, dynamizujących zastany układ w wyższym stopniu, gdy może ono się samoczynnie przekształcić się w zdarzenie określone w art. 163 § 1 k.k. (vide: wyrok SA we Wrocławiu z dn. 13.03.2018r., II AKa 21/18, LEX nr 2501279).

W realiach niniejszej sprawy możliwość zawalenia się budynku z uwagi na charakter wad konstrukcyjnych była realna i mogła wystąpić samoistnie w każdym czasie bez ingerencji czy działań ze strony oskarżonego, a zatem niebezpieczeństwo to było bezpośrednie i konkretne.

Przestępstwo z art. 164 § 1 kk charakteryzuje się umyślnością w obu postaciach zamiaru. Zamiar sprawcy odnosi się do sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa zdarzenia powszechnie niebezpiecznego (vide: wyrok SN z dn. 23.11.1987 r., I KR 333/87, OSNPG 1988, Nr 12, poz. 130), nie zaś do spowodowania samego takiego zdarzenia ( vide: wyrok SN z dn. 06.08.1955 r., III K 483/55, PiP 1955, Nr 11, s. 585, oraz z 17.10.1951 r., I K 208/51, PiP 1952, Nr 1, s. 155). Oznacza to, że dla oceny strony podmiotowej nie jest wymagane uznanie, że sprawca miał zamiar doprowadzić do zdarzenia powszechnie niebezpiecznego, np. zawalenia się budowli, a konieczne jest wyłącznie ustalenie, że sprawca chciał sprowadzić bezpośrednie niebezpieczeństwo zdarzenia opisanego w art. 163 § 1 k.k. albo godził się na nie (vide: wyrok SN z dn. 21.06.1950 r., K 322/50, PiP 1950, Nr 11, s. 187). Z punktu widzenia strony podmiotowej więc do zaistnienia przestępstwa z art. 164 § 1 k.k. nie jest niezbędne ustalenie, że sprawca miał zamiar sprowadzić niebezpieczne zdarzenie, ponieważ zamiar sprawcy (tak bezpośredni, jak i ewentualny) musi jedynie dotyczyć sprowadzenia bezpośredniego niebezpieczeństwa takiego zdarzenia (vide: wyrok SN z 23.11.1987 r., I KR 333/87, OSNPG 1988, Nr 12, poz. 130).

K. M. (1), który zawodowo zajmował się działalnością gospodarczą związaną ze wznoszeniem budynków miał świadomość tego, że wprowadzenie zmian w konstrukcji budynku wymaga dokonania zmian w projekcie budowlanym przez uprawnioną do tego osobę, a następnie jego zatwierdzenia, a co za tym idzie jakiekolwiek odstępstwa od projektu jako niezgodnie z wydanymi warunkami pozwolenia na budowę są sprzeczne z prawem budowlanym. Samowolną zmianą w sposobie zabudowy głównych elementów konstrukcyjnych niezgodnie z wymogami ustalonymi zatwierdzoną i uzgodnioną dokumentacją projektową K. M. (1) sprowadził stan bezpośredniego niebezpieczeństwa zawalenia stropu budynku, przy czym nie może budzić wątpliwości, że co najmniej na to się godził. Nie sposób, bowiem zasadnie twierdzić, że dorosły, racjonalny człowiek, a tym bardziej osoba trudniąca się zarobkowo wznoszeniem budynków nie zdaje sobie sprawy, że wprowadzanie samowolnych zmian w projekcie budowlanym dotyczących sposobu wykonania stropu stwarza realne niebezpieczeństwo wykonania go w sposób grożący jego zawaleniem. Podkreślić należy również, że zgodnie z opinią biegłego ujawnione wady występowały i były wadami widocznymi, dostrzegalnymi na etapie wznoszenia budynku i odbioru poszczególnych etapów prac budowlanych, a zatem w przypadku realizacji prac budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym przez podwykonawcę (co próbował wykazać oskarżony) ujawnione zostałyby już w trakcie budowy, jeśli nie przez K. M. (1), to przez W. H., który pełnił funkcję kierownika budowy. Taka sytuacja jednakże nie miała miejsca, co więcej w dzienniku budowy W. H. zawarł oświadczenie o prawidłowości wykonania robót i ich zgodności z projektem, a co wprost świadczy o świadomości zarówno K. M. (1), jak i W. H. co do niezgodności wykonania stropu z projektem budowlanym. Co więcej, w budynku ujawniły się wady w postaci pęknięcia ścian i ugięcia stropu, co wprost wskazywało na jego niewłaściwe wykonanie, a co w powiązaniu ze świadomością K. M. (1), co do wykonania stropu niezgodnie z projektem budowlanym wprost pozwala przyjąć, że oskarżony miał świadomość niebezpieczeństwa wystąpienia katastrofy budowlanej. Pamiętać przy tym należy, że K. M. (1) w związku z zastrzeżeniami pokrzywdzonych co do jakości wykonania budynku osobiście dokonywał jego oględzin, a co za tym idzie miał świadomość rodzaju i charakteru występujących wad i pomimo tego nie podjął jakichkolwiek działań mających na celu sprawdzenie nośności stropu, a wręcz przeciwnie zapewniał pokrzywdzonych, że pęknięcia ścian i szczeliny pomiędzy nimi wynikają z naturalnego procesu osiadania budynku, co oczywiście nie było prawdą.

Reasumując, w ocenie Sądu K. M. (1) swoim zachowaniem wyczerpał od strony przedmiotowej, jak i podmiotowej znamiona przestępstwa z art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k., gdyż swoim zachowaniem sprowadził bezpośrednie niebezpieczeństwo zdarzenia, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób oraz mieniu w wielkich rozmiarach mające postać zawalenia się budynku mieszkalnego położonego w miejscowości D..

K. M. (1) swoim zachowaniem wypełnił również znamiona przestępstwa z art. 271§1 i 3 k.k.

Przestępstwo opisane w art. 271 § 1 k.k. popełnia funkcjonariusz publiczny lub inna osoba uprawniona do wystawienia dokumentu, która poświadcza w nim nieprawdę co do okoliczności mającej znaczenie prawne. Natomiast art. 271 § 3 k.k. przewiduje sprawstwo czynu określonego w § 1 w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub osobistej.

Omawiane przestępstwo jest przestępstwem indywidualnym – jego podmiotem może być jedynie funkcjonariusz publiczny (w rozumieniu art. 115§13 k.k.) lub inna osoba, którą szczególne przepisy prawne upoważniają do wystawienia dokumentu. Inną osobą uprawnioną do wystawiania dokumentu jest osoba fizyczna, która na mocy ściśle określonej, szczególnej delegacji o charakterze prawnym, istniejącej już w chwili popełnienia przez nią czynu zabronionego, jest upoważniona do wystawiania określonych dokumentów w imieniu lub na rzecz innej osoby (mocodawcy). Owo upoważnienie do wystawienia dokumentu musi odnosić się do „poświadczania” okoliczności, mających znaczenie prawne, a nie do ich oświadczania we własnym interesie (vide: wyrok SN z dn. 29.10.1998r., IV KKN 128/97; Orz. Prok. i Pr. 1999, nr 3, poz. 9). Zgodnie z przyjętymi w doktrynie i orzecznictwie poglądami, w odniesieniu do przestępstwa z art. 271 k.k. przyjmuje się, iż: „poświadczenie nieprawdy może polegać na potwierdzeniu okoliczności, która nie miała miejsca lub na przeinaczeniu rzeczywiście zaistniałej bądź na zatajeniu okoliczności, która powinna być zaświadczona w wystawianym dokumencie (vide: wyrok SN z dn. 25.11.2004r., WA 24/04, OSNwSK 2004, poz. 2206). Określone w art. 271 § 1 k.k. poświadczenie nieprawdy musi odnosić się do okoliczności mającej znaczenie prawne, a nie prawnie obojętnej. Ocena, czy konkretne okoliczności mają taki charakter, zależy od rodzaju wystawianego dokumentu.

Nie może budzić wątpliwości, że dziennik budowy nr (...)gmGn/2012 oraz protokół nr (...) z dnia 30 lipca 2012 r. dotyczący sprawdzenia przewodów kominowych w domu jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej w miejscowości D., nr działki (...) - zgodnie z definicją zawartą w art. 115 § 14 k.k. jest dokumentem. Pierwszy z nich jest dokumentem urzędowym przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót, natomiast drugi z nich stanowi dowód dokonania przeglądu, którego przeprowadzenie przed oddaniem budynku do użytkowania jest obowiązkowe.

Dokumenty te sporządzone zostały przez upoważnione do tego osoby tj. kierownika budowy W. H. i mistrza kominiarskiego P. A..

W świetle poczynionych ustaleń faktycznych nie budziło żadnych wątpliwości, że zapisy w dzienniku budowy dotyczące terminu rozpoczęcia prac budowlanych oraz oświadczenie kierownika budowy W. H., że obiekt budowlany w miejscowości D. 20A i 20B wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną, projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę, przepisami prawa budowlanego i obowiązującymi polskimi normami nie były zgodne z rzeczywistością.

Podobnie, oświadczenie mistrza kominiarskiego P. A. zawarte w protokole nr (...) z dnia 30 lipca 2012 r. , w którym stwierdzono, że przewody kominowe pobudowane są zgodnie z projektem prawidłowo było niezgodne z prawdą.

Każdorazowo poświadczenie nieprawdy odnosiło się do okoliczności mającej znaczenie prawne, albowiem oświadczenia zawarte w omawianych dokumentach miały znaczenie przy ocenie technicznej prawidłowości wykonywania budowy , zaś przedłożenie przedmiotowych dokumentów było warunkiem koniecznym przy składaniu oświadczenia o zakończeniu budowy i uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku.

W ocenie Sądu pociągnięcie do odpowiedzialności K. M. (1) za przestępstwo indywidualne z art. 271 § 1 k.k. umożliwiała konstrukcja art. 21 § 2 k.k., zgodnie z którym, jeżeli okoliczność osobista dotycząca sprawcy, wpływająca chociażby tylko na wyższą karalność, stanowi znamię czynu zabronionego, współdziałający podlega odpowiedzialności karnej przewidzianej za ten czyn, gdy o tej okoliczności wiedział, chociażby go nie dotyczyła.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe w sposób jednoznaczny wykazało, że K. M. (1) miał pełną świadomość co do tego, że zarówno W. H. - jako kierownik budowy, jak i P. A. - jako mistrz kominiarski, a więc osoby uprawnione do wystawienia dokumentu, poświadczyli w nich nieprawdę co do okoliczności kluczowych, warunkujących wydanie zezwolenia na użytkowanie budynku, przy czym rozważania dotyczące świadomości oskarżonego, co do wykonania prac budowlanych niezgodnie z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę zostały przedstawione w części dotyczącej oceny wiarygodności jego wyjaśnień i nie ma potrzeby ich powielania.

Dodatkowo K. M. (1) działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, albowiem wystawienie poświadczających nieprawdę dokumentów stanowiło warunek konieczny uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku, bez którego niemożliwa byłaby sprzedaż nieruchomości pokrzywdzonym, a z której to transakcji oskarżony miał odnieść i odniósł korzyść majątkową - co uzasadniało przyjęcie kwalifikacji prawnej z art. 271 § 3 kk.

Mając jednocześnie na uwadze, że działania K. M. (1) od początku ukierunkowane były na jeden cel tj. wybudowanie budynku mieszkalnego i jego sprzedaż, nawet z naruszeniem przepisów prawa budowlanego i w konsekwencji wywołaniem stanu zagrożenia zawalenia się budynku, a do zrealizowania tego celu konieczne było uzyskanie dokumentów poświadczających nieprawdę, a także wzbudzenie w pokrzywdzonych przeświadczenia, co do rzetelności wykonania umowy, Sąd przyjął, że działanie oskarżonego K. M. (1) w zakresie zarzucanych mu czynów każdorazowo stanowiło jedno przestępstwo kwalifikowane z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. i art. 164 § 1 k.k. w zw. z art. 163 § 1 pkt 2 k.k. i art. 271 § 1 i 3 k.k. w zw. z art. 21 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. - w brzmieniu obowiązującym w chwili czynu w zw. z art. 4 § 1 k.k.

Jednocześnie Sąd uznał, że przypisane oskarżonemu w pkt 1 i 2 wyroku czyny stanowiły ciąg przestępstw opisany w art. 91 § 1 k.k., albowiem popełnione zostały w krótkich odstępach czasu i przy wykorzystaniu takiej samej sposobności.

☐

3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem

Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej

☐

3.3. Warunkowe umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania

☐

3.4. Umorzenie postępowania

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania

☐

3.5. Uniewinnienie

Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia

4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i

środki związane z poddaniem sprawcy próbie

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia

z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się

do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

K. M. (1)

Przyjmując, że czyny przypisane w punktach 1 i 2 wyroku stanowiły ciąg przestępstw z art 91 § 1 k.k., Sąd wymierzył K. M. (1) karę 1 (jednego) roku i 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze 300 (trzystu) stawek dziennych przy przyjęciu wysokości jednej stawki na kwotę 20 (dwudziestu) zł.

Wymierzając karę Sąd miał na uwadze wszystkie dyrektywy wymiaru kary wskazane w art. 53 k.k., bacząc przede wszystkim na konieczność zachowania proporcji między społeczną szkodliwością czynu, a stopniem zawinienia.

Sąd nie znalazł żadnych okoliczności łagodzących.

Okolicznościami obciążającymi były:

- wysoka szkodliwość społeczna czynów,

- działanie umyślne z zamiarem bezpośrednim kierunkowym,

- działanie w ramach ciągu przestępstw,

- szczególnie wyrachowany sposób działania oskarżonego, który uczestnicząc profesjonalnie w obrocie gospodarczym związanym z budową nieruchomości, sprzeniewierzył się podstawowym zasadom rzetelności i uczciwości, nadużywając zaufania osób, które działały w przekonaniu, iż zgodnie z zapewnieniem wybudowany zostanie dla nich i ich rodzin bezpieczny dom, a finalnie zostały pozbawione „dachu nad głową”

- działanie motywowane chęcią jak największego zysku kosztem realizowania budowy zgodnie z projektem i sztuką budowlaną, a finalnie sprzedaż budynku w stanie zagrażającym życiu i zdrowiu jego użytkowników,

- wysokość wyrządzonej szkody, która każdorazowo wynosiła kilkaset tysięcy złotych,

- postawa oskarżonego, który nie tylko nie wyraził skruchy, a wręcz przeciwnie nie upatrywał w sobie żadnej winy, bagatelizował stwierdzone nieprawidłowości, jak również próbował zwolnić się z odpowiedzialności wskazując na brak wykształcenia kierunkowego, przy jednoczesnym podnoszeniu zarzutu w stosunku do pokrzywdzonych o braku sprawowania bieżącej kontroli w trakcie budowy,

- brak podjęcia przez oskarżonego jakiejkolwiek rzeczywistych starań o naprawienie szkody, co dobitnie świadczy o gołosłownym charakterze jego deklaracji składanych wyłącznie na użytek prowadzonego postępowania – w chwili obecnej toczące się postępowanie egzekucyjne w 90 % opiera się na zajęciu wynagrodzenia małżonki oskarżonego – przy czym z oświadczeń składanych przez oskarżonego można wnosić, że czyni on pokrzywdzonym zarzut w tym zakresie,

- wcześniejsza karalność sądowa, która wskazuje, że działania oskarżonego osądzone w niniejszej sprawie nie były incydentalne, jednorazowe lecz wpisywały się w modus operandi prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, której celem była maksymalizacja zysków, przy jednoczesnej redukcji kosztów, które to działania dodatkowo opierały się na wystawianiu dokumentów poświadczających nieprawdę, dla wykazania legalności tychże działań. To z kolei świadczy o jawnym lekceważeniu przez oskarżonego obowiązujących norm prawnych, podstawowych zasad współżycia społecznego, a co winno spotkać się z odpowiednio surową represją karną.

W związku z popełnieniem przez oskarżonego przestępstwa w celu osiągnięcia korzyści majątkowej konieczne było również orzeczenie zgodnie z art. 33 § 2 k.k. obok kary pozbawienia wolności kary grzywny.

Wymierzając oskarżonemu obok kary pozbawienia wolności, karę grzywny Sąd kierował się potrzebą kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa, a w tym zakresie zwłaszcza zapobieżeniu społecznemu poczuciu bezkarności sprawcy i braku odpowiedniej reakcji organów wymiaru sprawiedliwości na popełnienie przestępstw. Ustalona wysokość stawek dziennych w ocenie Sądu jest adekwatna do stopnia zawinienia oskarżonego i społecznej szkodliwości przypisanych mu czynów - wyrażająca się w wyżej przywołanych okolicznościach obciążających, natomiast stawka dzienna odpowiada stosunkom majątkowym i możliwościom zarobkowym oskarżonego. Sąd miał na uwadze obecną sytuację życiową i majątkową oskarżonego, który przy dołożeniu określonych starań ma faktyczne możliwości na zdobycie środków na zapłatę należności sądowych, co w sferze materialnej pozwoli mu odczuć naganność jego poczynań.

Wskazać w tym miejscu należy, że Sąd orzekając wobec oskarżonego bezwzględną karę pozbawienia wolności miał na uwadze regulację zawartą w art. 4 §1 k.k. pozwalającą zastosować ustawę obowiązującą w chwili popełnienia czynu jako względniejszą z uwagi na możliwość zastosowania instytucji warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności do lat dwóch (obecnie nieprzekraczającej roku).

Sąd uznał jednakże, że w realiach niniejszej sprawy brak jest przesłanek do zastosowania wobec K. M. (1) dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności, która to instytucja stosowana jest przede wszystkim ze względu na osobę sprawcy. Merytorycznie najistotniejszym warunkiem jej orzekania jest dodatnia prognoza, oparta na właściwościach i warunkach osobistych sprawcy oraz na jego dotychczasowym sposobie życia. Przez warunki osobiste rozumieć należy cechy charakteru sprawcy, jego temperament, zdolność do samokrytyki, wrażliwość sumienia. Warunki osobiste to warunki środowiskowe, w których sprawca żyje. Warunki i właściwości osobiste wskazują na stabilność dodatniej lub ujemnej postawy sprawcy i określają prognozę kryminologiczną.

Sąd uznał, iż warunki i właściwości osobiste K. M. (1) nie pozwalają przyjąć, iż orzeczona kara pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania pozwoli mu na zrozumienie naganności swojego zachowania. Oskarżony nie tylko z pełną świadomością sprzedał pokrzywdzonym nieruchomość z posadowionym na niej budynkiem, którego użytkowanie zagrażało ich życiu i zdrowiu, a co finalnie skutkowało koniecznością wyprowadzki, lecz również w toku niniejszego postępowania, pomimo kategorycznych opinii biegłych uzyskanych zarówno w toku postępowań cywilnych, jak i w tym postępowaniu negował fakt nienależytego wykonania budynku, przerzucał odpowiedzialność na inne osoby nie upatrując w sobie żadnej winy. Oskarżony nie wykazał żadnego ludzkiego odruchu, który wskazywałby, iż faktycznie żałuje zaistniałej sytuacji, czemu mógł dać wyraz bez względu na fakt kwestionowania zasadności stawianych mu zarzutów.

Postawa oskarżonego, który naraził życie i zdrowie dwóch rodzin, pozbawił ich de facto domu w imię korzyści finansowych, a jednocześnie nie wykazał jakiejkolwiek skruchy świadczy nie tylko o braku elementarnego poczucia przyzwoitości lecz również braku jakiegokolwiek krytycyzmu, co do własnych zachowań.

Zatem, w ocenie Sądu wymierzona K. M. (1) kara jest karą sprawiedliwą, oddaje bowiem stopień winy, uwzględnia wysoki stopień szkodliwości społecznej czynu. Sąd uznał, że tylko kara pozbawienia wolności w orzeczonym wymiarze będzie dla oskarżonego koniecznym bodźcem do przemyślenia swego postępowania, a z drugiej strony spełni swoje cele tak zapobiegawcze, jak i wychowawcze oraz spowoduje, iż będzie on miał świadomość zagrożenia, jakie niesie za sobą popełnianie kolejnych przestępstw, w szczególności przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu i nie będzie miał poczucia bezkarności.

Nadto, orzeczona kara pozbawienia wolności, zrealizuje także cele kary w zakresie jej społecznego oddziaływania. W szczególności zaś spełni swoje zadanie w zakresie pogłębienia wśród społeczeństwa przekonania o nieuchronności poniesienia kary za naruszenie porządku prawnego i to kary adekwatnej do stopnia winy i społecznej szkodliwości popełnionego czynu.

K. M. (1)

Zgodnie z art. 41 § 2 k.k. Sąd może orzec zakaz prowadzenia określonej działalności gospodarczej w razie skazania za przestępstwo popełnione w związku z prowadzeniem takiej działalności, jeżeli dalsze jej prowadzenie zagraża istotnym dobrom chronionym prawem.

W związku z charakterem przypisanych oskarżonemu czynów Sąd orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wykonywaniu robót budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków i budowli. K. M. (1) prowadząc działalność gospodarczą w zakresie wznoszenia budynków mieszkalnych w sposób oczywisty dał wyraz temu, iż jego działania osądzone w niniejszej sprawie nie dają rękojmi należytego wykonania i stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi, tym bardziej w sytuacji, że motywowane były maksymalizacją zysków poprzez redukcję kosztów. Budynek, który oskarżony sprzedał pokrzywdzonym został wzniesiony niezgodnie z projektem budowlanym, z naruszeniem przepisów prawa budowlanego oraz zasadami sztuki budowlanej, przy czym ujawnione wady budynku były tak znaczne, że rodziły bezpośrednie niebezpieczeństwo wystąpienia katastrofy budowlanej. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności zdaniem Sądu dalsze prowadzenie działalności gospodarczej przez K. M. (1) zagraża istotnym dobrom chronionym prawem w postaci bezpieczeństwa konsumentów w relacji z przedsiębiorcą trudniącym się wykonywaniem usług związanych ze wznoszeniem budynków.

W ocenie Sądu pięcioletni okres zakazu prowadzenia wskazanej wyżej działalności gospodarczej będzie stanowił adekwatny okres zabezpieczenia społeczeństwa przed możliwością szkodliwego oddziaływania ze strony oskarżonego.

K. M. (1)

1, 2

Na podstawie art. 46 § 1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego K. M. (1) na rzecz E. i P. małżonków C. kwotę 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.

Wskazać należy, że pokrzywdzeni z uwagi na plany zawodowe zdecydowali się na zmianę miejsca zamieszkania i zakup domu, w którym planowali zamieszkać wraz z dziećmi. Zakupiony dom miał być dla nich spokojnym miejscem do życia, a okazał się realnym zagrożeniem dla ich życia i zdrowia, co finalnie wiązało się z koniecznością natychmiastowej wyprowadzki i szukania nowego miejsca zamieszkania. Sytuacja w jakiej znaleźli się pokrzywdzeni i ich dzieci niewątpliwie była dla nich ciężkim przeżyciem, godziła w ich poczucie bezpieczeństwa zarówno w sensie fizycznym, jak i psychicznym i niewątpliwie wiązała się z wielkim poczuciem krzywdy, czego przejawem były okazywane przez nich w toku postępowania emocje wyrażające żal, smutek i bezradność. Pokrzywdzeni na zakup domu przeznaczyli oszczędności życia, zaciągnęli kredyt, a następnie musieli po raz kolejny zmierzyć się z wyzwaniem szukania dla swojej rodziny nowego miejsca zamieszkania, co niewątpliwie było trudne zarówno od strony materialnej lecz również emocjonalnej.

Jednocześnie Sąd uznał, że kwota 100.000 zł jest adekwatna do krzywdy, jaką odnieśli pokrzywdzeni. Pamiętać należy, bowiem, że zadośćuczynienie za krzywdę w procesie karnym pełni przede wszystkim funkcję kompensacyjną, a jedynie dodatkowo ma zwiększać dolegliwość orzeczonej kary. W takiej sytuacji sąd orzekając o wysokości zadośćuczynienia nie bierze pod uwagę okoliczności związanych z osobą sprawcy, czy stricte dotyczących czynu, a bada jakich krzywd doznał pokrzywdzony na skutek przestępstwa i mając na uwadze regulacje cywilne orzeka odpowiednią kwotę tytułem zadośćuczynienia. Podkreślić wyraźnie należy, że zadośćuczynienie za krzywdę w procesie karnym w żadnym wypadku nie ma charakteru symbolicznego. Wręcz przeciwnie orzeczenie tego środka ma realnie zrekompensować pokrzywdzonemu krzywdy doznane wskutek czynu zabronionego.

K. M. (1)

1, 2

Na podstawie art. 46 § 1 k.k. Sąd orzekł wobec oskarżonego K. M. (1) na rzecz M. i A. małżonków N. kwotę 100.000 zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, kierując się tożsamą argumentacją, jak w przypadku pokrzywdzonych małżonków C..

5. Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU

Oskarżony

Punkt rozstrzygnięcia

z wyroku

Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu

Przytoczyć okoliczności

6. inne zagadnienia

W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,

a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę

Pismem z dnia 04 grudnia 2024 r. pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wniósł o orzeczenie wobec oskarżonego K. M. (1) obowiązku naprawienia szkody poprzez zapłaty na rzecz P. i E. małżonków C. oraz A. i M. małżonków N. solidarnie kwoty każdorazowo po 299.000 zł. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wskazał, że na skutek działań oskarżonego K. M. (1) w majątku pokrzywdzonych powstał uszczerbek, jednocześnie kwoty zasądzone na rzecz pokrzywdzonych w postępowaniu cywilnym nie są kwotami wynikającymi z domagania się odszkodowania/naprawienia szkody lecz są to kwoty zasądzone na podstawie przepisów o rękojmi za wady rzeczy tytułem zwrotu ceny i zwrotu kosztów remontowych w związku z odstąpieniem od umowy.

Na wstępie wskazać należy, że odszkodowanie o którym mowa w art. 46 § 1 k.k. wymaga ustalenia, że szkoda lub krzywda nastąpiły i mają one bezpośredni związek z popełnionym przestępstwem. Wymóg bezpośredniości naruszenia lub zagrożenia dobra prawnego odróżnia karnoprocesowe pojęcie pokrzywdzonego od cywilnoprawnego pojęcia poszkodowanego, czyli osoby, która doznała szkody (zarówno bezpośredniej, jak i pośredniej) w zakresie swoich dóbr prawnie chronionych na skutek zdarzenia szkodzącego. Bezpośredniość ta występuje wówczas, gdy „pomiędzy czynem zawierającym przedmiotowe znamiona przestępstwa, a naruszeniem lub zagrożeniem dobra danego podmiotu nie ma ogniw pośrednich” (P. Hofmański (w:) P. Hofmański (red.), E. Sadzik, K. Zgryzek, Kodeks..., t. 1, 2004, s. 283). Czyn sprawcy musi uderzać w dobro prawne pokrzywdzonego lub zagrażać mu wprost, nie zaś za pośrednictwem godzenia w inne dobro.

W ocenie Sądu wniosek o orzeczenie na podstawie art. 46 § 1 k.k. obowiązku naprawienia szkody nie był zasadny.

Jak wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu XII Wydział Cywilny w sprawie sygn. akt XII 709/17 K. i K. małżonkom M. nakazano aby zapłacili solidarnie na rzecz A. i M. małżonków N. kwotę 415.138,09 zł tytułem zwrotu ceny (kwota brutto) po odstąpieniu przez A. i M. małżonków N. od umowy sprzedaży nieruchomości (wyrok nie jest prawomocny).

Nadto Sąd Okręgowy w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 maja 2019r. w sprawie XVIII C 1062/18 zasądził od K. i K. małżonków M. solidarnie na rzecz P. i E. małżonków C. kwotę 419.000 zł (wyrok jest prawomocny od dnia 20 maja 2021 r.) tytułem zwrotu ceny (kwota 299.000 zł) oraz tytułem naprawienia szkody (kwota 120.000 zł) stanowiąca wysokość poniesionych nakładów w ramach prac wykończeniowych.

Zatem w obu przypadkach zasądzona wyrokiem cywilnym na rzecz pokrzywdzonych należność główna obejmuje kwotę 299.000 zł stanowiącą cenę sprzedaży nieruchomości.

Zgodnie z art. 415 § 1 k.p.k. zd. drugie obowiązku naprawienia szkody nie orzeka się, jeżeli roszczenie wynikające z popełnienia przestępstwa jest przedmiotem innego postępowania albo o roszczeniu tym prawomocnie orzeczono. Przepis ten ma charakter bezwzględny i okoliczności w nim ujęte wyłączają orzeczenie obowiązku naprawienia szkody w ramach orzeczenia sądu karnego, nawet jeśli nie doszło do wyegzekwowania żadnej kwoty (vide: wyrok SN z dn. 17.07.2014r., III KK 54/14, OSNKW 2015, Nr 1, poz. 4; wyrok SN z dn. 26.02.2014r., III KK 429/13, LEX nr 1446451).

Zastosowanie klauzuli antykumulacyjnej zakłada jednak konieczność ustalenia tożsamości zarówno przedmiotowej, jak i podmiotowej (vide: wyrok SN z dn. 03.02.2012r., sygn. V KK 9/12). O takiej tożsamości przesądza fakt, że wynikają one z tego samego zdarzenia faktycznego (historycznego) i dotyczą tej samej szkody, będącej następstwem popełnionego przez oskarżonego przestępstwa. Stąd każdorazowo orzekający sąd ma obowiązek przeanalizować zakres i treść tych roszczeń, po to by potwierdzić ich tożsamość, bądź też jej zaprzeczyć (vide: wyrok SN z dn. 16.01.2018r., IV KK 234/17). Inaczej więc rzecz ujmując, sąd nie może orzec o obowiązku naprawienia szkody w trybie art. 46 § 1 k.k. wówczas, gdy o tożsamym roszczeniu, wynikającym z tego samego zdarzenia faktycznego (historycznego) już prawomocnie orzeczono.

Zatem zasadniczą kwestią w niniejszej sprawie pozostawało rozważenie czy wymóg tożsamości przedmiotowej i podmiotowej roszczenia został faktycznie spełniony.

W toku niniejszego postępowania pełnomocnik oskarżycieli posiłkowych wniósł o zasądzenie od oskarżonego K. M. (1) na rzecz pokrzywdzonych każdorazowo kwoty 299.000 zł stanowiącej cenę sprzedaży, która to kwota wyznacza granice doznanej przez nich szkody w związku z niekorzystnym rozporządzeniem mieniem na skutek wprowadzenia w błąd.

Bezspornym jest przy tym, że kwoty pieniężne zasądzone na rzecz P. i E. małżonków C. i A. i M. małżonków N. obejmują kwotę uiszczoną przez nich tytułem ceny w związku z zawarciem umowy sprzedaży nieruchomości, a zatem kwotę wynikającą z tego samego zdarzenia będącego przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie. To właśnie na skutek wprowadzenia pokrzywdzonych w błąd przez oskarżonego zawarli umowę sprzedaży nieruchomości w ramach, której doszło do niekorzystnego rozporządzenia przez nich mieniem. Zatem, każdorazowo skutkiem wykonania wyroku cywilnego będzie zwrot na rzecz pokrzywdzonych kwoty uiszczonej tytułem ceny, a zatem tożsamej kwoty, której domagają się w niniejszym postępowaniu. Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy należność której domagają się pokrzywdzeni dochodzona jest tytułem naprawienia szkody, czy kwota ta podlega zwrotowi na rzecz pokrzywdzonych, w związku ze skutecznym odstąpieniem od zawartej umowy sprzedaży nieruchomości.

W rozpoznawanej sprawie w ocenie Sądu zachodzi więc łączność podmiotowa roszczenia o naprawienie szkody, dochodzonego na podstawie art. 46 § 1 k.k. z roszczeniem, o którym już orzeczono w procesie cywilnym.

Jednocześnie Sąd oddalił wniosek dowodowy pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego do spraw szacowania wartości nieruchomości, na okoliczność ustalenia hipotetycznej wartości nieruchomości zakupionej przez oskarżycieli posiłkowych od oskarżonego, na dzień sporządzania opinii, przy przyjęciu że nieruchomość ta jest nieruchomością pozbawioną wad uznając, że okoliczność, która ma być udowodniona, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w świetle stawianych oskarżonemu zarzutów, w szczególności zarzutu z art. 286 § 1 kk.

Wskazać należy, że realizację znamienia występku z art. 286 § 1 kk stanowi doprowadzenie do niekorzystnego rozporządzenia mieniem. Ewentualna szkoda powstała na skutek takiego rozporządzenia już do kręgu znamion tego typu czynu zabronionego nie należy i orzekanie w jej przedmiocie ma charakter następczy i autonomiczny względem ustaleń w przedmiocie niekorzystnego rozporządzenia mieniem (vide: wyrok SN z dn. 18.07.2023 r., III KK 123/22, OSNK 2024/2/10). Jednocześnie celem postępowania karnego, a na pewno celem o charakterze podstawowym, nie jest prowadzenie rozbudowanego postępowania dowodowego na okoliczność wysokości szkody poniesionej przez ofiarę przestępstwa. Taka argumentacja zawarta została w uzasadnieniu do nowelizacji Kodeksy Karnego (na podstawie ZmKK z 20.2.2015 r.), gdzie projektodawca zauważył, że „nie można zobowiązać sądu do prowadzenia postępowania dowodowego poza zakresem aktu oskarżenia w celu ustalenia pełnego zakresu szkody lub krzywdy ponad to, co można ustalić w postępowaniu rozpoznawczym związanym z wniesioną skargą. Odmienne uregulowanie, jakkolwiek teoretycznie spójne, nie jest celowe ze względu na negatywny wpływ, jako może mieć na zdolność koncentracji rozprawy i ekonomiki postępowania karnego. W art. 46 § 3 kk przewidziana jest możliwość dochodzenia niezaspokojonej części roszczenia w drodze procesu cywilnego”.

W powołaniu na powyższe, Sąd uznał że prowadzenie czasochłonnego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia wysokości doznanej przez pokrzywdzonych szkody obejmującej utracone korzyści, co związane byłoby z koniecznością dopuszczenia dowodu z opinii biegłego, sprzeczne byłoby z jednym z podstawowych celów postępowania karnego jakim jest ukształtowanie postępowania karnego w taki sposób, aby rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło w rozsądnym terminie (art. 2 § 1 pkt 4 kpk). Jednocześnie pokrzywdzeni mają możliwość dochodzenia niezaspokojonej części roszczenia w drodze postępowania cywilnego (art. 46 § 3 kk).

Sąd nie orzekł wobec oskarżonego K. M. (1) - zgodnie z art. 43a § 2 k.k. obligatoryjnego świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, albowiem przepis ten nie obowiązywał w chwili popełnienia przez oskarżonego przypisanego mu czynu, co zgodnie z dyrektywą zawartą w art. 4 § 1 kk nakazywało zastosowanie ustawy względniejszej.

7. KOszty procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Na podstawie art. 627 k.p.k. i § 11 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 5 i § 17 pkt 1 w zw. z § 11 ust. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie Sąd zasądził od oskarżonego K. M. (1) na rzecz oskarżycieli posiłkowych: P. C. kwotę 2.520 zł, natomiast na rzecz E. C., A. N. oraz M. N. kwotę po 1.920 zł tytułem ustanowienia pełnomocnika.

Stawka minimalna w sprawie dla każdego z pełnomocników oskarżycieli posiłkowych: E. C., A. N. oraz M. N. wynosi 1.920 zł za postępowanie przed Sądem Okręgowym w Poznaniu w sprawie sygn. akt III K 402/23 (1.200 zł + 3 x 240 zł – 4 terminy rozpraw).

Stawka minimalna w sprawie dla pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego P. C. wynosi 2.520 zł na którą składają się kwoty:

- 600 zł za postępowanie przygotowawcze,

- 1.920 zł za postępowanie przed Sądem Okręgowym w Poznaniu w sprawie sygn. III K 402/23 (1.200 zł + 3 x 240 zł – 4 terminy rozpraw).

Na podstawie art. 624 k.p.k., art. 17 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych Sąd zwolnił oskarżonego K. M. (1) od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa – Sądu Okręgowego w Poznaniu kosztów sądowych i nie wymierzył mu opłaty. Wobec oskarżonego została orzeczona bezwzględna kara pozbawienia wolności, co będzie wiązało się z czasową utratą źródła dochodu, jak również kara grzywny oraz obowiązek zapłaty na rzecz pokrzywdzonych zadośćuczynienia w łącznej kwocie 200.000 zł, co łącznie stanowić będzie dla oskarżonego duże obciążenie finansowe.

7. Podpis

P., dnia 24 lutego 2025 r.

sędzia Izabela Dehmel

ZARZĄDZENIE

Proszę:

1. Notować w kontrolce uzasadnień.

2. Odpis wyroku z uzasadnieniem doręczyć obrońcy.

3. Za 14 dni lub z apelacją.

P., dn. 24.02.2025r.

sędzia Izabela Dehmel