III K 38/25 — Sąd Okręgowy w Poznaniu

Treść orzeczenia

Wyrok łączny

W imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 10 kwietnia 2025r.

Sąd Okręgowy w Poznaniu III Wydział Karny

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Tomasz Borowczak

Protokolant: stażysta Oliwia Wiśniewska

przy udziale Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu del. Prokuratury (...) w P. A. R. po rozpoznaniu w dniu 10 kwietnia 2025r. na rozprawie sprawy A. I. , syna C. i Z. z d. F., urodzonego w dniu (...) w K., skazanego prawomocnymi wyrokami:

I. Sądu Rejonowego w Kościanie z dnia 3 marca 2003r., sygn. akt II K 434/02 za przestępstwo z art.270§1 k.k. w zw. z art.12 k.k. popełnione w okresie od sierpnia 2000r. do grudnia 2000r. na karę 1 roku pozbawienia wolności, przy czym na mocy postanowienia Wydziału V Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2004r., sygn. akt V Wz 707/04 warunkowo zwolniono skazanego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności; nie odwołano warunkowego przedterminowego zwolnienia;

II. Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 7 września 2009r., sygn. akt II K 339/07, zmienionym częściowo wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2011r., sygn. akt IV Ka 720/10 za przestępstwa:



z art.286§1 k.k. w zw. z art.294§1 k.k. i art.271§1 i 3 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.12 k.k. popełnione w okresie od 21 marca 2000r. do dnia 14 lipca 2000r. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych w kwocie po 80 złotych każda;



z art.286§1 k.k. w zw. z art.294§1 k.k. i art.270§1 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.12 k.k. popełnione w okresie od sierpnia 2000r. do listopada 2000r. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych w kwocie po 80 złotych każda;



z art.284§1 k.k. popełnione w styczniu 2001r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych w kwocie po 80 złotych każda;



z art.271§1 k.k. i art.18§3 k.k. w zw. z art.286§1 k.k. i art.297§1 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.12 k.k. popełnione w okresie od 8 stycznia 2001r. do 18 stycznia 2001r. na karę 10 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych w kwocie po 80 złotych każda;

przy czym kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny połączono wymierzając karę łączną 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny 200 stawek dziennych w kwocie po 80 złotych każda; skazany aktualnie wykonuje karę łączną pozbawienia wolności, a karę grzywny wykonał w całości;

III. Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 15 października 2010r., sygn. akt II Ks 3/09 za przestępstwa:



z art.45§1 k.k.s. w zw. z art.6§2 k.k.s. w zw. z art. 38§2 pkt 1 k.k.s. w zb. z art.62§2 k.k.s. w zw. z art.7§1 k.k.s. popełnione w dniu 20 października 2003r. na karę 1 roku pozbawienia wolności karę grzywny w wysokości 1000 stawek dziennych w kwocie po 50 złotych każda,



z art.54§1 k.k.s. w zw. z art.6§2 k.k.s. i w zw. z art.38§2 pkt 1 k.k.s. popełnione do dnia 26 września 2003r. na karę 2 lat pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 1000 stawek dziennych w kwocie po 50 złotych każda,

przy czym kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny połączono wymierzając karę łączną 2 lat pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 5 lat próby oraz karę łączną grzywny 1080 stawek dziennych w kwocie po 50 złotych każda, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 27 kwietnia 2015r., sygn. akt II Ko 406/15 zarządzono wykonanie kary pozbawienia wolności; kara grzywny została wykonana w całości;

IV. wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 24 października 2014r., sygn. akt II K 206/14 za przestępstwo z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości popełnione w 2010r. na karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych w kwocie po 50 zł każda, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 14 października 2015r., sygn. akt II Ko 1985/15 zamieniono karę grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 100 dni;

V. Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2024r., sygn. akt III K 478/24 za przestępstwo:



z art. 258§1 k.k. popełnione w okresie od 1 stycznia 2011r. do 25 czerwca 2013r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,



z art.21§2 k.k. w zw. z art.20§2 k.k.s. z art.62§2 k.k.s. w zb. z art. 61§1 k.k.s. w zb. z art.54§1 k.k.s. w zb. z art.76§1 k.k.s. w zw. z art.20§2 k.k.s. w zw. z art.56§1 k.k.s. w zw. z art.18§3 k.k. w zw. z art.20§2 k.k.s. w zw. z art.56§1 k.k.s. w zw. z art.37§1 pkt 1, 2, 3 i 5 k.k.s. w zw. z art. 6§2 k.k.s. w zw. z art.7§1 k.k.s. w zw. z art.9§3 k.k.s. popełnione w okresie od 1 stycznia 2011r. do 25 kwietnia 2013r. na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych w kwocie po 60 złotych każda,



z art.271§1 i 3 k.k. i art.273 k.k. w zw. z art.11§2 k.k. w zw. z art.12§1 k.k. w zw. z art.65§1 k.k. w zw. z art.21§2 k.k. popełnione w okresie od 1 stycznia 2011r. do 25 kwietnia 2013r. na karę 2 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych w kwocie po 60 złotych każda,



z art.299§1 i 5 k.k. w zw. z art.65§1 k.k. w zw. z art.12§1 k.k. popełnione w okresie od 15 czerwca 2012r. do 18 czerwca 2012r. na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,

przy czym kary pozbawienia wolności połączono wymierzając karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności, a na podstawie art.8§3 k.k.s. uznano, że wykonaniu podlega tylko kara grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 60 złotych każda,

1) Na podstawie art.85§1 k.k., art.86§1 k.k., art.85a k.k. i art.86§1 k.k. – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015r. do dnia 23 czerwca 2020r. w zw. z art.4§1 k.k. łączy kary łączne pozbawienia wolności wymierzone skazanemu wyrokami Sądu Rejonowego w Lesznie w sprawie II K 339/07 i II Ks 3/09 oraz Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie III K 478/24 wymierzając skazanemu karę łączną 5 (pięciu) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności.

2) Na podstawie art.63§1 k.k. na poczet kary łącznej pozbawienia wolności wymierzonej wyżej w pkt.1 zalicza skazanemu okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Lesznie o sygn. akt II K 339/07: 3.12.2001 r.-20.05.2002 r., 14.06.2002 r.-23.08.2002 r. oraz od 12.03.2024 r. i nadal.

3) Na podstawie art.572 k.p.k. umarza postępowanie w pozostałym zakresie.

4) Na podstawie art.624§1 k.p.k. zwalnia skazanego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów sądowych, a na podstawie art.6 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych nie pobiera opłaty od orzeczonej kary łącznej.

Uzasadnienie

Na wstępie Sąd Okręgowy w Poznaniu pragnie zaznaczyć, że odstąpił w niniejszej sprawie od sporządzenia niniejszego uzasadnienia na formularzu (mimo treści art.99a§1 k.p.k.), albowiem zastosowanie tego formularza, którego treść została ustalona w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 listopada 2019r. w sprawie wzorów formularzy uzasadnień wyroków oraz sposobu ich wypełniania (Dz.U. z 2019r. poz. 2349), jako dokumentu, w którym miałoby się wykazać zrealizowanie obowiązku wynikającego z art.424 k.p.k., w ocenie Sądu w niniejszej sprawie naruszałoby prawo stron do rzetelnego procesu w kontekście art.6 ust.1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw i Podstawowych Wolności (art.91 ust.2 Konstytucji RP). Decyzję taką podjęto mając na uwadze prawo stron oraz sądu II instancji do dogłębnego poznania toku rozumowania sądu I instancji. Mając na uwadze wielość wyroków skazujących A. I., rzetelne wykonanie ustawowego obowiązku sporządzenia uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie przy wykorzystaniu ww. formularza byłoby nie tylko bardzo utrudnione, ale przede wszystkim rodziłoby obawę o „nieczytelność” tak sporządzonego uzasadnienia dla stron i Sądu II instancji. Kierując się zatem wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2020r. (sygn. akt I KA 1/20), a także w sprawie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu (uzasadnienie wyroku z dnia 9 maja 2022r., sygn. akt II AKa 141/20) Sąd Okręgowy stwierdził, że w niniejszej sprawie sporządzenie uzasadnienia na formularzu nie jest celowe.

Sąd Okręgowy ustalił, co następuje

Postępowanie niniejsze zostało zainicjowane pismem administracji Zakładu Karnego w R. (k.1) wnoszącym o rozważenie możliwości wydania wyroku łącznego wobec skazania wyrokami w sprawach Sądu Rejonowego w Lesznie II K 339/07, II Ks 3/09, II K 206/14 oraz Sadu Okręgowego w Poznaniu III K 478/24.

Po uzyskaniu karty karnej (k.8-12) ustalono, że A. I. został dotychczas skazany łącznie dwunastoma wyrokami, przy czym siódmym chronologicznie wyrokiem był wyrok łączny Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 25 stycznia 1993r. w sprawie II K 480/92.

Następnie - po ponad 10 latach - wobec A. I. zapadły kolejne wyroki skazujące, a mianowicie:

VI. Wyrok Sądu Rejonowego w Kościanie z dnia 3 marca 2003r., sygn. akt II K 434/02 za przestępstwo z art.270§1 k.k. w zw. z art.12 k.k. popełnione w okresie od sierpnia 2000r. do grudnia 2000r. na karę 1 roku pozbawienia wolności, przy czym na mocy postanowienia Wydziału V Penitencjarnego Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 20 kwietnia 2004r., sygn. akt V Wz 707/04 warunkowo zwolniono skazanego z odbycia reszty kary pozbawienia wolności; nie odwołano warunkowego przedterminowego zwolnienia;

VII. Wyrok Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 7 września 2009r., sygn. akt II K 339/07, zmienionym częściowo wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 sierpnia 2011r., sygn. akt IV Ka 720/10 za przestępstwa:



z art.284§1 k.k. popełnione w styczniu 2001r. na karę 1 roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych w kwocie po 80 złotych każda;



VIII. Wyrok Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 15 października 2010r., sygn. akt II Ks 3/09 za przestępstwa:



IX. wyrok Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 24 października 2014r., sygn. akt II K 206/14 za przestępstwo z art. 77 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994r. o rachunkowości popełnione w 2010r. na karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych w kwocie po 50 zł każda, przy czym postanowieniem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 14 października 2015r., sygn. akt II Ko 1985/15 zamieniono karę grzywny na zastępczą karę pozbawienia wolności w wymiarze 100 dni;

X. Wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2024r., sygn. akt III K 478/24 za przestępstwo:



z art. 258§1 k.k. popełnione w okresie od 1 stycznia 2011r. do 25 czerwca 2013r. na karę 2 lat pozbawienia wolności,



z art.299§1 i 5 k.k. w zw. z art.65§1 k.k. w zw. z art.12§1 k.k. popełnione w okresie od 15 czerwca 2012r. do 18 czerwca 2012r. na karę 1 roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności,

Skazany A. I. jest synem C. i Z. z d. F., urodził się w dniu (...) w K.. Skazany jest stanu wolnego, pozostaje w związku konkubenckim, ma dwoje dorosłych dzieci. W czasie orzekania odbywał karę pozbawienia wolności – w systemie programowanego oddziaływania. Jako osadzony przestrzega porządku i dyscypliny, nie stwarza problemów wychowawczych, przyjmuje postawy regulaminowe, był 9-krotnie nagradzany regulaminowo i nie był karany dyscyplinarnie. Nie deklaruje przynależności do nieformalnych struktur podkultury przestępczej, w gronie współosadzonych stara się układać poprawne relacje, deklaruje krytyczny stosunek do popełnionych przestępstw.

W chwili wyrokowania w niniejszej sprawie wobec A. I. toczyło się dodatkowe postepowanie karne – w sprawie XVII Ka 900/24 Sądu Okręgowego w Poznaniu, niemniej rozprawa odwoławcza wyznaczona na 1 kwietnia 2025r. została odwołana (vide: notatka urzędowa z 9 kwietnia 2025r.) – w tej sytuacji wobec braku możliwości ustalenia terminu zakończenia tej sprawy Sąd zdecydował o podjęciu decyzji merytorycznej i wydaniu wyroku – w przypadku uprawomocnienia się kolejnego wyroku skazującego A. I. możliwe będzie zainicjowanie kolejnego postępowania o wydanie wyroku łącznego.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów w postaci dołączonych akt spraw oraz dokumentów zgromadzonych w aktach głównych w postaci odpisów orzeczeń wydanych wobec skazanego (k.13-145, 151, 162-163), karty karnej (k.8-12), aktualnej opinii z Zakładu Karnego (k.158-160).

Dowody z wyżej wymienionych dokumentów Sąd uznał za w pełni przydatne dla celów postępowania, albowiem zostały sporządzone przez osoby do tego uprawnione, w ramach swych kompetencji. Ich autentyczność nie była kwestionowana przez strony postępowania, Sąd nie znalazł także podstaw, by czynić to z urzędu. Wyżej wymienione dowody stały się podstawą ustaleń faktycznych.

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Sąd podzielił pogląd wyrażony na rozprawie przez prokuratora, iż w niniejszej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy regulujące zasady wymiaru kary łącznej obowiązujące w okresie od dnia 1 lipca 2015r. do dnia 23 czerwca 2020r., a do wniosku takiego Sąd doszedł na skutek następujących rozważań.

Zmiany w zasadach orzekania kary łącznej wynikające z ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...)19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem (...)19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086; tzw. „Tarcza 4.0”) w ocenie Sądu nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Treść regulacji art.81 tej ustawy nie pozostawia wątpliwości, że odnoszą się one do dwóch stanów faktycznych. Przepis art.81 ust.1 ustawy ma zastosowanie w przypadku, gdy wszystkie kary zostały prawomocnie orzeczone przed dniem wejścia w życie ustawy, a więc przed 24 czerwca 2020r.. Regulacja zawarta w ustępie drugim tego artykułu dotyczy natomiast sytuacji, w której wszystkie kary prawomocnie orzeczono od tego dnia. Przepisy te nie regulują natomiast sytuacji, w której wobec sprawcy zapadły prawomocne wyroki skazujące zarówno przed wejściem „Tarczy 4.0”, jak i po dniu jej wejścia w życie - nie wskazują, według jakich reguł łączyć kary, które stały się prawomocne do dnia 23 czerwca 2020r. z karami, które stały się prawomocnie po tej dacie.

Brak regulacji odnoszącej się do tego rodzaju przypadków, nie oznacza jednak wyłączenia dopuszczalności łączenia kar prawomocnie orzeczonych do dnia 23 czerwca 2020r. z karami prawomocnie orzeczonymi po tej dacie. Podstawową zasadą intertemporalną prawa karnego, poza zakazem retroaktywnego działania prawa surowszego, obejmującego tak zakaz wstecznie działającej penalizacji, jak i zakaz retroaktywnego zaostrzenia penalizacji (lex severior retro non agit), jest nakaz stosowania wstecz korzystniejszej dla sprawcy ustawy nowej (zasada lex mitior poenali retro agit). Zakaz retroaktywnego zaostrzenia penalizacji i nakaz stosowania wstecz korzystniejszej dla sprawcy ustawy nowej, pozostają ze sobą w ścisłym związku i znalazły swój ustawowy wyraz w treści art.4 k.k. (vide: W. Wróbel, Ustawowy wyraz zakazu retroaktywnej penalizacji w prawie karnym (w:) Zmiana normatywna i zasady intertemporalne w prawie karnym, Kraków 2003, rozdział V, punkt 6). Art.4§1 k.k. stanowi, że jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie nie budzi wątpliwości, że wspomniana regulacja odnosi się również do przepisów określających warunki i zasady orzekania kary łącznej, która stanowi przecież instytucję prawa karnego materialnego. W konsekwencji prawidłowe stosowanie art.4§ k.k. w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego polega na rozważeniu „względności ustaw” przy porównaniu stanu normatywnego z daty orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stanu normatywnego z czasu popełnienia każdego z przestępstw wchodzących w skład zbiegu. W konsekwencji w orzecznictwie ugruntowany już obecnie jest pogląd, który Sąd Okręgowy podziela, iż przepisy art.81 ust.1 i 2 ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami (...)19 (Tarcza 4.0) mają w stosunku do art.4§1 k.k. charakter przepisów wyjątkowych - modyfikując ostatnio wymienioną regulację razem z nią współwyznaczają treść normy prawnej, nadto zawierają zwroty jednoznaczne, które nie odnoszą się do kwestii łączenia kar prawomocnie orzeczonych do dnia 23 czerwca 2020r. z karami prawomocnie orzeczonymi po tej dacie oraz nie wyłączają stosowania art.4§1 k.k. w sytuacji, gdy tylko jedna z kar, których połączenie sąd rozważa w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego, została prawomocnie orzeczona do dnia 23 czerwca 2020r. albo po tej dacie (vide: przykładowo postanowienie SN z dnia 13 października 2021r., I KZP 2/21, OSNK 2021/11-12/44; postanowienie SN z dnia 10 marca 2022r., V KK 46/22).

Poszukując ustawy względniejszej dla skazanego A. I. w rozumieniu art.4§1 k.k., zważywszy na daty popełnienia przypisanych skazanemu przestępstw oraz zapadłych wobec niego wyroków, Sąd Okręgowy dokonał „symulacji” wymiaru kary łącznej przy zastosowaniu przepisów normujących orzekanie kary łącznej do 30 czerwca 2015r., od 1 lipca 2015r. do dnia 23 czerwca 2020r. oraz obecnie tj. od dnia 24 czerwca 2020r. i doszedł do kategorycznego przekonania, iż przepisy obowiązujące w okresie od 1 lipca 2015r. do 23 czerwca 2024r. są dla skazanego A. I. względniejsze w rozumieniu art.4§1 k.k..

Dokonując „ symulacji” rozstrzygnięcia według regulacji obowiązującej przed dniem 1 lipca 2015r. oraz regulacji obowiązującej od dnia 24 czerwca 2020r. nie sposób nie dostrzec, że regulacje te są bardzo zbliżone do siebie, przy czym regulacja obowiązująca obecnie jest mniej korzystna dla skazanych niż regulacja obowiązująca przed dniem 1 lipca 2015r. z uwagi na aktualne brzmienie art.86§1 k.k., które wyklucza zastosowanie zasady pełnej absorpcji (karę łączną wymierza się w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych do ich sumy). W przypadku każdej z tych regulacji przesłanką wymierzenia kary łącznej jest zaistnienie realnego (rzeczywistego) zbiegu przestępstw, który zachodzi wówczas, gdy sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu – w takim wypadku sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa - a nie kary łączne, które były ewentualnie orzeczone. W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się tzw. chronologiczną interpretację pojęcia „pierwszego wyroku” na gruncie art.85 k.k.. Zawarty w art.85 k.k. zwrot „zanim zapadł pierwszy wyrok” odnosi się do pierwszego chronologicznie wyroku, który zapadł przed popełnieniem przez sprawcę kolejnego (kolejnych) przestępstwa. Możliwe jest też wystąpienie nie tylko jednego zbiegu realnego, ale i dalszych, przy spełnieniu warunków wskazanych w art.85 k.k.. Jednakże nawet przy kolejnych zbiegach obejmujących drugą, trzecią, itd. grupę przestępstw, zawsze wyjściowym punktem odniesienia będzie pozostawał ten chronologicznie „pierwszy wyrok”, zamykający kolejne „grupy przestępstw” pozostających w zbiegu. Oceny zbiegu realnego dokonywać należy z perspektywy postępowania sprawcy – czy kolejnych przestępstw dopuszcza się po wydaniu wobec niego wyroku (kolejnych wyroków), czy przed nim (nimi). Tylko te ostatnie tworzą zbieg realny, pozwalający na orzeczenie kary łącznej (vide: uchwała Sądu Najwyższego z 25 lutego 2005r., I KZP 36/04, Prok. i Pr.-wkł. (...)–8, poz. 3; wyrok Sądu Najwyższego z 4 października 2012r., IV KK 184/12, LEX nr 1226730).

W sytuacji zastosowania wskazanych wyżej przepisów należałoby ustalić (uwzględniając daty przypisanych przestępstw oraz daty wydania wyroków), iż w rozpatrywanej sprawie wystąpiło kilka zbiegów realnych przestępstw przypisanych skazanemu A. I., a część przestępstw mu przypisanych nie pozostawała w ogóle w zbiegu realnym z żadnym innym, a mianowicie:

⚫

w odniesieniu do przestępstw przypisanych wyrokami nr 1-7 brak było możliwości jakiegokolwiek innego rozstrzygnięcia poza dotychczas zapadłymi (wyrokiem łącznym wydanym 25 stycznia 1993r.), wobec czego Sąd z urzędu nie umieszczał nawet tych rozstrzygnięć w części wstępnej (strony również nie składały wniosku w tym zakresie),

⚫

połączeniu podlegałyby kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami opisanymi w części wstępnej uzasadnianego wyroku łącznego pod pozycją I. oraz II. i Sąd wymierzyłby karę 4 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności,

⚫

połączeniu podlegałyby kary grzywny orzeczone wyrokami opisanymi w części wstępnej uzasadnianego wyroku łącznego pod pozycją III. i IV., a Sąd wymierzyłby karę łączną grzywny przy zastosowaniu zasady pełnej absorpcji,

⚫

odrębnemu wykonaniu podlegałyby kary łączne pozbawienia wolności wymierzone w sprawach Sądu Rejonowego w Lesznie sygn. akt II Ks 3/09 oraz Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie III K 478/24, albowiem przestępstwa przypisane tym drugim wyrokiem zostały popełnione po dniu 15 października 2010r. czyli dniu wydania wyroku w sprawie Sądu Rejonowego w Lesznie sygn. akt II Ks 3/09,

zaś wprowadzenie wszystkich tych kar do wykonania (przy uwzględnieniu i zaliczeniu wszystkich okresów osadzenia A. I. do poszczególnych kar) skutkowałoby tym, że przewidywany okres zwolnienia skazanego z jednostek penitencjarnych wykraczałby daleko poza okres, który jest możliwy zastosowaniu przepisów o karze łącznej obowiązujących w okresie od dnia 1 lipca 2015r. do dnia 23 czerwca 2020r.

W konsekwencji powyższych rozważań Sąd doszedł do kategorycznego przekonania, iż przepisami o karze łącznej względniejszymi dla skazanego A. I. są przepisy obowiązujące w okresie od 1 lipca 2015r. do 23 czerwca 2020r.. Na podstawie tych przepisów warunkiem połączenia kar był fakt, aby sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, przy czym podstawą orzeczenia kary łącznej są kary wymierzone i podlegające wykonaniu, z zastrzeżeniem art.89 k.k..

W czasie wyrokowania w niniejszej sprawie podlegały wykonaniu (tzn. nie były jeszcze w całości wykonane) następujące kary:

⚫

obecnie wykonywana kara łączna 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 7 września 2009r., sygn. akt II K 339/07,

⚫

karę łączną 2 lat pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie z dnia 15 października 2010r., sygn. akt II Ks 3/09,

⚫

karę łączną 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczona wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 11 grudnia 2024r., sygn. akt III K 478/24.

Uwzględniając treść art.86k.k. w brzmieniu obowiązującym w okresie od 1 lipca 2015r. do 23 czerwca 2020r. granice możliwej do wymierzenia kary łącznej mieściły się od kary 3 lat i 8 miesięcy pozbawienia wolności (najsurowsza z kar łączonych) do sumy łączonych kar czyli 8 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.

Sąd orzekający karę łączną na podstawie kar wymierzonych prawomocnymi wyrokami, powinien rozważyć przede wszystkim zagadnienie związku przedmiotowego i podmiotowego zachodzącego pomiędzy zbiegającym się przestępstwami, co w dużej mierze decyduje o zastosowaniu w mniejszym lub większym stopniu zasady absorpcji lub kumulacji przy wymiarze kary łącznej. Obowiązkiem sądu orzekającego w sprawie jest ponadto rozważenie tych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu poprzednich wyroków i przemawiają za korzystnym bądź niekorzystnym ukształtowaniem kary łącznej (vide: m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 1976r., sygn. akt I KR 292/75, OSNKW 1976/10-11, poz. 128 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 12 września 1985r., sygn. akt II KR 245/85, OSNKW 1986/5-6, poz.39). Silniejsze związki czasowe i rodzajowe pomiędzy dokonanymi przestępstwami wskazują na potrzebę przyznania decydującego znaczenia zasadzie absorpcji łączonych kar. W przypadku zaistnienia luźniejszych relacji pomiędzy tymi czynnikami powinna z kolei przeważać zasada kumulacji. Natomiast trzecia z zasad wymiaru kary łącznej, a mianowicie zasada asperacji, z jednej strony pozwala uniknąć premiowania sprawcy popełniającego kilka przestępstw, z drugiej zaś strony – umożliwia uniknięcie dolegliwości wynikającej z kumulacji orzeczonych kar jednostkowych, a tym samym naruszenia zasad racjonalności wymiaru kary i zasad humanitaryzmu w stosowaniu kar. Dodatkowo wskazać należy, iż bynajmniej celem postępowania w sprawie o wydanie wyroku łącznego jest nie tyle polepszenie sytuacji skazanego, ale jej uporządkowanie. Kary łącznej nie należy traktować jako instytucji mającej na celu łagodzenie prawno-karnych konsekwencji dla sprawcy kilku przestępstw, czy też instytucji traktowanej jako „swego rodzaju ustawowe złagodzenie kary (zob. P. Kardas, w: Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I. Wydanie II, pod red. A. Zolla, Kraków 2004 roku, s. 1115). Instytucja kary łącznej nie jest instrumentem łagodzenia orzeczonych za pozostające w zbiegu przestępstwa kar, zaś sam fakt pozostawania dwóch lub więcej przestępstw w zbiegu nie stanowi przecież okoliczności łagodzącej. Kara łączna jest orzekana wobec sprawcy, który popełnił dwa lub więcej przestępstw, a to z kolei jest istotnym czynnikiem prognostycznym przemawiającym za orzeczeniem kary łącznej surowszej od wynikającej z dyrektywy absorpcji (vide: wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 20 października 2001 roku, II AKa 154/01, Prok. i Pr. 2002r., z. 4, poz. 26). Oczywistym jest, że wymierzając karę łączną nie można poddawać ponownej analizie i uwzględniać okoliczności, które legły u podstaw wymiaru poszczególnych kar jednostkowych. Sąd powinien natomiast przede wszystkim rozważyć, czy pomiędzy poszczególnymi czynami, za które wymierzono kary podlegające łączeniu, zachodzi ścisły związek przedmiotowo – podmiotowy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z 7 października 2002 roku, II KK 270/02, Legalis nr 310876) oraz bliskość czasowa. Winno się nadto uwzględnić okoliczności, jakie zaszły już po wydaniu poprzednich wyroków, przede wszystkim mieć na uwadze proces resocjalizacji skazanego, a także względy indywidualno - i generalno - prewencyjne. Analizując związki łączące realnie zbiegające się przestępstwa trzeba pamiętać, iż kara łączna winna być wymierzona przy zastosowaniu zasady absorpcji im większa zachodzi łączność przedmiotowa i bliskość czasowa pomiędzy poszczególnymi przestępstwami lub wtedy, gdy jedno z pozostających w zbiegu przestępstw zdecydowanie dominuje nad pozostałymi. Ponadto, niezależnie od możliwości zastosowania przy wymiarze kary łącznej zasady pełnej absorpcji, asperacji, jak i zasady pełnej kumulacji, oparcie wymiaru kary na zasadzie absorpcji lub kumulacji traktować należy jako rozwiązanie skrajne, stosowane wyjątkowo i wymagające szczególnego uzasadnienia, stąd priorytetową zasadą wymiaru kary łącznej powinna być zasada asperacji (por. P. Kardas, w: Kodeks karny..., s.1137 op. cit.). Wyrok łączny jest wszak instytucją mającą racjonalizować wymiar kary, dlatego też stosowanie absorpcji przy wymiarze kary łącznej nie może być sprzeczne z zapobiegawczymi i wychowawczymi celami kary i działać demoralizująco na sprawców przestępstw, służąc odbieraniu kary łącznej jako instytucji będącej swoistym premiowaniem popełniania przestępstw (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 września 2016 roku, sygn. III KK 140/16, LEX nr 2142559).

W realiach niniejszej sprawy zasadne będzie zastosowanie zasady asperacji. Należy bowiem podkreślić:

⚫

bardzo znaczną różnicę czasową przestępstw, za które A. I. został skazany wyrokami, którymi orzeczono kary podlegające połączeniu tj. poczynając od 2000r. (przestępstwa przypisane wyrokiem Sądu Rejonowego w Lesznie w sprawie II K 339/07) aż do lat 2011-2013 (przestępstwa przypisane wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu w sprawie III K 478/24),

⚫

rozbieżność rodzajową tych przestępstw (liczne przestępstwa przeciwko mieniu, przestępstwa przeciwko wiarygodności dokumentów, przestępstwa karno - skarbowe, przestępstwo przeciwko obrotowi gospodarczemu),

⚫

pozytywną opinię administracji jednostki penitencjarnej o zachowaniu skazanego - proces resocjalizacji A. I. napawa optymizmem.

Biorąc pod uwagę wszystkie te okoliczności Sąd uznał, iż wymierzenie kary łącznej niższej niż 5 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności całkowicie abstrahowałoby od okoliczności niniejszej sprawy, w sposób niezrozumiały bagatelizowałoby olbrzymią rozbieżność czasową i częściową rozbieżność rodzajową przestępstw przypisanych skazanemu.

Z drugiej strony wniosek Prokuratora o wymierzenie kary łącznej 7 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności nie uwzględniał w ocenie Sądu należycie opinii o zachowaniu skazanego w warunkach izolacji penitencjarnej.

Orzeczony wymiar kary łącznej porządkuje sytuację prawną skazanego, a jednocześnie kara taka spełnia wymogi sprawiedliwej. Powinna ona spełnić swe zadania zarówno w zakresie prewencji indywidualnej, jak i prewencji generalnej.

Na poczet kary łącznej Sąd w oparciu o dostępną dokumentację zaliczył A. I. okresy jego rzeczywistego pozbawienia wolności w sprawie Sądu Rejonowego w Lesznie o sygn. akt II K 339/07 tj. od 3 grudnia 2001r. do 20 maja 2002r., od 14 czerwca 2002r. do 23 sierpnia 2002r. oraz od 12 marca 2024r. i nadal (pkt.2 części rozstrzygającej wyroku).

W pozostałym zakresie wobec braku podstaw do połączenia kar wymierzonych pozostałym wyrokami Sąd na podstawie art.572 k.p.k. postępowanie umorzył (pt.3 części rozstrzygającej wyroku.)

O wydatkach poniesionych przez Skarb Państwa w związku z wydaniem niniejszego wyroku Sąd orzekł na podstawie art.624§1 k.p.k. biorąc pod uwagę sytuację skazanego związaną z koniecznością odbycia kary pozbawienia wolności, zaś o opłacie od orzeczonej kary łącznej na podstawie art.6 ustawy z dnia 23 czerwca 1973r. o opłatach w sprawach karnych (pkt.4 części rozstrzygającej wyroku).

Sędzia Tomasz Borowczak

ZARZĄDZENIE

1) proszę odnotować w kontrolce uzasadnień

2) odpis wyroku łącznego wraz z uzasadnieniem doręczyć adw. J. T. jako obrońcy skazanego (z wyboru)

3) akta przedłożyć za 14 dni od doręczenia lub z apelacją

P., dnia 28 kwietnia 2025r.

SSO Tomasz Borowczak