Treść orzeczenia
Sygn. akt III Cz 127/17
Postanowienie
Dnia 28 lutego 2017 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w następującym składzie:
Przewodniczący-Sędzia: SO Roman Troll
po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2017 r. w Gliwicach na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) (...) w G. przeciwko D. G. o zapłatę na skutek zażalenia powoda na punkt 1 postanowienia Sądu Rejonowego w (...) z dnia 4 października 2016 r., sygn. akt I C 278/16 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie w punkcie 1 i sprawę przekazać w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w (...) do ponownego rozpoznania, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego.
SSO Roman Troll
Uzasadnienie
Postanowieniem z 4 października 2016 r. Sąd Rejonowy w (...)oddalił wniosek powoda o uzupełnienie wyroku zaocznego z 1 września 2016 r. wydanego
w sprawie o sygn. I C 278/16 (pkt 1) oraz odrzucił jego wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku zaocznego (pkt 2). W uzasadnieniu podkreślił, że powód wniósł o uzupełnienie wyroku zaocznego poprzez zmianę stopy dalszych odsetek wskazując, że wnosił o zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie – Sąd I instancji zaznaczył, że takie roszczenie nie zostało sformułowane i dlatego nie można było orzec zgodnie z żądaniem powoda. Jako podstawą prawną orzeczenia oddalenia wniosku przywołał art. 351 k.p.c., natomiast w części dotyczącej odrzucenia wniosku o uzasadnienie wyroku - art. 342 k.p.c.
Zażalenie na to postanowienie wywiódł powód zaskarżając je w istocie co do punktu
1 – co wynika z uzasadnienia zażalenia. Zarzucił naruszenie art. 351 § 1 k.p.c.; art. 359 k.c. oraz art. 481 § 1 k.c. poprzez ich błędną wykładnię i uznanie, że powodowi należą się odsetki ustawowe od zasądzonej kwoty, a nie odsetki ustawowe za opóźnienie. Argumentował, że sprecyzował swoje roszczenie i domagał się zasądzenie odsetek ustawowych za opóźnienie
w piśmie z 20 kwietnia 2016 r.
Przy tak postawionych zarzutach wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia oddalającego wniosek o uzupełnienie poprzez uzupełnienie wyroku zaocznego zgodnie z żądaniem także o odsetki ustawowe za opóźnienie od 1 stycznia 2016 r. oraz o zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kosztów postępowania zażaleniowego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 351 § 1 k.p.c. strona może w ciągu dwóch tygodni od ogłoszenia wyroku, a gdy doręczenie wyroku następuje z urzędu - od jego doręczenia, zgłosić wniosek o uzupełnienie wyroku, jeżeli sąd nie orzekł o całości żądania, o natychmiastowej wykonalności albo nie zamieścił w wyroku dodatkowego orzeczenia, które według przepisów ustawy powinien był zamieścić z urzędu. Istotą rozpoznania wniosku o uzupełnienie orzeczenia jest w szczególności zbadanie czy sąd, w toku procedowania sprawy, orzekł o wszystkich sformułowanych przez stronę żądaniach. Konieczne jest zatem dokładne zbadanie sprawy i ustalenie jakie roszczenia, wnioski i żądania zostały sformułowane przez strony, w szczególności przez stronę domagającą się uzupełnienia wyroku.
Złożony przez powoda wniosek o uzupełnienie wyroku dotyczył uzupełnienia go co do rozstrzygnięcia o odsetki, które w jego ocenie powinny zostać zasądzone w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie – Sąd Rejonowy oddalił ten wniosek uznając, że takie żądanie nie zostało faktycznie przez powoda sformułowane w toku postępowania. W istocie więc wskazał, że takiego żądania nie było, co stanowiło konsekwencję oddalenia wniosku
o uzupełnienie wyroku zaocznego. Nie wziął jednak pod uwagę pisma powoda z 20 kwietnia 2016 r. /k. 25/, w którym wyraźnie sprecyzował on, że domaga się dalszych odsetek ustawowych za opóźnienie. Żądanie odsetek za opóźnienie zdaje się wynikać również z twierdzeń pozwu /k. 5/. Należy także podkreślić, że pozew został złożony w elektronicznym postępowaniu upominawczym 7 maja 2015 r. /k. 2/, a więc jeszcze przed zmianą przepisów. Od
1 stycznia 2016 r. uległy bowiem zmianie regulacje dotyczące odsetek ustawowych od świadczeń pieniężnych [por. art. 359 k.c. (odsetki ustawowe) i art. 481 k.c. (odsetki ustawowe za opóźnienie), art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1830)]. Są to zmiany dotyczące prawa materialnego i konieczne jest ich uwzględnienie w wydawanych orzeczeniach (por. art. 56 i 57 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o zmianie ustawy o terminach zapłaty w transakcjach handlowych, ustawy - Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw). Sąd Rejonowy powinien więc wziąć pod uwagę zmianę prawa materialnego w tym zakresie oraz sprecyzowanie powództwa.
Tym samym Sąd Rejonowy nie zbadał istoty sprawy, bowiem nie ustalił dokładnie, jakie roszczenia zostały sformułowane przez powoda, a co za tym idzie nie mógł właściwie orzec czy wydał rozstrzygnięcie w przedmiocie każdego z tych roszczeń, a tym samym czy zaszły przesłanki dla uzupełnienia wyroku zaocznego. Wyraźnie wskazanie przez Sąd Rejonowy, że żądanie dotyczyło tylko odsetek ustawowych wprost prowadzi do wniosku o niewzięciu pod uwagę pisma powoda z 20 kwietnia 2016 r. i uzasadnienia pozwu /k. 2/, zaś przyczyn, dla których tak się stało w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie podano.
Wobec powyższego zarzuty powoda zgłoszone w zażaleniu okazały się trafne. Nie mogły one jednak doprowadzić do zmiany zaskarżonego postanowienia. Uzupełnienia wyroku dokonuje się bowiem wyrokiem (por. art. 351 § 3 k.p.c.), za wyjątkiem kosztów procesu
i klauzuli wykonalności. Dlatego o żądaniu dotyczącym odsetek od świadczenia głównego nie można orzec w toku postępowania zażaleniowego postanowieniem, wymagana jest do tego forma wyroku.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w związku z art. 505 10
§ 1 k.p.c., art. 397 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 108 § 2 k.p.c., należało orzec jak w sentencji.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji zbada treść pisma powoda z 20 kwietnia 2016 r., do której nie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, w powiązaniu ze złożonym pozwem, ustalając jakie faktycznie zostały przez powoda sformułowane żądania w toku postępowania, czy o nich wszystkich orzeczono, a także czy w związku z tym żądanie uzupełnienia wyroku zaocznego z 1 września 2016 r. jest zasadne. Następnie, stosownie do poczynionych ustaleń i ocen, wyda odpowiednie rozstrzygnięcie.
SSO Roman Troll