Treść orzeczenia
Sygn. akt III Ca 413/15
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 10 czerwca 2015 r.
Sąd Okręgowy w Gliwicach III Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący - Sędzia SO Leszek Dąbek (spr.)
Sędzia SO Gabriela Sobczyk
Sędzia SR (del.) Roman Troll
Protokolant Renata Krzysteczko
po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2015 r. w Gliwicach sprawy z powództwa A. K. przeciwko P. M. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Raciborzu z dnia 5 sierpnia 2014 r., sygn. akt I C 35/14
1. oddala apelację;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 600 zł (sześćset złotych) z tytułu zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu odwoławczym;
3. nie obciąża powoda w pozostałej części kosztami postępowania odwoławczego.
SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk
Uzasadnienie
Powód A. K. żądał zasądzenia na jego rzecz od pozwanego P. M. kwoty 40.000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 5 04 2013r. oraz zawrotu kosztów procesu.
Uzasadniając żądanie twierdził, że pozwany składając w dniu 5 04 2013r. w Sądzie Rejonowym w Raciborzu zeznania w charakterze strony w sprawie o sygn. akt I C 209/12 pomówił powoda, że szantażem chciał wyłudzić od niego kwoty: 2.000zł, 4.000zł i 8.000zł, co naruszyło naruszenia cześć, honor i dobre imię powoda
oraz doprowadziło do jego poważnego rozstroju zdrowia.
Pozwany P. M. nie stawił się na posiedzenie wyznaczone
na rozprawę i nie zajął stanowiska w sprawie.
Sąd Rejonowy w Raciborzu w wyroku zaocznym z dnia 5 08 2014r. oddalił powództwo.
W ustalonym stanie faktycznym w motywach orzeczenia przywołał regulacje: art. 448 k.c. i art. 23 k.c. po czym stwierdził, że pozwany składając zeznania nie zarzucał powodowi, że ten go szantażował. W zeznaniach twierdził jedynie, iż powód za upadek na nieruchomości wspólnej domagał się od pozwanego zapłaty odszkodowania
oraz że w braku jego dobrowolnego uiszczenia powód miał zapowiadać skierowanie sprawy na drogę postępowania sądowego. Ocenił, że takie zachowanie pozwanego nie wskazuje, że intencja pozwanego było pomówienie powoda o stosowanie wobec niego szantażu, mieści się ono w ramach obowiązującego prawa, tzw. „przedsądowego dochodzenie prawa” i z tej przyczyny uznał powództwo za bezzasadne.
Orzeczenie zaskarżył powód A. K. , który wnosił o jego uchylenie przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasą-dzenie na jego od pozwanego zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego.
Zarzucił, że przy rozpoznaniu sprawy naruszono art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, gwarantujący każdemu prawo do prawo do uczciwego procesu oraz prawo procesowe, regulacje art. 235 § k.p.c. i art. 299 k.p.c. przez ograni-czenie postępowania dowodowego do odczytania zeznań złożonych przez pozwanego
w innym postępowaniu sądowym. Ponadto zarzucił, że przy ferowaniu wyroku naruszono regulacje: art. 328 § 2 k.p.c. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu wyroku przyczyn dla których „Sąd pierwszej instancji odmówiono „mocy dowodowej
i nie dopuścił wnioskowanych przez niego dowodów” oraz art. 339 § 2 k.p.c.
przez bezpodstawne przyjęcie, że twierdzenia powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie budzą uzasadnione wątpliwości”.
Pozwany P. M. wnosił o oddalenie apelacji oraz zasądzenie na jego rzecz od powoda zwrotu kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Odwoławczy ustalił i zważył co następuje
Sąd pierwszej instancji prawidłowo zakwalifikował roszczenia powoda przyjmując, że maja one źródło w reżimie odpowiedzialności deliktowej
Ustalenia faktyczne składające się na podstawę faktyczna orzeczenia maja podstawę w wiarygodnym materiale sprawy.
Z tych też względów Sąd odwoławczy przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji.
Powództwo zostało oparte na twierdzeniach powoda, iż pozwany w toku postępowania sądowego złożył nieprawdziwe zeznania, że powód chciał szantażem wyłudzić od niego kwoty : 2.000zł, 4.000zł i 8.000zł” w następstwie czego naruszył część, honor i dobre imię powoda oraz doprowadził u niego do rozstroju zdrowia,
które zostały następnie uzupełnione w toku postępowania o twierdzenie, że wbrew zeznaniom pozwanego poza sądem nigdy z nim nie rozmawiał, więcej nie wie nawet gdzie mieści się jego kancelaria.
Tym samy źródłem roszczeń powoda są regulacje: art. 448 k.c. w związku z art. 23 k.c. (naruszenie dóbr osobistych powoda ) i art. 445 k.c. w związku z art. 444 § 1 k.c. (wywołanie rozstroju zdrowie powoda), w świetle których podstawową przesłanką powstania ewentualnej odpowiedzialności pozwanego jest dopuszczenie się przez niego czynu bezprawnego, co z kolei stosownie do regulacji art. 6 k.c. nakładało na niego obowiązek wykazania, że pozwany złożył zeznania o wskazanej powyżej treści
oraz że były one nieprawdziwe.
Na te okoliczności powód nie zaoferował Sądowi pierwszej instancji żadnych dowodów, a jedynie z jego przytoczeń można było pośrednio wnioskować, że wnosi
on o przeprowadzenie dowodu z protokołu rozprawy przeprowadzonej w Sądzie Rejonowym w Raciborzu w dniu 5 04 2013r. w sprawie o sygn. akt I C 209/12,
w którym miały zostać zawarte kwestionowane przez powoda zeznania pozwanego.
Pomiędzy tymi zeznaniami a twierdzeniami powoda istnieje zasadnicza sprzeczność, stąd też wbrew zarzutowi apelacji Sąd Rejonowy trafnie ocenił,
że twierdzenia powoda budzą uzasadnione wątpliwości w rozumieniu art. 339 § 2 k.p.c. i w celu ich wyjaśnienia z urzędu dopuścił a następnie przeprowadził dowód z proto-kołu tej rozprawy.
Z treści tego protokołu wynika – na co trafnie zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji – że pozwany składając zeznania nie zarzucał powodowi, że ten go szantażował, a jedynie tzeznał, iż powód za upadek na nieruchomości wspólnej domagał się od pozwanego zapłaty odszkodowania.
Protokół ten jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 k.p.c.
i jako taki korzysta on z domniemania prawnego, iż zaprotokołowana w nim treść zeznań pozwanego odpowiada ich rzeczywistemu brzmieniu, które nie zostało przez powoda obalone w toku postępowania (powód zaoferował Sądowi tylko dowody
z dokumentacji lekarskiej dot. stanu jego zdrowia oraz z zeznań świadków E. S. na okoliczność jego obecności na rozprawie w dniu 5 04 2013r. i rozpy-tania go w Komendzie Powiatowej Policji w R. oraz M. Ś.
na okoliczności związane ze składaniem przez niego dokumentów w firmie ubezpie-czeniowej- pismo powoda z dnia 14 03 2014r. k-31 akt)
Dlatego w materiale sprawy barak jest podstaw do ustalenia, że powód złożył zeznania o treści wskazywanej przez powoda i tym samym nie wykazał on wskazanej powyżej zasadniczej dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności bezprawności zachowania pozwanego.
Czyniło to powództwo nieuzasadnionym, co znalazło prawidłowe odzwiercie-dlenie w zaskarżonym wyroku i apelacja powoda jest bezzasadna.
Reasumując zaskarżony wyrok jest prawidłowy i dlatego apelację jako bezzasadną oddalono w parciu o regulację art. 385 k.p.c.
O kosztach postępowania odwoławczego orzeczono stosując regulację
art. 98 § 1 k.p.c. § 12 ust. 1 pkt 2 i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 09 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163, poz. 1348, z późniejszymi zmianami), biorąc pod uwagę, iż powód uległ w całości w postępowaniu odwoławczym i powinien zwrócić pozwanemu poniesione przez niego w tym postępowaniu koszty zastępstwa prawnego przez fachowego pełnomo-cnika.
Równocześnie z materiału sprawy wynika, że powód utrzymuje się z renty w wyso-kości 1.991,80zł i poza mieszkaniem w którym mieszka nie posiada znaczącego majątku.
Jest przy tym osobą schorowaną, inwalidą i leczy się P. (...) w R. oraz ponosi znaczące koszty leczenia.
Znajduje się on zatem w trudnej sytuacji materialnej wobec czego zasądzenie
od niego na rzecz pozwanego zwrotu kosztów postępowania odwoławczego
w pełnej wysokości 1800zł i to w sytuacji gdy udział pełnomocnika pozwanego ograniczył się do udziału w rozprawie apelacyjnej oraz zajęcia na niej tylko stanowiska odnośnie zasadności apelacji, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Dlatego w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony wypadek o którym mowa jest w regulacji art. 102 k.p.c., co uzasadnia obciążenie powoda tylko częścią obo-wiązku zwrotu pozwanemu kosztów postępowania odwoławczego w wysokości 600zł (stanowi ona dla powoda duży ciężar finansowy i niewątpliwie kompensuje faktyczne koszty udziału pełnomocnika pozwanego w postępowaniu odwoławczym) i nie obciążanie go z mocy tej regulacji pozostałymi kosztami postępowania odwoławczego.
SSR (del.) Roman Troll SSO Leszek Dąbek SSO Gabriela Sobczyk