Treść orzeczenia
Sygn. akt III Ca 1766/17
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi
(1) zasądził od pozwanej D. D. na rzecz powoda (...) Bank (...) S.A. we W. kwotę 3216,40 zł wraz z odsetkami umownymi w wysokości czterokrotności stopy kredytu lombardowego Narodowego Banku Polskiego w stosunku rocznym, od dnia 6 czerwca 2014 r. do dnia zapłaty, przy czym od dnia 1 stycznia 2016r. nie wyższymi niż dwukrotność wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 2488,40 zł; (2) oddalił powództwo w pozostałej części; (3) przyznał i nakazał wypłacić ze Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego dla Łodzi - Widzewa w Łodzi na rzecz r.pr. D. C. kwotę 738 zł tytułem kosztów pomocy prawnej udzielonej pozwanej z urzędu; (4) nie obciążył pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu powódce.
Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła w części co do punktu 1 pozwana, zarzucając naruszenie:
- 217§ 2 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. i w zw. z art 299 k.p.c. poprzez umożliwienie stronie powodowej złożenia do akt sprawy dowodów, które powódka zobowiązana była złożyć w pierwszym piśmie procesowym i bezzasadne oddalenie dowodu z przesłuchania pozwanej, podczas gdy wszystkie okoliczności sprawy nie zostały w pełni wyjaśnione, zaś zeznania pozwanej były istotne dla ustalenia czy strony faktycznie wiązała umowa kredytu;
- art. 233 §1 k.p.c. poprzez naruszenie swobodnej oceny dowodów polegające na braku wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego i opacie wydanego rozstrzygnięcia wyłącznie o dowody nieprawidłowo wprowadzone do procesu do których złożenia zobowiązał stronę powodową Sąd.
Skarżąca wniosła o zmianę wyroku w zaskarżonej części poprzez oddalenie powództwa w całości, zasądzenie na rzecz pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych za I i II instancję.
Ponadto pełnomocnik pozwanej wnosiła o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielnej pozwanej z urzędu, oświadczając, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości ani w części.
W odpowiedzi na apelację powódka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od pozwanej na jej rzecz kosztów procesu według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja jest nie zasadna.
Sąd drugiej instancji nie przeprowadzał postępowania dowodowego, to stosownie do art. 505 13 § 2 k.p.c. uzasadnienie wyroku zostaje ograniczone jedynie do wyjaśnienia jego podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa. Uznając ustalenia faktyczne poczynione w postępowaniu pierwszoinstancyjnym za prawidłowe, Sąd Okręgowy podziela je i przyjmuje za własne.
Przechodząc do omawiania zarzutu apelacyjnego polegającego w istocie na naruszeniu przepisów prawa procesowego poprzez dokonanie dowolnej w miejsce swobodnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającego na wadliwej ocenie materiału dowodowego, to należy podnieść wbrew zarzutom skarżącego, że Sąd Rejonowy nie naruszył art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dokonanie wadliwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przy ocenie materiału dowodowego sądowi przysługuje bowiem swoboda zastrzeżona treścią powołanego wyżej przepisu. W razie tylko pogwałcenia reguł logicznego rozumowania bądź sprzeniewierzenia się zasadom doświadczenia życiowego, może mieć miejsce skuteczne kwestionowanie tej swobody oceny dowodów. Tego rodzaju uchybień nie sposób się dopatrzyć w stanowisku Sądu I instancji, zaś skarżąca prezentując niezadowolenie z treści rozstrzygnięcia Sądu w żaden sposób nie wykazała, że ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego została dokonana z naruszeniem art. 233 § 1 k.p.c., co nadaje apelacji polemiczny charakter. Niezasadny jest zarzut, że Sąd oparł swoje rozstrzygniecie w oparciu o dowody nieprawidłowo wprowadzone do procesu, do których złożenia Sąd zobowiązał powódkę. Należy nadmienić, że Sąd działając w oparciu o przepis prawa tj. art. 207 § 5 k.p.c. zobowiązał pełnomocnika powoda nie będącego profesjonalnym pełnomocnikiem do złożenia w terminie dwóch tygodni odpowiedzi na pismo procesowe pełnomocnika pozwanej opatrzone datą 16.01. 2017r. po sporządzeniu kserokopii tegoż pisma, w której to odpowiedzi powód wskaże wszelkie twierdzenia i dowody na ich poparcie po rygorem pominięcia w przypadku późniejszego ich zgłoszenia jako spóźnionych w trybie art. 207 § 6 k.p.c. To w odpowiedzi na to zobowiązanie Sądu pełnomocnik powoda zaprezentował dowody, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednakże takie działanie Sądu miało oparcie w przepisach prawa i nie miało charakteru nierównego traktowania stron procesu.
Stosownie zaś do art. 217 § 1 k.p.c. strona może aż do zamknięcia rozprawy przytaczać okoliczności faktyczne i dowody na uzasadnienie swoich wniosków lub dla odparcia wniosków i twierdzeń strony przeciwnej.
§ 2 tegoż przepisu stanowi, że Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.
Naruszeniem art. 217 § 2 k.p.c. może być jedynie nieprzeprowadzenie zawnioskowanego przez stronę dowodu na okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy i jeszcze niewyjaśnione (post. SN z: 15.2.2012 r., I PK 130/11, L.; 12.4.2012 r., I PK 168/11, L.). W literaturze trafnie podkreślono, że regulacje dotyczące koncentracji materiału procesowego, w tym także art. 217 § 2 KPC, odnoszą się do stron, a zatem nie mogą ograniczać określonego w art. 232 in fne KPC uprawnienia sądu co do dopuszczenia dowodów z urzędu. Pogląd ten jest dominujący nie tylko w literaturze, lecz także w judykaturze (por. np. wyr. SN: z 22.2.2006 r., III CK 341/05, OSNC 2006, Nr 10, poz. 174, z glosami: A. Jakubeckiego, OSP 2007, Nr 4, poz. 48; F. Sporek i A. Stępień-Sporek, GSP 2007, Nr 2, s. 81–90; Ł. Kozłowskiego, Pal. 2007, Nr 9–10, s. 335–338; E. Tomaszewskiej, GSP 2007, Nr 1, s. 105–114 i J. Akińcza, Glosa 2007, Nr 4, s. 32–41; z 4.1.2007 r., V CSK 377/06, OSP 2008, Nr 1, poz. 8 z glosą E. Marszałkowskiej-Krześ; z 16.4.2008 r., V CSK 563/07, OSNC 2009, Nr 2, poz. 42 i z 17.11.2010 r., I CSK 58/10, Legalis).
Przepis zaś art. 227 k.p.c. nie jest źródłem obowiązków ani uprawnień jurysdykcyjnych sądu, a jedynie określa wolę ustawodawcy ograniczenia kręgu faktów, które mogą być przedmiotem dowodu w postępowaniu cywilnym. Czyni to przez wskazanie, jakie fakty mają „zdatność” dowodową, a więc jakie zjawiska świata zewnętrznego, jakie okoliczności oraz stany i stosunki są przedmiotem dowodzenia w procesie cywilnym, a ściślej, w konkretnej sprawie przedstawionej do rozstrzygnięcia (wyr. SN z 17.4.1998 r., II CKN 683/97, L.; wyr. SN z 13.1.2010 r., II CSK 357/09, L.). Twierdzenie, iż art. 227 k.p.c. został naruszony przez sąd rozpoznający sprawę ma rację bytu tylko w sytuacji, gdy wykazane zostanie, że sąd przeprowadził dowód na okoliczności niemające istotnego znaczenia w sprawie i ta wadliwość postępowania dowodowego mogła mieć wpływ na wynik sprawy, bądź gdy sąd odmówił przeprowadzenia dowodu na fakty mające istotne znaczenie w sprawie, wadliwie oceniając, iż nie mają one takiego charakteru (wyr. SN z 4.11.2008 r., II PK 47/08, L.; wyr. SN z 14.5.2008 r., II PK 322/07, L.; wyr. SN z 7.3.2001 r., I PKN 299/00, OSNAPiUS 2002, Nr 23, poz. 573; odmiennie wyr. SN z 25.6.2008 r., II UK 327/07, L.; wyr. SN z 7.10.2004 r., IV CK 75/04, L.).
Sąd Rejonowy w toku postępowania jedynie oddalił wniosek pozwanej o dopuszczenie dowodu przesłuchania stron na okoliczność zawarcia między stronami umowy. Należy nadmienić, że okoliczność zawarcia pomiędzy stronami umowy została udowodniona przez powódkę złożonym oryginałem umowy z dnia 13.05.2006r. przy piśmie z dnia 24 marca 2017r. Pozwana w toku postępowania od złożenia przedmiotowej umowy do akt nie kwestionowała autentyczności podpisu pod umową. Należy zważyć, że dowód z przesłuchania stron jest dowodem posiłkowym, dopuszczalnym tylko wtedy, gdy nie można istotnych dla sprawy okoliczności wyjaśnić innymi dowodami, a w szczególności dowodami z dokumentów i zeznaniami świadków. W sytuacji, gdy wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione, to prowadzenie przez sąd dowodu z zeznań stron jest zbędne a nawet niedopuszczalne (wyr. SN z 18.8.1982 r., I CR 258/82, L.). Subsydiarny charakter dowodu z przesłuchania stron powoduje, że dowód ten powinien być dopuszczony dopiero po przeprowadzeniu pozostałych dowodów w sprawie i tylko co do faktów, które w ten sposób nie zostały jeszcze wyjaśnione. Jeżeli zatem fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione w toku dotychczasowego postępowania dowodowego, to brak jest podstaw do przesłuchania stron (wyr. SN z 18.8.1982 r., I CR 258/82, L.). Ponadto przeprowadzenie dowodu z przesłuchania stron nie może służyć sprawdzeniu wyników dotychczasowego postępowania dowodowego ani przesądzać jego wyników (wyr. SA w Krakowie z 14.10.2010 r., I ACa 875/10, niepubl.).
W światle powyższych rozważań, należy uznać, że fakt zawarcia umowy pomiędzy stronami umowy o przyznanie limitu kredytowego i umowy o wydanie karty i korzystanie z karty kredytowej T. M. z dnia 13.05.2006r, został udowodniony i dlatego zbędne było przeprowadzanie przez Sąd I instancji dowodu na te okoliczności z przesłuchania stron. Tym samym Sąd Rejonowy nie dopuścił się naruszenia art. 217 § 2 w zw z w zw.227 k.p.c. w zw art 299 k.p.c.
Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił apelację jako bezzasadną.
W związku z tym, iż powódka w toku postępowania apelacyjnego nie wykazała, że poniosła jakiekolwiek koszty, była reprezentowana przez pracownika Sąd Okręgowy oddalił wniosek powódki o zasądzenie na jej rzecz kosztów.
O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej pozwanej przez radcę prawnego Sąd Okręgowy orzekł na podstawie art. 22 3 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 233 i 1579). Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika pozwanej została ustalona stosownie do treści § 16 ust.1 pkt 1 w zw. z § 8 pkt. 3 i § 4 ust 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej radcę prawnego z urzędu z dnia 3 października 2016 roku (Dz.U z 2016 r, poz. 1715).