Treść orzeczenia
Sygn. akt III Ca 1621/18
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 12 czerwca 2018 roku Sąd Rejonowy dla Łodzi – Widzewa w Łodzi oddalił powództwo (...) Spółki
z ograniczoną odpowiedzialności w S. przeciwko T. F. o zapłatę i obciążył powoda obowiązkiem zwrotu pozwanemu kosztów procesu w kwocie 287 zł.
Sąd Rejonowy uznał, że powód nie udowodnił zawarcia między stronami w dniu 21 czerwca 2017 roku umowy pożyczki nr (...), na mocy której pozwany miał otrzymać kwotę 1.000 zł, która podlegała zwrotowi wraz
z odsetkami w wysokości 31,07 zł (14% w skali roku) w oznaczonym
w umowie terminie. Tym samym powód nie sprostał ciężarowi dowodu z art.
6 k.c. Nie przestawił wiarygodnych dowodów na zawarcie umowy. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku złożył powód, zaskarżając to orzeczenie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie:
1. art. 130 § 1 k.p.c. w zw. z art. 126 § 1 pkt 3 k.p.c. i art. 128 § 1 k.p.c.
w zw. z art. 187 § 1 k.p.c. i art. 208 § 1 pkt 5 k.p.c. poprzez ich niezastosowanie, co skutkowało oddaleniem powództwa bez uprzedniego wezwania strony powodowej do uzupełnienia braków formalnych pozwu w drodze przedstawienia dokumentów opisanych
w pozwie na tzw. „liście dowodów” wraz z odpisami dla strony przeciwnej;
2. art. 232 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że strona powodowa nie powołała żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń, podczas gdy dowody na zasadność roszczenia wnioskowano już na etapie postepowania elektronicznego, a następnie w piśmie procesowym datowanym na dzień 7 czerwca 2018 roku; skutkiem tego było przeprowadzenie analizy sprawy z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, co z kolei doprowadziło do ustalenia błędnego stanu faktycznego sprawy.
Na powyższych podstawach apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości z obciążeniem pozwanego kosztami postępowania za obie instancje, ewentualnie o uchylenie orzeczenia z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania w I instancji.
Jednocześnie skarżący wniósł o dopuszczenie dowodu z pisma procesowego z dnia 7 czerwca 2018 roku wraz z załącznikami oraz książką nadawczą i wiadomością e – mail skierowaną na adres sądu na okoliczność wykazania zasadności dochodzonego roszczenia oraz przedłożenia przed rozpoczęciem pierwszej rozprawy dowodów oraz powołania nowych środków dowodowych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
apelacja jest bezzasadna.
Nie ma racji skarżący, że niedostatki dowodowe pozwu można usuwać w ramach procedury uzupełniania braków formalnych. Zgodnie z art. 130 § 1 k.p.c. braki formalne, to takie, których występowanie powoduje, że pismo procesowe nie może otrzymać prawidłowego biegu. Brak przedstawienia środków dowodowych na poparcie roszczenia nie stanowi braku formalnego. Wprawdzie z art. 126 § 1 pkt 5 k.p.c., stosowanego do pozwu z mocy art. 187 § 1 k.p.c., wynika obowiązek zawarcia w piśmie dowodów na poparcie przytoczonych okoliczności. Jednak chodzi tu tylko o wskazanie dowodów, które strona będzie chciała przeprowadzić przed sądem (np. wniosek
o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków). Tylko w przypadku, gdy strona nie wskaże w pozwie dowodów na poparcie swoich twierdzeń, przewodniczący jest obowiązany do wezwania do uzupełnienia pisma pod rygorem zwrotu pozwu w trybie art. 130 § 2 k.p.c. Jeżeli wnioskowane dowody są dokumentami, strona może załączyć je do pozwu. Wtedy fakt nie dołączenia do pisma załączników stanowi brak formalny pozwu, o czym stanowi art. 128 § 1 k.p.c. W rozpoznawanym przypadku tak nie było.
W pozwie nie odwołano się do żadnych załączników, bo lista przywołanych
w piśmie dowodów, to nie to samo, co lista załączników. Dostrzegł tę okoliczność powód, skoro – jak twierdzi w apelacji – dowody chciał przedstawić przy piśmie z 7 czerwca 2018 roku.
Zarzut naruszenia art. 208 § 1 pkt 5 k.p.c. tylko potwierdza, że skarżący ma świadomość, że nie przedstawił dokumentów, na które powołał się
w pozwie. Za utrwalone w orzecznictwie uznać można stanowisko, według którego żądanie przedstawienia dokumentów w drodze zarządzenia przewodniczącego, wydanego na podstawie art. 208 § 1, nie może być połączone z zastosowaniem rygoru procesowego z art. 130 § 1 k.p.c. Było ono wyrażone jeszcze w poprzednim stanie prawnym i podtrzymane na gruncie obecnie obowiązującej procedury (patrz orzeczenia Sądu Najwyższego
z 13 maja 1953 r., I C 403/53, OSNCK 1955, Nr 1, poz. 2 oraz z 2 grudnia 1966 r. (I CZ 126/66, (...) 1967, Nr 8, poz. 294). Podobnie wypowiedział się także Sąd Apelacyjny w Łodzi w postanowieniu z 23 września 1991 r. (I ACZ 123/91, OSA/Ł.. 1992, Nr 2, poz. 8). W kontradyktoryjnym procesie bardzo ostrożnie trzeba podchodzić do „nakłaniania” strony do udowodnienia swoich racji.
W konsekwencji powyższych wywodów, trzeba przyjąć, że nie doszło do naruszenia art. 232 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. 6 k.c. Nawiasem mówiąc pierwsza z tych norm adresowana jest do stron i sąd nie może jej naruszyć. Sąd Rejonowy szczegółowo opisał dlaczego roszczenie uznał za nieudowodnione. Argumentacja ta jest słuszna i nie wymaga powtórzenia.
Nie ma racji skarżący, że doszło do naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., który reguluje zasadę swobody oceny dowodów. Trudno mówić o wadliwej ocenie materiału dowodowego, którego nie ma w aktach sprawy. Przy okazji warto podkreślić, że pismo z dnia 7 czerwca 2018 roku nie zostało złożone
z załącznikami. W każdym razie z jego treści nie wynika, że załączono do niego jakiekolwiek dokumenty. W aktach jest także oryginał tego pisma, który załączono do akt wraz z kopertą, w której żadnych załączników nie było (pismo z kopertą k. 32-34 i k. 35).
Ostatnio podniesiona okoliczność dotycząca pisma z dnia 7 czerwca 2018 roku spóźnionym czyni wniosek dowodowy zawarty w apelacji. Wnioskowanych dokumentów nie złożono w toku postępowania przed sądem pierwszej instancji tylko z uwagi na niedopatrzenie strony. Dlatego w drugiej instancji dowody te podlegają pominięciu w trybie art. 381 k.p.c.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 385 k.p.c., apelacja podlegała oddaleniu.
O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika wynika z § 2 pkt 2 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. z dnia 3 stycznia 2018 r. Dz.U. z 2018 r. poz. 265).