Treść orzeczenia
Sygn. akt III Ca 1471/17
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem zaocznym z dnia 13 czerwca 2017 roku Sąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej oddalił powództwo (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko B. W. o zapłatę 24 944,67 zł z odsetkami umownymi.
Powyższy wyrok wynikał z uznania powództwa za nieudowodnione. Zabrakło twierdzeń faktycznych i dowodów na okoliczność łączącego strony stosunku umownego. Powód ograniczył się do przedstawienia wezwania do zapłaty i wyciągu z ksiąg banku. Na podstawie takiego materiału dowodowego nie ma możliwości dokonania subsumpcji podanych faktów do obowiązujących przepisów prawa i treści umowy łączącej strony.
W apelacji od powyższego wyroku powód zaskarżył, to orzeczenie
w całości. Skarżący podniósł następujące zarzuty naruszenia:
- art. 339 § 2 k.p.c. poprzez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że warunkiem koniecznym uznania za prawdziwe twierdzeń powoda
o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie i w konsekwencji uwzględnienia dochodzonego roszczenia jest przedstawienie dowodów na poparcie tych twierdzeń;
- art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w sprawie i dokonania jej
w sposób dowolny z pominięciem okoliczności wynikających z dokumentów prywatnych, które nie zostały zakwestionowane;
- art. 207 § 3 k.p.c. poprzez ograniczenie się do biernej oceny stanowisk stron i uniemożliwienie powodowi skonkretyzowania twierdzeń faktycznych przez zaniechanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych w postaci umowy i historii operacji na rachunku pozwanej.
W konkluzji skarżący sformułował wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa w całości z obciążeniem pozwanej kosztami procesu za obie instancje. Powód wniósł również o dopuszczenie dowodu z umowy zawartej pomiędzy stronami i historii operacji na koncie kredytowym pozwanej, załączając do apelacji wydruk zestawienia operacji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
apelacja jest zasadna.
Ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Rejonowy, Sąd odwoławczy przyjmuje za własne.
Rację ma skarżący, że w sprawie doszło do naruszenia zasad wydania wyroku zaocznego. Nie ma wątpliwości, że zostały spełnione warunki dopuszczalności procedowania w tym trybie, które wynikają z art. 339 § 1 k.p.c., gdyż pozwana była w procesie bierna, nie wdała się w spór. Bierność tę Sąd Rejonowy zinterpretował nieprawidłowo.
Z art. 339 § 2 k.p.c. wynika, że w przypadku zachowania pozwanego, które umożliwia wydanie wyroku zaocznego, przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa. Sąd I instancji powołał się na uzasadnioną wątpliwość co do prawdziwości twierdzeń powoda o przywołanych w sprawie okolicznościach faktycznych. Było to rozumowanie błędne, gdyż nie dotyczyło prawdziwości twierdzeń powoda tylko niedostatku tych twierdzeń i braku dowodów na ich poparcie. Przy czym Sąd Rejonowy poszedł w swych rozważaniach tak daleko, że zarzucił brak właściwego określenia podstawy faktycznej żądania
i przywołał brzmienie art. 187 § 1 pkt 2 k.p.c. W takiej sytuacji byłyby podstawy do uzupełnienia braków formalnych pozwu, a nie do oddalenia powództwa.
Omawiana przesłanka skutkująca brakiem możliwości uwzględnienia powództwa wyrokiem zaocznym zachodzi, gdy występuje sprzeczność pomiędzy twierdzeniami powoda a dowodami znajdującymi się
w aktach lub gdy oświadczenia faktyczne wzajemnie się wykluczają czy są sprzeczne z charakterem żądania W takich sytuacjach można mówić
o uzasadnionych wątpliwościach, chociaż pozwany nie wdaje się w spór,
a więc nie kwestionuje okoliczności faktycznych, które jako bezsporne nie wymagają dowodu. Rozumowanie Sądu Rejonowego pozostawało
w sprzeczności z art. 229 k.p.c., gdyż bezzasadne jest oczekiwanie dowodu dla wykazania faktów przyznanych, gdy przyznanie nie budzi wątpliwości co do zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy (szerzej patrz: wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 roku, I CKU 34/98, L.). W omawianej procedurze domniemanie prawdziwości twierdzeń powoda zastępuje postępowanie dowodowe, oczywiście gdy twierdzenia te nie budzą uzasadnionych wątpliwości, pozostawiając obowiązek sądu rozważenia czy
w świetle przepisów prawa materialnego twierdzenia strony powodowej uzasadniają uwzględnienie żądania (tak, słusznie Sąd Najwyższy w wyroku
z dnia 31 marca 1999 roku, I CKU 176/97, L. i przywołane w tym wyroku orzecznictwo).
Konkludując, okoliczności faktyczne podane przez powoda nie były wątpliwe. Powód bez wewnętrznych sprzeczności powołał się na istnienie po stronie pozwanej niespłaconego zobowiązania kredytowego w określonej wysokości i na określonych zasadach płatności. Twierdzenia te korespondują z załączonymi do pozwu dokumentami prywatnymi, które są zgodne
z charakterem żądania. Pozwana nie zakwestionowała przytoczonych przez powoda twierdzeń faktycznych. Nie było potrzeby ich dowodzenia. Okoliczności te wystarczały do uwzględnienia powództwa wyrokiem zaocznym w całości. Nie chodzi więc w tym przypadku o ocenę materiału dowodowego, istotę znaczenia dokumentów prywatnych ani o możliwość uzupełniania twierdzeń i dowodów na wezwanie sądu – te zarzuty apelacji są bezzasadne.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c., Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok w sposób uwidoczniony w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 k.p.c.
i – w przypadku kosztów postępowania apelacyjnego – na podstawie art. 98 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. Na koszty postępowania pierwszoinstancyjnego złożyły się opłata od pozwu i opłata skarbowa od pełnomocnictwa, a koszty w instancji odwoławczej objęły wyłącznie opłatę od apelacji.