descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III AUa 839/20

Postanowienie

Dnia 29 kwietnia 2021 r.

Przewodniczący: Sędzia SA Ewa Stryczyńska (spr.)

Uzasadnienie

M. S. w piśmie z 24 grudnia 2019r. (data stempla pocztowego k. 5 a.s.) wniósł skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października 2014 r., sygn. akt III AUa 599/10.w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 września 2019 r. w sprawie o sygn. SK 31/16. M. S. skierował skargę do Sądu Najwyższego.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania, wznowienie postępowania, zmianę wyroku, zasądzenie kosztów procesu według norm przewidzianych oraz zwolnienie go z wszelkich kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi M. S. podkreślił, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 września 2019r. o sygn. SK 31/16 ma zastosowanie w jego sprawie. Nie można bowiem zaakceptować istnienia w obrocie prawnym orzeczenia oczywiście niesprawiedliwego, pozbawiającego go należnego świadczenia z tytułu wypadku przy pracy, z winy nie leżącej po jego stronie.

W piśmie z 14 listopada 2020r. skarżący wskazał, m.in., że obecnie przed Sądem Najwyższym toczy się postępowanie, od którego wyniku może zależeć rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje

Skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie podlega odrzuceniu.

Na samym wstępie wskazać należy, że odwołujący się w treści skargi wskazał dwie sygnatury akt postępowania przed Sądem Najwyższym tj.: sygn. II UK 490/16 oraz sygn. II UK 431/15. Wymienione wyżej sprawy dotyczą jednak w istocie postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt III AUa 599/10. Jak wynika z akt sprawy III AUa 599/10, pod sygnaturą II UK 490/16 zostało wydane postanowienie Sądu Najwyższego o odmowie przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej przez odwołującego się w sprawie o sygn. III AUa 599/10 (k. 485 a.s. akt III AUa 599/10) natomiast pod sygnaturą II UK 431/15 Sąd Najwyższy wydał postanowienie w przedmiocie zwrotu akt Sądowi Apelacyjnemu w celu usunięcia braków skargi kasacyjnej wniesionej przez odwołującego się w sprawie o sygn. III AUa 599/10 (k. 460 a.s. akt III AUa 599/10). W związku z powyższym należało uznać, że odwołujący się złożył w istocie skargę o wznowienie postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pod sygn. akt 599/10, zakończonego prawomocnym wyrokiem z dnia 7 października 2014r.

Odnosząc się do treści pisma procesowego odwołującego się z dnia 14 listopada 2020r. wskazać należy, że postępowanie przed Sądem Najwyższym, na które powołuje się skarżący, dotyczy jedynie stwierdzenia braku właściwości rzeczowej Sądu Najwyższego do orzekania w przedmiocie rozpoznawanej skargi. Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 sierpnia 2020r. wydanym pod sygn. akt II UO 1/20 przekazał skargę o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 7 września 2017r., (sygn. akt II UK 490/16) do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie jako właściwemu rzeczowo. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd Najwyższy podkreślił, że w sprawie, której dotyczy skarga, ostatnio merytorycznie orzekał Sąd Apelacyjny w Warszawie – był to wyrok z dnia 7 października 2014r., zatem ten Sąd jest właściwy do rozpoznania skargi.

Nie sposób zatem zgodzić się z odwołującym się, że wynik toczącego się przed Sądem Najwyższym postępowania będzie miał wpływ na rozstrzygnięcie sprawy ze skargi o wznowienie. Postępowanie to miało bowiem jedynie znaczenie formalne – jego wynikiem jest przekazanie sprawy przez Sąd Najwyższy Sądowi właściwemu w rozumieniu przepisu 405 k.p.c. tj. Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.

Na wstępie wskazać należy, że przed merytorycznym rozstrzygnięciem o zasadności skargi o wznowienie postępowania sąd jest zobowiązany do sprawdzenia, czy spełnia ona wymagania formalne. Na tym etapie sąd bada, czy skarga została wniesiona w terminie wynikającym z przepisów art. 407 k.p.c. i art. 408 k.p.c., czy jest ona dopuszczalna (ze względu na zaskarżone orzeczenie) i czy oparto ją na ustawowej podstawie. Skarga, która warunków tych nie spełnia, nie może być przez sąd rozpoznana. Zgodnie bowiem z art. 410 § 1 k.p.c., sąd odrzuca skargę o wznowienie postępowania wniesioną po upływie przepisanego terminu, niedopuszczalną lub nieopartą na ustawowej podstawie.

Samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający przepisom art. 401-404 k.p.c. jest niewystarczające i nie oznacza oparcia skargi na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego jej uzasadnienia wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 października 2016r., sygn. II PZ 16/16, Legalis).

M. S. w uzasadnieniu skargi powołał się na podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 401 1 k.p.c., wskazując na wydanie przez Trybunał Konstytucyjny wyroku z 25 września 2019r. w sprawie o sygn. SK 31/16. Zgodnie bowiem z ww. przepisem, można żądać wznowienia postępowania również w wypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, argumentacja przedstawiona w skardze nie uzasadnia twierdzenia, że podstawy te, w niniejszej sprawie, faktycznie wystąpiły.

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącego z 27 listopada 2008r. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na mocy decyzji z 13 listopada 2009r., znak: (...) organ rentowy przyznał skarżącemu od 25 listopada 2008r., tj. od dnia zaprzestania pobierania zasiłku chorobowego, rentę z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Organ rentowy wskazał, że renta przysługuje do 31 marca 2010 r.

W dniu 12 lutego 2009r. M. S. złożył wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy, który miał miejsce 6 grudnia 2006r. Decyzją z 19 marca 2009r., znak: (...) Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. odmówił skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Od powyższej decyzji M. S. złożył odwołanie do Sądu Okręgowego Warszawa -Praga w Warszawie.

W konsekwencji złożonego przez M. S. odwołania od decyzji z 19 marca 2009r., Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z 29 stycznia 2010r. oddalił odwołanie. W wyniku wniesionej apelacji, prawomocnym wyrokiem z 7 października 2014r. Sąd Apelacyjny III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, sygn. III AUa 599/10 zmienił wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 29 stycznia 2010r., sygn. akt VII U 577/09 i poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w W. z 19 marca 2009r., znak: (...) w ten sposób, że przyznał M. S. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy na okres od 1 lutego 2009r. do 20 maja 2016r.

Trybunał Konstytucyjny - przywołanym w skardze wyrokiem z 25 września 2019r., w sprawie o sygn. SK 31/16 - orzekł, że art. 129 ust. 1 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2021r. poz. 291 ze zm., dalej jako „ustawa emerytalna”) w zakresie, w jakim - w sytuacji gdy wniosek o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy został złożony przez ubezpieczonego w następstwie odmowy przyznania mu innego świadczenia, związanego z czasową niesprawnością organizmu, ze względu na ustaloną niezdolność do pracy uprawniającą do przyznania renty w trybie art. 57 ust. 1 ustawy emerytalnej - termin początkowy wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy określa się na miesiąc, w którym złożono wniosek o jej przyznanie, a nie na miesiąc, w którym złożono wniosek o przyznanie innego świadczenia, jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji RP.

Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP, powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stanowi podstawę do wznowienia postępowania w zakresie dotyczącym terminu początkowego wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w trybie art. 401 1 k.p.c., o ile renta została przyznana na podstawie wyroku sądu ubezpieczeń społecznych wydanego w następstwie odwołania ubezpieczonego od odmownej decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo gdy przedmiotem odwołania uczyniono decyzję o przyznaniu renty w zakresie obejmującym termin początkowy wypłaty tego świadczenia,

W realiach niniejszej sprawy, należy wskazać, że u skarżącego nie było przerw w zakresie pobierania świadczeń z tytułu ubezpieczeń społecznych. Po zakończeniu pobierania zasiłku chorobowego, tj. od 25 listopada 2008r. skarżącemu została przyznana renta z tytułu niezdolności do pracy, a następnie od 1 lutego 2009r. renta z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Ponadto, wniosek skarżącego o przyznanie renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy nie został złożony przez ubezpieczonego w następstwie odmowy przyznania mu innego świadczenia. Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy została bowiem przyznana skarżącemu na jego wniosek złożony 12 lutego 2009r. - od 1 lutego 2009r. Termin początkowy wypłaty świadczeń reguluje art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej, zgodnie z którym świadczenia wypłaca się poczynając od dnia powstania prawa do tych świadczeń, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek lub wydano decyzję z urzędu, z uwzględnieniem ust. 2. W związku z czym, Sąd Apelacyjny prawidłowo ustalił datę wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na dzień 1 lutego 2009r., zaś orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego, na które powołuje się skarżący nie ma w tej sprawie zastosowania.

W konsekwencji powyższego, skargę M. S. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 października 2014 r. sygn. akt III AUa 599/10, na podstawie art. 410 § 1 k.p.c. Sąd Apelacyjny odrzucił jako nie znajdującą oparcia w ustawie, o czym orzekł w sentencji orzeczenia.

Ewa Stryczyńska