Treść orzeczenia
Sygn. akt III AUa 813/12
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 19 grudnia 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSA Marek Borkiewicz
SSA Ewa Cyran (spr.)
SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska
starszy inspektor sądowy Dorota Cieślik po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2012 r. w Poznaniu sprawy z wniosku G. J. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o emeryturę na skutek apelacji wnioskodawcy G. J. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt IV U 1027/12 oddala apelację.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy- Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 15.05.2012r. oddalił odwołanie G. J. od decyzji ZUS Oddział w Z. z dnia 24.01.2012r. odmawiającej prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i argumentacja prawna:
Wnioskodawca G. J. urodzony (...), w dniu 25.11.2011r. wystąpił z wnioskiem o emeryturę. We wniosku wskazał, że pozostaje w zatrudnieniu w PW (...), a stosunek pracy ulegnie rozwiązaniu z dniem 31.12.2011r.
Na dzień 01.01.1999r. wnioskodawca udowodnił 28 lat, 7 miesięcy i 23 dni okresów składkowych i nieskładkowych, w tym 13 lat, 2 miesiące i 24 dni pracy w szczególnych warunkach. W okresie od 08.08.1968r. do 31.01.1992r. był pracownikiem M. Zakładów (...) w M.. Pracował na stanowisku ślusarza oraz specjalisty utrzymania ruchu (świadectwo pracy z dnia 05.03.1992r.).W okresie od 08.08.1968r. do 31.01.1981r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach na stanowisku ślusarza remontowego.
Wnioskodawca nie był członkiem OFE, a na dzień składania wniosku miał ukończone 60 lat, pozostawał w zatrudnieniu.
W tym stanie rzeczy, Sąd Okręgowy powołując się na art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( Dz. U. Nr 162, poz.118 ze zm.) nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Zgodnie z powołanym przepisem ubezpieczonemu urodzonemu po 31.12.1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego między innymi w art.32, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnął: okres zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art.27, pod warunkiem nieprzystąpienia do OFE albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa oraz rozwiązania stosunku pracy - w przypadku ubezpieczonego będącego pracownikiem (ust.2). Wymagany okres składkowy i nieskładkowy z art. 27 ustawy emerytalnej wynosi co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn, a wiek emerytalny o którym mowa w art. 32 ust.1 ustala się na podstawie przepisów dotychczasowych ( art.32 ust. 4 ustawy).
Sąd I instancji wskazał, że przepisami dotychczasowymi są przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieki emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.). W myśl § 4 ust.1 cyt. rozp. pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazie A, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące warunki: osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn, ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach.
W ocenie Sądu, skoro wnioskodawca na dzień składnia wniosku, a także wydania decyzji oraz na dzień wyrokowania pozostaje w stosunku pracy zbędnym jest prowadzenie postępowania dowodowego, na okoliczność, czy posiada co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.
Brak rozwiązania stosunku pracy uniemożliwia przyznanie emerytury i dlatego Sąd Okręgowy nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania i dlatego na podstawie art. 477 14 §1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
Apelację od wyroku wywiódł w imieniu wnioskodawcy jego pełnomocnik zarzucając:
I. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż wnioskodawca nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, podczas, gdy wnioskodawca bezsprzecznie okoliczność tą wykazał na podstawie dokumentów oraz dowodów osobowych,
II. naruszenie prawa materialnego:
-
§2 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w związku z art. 32 ust.1,2 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z FUS poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuwzględnieniu treści przedstawionych świadectw pracy w szczególnych warunkach, potwierdzonych zeznaniami świadków, skutkujące w konsekwencji odmową przyznania prawa do emerytury.
Wskazując na powyższe pełnomocnik wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku o i przyznanie prawa do emerytury oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, przy uwzględnieni kosztów postępowania odwoławczego.
SĄD APELCYJNY ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE
Apelacja wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd Okręgowy wyjaśnił jednoznacznie istotne dla sprawy okoliczności. Sąd Apelacyjny podziela ustalenia Sądu I instancji, ocenę zebranego materiału dowodowego oraz dokonaną wykładnię przepisów.
Istota sprawy sprowadzała się do ustalenia, czy wnioskodawca spełnia warunki zgodnie z art. 184 ust.1 ustawy z dnia 17.12.1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 153, poz. 227 z późn. zm.) w związku z § 2, 3 i 4 ust. 1 pkt.1 i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U Nr 8, poz.43 z późn. zm.) mianowicie, czy osiągnął wiek 60 lat i 25- letni okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, czy nie jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego albo złożył wniosek o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym oraz rozwiązał stosunek pracy.
Z cytowanych przepisów wynika, że wszystkie przesłanki warunkujące przyznanie wcześniejszej emerytury ze względu na pracę szczególnych warunkach muszą być spełnione łącznie, a niespełnienie którejkolwiek z nich wyłącza możliwość przyznania prawa do tego świadczenia.
W rozpoznawanej sprawie zostało wykazane, że wnioskodawca na dzień złożenia wniosku jak również w trakcie postępowania sądowego, nie rozwiązał stosunku pracy. Wnioskodawca potwierdził tę okoliczność na rozprawie poprzedzającej bezpośrednio wydanie wyroku przez Sąd Okręgowy w dniu 15 maja 2012r.
Wnioskodawca również w postępowaniu apelacyjnym nie wykazał, aby ta sytuacja uległa zmianie. Oznacza to, że wnioskodawca nie spełnił wszystkich przesłanek warunkujących przyznanie prawa do emerytury. Skutkiem powyższego ustalenia jest stwierdzenie, że żądanie wnioskodawcy o świadczenie emerytalne jest bezzasadne.
Wyrok Sądu Okręgowego jest prawidłowy pod względem faktycznym i prawnym. Za słuszne należy uznać stanowisko Sądu I instancji o odstąpieniu od przeprowadzania dowodów na okoliczność pracy w szczególnych warunkach, skoro wnioskodawca nie spełnił koniecznej przesłanki wymaganej do uzyskania prawa do wcześniejszej emerytury.
Sąd Apelacyjny zauważa, że regułą jest, iż Sąd Ubezpieczeń Społecznych w trybie rozpoznania odwołania od decyzji organu rentowego przyznaje konkretne świadczenie lub określa jego wysokość ( por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 25 kwietnia 2008r., I UK 267/07 niepubl.). Nie jest zatem dopuszczalne w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych wydanie wyroku ustalającego istnienia tylko którejś z przesłanek warunkującej prawo do świadczenia, jak tego domaga się strona apelująca.
W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny nie znajdując podstaw do uwzględnienia apelacji z mocy art. 385 k.p.c. orzekł jak w sentencji.
/SSA Hanna Hańczewska-Pawłowska/ /SSA Marek Borkiewicz/ /SSA Ewa Cyran/