Treść orzeczenia
Sygn. akt III AUa 627/12
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 24 października 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Krakowie III Wydział Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSA Jadwiga Radzikowska
SSA Maria Szaroma (spr.)
SSA Ewa Drzymała
st. sekr. sądowy Ewa Dubis po rozpoznaniu w dniu 24 października 2012 r. w Krakowie sprawy z wniosku (...) Spółki z o.o. z siedzibą w L. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w C. przy udziale zainteresowanego L. D. o ubezpieczenie społeczne na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w C. od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie Wydziału VIII Ubezpieczeń Społecznych z dnia 1 lutego 2012 r. sygn. akt VIII U 1228/11 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie.
Uzasadnienie
wyroku z dnia 24 października 2012 r.
Wyrokiem z dnia 1 lutego 2012 r. Sąd Okręgowy w Krakowie VIII Wydział Ubezpieczeń Społecznych zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. z dnia 11 maja 2011 r. w ten sposób, że ustalił iż L. D. nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu w okresie od 1 lipca 2008 r. do 30 września 2008 r. z tytułu zawartej w dniu 1 lipca 2008 r. „umowy o dzieło” - zlecenia z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w L..
Sąd Okręgowy stwierdził, że stan faktyczny sprawy był bezsporny i wynikał z umowy z dnia 1 lipca 2008 r. i z dnia 1 września 2008 r. zawartej pomiędzy (...): Sp. z o.o. a L. D. oraz z zeznań L. D. i przedstawiciela odwołującej się Spółki. Przedmiotem pierwszej umowy był montaż urządzeń b. w T. w okresie od 1 lipca 2008 r. do 31 sierpnia 2008 r. za wynagrodzeniem 4.300,00 zł., natomiast przedmiotem drugiej umowy był demontaż urządzeń b. w T. w okresie od 1 września 2008 r. do 30 września 2008 r. za wynagrodzeniem 2.400,00 zł. L. D. decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych uzyskał od 5 marca 2004 r. prawo do górniczej emerytury, które to świadczenie jest mu wypłacane. Po otrzymaniu emerytury L. D. był zatrudniony w (...) Sp. z o.o. w P. od 5 grudnia 2006 r. do 20 czerwca 2008 r. (w okresie od 11 czerwca 2008 r. do 20 czerwca 2008 r. przebywał na urlopie bezpłatnym) oraz od 2 kwietnia 2009 r. do 30 czerwca 2009 r. w (...) Sp. z o.o. w C..
Sąd I instancji przyznał, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych i prawnych w zakresie kwalifikacji umów z dnia 1 lipca 2008 r. i z dnia 1 września 2008 r., nie mniej jednak sama kwalifikacja umów jako umów zlecenia, nie jest jedyną przesłanką decydującą o obowiązkowym objęciu zainteresowanego ubezpieczeniem społecznym: emerytalnym, rentowym i wypadkowym. Sąd Okręgowy podniósł, że L. D. przedmiotowe umowy zawarł z pracodawcą, z którym nie pozostawał w stosunku pracy.
Zdaniem Sądu I instancji istotnym dla rozstrzygnięcia jest to, że zainteresowany pobiera emeryturę. Powołując się zatem na art. 6 ust. 1 pkt 4, art. 9 ust. 4a i 4b i art. 12 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 24 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., wskazał, że umowa łącząca Spółkę z zainteresowanym (bez względu, czy to była umowa zlecenia czy umowa o dzieło) nie została zawarta z pracodawcą, z który zainteresowany pozostawałby w stosunku pracy. Sąd Okręgowy wobec problemów interpretacyjnych zaistniałych na gruncie niniejszej sprawy, stwierdził, że treść art. 9 ust. 4a i 4b sprowadza się do następującego brzmienia: osoby, wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, mające ustalone prawo do emerytury lub renty, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli umowa agencyjna, umowa zlecenia lub inna umowa o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowa o dzieło, została zawarta z pracodawcą, z którym pozostają równocześnie w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonują pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostają w stosunku pracy.
Sąd Okręgowy mając na uwadze treść art. 469 k.p.a. za niedopuszczalne uznał częściowe cofnięcie odwołania przez spółkę, kierując się w tym względzie interesem ubezpieczonego.
W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 477 14 § 2 k.p.c.
Apelację od powyższego wyroku złożył organ rentowy wnosząc o jego zmianę i oddalenie odwołania. Organ rentowy zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 6 pkt 4, art. 9 ust. 4a i 4b i art. 12 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tj. Dz.U. 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm. – w brzemieniu obowiązującym do 31 grudnia 2008 r.) poprzez ich błędną wykładnię. W uzasadnieniu podniesiono, że jeśli osoba posiadająca uprawnienia emerytalne i rentowe zawiera umowę zlecenia i jest to dla niej jedyny tytuł do ubezpieczeń, to podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie tej umowy. Od 1 stycznia 2010 r. podlega także obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Apelacja jest zasadna.
Istota rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sprowadza się do dokonania właściwej interpretacji przepisów regulujących kwestię podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu, osób pobierających emeryturę i wykonujących pracę w ramach umowy zlecenia, bądź umowy o dzieło. Kwestię tą w sposób jednoznaczny reguluje art. 9 ust. 4a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, mające ustalone prawo do emerytury lub renty podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli równocześnie nie pozostają w stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 4b. Przepis ten co do zasady nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny określa sytuacje kiedy osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Niemniej jednak w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd Okręgowy dokonał błędnej wykładni powyższego przepisu, co bezpośrednio skutkowało wydaniem wadliwego orzeczenia. Należy wskazać, iż bezspornym w niniejszej sprawie było, iż L. D. zawarł z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w L. umowę o której mowa w art. 6ust. 1 pkt 4 cyt. ustawy oraz, że nie pozostawał z tą spółką w stosunku pracy, a zatem nie było potrzeby odwoływać się do treści art. 9 ust. 4b cyt. ustawy. Jakkolwiek ust. 4a zawiera zastrzeżenia odnoszące się do ust. 4b, to jednakże, przepis ten w okolicznościach sprawy nie znajduje zastosowania. W tym stanie rzeczy uznać należy wywiedzioną przez organ rentowy apelację za w pełni uzasadnioną. Organ rentowy w zaskarżonej decyzji trafnie stwierdził, że L. D. jako osoba wykonująca pracę na podstawie zawartej z (...) Sp. z o.o. z siedzibą w L. umowy podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu oraz wypadkowemu w okresie od 1 lipca 2008 r. do 30 września 2008 r.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji orzeczenia na zasadzie art. 386§1 k.p.c.