Treść orzeczenia
Sygn. akt III AUa 466/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 2 grudnia 2016 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSA Alicja Kolonko
SSA Tadeusz Szweda
SSO del. Patrycja Bogacińska-Piątek (spr.)
Michał Eksterowicz
po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2016r. w Katowicach sprawy z odwołania W. K. (W. K.) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. o prawo do emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w S. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 17 grudnia 2015r. sygn. akt XI U 56/15
1. zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie;
2. zasądza od W. K. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. kwotę 270 zł (dwieście siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.
/-/SSO del. P. Bogacińska-Piątek /-/SSA A. Kolonko /-/SSA T. Szweda
Sędzia Przewodniczący Sędzia
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 19 listopada 2014r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział
w S. odmówił ubezpieczonemu W. K. przyznania prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych, ponieważ ubezpieczony na dzień
1 stycznia 1999r. nie udowodnił wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wykonywanej stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku pracy.
Ubezpieczony W. K. wniósł odwołanie od powyżej decyzji.
Domagał się przyznania prawa do emerytury w trybie art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz zasądzenia na rzecz ubezpieczonego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na odwołanie, organ rentowy wniósł o jego oddalenie.
Wyrokiem z dnia 17 grudnia 2015r. Sąd Okręgowy w Katowicach zmienił
zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonemu prawo do emerytury od 7 października 2014r. oraz zasądził na jego rzecz od organu rentowego 60 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Okręgowy ustalił, że bezspornymi w sprawie były okoliczności, iż ubezpieczony W. K., urodzony w dniu (...), składając wniosek o emeryturę, tj. w dniu 7 października 2014r., na dzień 1 stycznia 1999r. udowodnił 29 lat, 1 miesiąc
i 16 dni ogólnego stażu pracy i tyle samo okresów składkowych, w tym 5 lat, 3 miesiące
i 16 dni pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Od dnia 1 stycznia 1975r. do dnia 31 lipca 1991r. ubezpieczony pracował
w pełnym wymiarze czasu pracy w Przedsiębiorstwie (...).
z o.o. w K.. W tym okresie zatrudnienia wykonywał pracę kolejno na stanowiskach: starszego asystenta geodety, geodety i starszego geodety w pełnym wymiarze czasu
pracy jako członek zespołu geodezyjnego stale zatrudnionego przy obsłudze obiektów przemysłowych. W ocenie pracodawcy ubezpieczony w tym okresie zatrudnienia przebywał w bezpośrednim środowisku pracy pracowników, wykonujących pracę w szczególnych warunkach.
W spornym okresie zatrudnienia ubezpieczony pracował w zespole geodezyjnym, który składał się z 3 do 5 osób, w tym trzech pomiarowych i jednego lub dwóch wykonawców, czyli geodetów. W zespole ubezpieczony pełnił obowiązki geodety.
Zespół wykonywał pomiary na terenie Huty (...) w S., Huty (...), Huty (...), Huty (...), P. – M. w S., na terenach zakładów przemysłowych, budów osiedli mieszkaniowych związanych z Hutą (...). Jako geodeta – wykonawca, oprócz pomiarów, wykonywał też wszystkie prace biurowe. Praca wyglądała w ten sposób, że w pierwszej kolejności geodeta rozeznawał sprawę, czyli ustalał zakres czynności do wykonania i warunków świadczenia pracy, następnie wykonywano prace pomiarowe, które mogły zająć nawet 8 godzin. Składały się z zapoznania się z dokumentacją i właściwych pomiarów przy użyciu niwelatorów, tachometrów, teodolitów i innych urządzeń. Na ich podstawie sporządzana była dokumentacja, w tym szkice pomiarów lub wytyczanych tras. W przypadku pomiaru wysokościowego wykonawca – geodeta dokonywał obliczeń współrzędnych wysokościowych, czyli układu geodezyjnego pionowego, jak również poziomego. W przypadku wyznaczania osi samotoku w hucie należało obliczyć załamania osi samotoku. Wykonywanie obliczeń zajmowało około 2-3 godzin i było wykonywane na miejscu prac geodezyjnych. Po wykonaniu obliczeń, zespół zajmował się wstawianiem łaty geodezyjnej, tj. ustawianiem drążka drewnianego z podziałką na wysokości od 2 do 5 m.
Czas potrzebny na jej wykonanie był uzależniony od precyzji i rodzaju wyliczeń. Taką pracę ubezpieczony wykonywał stale, codziennie i w pełnym wymiarze czasu pracy. Jako asystent geodety ubezpieczony mógł wykonywać obowiązki geodety wykonawczego przy nadzorze innego geodety. Praca na stanowiskach geodety i asystenta geodety niczym się nie różniła, rozróżnienie to miało znaczenie dla stawki wynagrodzenia. Ubezpieczony nie otrzymywał dodatku za pracę w warunkach szczególnych.
Sąd I instancji ustalił także, że świadek H. J. wykonujący ten sam rodzaj pracy oraz będący wieloletnim przełożonym ubezpieczonego, uzyskał prawo do emerytury
w obniżonym wieku emerytalnym z tytułu pracy w szczególnych warunkach.
W ocenie Sądu Okręgowego spór między stronami dotyczył kwestii, czy okres zatrudnienia ubezpieczonego od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. stanowi okres pracy
w warunkach szczególnych uprawniający do uzyskania emerytury w obniżonym wielu emerytalnym.
W aktach Zakładu Ubezpieczeń Społecznych znajduje się wydane przez Przedsiębiorstwo (...) Sp. z o.o. w K. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z dnia 24 października 2014r. potwierdzające zatrudnienie ubezpieczonego od dnia 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r.,
z którego wynika, że w tym okresie zatrudnienia ubezpieczony w pełnym wymiarze
czasu pracy wykonywał prace w hutnictwie i przemyśle metalowym jako członek zespołu geodezyjnego zatrudniony przy obsłudze obiektów przemysłowych jako starszy asystent geodety, geodeta i starszy geodeta, o których mowa w wykazie A, dział XIV, poz. 24 pkt 1 zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
Sąd I instancji ustalił również, że w aktach osobowych ubezpieczonego z okresu zatrudnienia w wyżej wymienionym przedsiębiorstwie znajduje się opisane wyżej świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z dnia 24 października 2014r. Nadto znajduje się tam dokumentacja potwierdzająca kwalifikacje ubezpieczonego jako geodety i angaże potwierdzające zatrudnienie na stanowiskach asystenta geodety, geodety i starszego geodety, a także umowy o pracę, w tym umowa o pracę z dnia 1 stycznia 1975r., z której wynika zatrudnienie ubezpieczonego w pełnym wymiarze czasu pracy na czas nieokreślony
w charakterze asystenta geodety.
Sąd Okręgowy stwierdził, że odwołanie ubezpieczonego jest zasadne.
W rozważaniach powołał się na przepis art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r.
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze i wskazał, że ponieważ opisane powyżej czynności wykonywane w ramach stosunku pracy przez ubezpieczonego w spornym okresie od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. były tożsame
z czynnościami opisanymi w dokumentacji pracowniczej ubezpieczonego i były tożsame
z czynnościami opisanymi przez świadków jako wykonywane na stanowisku zajmowanym przez ubezpieczonego, bez względu na formalne zaszeregowanie, a także ponieważ prace te, stanowiące prace związane z kontrolą międzyoperacyjną, kontrolą jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno – techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie – stanowiska pracy, na których prace wykonywane są stale i bezpośrednio przy stanowisku zaliczonym do stanowiska, na którym wykonywane są prace w szczególnych warunkach, ujęte w wykazie A dział XIV poz. 24 pkt 1 zarządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia
1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej (Dz. Urz. MAGTiOŚ z 1983r., nr 2, poz. 3), należało uznać, że w spornym okresie ubezpieczony wykonywał pracę w szczególnych warunkach. Zatem okres ten zaliczyć należy do stażu pracy ubezpieczonego w warunkach szczególnych, a w konsekwencji
uznać trzeba, że ubezpieczony osiągnął i udowodnił staż pracy w warunkach szczególnych przekraczający 15 lat.
Wyrok w całości zaskarżył organ rentowy. W apelacji rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. art. 233 § 1 k.p.c. poprzez wyprowadzenie z zebranego materiału dowodowego wniosków sprzecznych z zasadami logicznego rozumowania i doświadczeniem życiowym poprzez uznanie, że praca wykonywana przez ubezpieczonego w okresie od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. na stanowiskach: asystent geodety, geodeta, starszy geodeta była pracą wykonywaną stale i w pełnym wymiarze czasu pracy
w warunkach szczególnych, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, aby w tym okresie wykonywał pracę w warunkach szczególnych
w pełnym wymiarze czasu pracy;
2. błędną ocenę stanu faktycznego sprawy, polegającą na zaliczeniu ubezpieczonemu
do stażu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych okresu pracy od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. na stanowiskach: asystent geodety, geodeta, starszy geodeta podczas gdy praca ta nie polegała na stałej i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych, co skutkowało naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 32 ustawy emerytalnej i przyznaniem prawa do wcześniejszej emerytury.
Wskazując na powyższe apelujący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i oddalenie odwołania, zasądzenie od ubezpieczonego na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu apelacji organ rentowy podniósł, że podstawowe znaczenie
w sprawie ma ustalenie jakie prace wykonywali pracownicy podwładni. Warunkiem jest pozytywne stwierdzenie, że jako podstawowe wykonywali prace wymienione w wykazie. Dopiero wówczas można oceniać czy określona kontrola lub dozór stanowiły pracę
w szczególnych warunkach, przy czym łącznikiem jest narażenie ubezpieczonego na czynniki istniejące na stanowiskach pracy podwładnych zatrudnionych w szczególnych warunkach. Ponadto praca kontrolującego czy dozorującego musiałaby być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na danym stanowisku.
Organ rentowy zwrócił także uwagę, że prawo do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych jest przywilejem i odstępstwem od zasady wyrażonej
w art. 24 ustawy i regulujące je przepisy należy wykładać w sposób gwarantujący zachowanie celu uzasadniającego to odstępstwo.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Apelacja jest zasadna.
Organ rentowy zaskarżając wyrok Sądu Okręgowego wskazał na zarzuty dotyczące obrazy prawa procesowego, tj. przepisu art. 233 § 1 k.p.c. i prawa materialnego, tj.
art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 748). Zarzuty te są słuszne.
Sąd Okręgowy przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe i w przeważającej mierze dokonał prawidłowych ustaleń, które Sąd Apelacyjny podziela
i przyjmuje za własne.
Sąd II instancji nie podziela jednak ustalenia, że ubezpieczony wykonywał pracę
w warunkach szczególnych stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. Przyjmując powyższe Sąd Okręgowy naruszył przepis art. 233 § 1 k.p.c. Zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w tym przepisie, sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie "wszechstronnego rozważenia zebranego materiału",
a zatem, jak podkreśla się w orzecznictwie, z uwzględnieniem wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak również wszelkich okoliczności towarzyszących przeprowadzaniu poszczególnych dowodów i mających znaczenie dla oceny ich mocy
i wiarygodności. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. potwierdza zasadę swobodnej oceny dowodów, dokonywanej przez pryzmat własnych przekonań sądu, jego wiedzy i posiadanego zasobu doświadczeń życiowych. Ramy tej oceny wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego oraz zasadami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny
i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i - ważąc ich moc oraz wiarygodność - odnosi je do pozostałego materiału dowodowego.
Przeprowadzone dowody nie pozwalały na ustalenie, że W. K.
w okresie zatrudnienia od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. stale wykonywał pracę
w szczególnych warunkach. Sąd I instancji wskazał, że ubezpieczony pracował w zespole geodezyjnym, który składał się z 3 do 5 osób, w tym trzech pomiarowych i jednego lub dwóch wykonawców, czyli geodetów. W zespole takim ubezpieczony pełnił obowiązki geodety. Zespół wykonywał pomiary na terenie Huty (...) w S., Huty (...), Huty (...), Huty (...), P. – M. w S., na terenach zakładów przemysłowych, budów osiedli mieszkaniowych związanych z Hutą (...). Zaznaczyć należy, że zgodnie z przepisem art. 232 k.p.c. strony są zobowiązane do wskazywania dowodów dla stwierdzenia faktów, z których wywodzą skutki prawne. W sprawie nie zostało wyjaśnione jednak na terenach jakich zakładów przemysłowych, poza hutami, wykonywał pracę ubezpieczony. Poza tym odwołujący wykonujący obowiązki geodety na budowie osiedli mieszkaniowych nie wykonywał pracy w warunkach szczególnych.
Zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015r., poz. 748) ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany
w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa
w art. 27. Zgodnie z art. 184 ust. 2 tej ustawy emerytura przewidziana powyżej przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w tym funduszu, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa. Przepis § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów
z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. nr 8, poz. 43 ze zm.) stanowi, że emerytura przysługuje pracownikowi, który wykonywał prace w szczególnych warunkach wymienione w wykazie A, jeżeli osiągnął wiek emerytalny wynoszący 60 lat dla mężczyzny
i 55 lat dla kobiety, ma wymagany okres zatrudnienia – 25 lat dla mężczyzny i 20 lat dla kobiety, w tym co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach. Zgodnie z § 2 ust. 1 tego rozporządzenia okresami pracy uzasadniającymi prawo do emerytury są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale
i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy.
Sąd Okręgowy uznał, że ubezpieczony W. K. spełnił wszystkie warunki do przyznania prawa do emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach zaliczając pracę wykonywaną przez niego w okresie od 1 stycznia 1975r. do 31 lipca 1991r. do prac wymienionych w wykazie A, dział XIV, poz. 24 pkt 1 zarządzenia nr 9 Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 1 lipca 1983r. w sprawie stanowisk pracy w zakładach pracy resortu administracji, gospodarki terenowej i ochrony środowiska, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach uprawniające do niższego wieku emerytalnego oraz do wzrostu emerytury lub renty inwalidzkiej.
Należy w tym miejscu przypomnieć, że w myśl art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dla celów ustalenia uprawnień, o których mowa w ust. 1, za pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach uważa się pracowników zatrudnionych przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz
o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne i otoczenia. Zgodnie z art. 32 ust. 4, wiek emerytalny,
o którym mowa w ust. 1, rodzaje prac lub stanowisk oraz warunki, na podstawie
których osobom wymienionym w ust. 2 i 3 przysługuje prawo do emerytury, ustala się na
podstawie przepisów dotychczasowych. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 13 lutego 2002r.,
III ZP 30/01 (OSNP 2002 nr 10, poz. 243) wskazał jako nadal stosowane "przepisy dotychczasowe" tylko niektóre przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wyłączając dalsze obowiązywanie tych, które zawierały upoważnienie dla ministrów, kierowników urzędów centralnych i centralnych związków spółdzielczych do ustalenia wykazu stanowisk pracy w podległych im zakładach pracy. Stwierdził, że odesłanie do wykazów obejmujących świadczenie pracy w warunkach szczególnych nie obejmuje przepisów kompetencyjnych § 1 ust. 2-3 rozporządzenia.
W orzecznictwie podkreśla się, że upadek kompetencji do tworzenia wykazów obejmujących stanowiska, na których świadczona jest praca w szczególnych warunkach, pozbawił
mocy akty niższego rzędu, wydane na poziomie resortowym, zawierające wykazy prac w szczególnych warunkach wykonywanych w poszczególnych zakładach – tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 16 listopada 2010r, I UK 124/10, LEX 707404. Z kolei w wyroku z dnia
22 marca 2016r., I UK 117/15, LEX 2019499 Sąd Najwyższy stwierdził, że w aktualnym stanie prawnym wykazy resortowe mają wyłącznie charakter informacyjny, techniczno-porządkujący, uściślający, to jako takie mogą mieć znaczenie w sferze dowodowej dla identyfikacji stanowiska pracy jako stanowiska pracy w szczególnych warunkach.
Zatem przede wszystkim należy rozważyć czy ubezpieczony wykonywał pracę wymienioną w wykazie A lub B rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983r.
w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
W wykazie A, dział XIV, poz. 24 wymienionego rozporządzenia ujęto kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione
w wykazie. Z materiału dowodowego zgromadzonego przez Sąd I instancji, w tym ze szczegółowych zeznań świadków, nie wynika aby ubezpieczony jako geodeta wykonawczy
w hutach, którego praca była wykonywana w zespołach liczących 3-5 osób (w tym
3 pomiarowych i 2 geodetów) i polegała na dokonywaniu pomiarów, sporządzaniu szkiców, wykonywaniu obliczeń układu geodezyjnego pionowego i poziomego, sprawował kontrolę międzyoperacyjną lub kontrolę jakości produkcji i usług.
Nie zostało także wykazane aby ubezpieczony wykonywał dozór inżynieryjno-techniczny na oddziałach i wydziałach, w których jako podstawowe wykonywane są prace wymienione w wykazie. W wyroku z dnia 3 grudnia 2013r., I UK 184/13, LEX 1448473
Sąd Najwyższy wskazał, że dozór - aby mógł być uznany za pracę w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - musi odpowiadać łącznie następującym warunkom:
1. musi być dozorem inżynieryjno-technicznym, czyli dozorem specjalistycznym, a nie dozorem "jakimkolwiek" (nie może być "zwykłym" dozorem wykonywanym
w ramach pracowniczego podporządkowania kierownictwu pracodawcy);
2. musi być sprawowany "na oddziałach i wydziałach", czyli powinien być wykonywany bezpośrednio w określonym, skonkretyzowanym środowisku pracy, w którym istnieje narażenie na czynniki o znacznej szkodliwości dla zdrowia lub powodujące znaczny stopień uciążliwości pracy albo wymagające wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne lub otoczenia;
3. powinien dotyczyć prac zgodnych z wykazami prac w szczególnych
warunkach (zawartymi w załącznikach do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983r.)
i wykonywanych bezpośrednio przez osoby, nad którymi sprawowany jest nadzór;
4. musi być wykonywany stale przez osobę nadzorującą, czyli nie może mieć charakteru okazjonalnego (peryferyjnego);
5. powinien być sprawowany w pełnym wymiarze czasu, jaki obowiązuje osobę nadzorującą na zajmowanym przez nią stanowisku.
W sprawie zostało wykazane, że ubezpieczony pracował w zespołach w skład których wchodzili pomiarowi i geodeci. W czasie wykonywania pomiarów współpracował z nimi. Praca była wykonywana między innymi w hutach. Nie wykazano natomiast aby nadzorował pracowników, którzy wykonywali prace wymienione w wykazie A rozporządzenia z 7 lutego 1983r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. W ocenie Sądu Apelacyjnego samo przebywanie w szkodliwym dla zdrowia środowisku pracy, nie jest warunkiem wystarczającym do zaliczenia pracy wykonywanej w tym środowisku do prac w warunkach szczególnych. Oznacza to, że nie każdy pracownik, który wykonywał jakiekolwiek prace na wydziałach lub oddziałach, na których jako podstawowe wykonywane były prace wymienione w wykazie do rozporządzenia
z 7 lutego 1983r., był zatrudniony w szczególnych warunkach pracy w rozumieniu tego aktu prawnego, ale w szczególności tylko ten, który sprawował stałą i w pełnym wymiarze kontrolę międzyoperacyjną, kontrolę jakości produkcji i usług oraz dozór inżynieryjno-techniczny nad pracownikami zatrudnionymi w szczególnych warunkach.
W. K. przedłożył świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach z 24 października 2014r. Dowód ten nie przesądza, że ubezpieczony istotnie wykonywał takie prace, w rozumieniu art. 32 ust. 2 i 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Świadectwo pracy jest oświadczeniem
wiedzy i nie będąc także dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 244 § 1 i 2 k.p.c.,
ale dokumentem prywatnym jest dowodem na to, że osoba, która go podpisała złożyła oświadczenie w nim zawarte – art. 245 k.p.c. Świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach podlega ocenie zgodnie z regułami określonymi w przepisie art. 233 § 1 k.p.c.
tak jak wszystkie inne dowody przeprowadzone w sprawie. Rozważenie całości dowodów prowadzi do wniosku, że brak było podstaw do wystawienia takiego świadectwa ubezpieczonemu albowiem w okresie nim objętym nie wykonywał on stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w warunkach szczególnych w rozumieniu art. 32 ust. 2 i 184 ust. 1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Okoliczność, że współpracownikom ubezpieczonego przyznane zostały emerytury wcześniejsze z tytułu pracy w warunkach szczególnych także nie ma decydującego znaczenia w sprawie ponieważ uprawnienie do świadczenia emerytalnego musi być rozpatrywane indywidualnie, a przepis art. 184 ust. 1 i 2 będący podstawą przyznania takiego świadczenia, może znaleźć zastosowanie jedynie w wypadkach uzasadnionych stanem faktycznym konkretnej sprawy.
Mając powyższe na uwadze Sąd Apelacyjny na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.
O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym Sąd orzekł na podstawie § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 23 października 2015r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015r., poz. 1804).
/-/SSO del. P. Bogacińska-Piątek /-/SSA A. Kolonko /-/SSA T. Szweda
Sędzia Przewodniczący Sędzia
MP