Treść orzeczenia
Sygn. akt III A Ua 46/16
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 7 czerwca 2017 r.
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący:SSA Ireneusz Lejczak
Sędziowie:SSA Barbara Ciuraszkiewicz
SSA Barbara Staśkiewicz (spr.)
Protokolant:Karolina Sycz
po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2017 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy z odwołania (...) Sp. z o.o. we W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. przy udziale J. O. o składki na ubezpieczenie społeczne na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 3 listopada 2015 r. sygn. akt VIII U 3616/13 uchyla zaskarżony wyrok, znosi postępowanie w zakresie obejmującym rozprawę z dnia 3 listopada 2015 roku i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych pozostawiając temu sądowi orzeczenie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
Uzasadnienie
(...) Sp. z o.o. - złożył odwołanie od decyzji organu rentowego z dnia 15 kwietnia 2013 r. dotyczącej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika: J. O., podnosząc, że w okresach wskazanych w zaskarżonej decyzji zainteresowany pracownik wykonywał czynności wynikające z umów zlecenia zawartych ze spółką (...) Sp. z o.o. na rzecz tej właśnie spółki, a nie na rzecz wnioskodawcy, stąd brak było podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie przez organ rentowy przepisu art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych.
Postanowieniem z dnia 12 marca 2014 r. Sąd Okręgowy wezwał J. O. do udziału w sprawie w charakterze zainteresowanej.
Wyrokiem z dnia 3 listopada 2015 r. Sąd pierwszej instancji w punkcie pierwszym zmienił zaskarżoną decyzję w ten sposób, że do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe i ubezpieczenie zdrowotne zainteresowanej J. O. u płatnika składek (...) Sp. z o.o. we W. nie wliczył uzyskanego przychodu z tytułu umowy zlecenia zawartej ze spółką (...) we W. za luty 2008 r., zaś w punkcie drugim zasądził od strony pozwanej na rzecz strony powodowej kwotę 180,- złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Wyrok powyższy został zaskarżony w całości apelacją przez organ rentowy.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy, Sąd Apelacyjny, niezależnie od zarzutów apelacji, stwierdził, że postępowanie przed Sądem pierwszej instancji dotknięte jest nieważnością z powodu pozbawienia strony możności obrony swoich praw (art. 379 pkt 5 k.p.c.).
Stronami postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych są - zgodnie z art. 477 11 k.p.c. w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 marca 2015 r. - ubezpieczony, inna osoba, której praw i obowiązków dotyczy zaskarżona decyzja, organ rentowy i zainteresowany. Stroną zatem jest nie tylko podmiot, który we własnym imieniu występuje z żądaniem ochrony prawnej, lecz także inne osoby, o których ochronę praw materialnych toczy się postępowanie i których dotyczą jego skutki. Sąd ma obowiązek zapewnić wszystkim osobom mającym przymiot strony możliwość obrony swoich praw. Decyzja Sądu o wezwaniu do udziału w sprawie strony (zainteresowanego) winna mieć formę postanowienia. Natomiast postępowanie toczące się bez udziału strony (zainteresowanego), na skutek zaniedbania obowiązku wezwania jej, dotknięte jest - zgodnie z art. 379 pkt 5 k.p.c., sankcją nieważności.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że (...) Sp. z o.o., jako podmiot, który zawarł z zainteresowanymi pracownikami wnioskodawcy, umowy zlecenia (zaś organ rentowy umowy te zakwalifikował jako umowy spełniające przesłanki z art. 8 ust. 2 ustawy systemowej), ma w przedmiotowej sprawie status zainteresowanego. Zatem powinien był zostać wezwany do udziału w sprawie. Nie spełnia tego wymogu postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 12 marca 2014 r., na mocy którego Sąd wezwał do udziału w sprawie jedynie zainteresowaną pracownicę wnioskodawcy.
Należy więc uznać, że (...) Sp. z o.o. nie został wezwany do udziału w sprawie, ponadto Sąd Okręgowy nie zawiadamiał tegoż podmiotu o kolejnych rozprawach w sprawie. Zaniechanie przez Sąd Okręgowy tych obowiązków oznacza, że doszło do nieważności postępowania przed Sądem pierwszej instancji, tę zaś okoliczność Sąd Apelacyjny bierze pod rozwagę z urzędu, zgodnie z art. 378 § 1 k.p.c. W tych warunkach, na mocy art. 386 § 2 k.p.c. w związku z art. 379 pkt 5 k.p.c., Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
Rozpoznając sprawę ponownie, Sąd Okręgowy winien powtórnie przeprowadzić postępowanie dowodowe w zakresie ostatniej rozprawy, po uprzednim wezwaniu zainteresowanej spółki do udziału w procesie. Strona wypowie się co do konieczności powtarzania wcześniejszej czynności.
SSA Barbara Ciuraszkiewicz SSA Ireneusz Lejczak SSA Barbara Staśkiewicz