Treść orzeczenia
Sygn. akt III AUa 437/12
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 22 listopada 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSA Marek Żurecki (spr.)
SSA Irena Goik
SSA Jolanta Pietrzak
Beata Gandyk
po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2012r. w Katowicach sprawy z odwołania Z. C. (Z. C. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. o wysokość emerytury na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Z. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach z dnia 13 grudnia 2011r. sygn. akt VIII U 1697/11 zmienia zaskarżony wyrok i oddala odwołanie. /-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA I. Goik
Sędzia Przewodniczący Sędzia
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Gliwicach wyrokiem z dnia 13 grudnia 2011 roku zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. z dnia 22 czerwca 2011 roku odmawiającą Z. C. ustalenia wysokości górniczej emerytury z zastosowaniem do wyliczeń przelicznika 1,8 w odniesieniu do okresu pracy górniczej od 1 lipca 1991 roku do 16 listopada 2006 roku wykonywanej w Kopalni (...) na stanowisku elektromontera rozdzielni i sieci elektrycznych w ten sposób, że „zaliczył ubezpieczonemu w/w okres do pracy górniczej z zastosowaniem przelicznika 1,8”.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że w spornym okresie ubezpieczony był zatrudniony na stanowisku elektromontera rozdzielni i sieci elektrycznych (...) (...) B.
i wykonywał takie same czynności jak w okresie wcześniejszym od 16.07.1982 roku do 30.06.1991 roku, który to okres został potraktowany przez organ rentowy jako okres pracy górniczej (...) zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym, do której znajduje zastosowanie przelicznik 1,8.
W latach 1982 do 1991 ubezpieczony był elektromonterem maszyn i urządzeń górniczych
w przodku a praca ta była wykonywana stale w tym samym oddziale kopalni - oddziale elektrycznym sieci i stacji (E3).
Sąd wskazał, że z charakterystyki stanowiska pracy ubezpieczonego wynikało, że zmianie ulegało jedynie nazewnictwo stanowiska lecz nie sam charakter pracy.
W związku z tym Sąd uznał, że przedłożony przez ubezpieczonego protokół Komisji Weryfikacyjnej (...) B. z dnia 12.03.2009 roku, ustalający że ubezpieczony
w całym okresie pracy górniczej od 16.07.1982 roku do 14.01.2007 roku stale przez
5878 dniówek był zatrudniony jako rzemieślnik (...) bezpośrednio w przodku wykonując prace elektryczne, zasługuje na uwzględnienie, gdyż taka praca wymieniona została w załączniku nr 3 dziale III poz.7 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23.12.1994 roku w sprawie określenia niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury lub renty.
W apelacji od wyroku organ rentowy wnosił o jego zmianę i oddalenie odwołania lub o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu zarzucając rozstrzygnięciu Sądu naruszenie przepisu art.51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 17.12.1998 roku o emeryturach i rentach z FUS poprzez „przyznanie ubezpieczonemu prawa do przelicznika 1,8 za sporny okres”.
W uzasadnieniu środka odwoławczego apelujący podnosił, że Sąd pominął charakterystykę stanowiska pracy ubezpieczonego sporządzoną przez Głównego Energetyka z której wynika, że do obowiązków odwołującego należało między innymi wykonywanie:
- prac związanych z konserwacją, montażem i demontażem sieci i stacji zasilających
(...) i poziomy układów KTZ,
- prac przy przesuwie i przebudowie systemów zasilania układów KTZ, przebudowie
systemów zasilania średniego i niskiego napięcia, do zasilania urządzeń odwodnienia
i poziomów KTZ, obsługa i konserwacja na placach remontowych wyrobiska.
Urządzenia te są lokalizowane albo poza (...) (względy bezpieczeństwa) albo na jej obrzeżach i na pewno nie są elementem ciągu technologicznego wydobycia węgla(...), chociaż zasilają ten ciąg w energię elektryczną.
Charakterystyka ta w sposób oczywisty podważa wiarygodność świadectwa wykonywania pracy górniczej.
Sąd Apelacyjny uwzględnił apelację, zmienił zaskarżony wyrok i oddalił odwołanie.
Zgodnie z art.51 ust.1 pkt 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przy ustalaniu wysokości górniczych emerytur stosuje się przelicznik 1,8 za każdy rok pracy o której mowa w art.50d ustawy, tj. pracy górniczej zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym. W myśl art.50d ust.1 ustawy przy ustalaniu prawa do górniczej emerytury pracownikom zatrudnionym pod ziemią oraz w kopalniach siarki lub węgla brunatnego zalicza się w wymiarze półtorakrotnym tylko okresy pracy w przodkach bezpośrednio przy urabianiu i ładowaniu urobku oraz przy innych pracach przodkowych, przy montażu, likwidacji i transporcie obudów, maszyn urabiających, ładujących i transportujących w przodkach oraz przy głębieniu szybów i robotach szybowych.
W związku z takim ustawowym określeniem pojęcia pracy w przodkach należy stwierdzić,
że nie chodzi o jakąkolwiek pracę przy maszynach ładujących i transportujących tylko
o pracę, która polegała na montażu, likwidacji i transporcie obudów maszyn ładujących
i transportujących w przodkach a pod określeniem „inne prace przodkowe” należy rozumieć inne prace górnicze w przodku, rodzajowo nie mniej obciążające niż wymienione
w powołanym przepisie ustawy.
Stąd różnego rodzaju prace górnicze związane z eksploatacją, konserwacją i remontami urządzeń będących częścią składową układu technologicznego: koparka, taśmociąg, zwałowarka (...) węgla (...) nie mieszczą się w definicji pracy w przodkach
z art.51 ust.1 pkt 1 ustawy. Brak jest też racjonalnych podstaw dla utożsamiania miejsca przodka z obszarem całej (...).
Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy trzeba zauważyć, że z charakterystyki stanowiska pracy ubezpieczonego (k.18 akt sąd.) ewidentnie wynika,
że praca ubezpieczonego w spornym okresie lat 1991-2006, jako elektromontera rozdzielni
i sieci elektroenergetycznych, nie była pracą przodkową w omówionym wyżej rozumieniu na co słusznie zwraca uwagę apelujący organ rentowy.
Czynności wskazane w charakterystyce pracodawcy takie jak np. montaż sieci i stacji zasilających (...) i elementy ciągu technologicznego (tzw. układu KTZ), obsługa
i konserwacja automatycznych urządzeń kontrolno-pomiarowych, obsługa i konserwacja instalacji elektrycznych na placach remontowych wyrobiska - pozwalają na zakwalifikowanie stanowiska pracy ubezpieczonego według poz.4 lub poz.32 załącznika nr 2 do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23.12.1994 roku powołanego wyżej, lecz
z pewnością nie według poz.7 działu III załącznika nr 3 - jak uczynił to Sąd Okręgowy.
Ubezpieczony w świetle niekwestionowanej charakterystyki pracy nie był zatrudniony bezpośrednio w przodku stale i w pełnym wymiarze czasu pracy na koparkach
i zwałowarkach jako rzemieślnik wykonujący pracę elektryka przy obsłudze, konserwacji, montażu i demontażu tych maszyn i urządzeń.
Wobec powyższego należało orzec reformatoryjnie na podstawie art.386 § 1 k.p.c.
/-/ SSA J. Pietrzak /-/ SSA M. Żurecki /-/ SSA I. Goik
Sędzia Przewodniczący Sędzia
JM