Treść orzeczenia
Sygn. akt III AUa 436/25
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 5 listopada 2025 r.
Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
Przewodniczący: sędzia Marta Sawińska
Protokolant: Emilia Wielgus
po rozpoznaniu w dniu 5 listopada 2025 r. w Poznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy A. K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. o podleganie ubezpieczeniom społecznym na skutek apelacji A. K. od wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 19 lutego 2025 r. sygn. akt VIII U 709/24 oddala apelację. sędzia Marta Sawińska
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 17 kwietnia 2024 r., nr (...), Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w P. na podstawie art. 83 ust. 1 pkt , art. 6 ust. 1 pkt 5, art. 12 ust. 1, art. 13 pkt 4, art. 14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2023 r., poz. 1230 z późn. zm.) stwierdził, że A. K. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 10 kwietnia 2008 r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 10 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że ubezpieczony prowadził pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą (...) Pozarządowa Agencja (...). Przedmiotem działalności wg (...) jest drukowanie gazet. W dniu 25 lipca 2008 r. ubezpieczony zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 2 kwietnia 2008 r. z kodem tytułu 05 70 00. W dniu 7 stycznia 2019 r. zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 1 stycznia 2019 r. z kodem tytułu 05 90 00. Organ uzyskał informację, iż ubezpieczony składał zeznania podatkowe za lata 2008-2022, w których wskazywał koszty i straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Na podstawie informacji zgłoszonych przez ubezpieczonego w (...) organ uznał, że od 10 kwietnia 2008 r. prowadzi własną działalność gospodarczą i z tego tytułu podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. K..
Wyrokiem z 19 lutego 2025 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu VIII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych sygn. akt VIII U 709/24 oddalił odwołanie.
Powyższy wyrok zapadł w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne:
A. K. od 10 kwietnia 2008 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą (...) Pozarządowa Agencja (...) z siedzibą w T.. Przedmiotem działalności wg (...) jest drukowanie gazet.
W dniu 25 lipca 2008 r. ubezpieczony zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 2 kwietnia 2008 r. z kodem tytułu 05 70 00.
W dniu 7 stycznia 2019 r. zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 1 stycznia 2019 r. z kodem tytułu 05 90 00.
Odwołujący złożył dokumentu rozliczeniowe za okresy: (...), 01-02/2020, (...).
W latach 2008-2022 odwołujący składał zeznania podatkowe, w których wykazywał koszty i straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
W dniu 19 stycznia 2011 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wydał decyzję stwierdzającą, iż odwołujący z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 2 kwietnia 2008 r., dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu od 2 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., a także nie podlega dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 1 czerwca 2008 r. do 30 czerwca 2008 r. i od 1 stycznia 2009 r. Jednocześnie organ rentowy ustalił podstawę wymiaru składkę za miesiące maj-grudzień 2010 r. na kwotę nie niższą niż 1887,60 zł.
W dniu 9 czerwca 2022 r. odwołujący zgłosił w (...) powstanie zmian. Stosownie do tych informacji, odwołujący prowadzi działalność gospodarczą od 10 kwietnia 2008 r.
Odwołujący zajmuje się doradztwem, szkoleniami, windykacją, reklamą i sądami polubownymi. Nigdy nie zawiesił prowadzenia działalności gospodarczej. Z tego tytułu jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym. W ramach prowadzonej działalności wysyła różne oferty współpracy w zakresie reklamy swoich usług. Prowadzi też profile na portalach typu pracuj.pl, monster.de, LinkedIn.pl, facebook.pl. (...) wysyłanych ofert, nie dochodzi do żadnej współpracy.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd I instancji wydał zaskarżony wyrok, w którym oddalił odwołanie A. K..
Sąd Okręgowy wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie było, czy A. K. podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą od 10 kwietnia 2008 r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 10 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1442 z późn. zm.), osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą podlegają obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Osoby te obowiązkowo podlegają również ubezpieczeniu wypadkowemu na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy. W świetle art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców.
Pojęcie „prowadzenia działalności pozarolniczej” nie zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej; treść normatywną powołanego przepisu uzupełnia art. 8 ust. 6 tej ustawy, w którym określono podmioty i wymieniono warunki, na których podmioty te podlegają ubezpieczeniom społecznym.
Obecnie ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo (...) (Dz. U. z 2019 r. poz. 1292) definiuje działalność gospodarczą jako zorganizowaną działalność zarobkową, wykonywaną w imieniu własnym.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok z dnia 21 czerwca 2007r, sygn. akt IIGSK 70/07) zgłoszenie i wpis do ewidencji działalności gospodarczej w rozumieniu jej legalizacji nie jest zdarzeniem ani czynnością utożsamianą z podjęciem takiej działalności. Ma on jedynie charakter deklaratoryjny i kreuje jedynie domniemanie rozpoczęcia działalności ze wskazaną datą. Domniemanie to jest wzruszalne i można je obalić wykazując, że działalność gospodarcza nie była wykonywana.
Jednak wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej (zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem judykatury) obejmuje nie tylko faktyczne wykonywanie w celu zarobkowym czynności należących do zakresu tej działalności, lecz także czynności zmierzających do zaistnienia takich czynności gospodarczych (czynności przygotowawcze), np. poszukiwanie nowych klientów, zamieszczanie ogłoszeń, zakup niezbędnych towarów, przygotowanie zaplecza organizacyjnego, zgłoszenia dla celów podatkowych i ubezpieczeniowych. Wszystkie te czynności pozostają w ścisłym związku z działalnością usługową, zmierzają bowiem do stworzenia właściwych warunków do jej wykonywania, a w rezultacie podjęcia czynności zmierzających bezpośrednio do rozpoczęcia prowadzenia działalności (por. wyrok Sądu Najwyższego z 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, postanowienie Sądu Najwyższego z 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 17 grudnia 2003 r., III AUa 1531/03).
Nadto faktyczne niewykonywanie działalności gospodarczej w czasie oczekiwania na kolejne zamówienie lub w czasie ich poszukiwania, nie oznacza zaprzestania prowadzenia takiej działalności i nie powoduje uchylenia obowiązku ubezpieczenia społecznego. W ocenie, czy zostały podjęte czynności zmierzające bezpośrednio do rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej (czynności przygotowawcze stanowiące już o wykonywaniu tej działalności) należy uwzględniać wszelkie okoliczności sprawy, w tym także zamiar (wolę) osoby prowadzącej działalność gospodarczą. W wyroku z dnia 30 kwietnia 1997 r. (sygn. akt III SA 46/96) Naczelny Sąd Administracyjny trafnie wskazał, że w razie uznania za zaprzestanie działalności gospodarczej innych zdarzeń niż jej likwidacja, należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności obiektywne, ale także subiektywne, tzn. zamiar podatnika.
Powyższe należy również odnieść do sytuacji odwołującego. Odwołujący w latach 2008-2022 r. składał zeznania podatkowe z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, wykazując w nich koszty jej prowadzenia oraz straty. Odwołujący wskazywał też, że w ramach prowadzonej działalności nie współpracuje z żadnym podmiotem, jednak zajmuje się wysyłaniem ofert swoich usług oraz promuje swoją działalność poprzez media społecznościowe. Z powyższego wynika, iż aktywnie działał, by pozyskać klientów dla swojej działalności. Rozliczał się też z Urzędem Skarbowym. Zatem należało uznać, iż w spornym okresie prowadził działalność gospodarczą i z tego tytułu podlegał ubezpieczeniom społecznym.
Odwołujący podnosił zarzut przedawnienia, jednak należy podkreślić, że w uchwale z dnia 9 czerwca 2016 r. (sygn. akt III UZP 8/16) Sąd Najwyższy przyjął, że dopuszczalne jest ustalenie w decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych podlegania ubezpieczeniom: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu osoby wykonującej pracę na podstawie umowy zlecenia w sytuacji, gdy należności z tytułu składek na te ubezpieczenia uległy przedawnieniu przed wydaniem decyzji.
Wobec powyższego, Sąd Okręgowy na mocy art. 477 14 §1 k.p.c. oddalił odwołanie jako bezzasadne.
Apelację od powyższego wyroku wniósł odwołujący A. K. zaskarżając go w całości, wniósł o uwzględnienie jego odwołania (tj. że jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą nie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 10 kwietnia 2008 r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 10 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r.). Przy czym podkreślić należy, że w treści apelacji skarżący powielił swoje dotychczasowe zarzuty tj. te które podnosił już w postępowaniu przed Sądem I instancji (m.in. co do przedawnienia możliwości wydania decyzji o podleganiu, przedawnienia składek oraz że nie prowadzi działalności gospodarczej, bo toczy spór o wpis/korektę wpisu do (...) innej sprawie).
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. nie wniósł odpowiedzi na apelację odwołującego.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Apelacja odwołującego A. K. była bezzasadna i podlegała oddaleniu.
W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozstrzygnięcie Sądu I instancji jest oczywiście prawidłowe. Sąd Okręgowy właściwie przeprowadził postępowanie dowodowe, w żaden sposób nie uchybiając przepisom prawa procesowego, dokonał trafnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo także zastosował prawo materialne. Sąd Apelacyjny w całości podzielił ustalenia i rozważania Sądu Okręgowego, rezygnując jednocześnie z ich ponownego szczegółowego przytaczania. Wobec niewątpliwego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, nie widział też konieczności uzupełniania postępowania dowodowego.
Spór pomiędzy stronami sprowadzał się do ustalenia czy zasadnie organ rentowy stwierdził, że odwołujący jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 10 kwietnia 2008 r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 10 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym podlegają osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są osobami prowadzącymi pozarolniczą działalność gospodarczą. Obowiązkowo ubezpieczeniu wypadkowemu podlegają osoby podlegające ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym (art. 12 ust. 1 ustawy systemowej). Natomiast dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu podlegają na swój wniosek osoby objęte obowiązkowo ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi, wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 2, 4, 5, 8 i 10 (art. 11 ust. 2 ustawy systemowej). Na podstawie art. 13 pkt 4 cyt. ustawy obowiązek ubezpieczenia powstaje z dniem rozpoczęcia działalności rodzącej obowiązek ubezpieczenia do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności. Ponadto, w art. 8 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy wskazano, iż za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą uważa się osobę prowadzącą tę działalność na podstawie przepisów o działalności gospodarczej lub innych przepisów szczególnych.
Zgodnie z wymogami art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej działalność gospodarcza musi odpowiadać pewnym cechom - w ujęciu tradycyjnym działalność gospodarcza charakteryzuje się profesjonalnością, samodzielnością, podporządkowaniem zasadzie racjonalnego gospodarowania, celem zarobkowym, trwałością prowadzenia, wykonywaniem w sposób zorganizowany oraz uczestniczeniem w obrocie gospodarczym. Właściwości cechujące działalność gospodarczą, które powinny występować łącznie to działanie stałe, nieamatorskie, nieokazjonalne, z elementami organizacji, planowania i zawodowości rozumianej jako fachowość, znajomość rzeczy oraz specjalizacja (zob. „Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz” pod red. B. Gudowskiej i J. Strusińskiej-Żukowskiej, C.H.BECK, Warszawa 2011, s. 106-107, por. także uchwałę 7s. Sądu Najwyższego z dnia 18.06.1991 r., III CZP 40/91, OSNC 1992 Nr 2, poz. 17).
Sąd Odwoławczy zwraca uwagę, że nie było w niniejszej sprawie sporu co do tego, że odwołujący w spornym okresie prowadził działalność gospodarczą – odwołujący A. K. przyznał to wprost na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. podczas przesłuchania przed Sądem Okręgowym w Poznaniu. Jak wynika z ustalonego stanu faktycznego odwołujący od 10 kwietnia 2008 r. prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą pod nazwą (...) Pozarządowa Agencja (...) z siedzibą w T.. Zajmuje się doradztwem, szkoleniami, windykacją, reklamą i sądami polubownymi. Nigdy nie zawiesił prowadzenia działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności wysyła różne oferty współpracy w zakresie reklamy swoich usług. Prowadzi też profile na portalach typu pracuj.pl, monster.de, LinkedIn.pl, facebook.pl. (...) wysyłanych ofert, nie dochodzi do żadnej współpracy. W dniu 25 lipca 2008 r. ubezpieczony zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 2 kwietnia 2008 r. z kodem tytułu 05 70 00. W dniu 7 stycznia 2019 r. zgłosił się do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego i obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego od 1 stycznia 2019 r. z kodem tytułu 05 90 00. Odwołujący złożył dokumentu rozliczeniowe za okresy: (...), 01-02/2020, (...). W latach 2008-2022 odwołujący składał zeznania podatkowe, w których wykazywał koszty i straty z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej.
Z kolei jak wynika z analizy zeznań odwołującego złożonych na rozprawie w dniu 29 stycznia 2025 r. kwestionował natomiast możliwość ustalenia przez ZUS podlegania przez niego jako osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 10 kwietnia 2008 r. i dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 10 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., albowiem w jego ocenie Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie miał podstaw do ww. ustaleń, gdyż wystąpiło przedawnienie (nie można ustalić podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym, gdyż składki są przedawnione).
Z takim stanowiskiem w ocenie Sądu Odwoławczego nie sposób się zgodzić.
Podkreślić w tym miejscu należy, że podleganie ubezpieczeniom społecznym to określenie faktu istnienia obowiązku lub prawa do objęcia ubezpieczeniem (np. emerytalnym, rentowym), ew. ustalenie podstawy, od której te składki są naliczane. Z kolei ustalenie zaległych składek to kwestia dochodzenia zapłaty za nieopłacone w terminie składki (plus odsetki i opłaty) przez odpowiednie instytucje, jeśli płatnik ich nie uregulował. Niniejsza sprawa dotyczyła podlegania ubezpieczeniom społecznym odwołującego z tytułu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, a nie ustalenia zaległych składek.
Stąd nie możemy mieć do czynienia z kwestią przedawnienia, ponieważ jak już była mowa wyżej przedmiotem niniejszego postępowania jest ustalenie tego czy odwołujący podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym. O tym, że osoba fizyczna podlega, czy też nie podlega i w jakich okolicznościach - ubezpieczeniom społecznym decyduje wyłącznie ustawa. Decyzja taka ma charakter deklaratoryjny - potwierdza pewne zdarzenie prawne. Przedawnieniu może ulec jedynie obowiązek składkowy, jednak nie może ulec przedawnieniu stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 9 czerwca 2016 r. (III UZP 8/16) wskazał na konieczność odróżnienia obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym od obowiązku zapłaty składek na te ubezpieczenia, choć pozostają one ze sobą w określonej relacji. Obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym cechuje nadrzędność względem obowiązku zapłaty składek (obowiązku składkowego), zaś obowiązek składkowy ma charakter pochodny (wtórny) wobec obowiązku podlegania ubezpieczeniom. Innymi słowy, obowiązek składkowy istnieje (może istnieć) tylko wtedy, gdy istnieje obowiązek ubezpieczeń społecznych (obowiązek podlegania tym ubezpieczeniom). Całościowa analiza unormowań ustawy systemowej prowadzi zatem do wniosku, że przedawnieniu ulegają należności z tytułu składek oraz odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkowa opłata. „Przedawnia się” więc jedynie obowiązek składkowy (obowiązek płatniczy, którego treścią jest uiszczenie przez płatnika sumy pieniężnej na pokrycie wymagalnych zobowiązań składkowych). Nie ulega natomiast „przedawnieniu” stwierdzenie obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym, bo nie przewiduje tego ani ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych, ani inne akty prawne z dziedziny ubezpieczeń społecznych. Powyższe stanowisko potwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 lutego 2017 r. (II UK 708/15) stwierdzając, że nie zachodzą przeszkody materialnoprawne i procesowe, w ustaleniu przez organ rentowy w decyzji podlegania ubezpieczeniom społecznym w okresach wstecznych, w odniesieniu do których należne składki nie zostały opłacone przez płatnika i uległy przedawnieniu.
Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem judykatury w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych treść zaskarżonej decyzji wyznacza przedmiot i zakres rozpoznania oraz orzeczenia sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Przedmiotem postępowania sądowego w takich sprawach jest ocena zgodności z prawem - w aspekcie formalnym i materialnym - decyzji wydanej przez organ rentowy na wniosek ubezpieczonego lub z urzędu. Postępowanie to jest więc postępowaniem kontrolnym. Badanie legalności decyzji organu rentowego i orzekanie o niej przez sąd jest możliwe tylko przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania tej decyzji. Postępowanie dowodowe przed sądem jest postępowaniem sprawdzającym, weryfikującym ustalenia dokonane przez organ rentowy. Przed sądem skarżący może żądać korekty stanowiska zajętego przez organ rentowy, odnosząc się do przedmiotu sporu objętego zaskarżoną decyzją, a nie żądać tego o czym organ rentowy nie decydował.
Jak już była mowa wyżej niniejsze postępowanie dotyczyło decyzji z dnia 17 kwietnia 2024 r., nr (...), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w P., w której to organ stwierdził, że A. K. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 10 kwietnia 2008 r. i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 10 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. i dlatego tylko w tym zakresie Sąd mógł orzekać. Zatem zarzut odwołującego dotyczący przedawnienia składek jest niezasadny w niniejszym postępowaniu, albowiem ustalenie zaległych składek nie było przedmiotem niniejszego postępowania. Co nie wyklucza, iż taki zarzut (tj. przedawnienia składek) odwołujący może podnieść w sprawie o sygn. VII U 1184/23 Sądu Okręgowego w Poznaniu, która to sprawa dotyczy należności z tytułu składek na FUS, FUZ, FGŚP, Fundusz Pracy i (...).
Za niezasadny należało uznać również zarzut odwołującego w zakresie w jakim wskazywał na prowadzenie postępowania przed WSA w Poznaniu i NSA w W. dot. wpisu o prowadzenie działalności (wpisu do (...)/korekty) – sygn. III SA/Po 546/08. Jak zaznaczył Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 26 listopada 2024 r. sygn. II USK 2/24 wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga o tym, czy przedsiębiorca podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym. Podstawą do powstania obowiązku ubezpieczenia w oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350; dalej: SysUbSpołU) jest faktyczne wykonywanie działalności pozarolniczej. Ocena, czy działalność gospodarcza rzeczywiście jest wykonywana, a więc także czy zaistniała przerwa w jej prowadzeniu, należy do sfery ustaleń faktycznych. Istnienie wpisu do ewidencji nie przesądza o faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, jednakże wpis ten prowadzi do domniemania prawnego, według którego osoba wpisana do ewidencji, która nie zgłosiła zawiadomienia o zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej, jest traktowana jako prowadząca taką działalność. W konsekwencji domniemywa się, że skoro nie nastąpiło wykreślenie działalności gospodarczej z ewidencji, to działalność ta była faktycznie prowadzona i w związku z tym istniał obowiązek zapłaty składek na ubezpieczenie społeczne. Jak już była mowa wyżej Sąd orzeka w granicach zaskarżonej decyzji, a w niniejszym postępowaniu zaskarżono decyzję z dnia 17 kwietnia 2024 r., nr (...) o podleganiu ubezpieczeniom społecznym. Przy czym ani odwołujący, ani też Zakład Ubezpieczeń Społecznych nie kwestionowali, że odwołujący od kwietnia 2008 r. prowadził działalność gospodarczą i nigdy jej nie zawiesił. Stąd zarzut odwołującego w zakresie sporu co do wpisu o prowadzenie działalności (wpisu do (...)/korekty) przed WSA w Poznaniu i NSA w W. należało uznać za bezzasadny.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy oraz mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Sąd Apelacyjny doszedł do tożsamych wniosków co Sąd Okręgowy, tj. że decyzja z dnia 17 kwietnia 2024 r., nr (...), Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Oddział w P. w której to stwierdził, że A. K. jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym: emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu od 10 kwietnia 2008 roku i dobrowolnie ubezpieczeniu chorobowemu w okresach od 10 kwietnia 2008 r. do 31 maja 2008 r. i od 1 lipca 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. jest prawidłowa, a zatem brak było podstaw do uwzględnienia jego odwołania.
Sąd Apelacyjny po ponownym przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego z niniejszej sprawie nie dopatrzył się naruszeń ze strony Sądu I instancji, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący, Sąd dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych oraz dokonał prawidłowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, co w konsekwencji przełożyło się na wydanie wyroku z 19 lutego 2025r.
Uznając zarzuty odwołującego A. K. za nieuzasadnione, Sąd Apelacyjny na podstawie art. 385 k.p.c. oddalił wniesioną apelację.
sędzia Marta Sawińska