descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III AUa 348/23

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 2 lipca 2025 r.

Sąd Apelacyjny w Poznaniu III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: sędzia Roman Walewski

Protokolant: Alicja Karkut

sędzia Roman Walewski

Uzasadnienie

Przedmiot sprawy

Rozstrzygnięcie sądu I instancji

Stanowiska stron

Decyzją z 26 listopada 2020 r. o znaku: (...), adresowaną do P. R. – płatnika składek i L. R. – małżonki płatnika składek, Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. ,na podstawie przepisów art. 83 ust. 1 pkt 3 oraz art. 31 i 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266 z późn. zm.) stwierdził, że P. R. jest dłużnikiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Odpowiedzialność za zadłużenie obejmuje majątek odrębny płatnika składek P. R. oraz majątek wspólny płatnika składek P. R. i współmałżonka L. R.. Zadłużenie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, naliczonymi na dzień wydania decyzji, wynosi łącznie 63.341,46 zł, w tym z tytułu składek na:

1) ubezpieczenia społeczne za okres od 11/2015 do 07/2019 w kwocie 34.112,67 zł, odsetek w kwocie 8387,00 zł,

2) ubezpieczenie zdrowotne za okres od 10/2015 do 07/2019 w kwocie 13.871,24 zł, odsetek w kwocie 3402,00 zł,

3) Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od 10/2015 do 07/2019 w kwocie 2863,55 zł, odsetek w kwocie 705,00 zł,

razem składek w kwocie 50.847,46 zł, odsetek w kwocie 12.494,00 zł.

Szczegółowe zestawienie zadłużenia według stanu na dzień 26 listopada 2020 r. z podziałem na poszczególne fundusze, okres zaległości, rodzaj należności, termin płatności, kwotę zaległości, kwotę odsetek za zwłokę wykonane tabelarycznie, stanowi załącznik do przedmiotowej decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ rentowy powołał się na przepis art. 46 ust. 1 w zw. z art. 32 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i przypomniał o ciążącym na płatniku obowiązku obliczania, potrącania z dochodów ubezpieczonych, rozliczania i opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy i wskazał, że P. R. nie dopełnił tego obowiązku.

Nadto organ rentowy podał, że w przypadku osób, które pozostają w związku małżeńskim odpowiedzialność dłużnika obejmuje majątek odrębny płatnika składek oraz majątek wspólny płatnika składek i jego małżonka, zgodnie z art. 29 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa w zw. z art. 31 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Pomiędzy płatnikiem składek P. R., a jego małżonką L. R. w okresie od października 2015 r. do lipca 2019 r. istniała wspólność majątkowa małżeńska. W związku z tym odpowiedzialność za zobowiązania płatnika składek z tytułu nieopłaconych składek ponosi z majątku wspólnego również małżonek płatnika składek.

W związku z tym ZUS określił wysokość zadłużenia z tytułu składek na poszczególne fundusze w oparciu o przepis art 83 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jednocześnie organ rentowy poinformował, że zgodnie z art. 26 ust. 2 oraz 3 i 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych decyzja stanowi podstawę wpisu hipoteki do księgi wieczystej nieruchomości, która jest własnością, w tym na nieruchomości, która jest współwłasnością łączną dłużnika i jego małżonka. Jeżeli nieruchomość nie posiada księgi wieczystej, zabezpieczenie jest dokonywane przez złożenie tych dokumentów do zbioru dokumentów.

Zgodnie natomiast z art. 27 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, niniejsza decyzja stanowi podstawę do zabezpieczenia należności z tytułu składek ustawowym prawem zastawu na wszystkich rzeczach ruchomych lub zbywalnych prawach majątkowych, które są własnością dłużnika oraz stanowią współwłasność łączną dłużnika i jego małżonka.

W piśmie z 4 stycznia 2021 r., z zachowaniem przepisanego trybu i terminu, P. R. wywiódł odwołanie od powyższej decyzji, zaskarżając ją w całości i wnosząc o:

1) uchylenie decyzji w całości,

2) ewentualnie zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z pytaniem prejudycjalnym o wyjaśnienie, w jaki sposób winien interpretować przepisy Zakład Ubezpieczeń Społecznych w niniejszej sprawie,

3) ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

4) umorzenie przez ZUS w całości postępowania w stosunku do odwołującego w sprawie rzekomych zaległości finansowych,

5) nieobciążanie kosztami postępowania odwołującego.

W uzasadnieniu odwołania P. R. wykazywał, że organ rentowy w sposób nieprawidłowy przyjął, że od 1 lipca 2011 r. podlega ustawodawstwu polskiemu w zakresie zabezpieczenia społecznego w oparciu o art. 11 ust. 3 lit. a rozporządzenia (...). P. R. dostarczył stosowną dokumentację do organu, która potwierdziła, że faktycznie przebywał i wykonywał pracę na terytorium S.. Świadczenie pracy potwierdzały również oświadczenia organów (...). Zdaniem odwołującego w jego przypadku zastosowanie będzie miał art. 13 ust. 3 ww. rozporządzenia. Osoby, w tym odwołujący, do których stosuje się rozporządzenie nr 883, podlegają ustawodawstwu tylko jednego Państwa Członkowskiego. Na podstawie przepisów rozporządzenia osoba wykonująca w Państwie Członkowskim pracę najemną lub pracę na własny rachunek podlega ustawodawstwu tego Państwa Członkowskiego, w którym jest praca wykonywana (tytuł II, art. 11 rozporządzenia nr 883).

Wyrokiem z dnia 29 grudnia 2022 roku sygn. akt VII U 286/21, Sąd Okręgowy w Poznaniu, VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w pkt 1) oddalił odwołanie, zaś w pkt 2) - zasądził od odwołującego na rzecz pozwanego organu rentowego 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa prawnego.

Apelację od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, wywiódł odwołujący P. R. reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, zarzucając:

- naruszenie prawa procesowego i materialnego art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c. oraz art. 5 k.c. poprzez brak wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego, wyprowadzeniu z materiału dowodowego wniosków sprzecznych z doświadczeniem życiowym, zasadami logicznego rozumowania oraz przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów polegającymi m.in. na wskazywaniu w uzasadnieniu wyroku, że P. R. „mógł znajdować się w usprawiedliwionym subiektywnym przekonaniu co do zasadności swojego roszczenia i tego, że powinien podlegać ustawodawstwu(...)” natomiast wydaniem orzeczenia niekorzystnego wobec odwołującego tj. wbrew art. 5 k.c.;

- pominięcie faktu, że dopiero w 2019 r. P. R. dowiedział się, że nie podlega ustawodawstwu (...);

- bezpodstawne przyjęcie przez sąd, że P. R. jako osoba prowadząca działalność gospodarczą zobowiązany był do obliczania i regulowania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, podczas gdy był on do 2019 r. przekonany, że taki obowiązek na nim nie spoczywa z uwagi na rozliczanie w S..

- bezpodstawne przyjęcie przez sąd wszystkich nieudowodnionych niczym twierdzeń organu rentowego ,przy czym nieuwzględnienie udowodnionych twierdzeń odwołującego popartych załączonymi dokumentami do akt sprawy;

- pominięcie przez sąd wnioskowanych dowodów przez odwołującego;

Wskazując na te zarzuty skarżący wniósł o:

1. zmianę zaskarżonego wyroku i uwzględnienie odwołania P. R.; ewentualnie:

2. uchylenie wyroku sądu I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

3. zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego kosztów postępowania za obie instancje wraz z kosztami zastępstwa radcowskiego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty;

4. rozpoznanie niniejszej sprawy na rozprawie z udziałem stron postępowania na podstawie art. 15zzs 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych z dnia 2 marca 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. Poz. 374) tj. z dnia 16 października 2020 r. (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842) w trybie zdalnym.

W odpowiedzi na apelację pozwany organ rentowy, reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wniósł o jej oddalenie w całości i o zasądzenie od skarżącego na swoją rzecz kosztów postępowania apelacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty.

Rozważania prawne i rozstrzygnięcie sądu II instancji

Sąd Apelacyjny stwierdza, że zarzuty apelacji są chybione, a zatem apelację, jako bezzasadną , należało oddalić.

Tytułem wstępu wskazać należy, że zakres kontroli sądu II instancji w postępowaniu apelacyjnym wyznacza treść przepisu art. 378 § 1 k.p.c. stanowiącego, iż sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach apelacji, w granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod uwagę nieważność postępowania, (która w sprawie niniejszej nie zachodzi).

W dalszej kolejności wskazać należy, że Sąd Apelacyjny przyjmuje za własne ustalenia sądu pierwszej instancji (art. 387§2 1pkt 1 k.p.c.). Ustalenia te są prawidłowe i opierają się na właściwie ocenionym materiale dowodowym.

Uwzględniając prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, sąd odwoławczy stwierdza, iż sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, a sąd odwoławczy przyjmuje za własne oceny prawne sądu pierwszej instancji, co oznacza, że w dalszej części uzasadnienia Sąd Apelacyjny ograniczy się do oceny zarzutów apelacyjnych (art. 387§2 1 pkt 2 k.p.c.).

Spór w analizowanej sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia , czy prawidłowa jest decyzja określająca wysokość zadłużenia płatnika składek P. R. wobec organu rentowego z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od listopada 2015 r. do lipca 2019 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od października 2015 r. do lipca 2019 r., na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od października 2015 r. do lipca 2019 r.

Sąd Apelacyjny w wyniku kontroli instancyjnej orzeczenia uznał, że Sąd Okręgowy dokonując ustaleń faktycznych i późniejszej ich oceny , wbrew zarzutowi apelacji , działał w granicach zakreślonych przepisem art.233 §1 k.p.c..

Zgodnie z treścią tego przepisu sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.

W wyroku Sądu Najwyższego z 27 września 2002 roku w sprawie IV CKN 1316/00 wskazano, że ocena wiarygodności i mocy dowodów przeprowadzonych w danej sprawie wyraża istotę sądzenia w części dotyczącej ustalenia faktów, tj. rozstrzygania spornych kwestii na podstawie własnego przekonania sędziego powziętego w wyniku bezpośredniego zetknięcia się z dowodami. Powinna odpowiadać regułom logicznego myślenia wyrażającym formalne schematy powiązań między podstawami wnioskowania i wnioskami oraz uwzględniać zasady doświadczenia życiowego będące wyznacznikiem granic dopuszczalnych wniosków i stopnia prawdopodobieństwa ich przydatności w konkretnej sytuacji.

Jeżeli z określonego materiału dowodowego sąd wyprowadził wnioski logicznie poprawne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego, to taka ocena dowodów nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów przewidzianej w art. 233 k.p.c., choćby dowiedzione zostało, że z tego samego materiału dałoby się wysnuć równie logiczne i zgodne z zasadami doświadczenia życiowego wnioski odmienne.

Tylko w przypadku wykazania, że brak jest powiązania, w świetle kryteriów wyżej wzmiankowanych, przyjętych wniosków z zebranym materiałem dowodowym, możliwe jest skuteczne podważenie oceny dowodów dokonanej przez sąd; nie jest tu wystarczająca sama polemika naprowadzająca wnioski odmienne, lecz wymagane jest wskazanie, w czym wyraża się brak logiki lub uchybienie regułom doświadczenia życiowego w przyjęciu wniosków kwestionowanych.

W postanowieniu z 2 grudnia 1999 roku w sprawie III CKN. 122/99 Sąd Najwyższy uznał, że sąd orzekający nie przekracza granic swobodnej oceny dowodów, gdy jego przekonanie odnośnie mocy poszczególnych dowodów i ich znaczenia dla sprawy oparte zostało na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału dowodowego, przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i pozostaje w zgodzie z zasadami logicznego wnioskowania.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, sąd I instancji przeprowadził w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe w sposób staranny, nieuchybiający zasadzie swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 233 § 1 k.p.c. Zgromadzone dowody Sąd Okręgowy oceniał wszechstronnie, tj. wiarygodność i moc poszczególnych dowodów oceniona została w odniesieniu do całokształtu pozostałych dowodów. Sąd I instancji dokonał ustalenia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia w sprawie i Sąd Apelacyjny podstawę faktyczną wyroku oraz prawne jego uzasadnienie w pełni aprobuje.

Apelacja odwołującego to jedynie polemika z tym stanowiskiem , która w żaden sposób nie może wpłynąć na podważenie trafności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Skarżący nie wykazał w żaden konkretny sposób ,aby rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego było sprzeczne z racjonalnym rozumowaniem i zasadami doświadczenia życiowego. Prawidłowo, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, sąd I instancji uznał, że odwołujący P. R. ,jako osoba prowadząca działalność gospodarczą zobowiązany był do obliczania i regulowania składek na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne i zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy w terminach i wysokości wynikającej z zaskarżonej decyzji.

Całkowicie chybione jest także opieranie zarzutów apelacji na przepisie art. 5 k.c.

Po pierwsze, trafne jest stanowisko pozwanego, że w ugruntowanej linii orzeczniczej jasno wynika, że zasad współżycia społecznego w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych się nie stosuje.

Za wiodący i od lat utrwalony pogląd orzecznictwa w szczególności Sądu Najwyższego należy bowiem uznać, że przepisy prawa cywilnego mogą być stosowane w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłącznie w przypadkach wyraźnego odesłania do tychże przepisów przez normę prawa ubezpieczeń społecznych.

I tak w wyroku z 16.06.2016 r. sygn.. akt III UZP 7/16 stwierdzono jednoznacznie, że sprawy z zakresu prawa ubezpieczeń społecznych są sprawami cywilnymi jedynie w znaczeniu formalnym (art. 1 k.p.c.), wywodzą się ze stosunku o charakterze administracyjnym i z tego względu w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych rozpoznawane są w trybie i na zasadach określonych przepisami prawa ubezpieczeń społecznych, a w dalszej kolejności - kodeksu postępowania administracyjnego. Stanowisko to stanowi kontynuację uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 21.04.2010r. II UZP1/10 , w której to uchwale Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że normy prawa ubezpieczeń społecznych są uznawane za część składową prawa zabezpieczenia społecznego, posiadającego charakter odrębnej gałęzi prawa.

W konsekwencji stosunki prawne powstające na gruncie obowiązywania norm tej gałęzi prawa należą do kategorii stosunków prawa zabezpieczenia społecznego.

Do cech kategorialnych ubezpieczeń społecznych należy przymus ubezpieczenia, wyrażający się w pozbawieniu stron (zarówno osoby podlegającej obowiązkowi ubezpieczenia, jak i instytucji ubezpieczeniowej) autonomii woli w zakresie nawiązania stosunku ubezpieczenia społecznego.

Przepisy prawa wyliczają enumeratywnie kategorie podmiotów objętych przymusem ubezpieczenia, a powstanie stosunku prawnego pomiędzy ubezpieczonym i instytucją ubezpieczeniową następuje automatycznie , wskutek wypełnienia przez ubezpieczonego ustawowych przesłanek.

Stosunek ubezpieczenia społecznego nie jest stosunkiem cywilnoprawnym, opartym na równorzędności jego podmiotów i wzajemności (ekwiwalentności) świadczeń, lecz uregulowanym ustawowo stosunkiem prawnym opartym na zasadzie solidaryzmu, a wynikające z niego świadczenia stron tego stosunku nie są świadczeniami cywilnoprawnym.

Na tle art. 1 k.p.c. należy rozróżnić dwa rodzaje spraw cywilnych: sprawy cywilne w znaczeniu materialnym, tj. sprawy wynikające ze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego

i opiekuńczego oraz z zakresu prawa pracy, a także sprawy cywilne w znaczeniu formalnym, tj. sprawy, które w istocie nie mają charakteru cywilnego, ale uchodzą za sprawy cywilne z tego względu, że ich rozpoznanie odbywa się według kodeksu postępowania cywilnego bądź z mocy przepisów zawartych w tym kodeksie.

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych uznawane są w orzecznictwie jednolicie za sprawy cywilne w znaczeniu formalnym (por. np. uzasadnienia: uchwały Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 2008 r., II UZP 8/07, OSNP 2008 nr 13-14, poz. 198; wyroku Sądu Najwyższego z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009 nr 5-6, poz. 75; uchwały Sądu Najwyższego z dnia 5 grudnia 2007 r., II UZP 4/07, OSNP 2008 nr 5-6, poz. 74, czy uchwały Sądu Najwyższego z dnia 30 lipca 2003 r., III UZP 8/03, OSNP 2003 nr 23, poz. 574).

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych nie są zatem sprawy cywilnymi w znaczeniu materialnym. Wywodzą się ze stosunku o charakterze administracyjnoprawnym i z tego względu w postępowaniu przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznym rozpoznawane są w trybie i na zasadach określonych przepisami prawa ubezpieczeń społecznych, a w dalszej kolejności - Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych nie zawierają również odpowiednika art. 300 KP, zezwalającego na odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunku pracy w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy wówczas, gdy nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Regulacja ta ma charakter szczególny i nie może być stosowana w drodze analogii do stosunków ubezpieczeniowych, które - w odróżnieniu od stosunków pracy - nie są regulowane przepisami prawa prywatnego. Oznacza to, że przepisy prawa cywilnego mogą być wprost stosowane w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych wyłącznie w wypadku wyraźnego odesłania do nich przez normę prawa ubezpieczeń społecznych (np. art. 84 ust. 1 i 8c, art. 85 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.; zwanej dalej ustawą systemową lub ustawą), co znalazło potwierdzenie w jednolitych dotychczas poglądach judykatury.

W wyroku z dnia 21 października 2008 r., II UK 71/08 Sąd Najwyższy stwierdził wprost, że przepisy lub instytucje prawa cywilnego mogą być stosowane na gruncie ubezpieczeń społecznych tylko na podstawie wyraźnego przepisu prawa ubezpieczeń społecznych. Autonomiczność i odrębność przepisów prawa ubezpieczeń społecznych wobec przepisów prawa cywilnego sprawia, że na gruncie stosunków ubezpieczenia społecznego dopuszcza się tylko na zasadzie wyjątku stosowanie wskazanych expressis verbis regulacji cywilistycznych.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 14 grudnia 2005 r., III UK 120/05 (OSNP 2006 nr 21-22, poz. 338) wykluczono możliwość wykładania przepisów prawa ubezpieczeń społecznych z uwzględnieniem reguł słuszności (zasad współżycia społecznego), podobnie jak w wyroku z dnia 23 października 2006 r., I UK 128/06 (OSNP 2007 nr 23-24, poz. 359). Według wyroku Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1997 r., II UKN 311/97 (OSNP 1998 nr 15, poz. 465), w sprawach odsetek za zwłokę od nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenie społeczne pracowników ,nie stosuje się przepisu art. 5 k.c., natomiast stosownie do wyroku z dnia 12 stycznia 2000 r., II UKN 293/99 (OSNP 2001 nr 9, poz. 231), podstawę przyznania świadczeń z ubezpieczenia społecznego mogą stanowić tylko przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego. Podobny pogląd Sąd Najwyższy wyraził w wyroku z dnia 19 czerwca 1986 r., II URN 96/86 (Służba Pracownicza 1987 r. Nr 3), jak również w wyroku z dnia 26 maja 1999 r., II UKN 669/98 (OSNP 2000 nr 15, poz. 597).

Wskazać w tym miejscu także należy na treść wyroku Sądu Najwyższego - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, z dnia 16 stycznia 2020 roku, wydanego w sprawie o sygn. akt II UK 190/18, przytoczonego przez pozwany organ rentowy w odpowiedzi na apelację zgodnie z którą „co do zarzutu naruszenia art. 5 k.c., Sąd Najwyższy stwierdza natomiast, że w swoim orzecznictwie wielokrotnie wyjaśniał, że do złagodzenia rygorów prawa ubezpieczeń społecznych nie stosuje się ani art. 5 k.c. (ani art. 8 k.p.). Przepisy prawa ubezpieczeń społecznych mają bowiem charakter przepisów prawa publicznego. Rygoryzm prawa publicznego nie może zaś być łagodzony konstrukcją nadużycia prawa podmiotowego przewidzianą w art. 5 k.c. lub w art. 8 k.p. Zarzut ten (nadużycia prawa podmiotowego, albo czynienia ze swego prawa podmiotowego użytku niezgodnego z zasadami współżycia społecznego łub społeczno- gospodarczym przeznaczeniem prawa) w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych musiałby być odniesiony do czynności organu rentowego, który - wydając decyzję - nie korzysta przecież ze swoich praw podmiotowych (regulowanych prawem prywatnym - Kodeksem cywilnym lub Kodeksem pracy), lecz realizuje ustawowe kompetencje organu władzy publicznej.

Z tych przyczyn w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych art. 5 k.c. nie ma zastosowania, a materialnoprawną podstawą zobowiązań ubezpieczeniowych mogą być tylko odpowiednie przepisy prawa, a nie zasady współżycia społecznego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 19 czerwca 1986 r., II URN 96/86, Służba Pracownicza 1987 nr 3; z dnia 29 października 1997 r.. 11 UKN 31 1/97. OSNAPiUS 1998 nr 15, poz. 465; z dnia 26 maja 1999 r.. II UKN 669/98, OSNAPiUS 2000 nr 15, poz. 597 - notka; z dnia 12 stycznia 2000 r., II UKN 293/99, OSNAPiUS 2001 nr 9. poz. 3 21 - notka oraz postanowienie z dnia 26 maja 1999 r., Il UKN 670/98).'’.

Po drugie, zupełnie nie na miejscu wydaje się być odwoływanie się do tychże zasad w kontekście okoliczności niniejszej sprawy, gdzie z dokumentów przedstawionych przez samego odwołującego wynika, że zgodnie z pierwszą z umów miał na S. świadczyć prace jako promotor szkoleń internetowych w rozmiarze 1 godziny tygodniowo (!) za wynagrodzeniem 40 Euro. Z oczywistych względów rzeczywista realizacja takiej umowy , zdaniem sądu jest absurdalna. Tymczasem , według zapewnień odwołującego, które zresztą legły u podstaw decyzji ZUS Oddział w G. z dnia 9.11.2012r. ,na którą się powoływał, tego typu praca (nawet ,gdyby rzeczywiście była wykonywana ) nie miała być marginalną,. To samo dotyczy pracy przy roznoszeniu ulotek w weekendy , także na S..

Doprawdy forsując takie twierdzenia nie sposób oczekiwać ochrony prawnej z powoływaniem się na zasady współżycia społecznego.

Uwzględniając powyższe rozważania Sąd Apelacyjny , na podstawie art. 385 k.p.c. ,oddalił apelację odwołującego jako bezzasadna (pkt 1 wyroku).

O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono w pkt 2 na podstawie art. 98 § 1, 1 1 i 3 k.p.c. i art. 108 § 1 k.p.c. oraz § 2 pkt.6 w zw. z § 10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U.2023.1935 t.j.) w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

sędzia Roman Walewski