Treść orzeczenia
Sygn. akt III AUa 2001/12
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 27 listopada 2012 r.
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Wydział III Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
w składzie:
SSA Ewa Piotrowska (spr.)
SSA Jolanta Ansion
SSA Maria Małek - Bujak
Sebastian Adamczyk
po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2012 r. w Katowicach sprawy z odwołania B. K. (B. K. ) przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o prawo do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych na skutek apelacji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt IV U 784/12 oddala apelację. /-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA M. Małek-Bujak Sędzia Przewodnicząca Sędzia
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 sierpnia 2012 roku Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. i przyznał ubezpieczonemu B. K. prawo do emerytury od dnia
5 października 2011 roku.
We wcześniejszym postępowaniu przed Sądem ubezpieczony wykazał, że
w okresie od 1 września 1968 roku do 31 grudnia 1992 roku wykonywał prace przy naprawie pojazdów mechanicznych lub szynowych w kanałach remontowych wymienione w wykazie A dział XIV poz. 16 rozporządzenia Rady Ministrów
z 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych
w warunkach szczególnych, a to w oparciu o zeznania ubezpieczonego oraz zeznania świadków E. S. i M. M..
W wyniku apelacji wyrok Sądu Okręgowego z 11 stycznia 2012 roku został uchylony, a postępowanie zniesione w całości z powodu jego nieważności albowiem organ rentowy nie został dopuszczony do udziału w sprawie.
Sąd Okręgowy, po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawie zeznań świadków S. J. oraz M. M. ustalił, że świadek
S. J. w latach 1967-1979 pracował w (...) w C. jako starszy mistrz na hali, w której odwołujący pracował w brygadzie mechaników przy naprawie samochodów ciężarowych. Świadek spotykał ubezpieczonego przy pracach
w kanałach, miał w nadzorze brygadę, w której pracował ubezpieczony. Świadek ten kategorycznie potwierdził pracę ubezpieczonego w kanałach remontowych w spornym okresie składając logiczne i wyczerpujące zeznania przed Sądem, które ten uznał za miarodajne. Zeznania te podobnie jak zeznania świadkaM. M. znajdują potwierdzenie w dokumentach dotyczących zatrudnienia w (...) znajdujących się
w aktach rentowych świadka. Świadek wykluczył by ubezpieczony zajmował się naprawą motocykli, samochodów osobowych czy remontem nadwozi.
Sąd I instancji uznał, że już tylko zeznanie świadka S. J. wystarcza dla uznania słuszności roszczeń ubezpieczonego i wskazał, że dowodem
w sprawie są również rzetelne zeznania świadka S. i M., do których organ rentowy miał możliwość się w toku niniejszego postępowania odnieść.
W oparciu o dokonane ustalenia, Sąd I instancji uznał, że ubezpieczony wykazał się ponad 15-letnim okresem zatrudnienia w warunkach szczególnych, osiągnął wiek 60 lat, ma wymagany ponad 25-letni staż pracy i rozwiązał umowę
o pracę 4 października 2011 roku, a zatem spełnia wszystkie warunki dla uzyskania emerytury z mocy art. 184 ustawy emerytalnej.
Apelację od wyroku wniósł organ rentowy.
Zaskarżając wyrok Sądu I instancji w całości wyrokowi temu zarzucił
- naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 233 § 1 k.p.c., 328 § 2 k.p.c., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy i ustalenie, że ubezpieczony w spornym okresie pracował stale i w pełnym wymiarze w warunkach szczególnych, ponadto sporządzenie uzasadnienia, które nie pozwala na weryfikację stanowiska Sądu, a w konsekwencji zarzucił:
- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 184 ust. 1 w związku
z art. 32 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przy zastosowaniu z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U.
Nr 8, poz. 43 ze zm.), poprzez przyznanie ubezpieczonemu prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych w sytuacji niespełnienia przesłanki wymaganej do przyznania prawa do tego świadczenia, tj. posiadania
co najmniej 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej stale
i w pełnym wymiarze.
Wskazując na podane zarzuty apelujący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie o oddalenie odwołania ubezpieczonego.
W uzasadnieniu apelacji organ rentowy podniósł, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 328 § 2 k.p.c., co uniemożliwia zweryfikowanie ustaleń faktycznych Sądu oraz dokonanej przez niego subsumcji przepisów pod ustalony stan faktyczny. Trudno także ustalić, jakie okoliczności Sąd
I instancji wyjaśnił, nie sposób wywnioskować z uzasadnienia Sądu w jakim okresie ubezpieczony pracował w warunkach szczególnych.
Nadto, apelujący podniósł, że jeżeli Sąd Okręgowy uwzględnił do pracy
w warunkach szczególnych cały sporny okres od 1 września 1968 roku do 31 grudnia 1992 roku, to zeznania świadka S. J. nie mogą go potwierdzać, bo pracował on w Zakładzie (...) w C. od 1967 roku do 1979 roku.
Podniesiono również, że postępowanie przed Sądem Okręgowym w sprawie sygn. IV U 1253/11 zostało zniesione w całości, jako nieważne. Zeznania świadków
w tym postępowaniu nie mogą stanowić dowodu w postępowaniu niniejszym, albowiem pełnomocnik organu rentowego nie mógłby się zatem w żaden sposób do nich odnieść skoro nie został dopuszczony do udziału w sprawie, co stanowi istotę pozbawienia strony możliwości obrony swych praw.
Dlatego apelujący wywodzi, że ubezpieczony nie wykazał posiadania
co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych, wykonywanej w pełnym wymiarze czasu pracy, co jest niezbędną przesłanką do przyznania emerytury na podstawie art. 184 ustawy cytowanej na wstępie.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Apelacja organu rentowego nie podlega uwzględnieniu, choć niektóre zarzuty są zasadne.
Po uzupełnieniu postępowania dowodowego i wyeliminowaniu błędów popełnionych przez Sąd I instancji należało stwierdzić, że ubezpieczony spełnił wszystkie przesłanki konieczne do nabycia emerytury wcześniejszej z art. 184 w zw.
z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 2009/153/1227 ze zm.) i w związku z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub
w szczególnym charakterze (Dz. U. 1983/8/43 ze zm.).
Uszło bowiem uwadze Sądu I instancji, że wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Katowicach z dnia 29 marca 2012 roku w sprawie III AUa 418/12 uchylony został wyrok Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Częstochowie
z dnia 11 stycznia 2012 roku z powodu nieważności postępowania i zniesione zostało w całości postępowanie przed tym Sądem w sprawie emerytury ubezpieczonego B. K..
Powołanie się zatem w uzasadnieniu wyroku, po ponownym rozpoznaniu sprawy, na dowody z zeznań świadków przeprowadzone w nieważnym postępowaniu jest oczywiście bezskuteczne.
Sąd Apelacyjny, uzupełniając postępowanie dowodowe, ponownie przesłuchał świadków E. S. (k. 117 a.s.) i M. M. (k. 118 a.s.),
a także przeprowadził dowód z przesłuchania stron, ograniczając go do przesłuchania ubezpieczonego (k. 118 a.s.). Oceniając zebrany materiał dowodowy wraz z dowodem z przesłuchania świadka S. J. (k. 86 a.s.), przełożonego odwołującego w latach od 1967 do 1979 doszedł do przekonania, że ubezpieczony pracując w okresie ponad 24 lat jako mechanik samochodowy przy naprawie samochodów ciężarowych w Zakładach (...), pracował w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na jego stanowisku przy pracy określonej w załączniku do rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 roku w wykazie A, dziale XIV poz. 16 czyli pracach wykonywanych w kanałach remontowych przy naprawie pojazdów mechanicznych. Wprawdzie świadek J. nabył prawo do emerytury w wieku powszechnie obowiązującym, zatem nie musiał powoływać się na świadectwo pracy w warunkach szczególnych, tak samo jak świadek M., który uzyskał prawo do emerytury w oparciu o przepis art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy
o emeryturach i rentach z FUS, niemniej jednak, treść zeznań wszystkich świadków
w przekonujący sposób uzasadnia przyjęcie, że odwołujący pracował w kanałach wymontowując elementy i urządzenia pojazdów ciężarowych i dokonując ich napraw
i montażu w tychże kanałach remontowych. Zarówno wielkość zakładu, w którym świadkowie i ubezpieczony byli zatrudnieni jak i charakter tego zakładu przeznaczonego do remontów taboru dużych, ciężarowych samochodów świadczą
o wiarygodności zeznań świadków. Nawet gdyby okresowo zdarzało się, że ubezpieczony nie wykonywałby pracy w kanałach, to razem z zaliczonym okresem pracy w warunkach szczególnych (także praca w kanałach remontowych)
w (...) w K. w Wydziale (...)
w C. posiada ponad 29 lat jednorodnego zatrudnienia, z którego
z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością 15 lat pracy w warunkach szczególnych można przyjąć do daty 31 grudnia 1998 roku.
Należy także podkreślić, że okoliczność, iż mechanik w czasie obowiązujących go 8 godzin pracy, wychodzi z kanału na przerwę po konieczne do naprawy narzędzie lub w celu zdemontowania części naprawianego pojazdu poza kanałem po to, aby tę część ponownie zamontować w pojeździe w kanale, nie jest niezgodna z normą przepisu § 2 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów. Celem ustawodawcy było bowiem przyznanie szczególnych przywilejów pracownikom, których główne i jedyne zadanie koncentrowało się na wykonywaniu prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości. Specyfika pracy
w dużych jednostkach naprawczych taboru transportowo-spedycyjnego, w halach naprawczych sprawiała, że praca mechanika odbywała się w kanałach, ale czynności pomocnicze do wykonania zadań w kanale musiał wykonać sam mechanik, stąd mógł spędzać poza kanałem konieczną ilość czasu, nie wpływającą jednak na pojęcie pracy w warunkach szczególnych w pełnym wymiarze czasu pracy.
Mając na uwadze wielkość bazy remontowej pracodawcy ubezpieczonego
i ilość kanałów naprawczych (od 8 do 10) oraz fakt, że naprawy dotyczyły samochodów ciężarowych nie ulega wątpliwości, że praca ubezpieczonego odbywała się w kanałach.
Oceniając zebrany materiał dowodowy, z zachowaniem zasady z art. 233 kpc oraz zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego, Sąd Apelacyjny ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, uznając go za wiarygodny.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji, na mocy art. 385 kpc.
/-/ SSA J. Ansion /-/ SSA E. Piotrowska /-/ SSA M. Małek-Bujak Sędzia Przewodnicząca Sędzia
JR