III AUa 1308/13WyrokSąd Apelacyjny w Łodzi

Wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 24 lipca 2014 r.

Zobacz w SAOS
wysokość emerytury
Jedno kliknięcie tworzy streszczenie, stan faktyczny, rozstrzygnięcie i argumentację tego orzeczenia (bezpłatnie, obowiązują dzienne limity).

Treść orzeczenia

Sygn. akt III AUa 1308/13

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 24 lipca 2014 r.

Sąd Apelacyjny w Łodzi, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSA Mirosław Godlewski (spr.)

Sędziowie: SSA Ewa Naze

SSO del. Joanna Kasicka

Protokolant: st. sekr. sądowy Joanna Sztuka

po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2014 r. w Łodzi sprawy M. S. przeciwko Zakładowi Emerytalno - Rentowemu Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w W. o wysokość emerytury, na skutek apelacji M. S. od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt: V U 1009/12, oddala apelację.

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 13 sierpnia 2010 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji dokonał ponownego ustalenia wysokości emerytury policyjnej M. S., przyjmując na podstawie art. 15b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, że za każdy rok pełnienia przez wnioskodawcę służby w organach bezpieczeństwa państwa (od 16 grudnia 1973 r. do 30 września 1989 r.) emerytura wynosi 0,7% jej wymiaru. Ustalona w ten sposób wysokość emerytury wyniosła od dnia 1 września 2010 r. 861,94 złotych.

Od powyższej decyzji odwołał się M. S. wnosząc o jej uchylenie i przyznanie mu nieobniżonej emerytury policyjnej, naliczonej w wysokości 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby i 2,6% podstawy wymiaru za każdy dalszy rok tej służby, z uwzględnieniem okresów składkowych oraz przysługujących podwyższeń i dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych.

Zakład Emerytalno - Rentowy Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie odwołania.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim oddalił odwołanie.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następująco ustalonego stanu faktycznego:

M. S., urodzony w dniu (...), jest uprawniony do emerytury policyjnej od dnia 1 października 1989 r. Wnioskodawca w okresie od 16 grudnia 1973 r. do 30 września 1989 r. pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów.

W okresie od 1 września 1987 r. do 30 czerwca 1988 r. wnioskodawca był słuchaczem Oficerskiego Studium (...) w L.. W ww. okresie pozostawał na etacie (...)/ (...) B. na stanowisku starszego inspektora grupy III Służby Bezpieczeństwa. Po ukończeniu studium z dniem 1 sierpnia 1988 r. wnioskodawca został mianowany starszym inspektorem Wydziału II SB WUSW w R..

W tak ustalonym stanie faktycznym Sąd pierwszej instancji uznał odwołanie za nieuzasadnione. Wskazał, że bezspornie odwołujący w okresie od 16 grudnia 1973 r. do 30 września 1989 r. wnioskodawca pełnił służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów. Powyższe wynika z informacji o przebiegu służby wystawionej przez Instytut Pamięci Narodowej Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Zgodnie natomiast z treścią art. 15b ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, w przypadku osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. emerytura wynosi 0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990. Skoro zatem wnioskodawca pełnił w latach 1973-1989 służbę w organach bezpieczeństwa państwa, to prawidłowo Dyrektor Zakładu Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji przyjął, że za każdy rok pełnienia przez wnioskodawcę służby w organach bezpieczeństwa państwa emerytura wynosi 0,7%. Sąd podkreślił, powołując się na orzecznictwo, że przepis powyższy pozwala na ustalenie wysokości emerytury niższej niż 40% podstawy wymiaru. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny uznał powyższe rozwiązanie za zgodne z Konstytucją.

Sąd Okręgowy wskazał, że bez wpływu na prawidłowość zaskarżonej decyzji pozostaje także okoliczność, iż wnioskodawca w okresie od 1 września 1987 r. do 30 czerwca 1988 r. był słuchaczem Oficerskiego Studium (...) w L.. Szkoła ta nie może być traktowana jako organ bezpieczeństwa państwa, o jakim mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, jednakże w tym okresie wnioskodawca pozostawał na etacie (...)/ (...) B. na stanowisku starszego inspektora grupy III Służby Bezpieczeństwa. Po ukończeniu studium z dniem 1 sierpnia 1988 r. wnioskodawca został zaś mianowany starszym inspektorem Wydziału II SB WUSW w R.. Zatem również i wówczas pełnił on służbę w organach bezpieczeństwa państwa.

Apelację od wyroku złożył ubezpieczony. Wniósł o jego zmianę i ustalenie wysokości emerytury policyjnej z uwzględnieniem 40% podstawy wymiaru emerytury za pierwsze 15 lat służby, zgodnie z art. 15 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin. Zarzucił Sądowi Okręgowemu:

1. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 15 i art. 15b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin, przy ustalaniu wysokości emerytury policyjnej i zastosowanie wyłącznie art. 15 b tej ustawy,

2. niezgodne z prawem zaliczenie okresu służby do dnia 19 lipca 1983 r., jako służby w strukturach Służby Bezpieczeństwa,

3. błędną interpretację faktu przebywania w Wyższej Szkole (...) w L. i potraktowania tego okresu jako okresu służby w organach bezpieczeństwa.

Pismem procesowym złożonym na rozprawie apelacyjnej w dniu 20 maja 2014 r. ubezpieczony wniósł nadto o zastosowanie względem niego art. 15b ust. 3, podnosząc, że wspierał on wówczas osoby represjonowane.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje

Apelacja jest bezzasadna.

Przedmiotem sporu była prawidłowość ponownego ustalenia emerytury policyjnej ubezpieczonego. Organ rentowy, opierając się na informacji o przebiegu służby sporządzonej przez Instytut Pamięci Narodowej, z której wynika, że odwołujący pełnił od 16 grudnia 1973 r. do 30 września 1989 r. służbę w organach bezpieczeństwa państwa w rozumieniu ustawy z dnia 18 października 2006 roku o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U.2013.1388 j.t), zastosował względem niego art. 15b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (j.t. Dz.U.2013.667 z zm.). Oznaczało to, że jego emerytura została wyliczona przy zastosowaniu 0,7% podstawy wymiaru za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990, w miejsce zasady wynikającej z art. 15 ustawy, zgodnie z którą emerytura wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby i wzrasta o 2,6% podstawy wymiaru - za każdy dalszy rok tej służby. Sąd Okręgowy zaakceptował to rozstrzygnięcie organu rentowego.

Odwołujący w apelacji zakwestionował prawidłowość orzeczenia Sądu pierwszej instancji i po pierwsze postawił zarzut, że Sąd nieprawidłowo zastosował ww. przepisy prawa. W jego ocenie prawidłowa wykładnia artykułu 15 i 15b prowadzi do wniosku, że zastosowanie przelicznika 0,7% za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa dotyczy okresu powyżej 15 lat służby, kiedy ubezpieczony ma zagwarantowany przelicznik 40%. Argument ten nie jest zasadny. Kwestię tę omówił zresztą już Sąd Okręgowy przywołując tu uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2011 r. (II UZP 2/11, OSNP 2011/15-16/210) i Sąd Apelacyjny w pełni podziela jego pogląd. Gwoli przypomnienia należy wskazać, że zgodnie z art. 15, co do zasady emerytura dla funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., wynosi 40% podstawy jej wymiaru za 15 lat służby i wzrasta min. o 2,6% podstawy wymiaru - za każdy dalszy rok tej służby. Jednakże art. 15b przewiduje, że w przypadku osoby, która pełniła służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi 0,7% podstawy wymiaru - za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach 1944-1990, przy czym ust. 2 nakazuje stosować odpowiednio art. 15. Prawidłowa wykładnia tych artykułów nie prowadzi do wniosku jaki przyjął odwołujący. W szczególności nie uprawnia do tego nakaz odpowiedniego stosowania art. 15. Jak wyjaśnił to Sąd Najwyższy w, przywołanej już przez Sąd Okręgowy uchwale z 3 marca 2011 r., zawarte w ust. 2 art. 15b ustawy odesłanie do odpowiedniego stosowania art. 14 i 15 tej ustawy oznacza, że przepisy te stosuje się odpowiednio wyłącznie w zakresie, który nie został wyraźnie i odmiennie uregulowany w art. 15b ust. 1. Zatem nie może z niego wynikać, iż ów przelicznik 0,7% obejmuje tylko okres powyżej 15 lat służby, a za owe 15 lat przelicznik wynosi 40%. Przeciwnie, z przepisów tych jednoznacznie wynika, że zasada wynikająca z art. 15 zostaje w stosunku do funkcjonariuszy służby bezpieczeństwa wyłączona, a wysokość ich emerytury za cały okres służby jest ustalana w oparciu o przelicznik 0,7%. Wymóg wyliczenia emerytury po 0,7% podstawy jej wymiaru z tytułu służby w latach 1944-1990 pełnionej w organach bezpieczeństwa państwa doznaje jednego wyjątku wyłącznie w okolicznościach określonych w art. 15b ust. 3 i 4 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, przeto nie doznaje dalszych ograniczeń na podstawie odesłania do stosowania art. 15 tej ustawy. Rozumowanie odmienne sprawiałoby, że art. 15b ust. 1 byłby pozbawiony znaczenia normatywnego. Sąd Najwyższy w przywołanej wyżej uchwale zauważył również, że i wykładnia celowościowo-systemowa art. 15 b ust. 1 pkt 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy nie podważa takiego rozumienia ww. przepisu. Przyjęcie minimalnej 40% podstawy wymiaru emerytury za 15 lat służby przy ustalaniu wysokości emerytur osób służących w organach bezpieczeństwa prowadziłoby do bezpodstawnego podważenia celu ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.2009.24.145 ), która ową zmianę wprowadziła (vide preambuła ustawy). Bowiem co do zasady okresy służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, przypadałyby na te 15 pierwszych lat, przez co taki rodzaj wykładni, wykluczałaby, a co najmniej w istotny sposób ograniczałaby, ustanowioną w art. 15b ust. 1 pkt 1 w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1b tej ustawy zasadę wyliczania wysokości emerytury z zastosowaniem współczynnika 0,7% podstawy wymiaru tego świadczenia za każdy rok służby w organach bezpieczeństwa państwa w latach. Z pewnością nie taki był cel ustawodawcy. Jednocześnie należy zaznaczyć, że taki sposób rozumienia przepisu potwierdził Trybunał Konstytucyjny w powoływanym przez apelującego wyroku z 24 lutego 2010 r.

Podsumowując, organ rentowy nie odczytał błędnie przedmiotowych przepisów, lecz dokonał ich prawidłowej wykładni.

Ubezpieczony argumentował również, że traktowanie okresu jego służby jako służby w strukturach bezpieczeństwa państwa przed 19 lipca 1983 r. jest nieuprawnione, bowiem Służba Bezpieczeństwa została powołana dopiero na podstawie ustawy z 14 lipca 1983 r. o Urzędzie Ministra Spraw Wewnętrznych i zakresie działania podległych mu organów (Dz.U. 1983.38.172), a wcześniej funkcjonowała ona w oparciu o regulacje wewnętrzne o charakterze niejawnym i w strukturze Milicji Obywatelskiej. Tu należy jednak zwrócić uwagę, że przepis art. 15b mówi wyraźnie o osobach, które pełniły służbę w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów. Ta zaś ustawa określa, że organami bezpieczeństwa państwa, są min.: instytucje centralne Służby Bezpieczeństwa Ministerstwa Spraw Wewnętrznych oraz podległe im jednostki terenowe w wojewódzkich, powiatowych i równorzędnych komendach Milicji Obywatelskiej oraz w wojewódzkich, rejonowych i równorzędnych urzędach spraw wewnętrznych. Uznać należy, że przepis art. 2 ust. 3 ustawy, jako zawierający legalną definicję pojęcia jednostki SB, jest wystarczający do rozstrzygnięcia, czy dana jednostka Ministerstwa Spraw Wewnętrznych była jednostką Służby Bezpieczeństwa (centralną bądź terenową), a zarazem organem bezpieczeństwa państwa – w rozumieniu tej ustawy (por. min. wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 26 lutego 2013 r. III AUa 1611/12 LEX nr 1362916).

Nie można również dostrzec by przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin naruszały wskazane przez apelującego zasady wynikające z podpisanej przez Polskę Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Procedura obniżenia wysokości świadczenia podlega kontroli sądowej, w ramach której odwołujący może kwestionować to czy prawidłowo względem niego zastosowano przepisy prawa. Nie może być więc mowy o pozbawieniu prawa do rzetelnego procesu czy prawa do skutecznego środka odwoławczego. Warto zauważyć, że w kwestii mechanizmu wprowadzonego przez ww. ustawę wypowiedział się Europejski Trybunał Praw Człowieka w decyzji z dnia 14 maja 2013 r. ( (...)) stwierdzając, że nie widzi powodu, aby zajmować stanowisko inne stanowisko niż polskiego Parlamentu, Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, z którego jednoznacznie wynika, że nie narusza on konstytucyjnych zasad i wartości.

Odnośnie zaś szkolenia w Studium (...) w L. Sąd Apelacyjny w pełni podziela jego ocenę dokonaną przez Sąd Okręgowy. Sąd pierwszej instancji zgodził się co do zasady, że szkoły tej nie można potraktować jako organu bezpieczeństwa państwa. Jednakże, co zaznaczył, w tym okresie odwołujący nadal pozostawał na etacie (...)/ (...) B. na stanowisku starszego inspektora Służby Bezpieczeństwa, a po ukończeniu szkoły został mianowany starszym inspektorem Wydziału II Służby Bezpieczeństwa, a więc pełnił służbę. Argument, że wówczas ubezpieczony de facto nie wykonywał swoich obowiązków służbowych jest chybiony, jako że ustawa wymaga by zainteresowany pełnił służbę, a więc pozostawał funkcjonariuszem organów bezpieczeństwa, co też w przypadku odwołującego niewątpliwie miało miejsce.

Podsumowując poczynione rozważania Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej wykładni przedmiotowych norm prawnych. Prawidłowo również zastosował je w niniejszej sprawie.

Organ rentowy wydał skarżoną decyzję w oparciu o zaświadczenie wystawione przez IPN. I choć sąd ubezpieczeń społecznych nie jest związany treścią informacji o przebiegu służby w organach bezpieczeństwa państwa przedstawionej przez Instytut Pamięci Narodowej co do ustalonego w tym zaświadczeniu przebiegu służby, to jednak z oświadczeń ubezpieczonego, jak również z analizy załączonych dokumentów przesłanych przez IPN wynika, że począwszy od 16 grudnia 1973 r. odwołujący pracował w organach bezpieczeństwa państwa. Przykładowo w opinii służbowej (k. 55) mowa jest o pracy jako inspektor operacyjny referatu Służby Bezpieczeństwa K. Miejskiej MO w T. czy w Wydziale II KW MO w P.. Sam odwołujący potwierdził zresztą, że pracował w organach bezpieczeństwa PRL, a konkretnie w kontrwywiadzie (vide odwołanie). Mając to na względzie, zastosowanie wobec odwołującego art. 15b ustawy zaopatrzeniowej było jak najbardziej uzasadnione w okolicznościach niniejszej sprawy.

Na rozprawie apelacyjnej ubezpieczony podniósł, że koniecznym jest w jego przypadku uwzględnienie tego, iż w okresie swojej służby pomagał osobom represjonowanym. Zgodnie z art. 15b ust. 3 do okresu służby mogą być doliczone w pełnym wymiarze okresy służby w latach 1944-1990 w organach bezpieczeństwa państwa, jeżeli funkcjonariusz udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjął współpracę i czynnie wspierał osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. Oznacza to, że wówczas cały okres służby w organach bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 roku o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944 - 1990 oraz treści tych dokumentów podlega liczeniu, przy ustalaniu wysokości emerytury funkcjonariusza, który pozostawał w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. po 2,6% podstawy jej wymiaru za każdy rok służby niezależnie od tego jak długo trwała współpraca i czynne wspieranie osób lub organizacji działających na rzecz niepodległości Państwa Polskiego. Jednakże, jak wskazał Sąd Apelacyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 12 września 2013 r. III AUa 96/13 muszą zaistnieć dwie przesłanki: podjęcie współpracy i czynne wspieranie osób lub organizacji działających na rzecz niepodległości Państwa Polskiego, a nadto ta współpraca i czynne działanie musiała mieć miejsce bez wiedzy przełożonych. Nadto z użytego sformułowania „współpraca” wynika, że nie może to być pomoc o charakterze jednorazowym czy doraźnym, świadczona w szczególnych okolicznościach życiowych. Sąd Apelacyjny w Warszawie w wyroku z 13 marca 2012 r. (III AUa 1112/11, Apel.-W-wa 2012/1/1) podkreślił, że samo wspieranie osoby działającej na rzecz niepodległości Państwa Polskiego, nie jest wystarczającym powodem dla zastosowania w przypadku funkcjonariusza dobrodziejstwa wynikającego z treści art. 15b ust.3. Musi bowiem wystąpić łączność pomiędzy wspieraniem i podjęciem współpracy, która powinna mieć charakter osobisty. Zgodnie z ust. 4 art. 15b środkiem dowodowym na podjęcie współpracy może być zarówno informacja IPN, o jakiej mowa w art. 13a ust. 1, jak i inne dowody, w szczególności wyrok skazujący, choćby nieprawomocny, za taką działalność.

Rozważania powyższe nie mają jednak wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawy, jako że na tę okoliczność faktyczną ubezpieczony wskazał dopiero w toku postępowania apelacyjnego. Nie podnosił jej ani przed organem rentowym (w odwołaniu), ani przed Sądem pierwszej instancji, ani też w apelacji. Zgodnie z art. 381 k.p.c. sąd drugiej instancji może pominąć nowe fakty i dowody, jeżeli strona mogła je powołać w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że potrzeba powołania się na nie wynikła później. Występujący w omawianym przepisie zwrot: "potrzeba powołania się na nowe fakty i dowody wynikła później", należy pojmować w ten sposób, że "potrzeba" ta ma być następstwem zmienionych okoliczności sprawy, które są niezależne od zapadłego rozstrzygnięcia pochodzącego od sądu pierwszej instancji (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt I ACa 181/12, LEX nr 1220402). W tej sprawie przypadek taki nie miał miejsca, nie było bowiem żadnych przeszkód faktycznych i prawnych, aby na takie okoliczności powołać się w odpowiednim czasie i złożyć wówczas stosowne dowody. Z tych też względów Sąd Apelacyjny pominął nowe fakty przedłożone przez odwołującego w postępowaniu apelacyjnym. Zaznaczyć przy tym trzeba, że, jak podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z 6 czerwca 2012 r. (III UK 105/11, Legalis 536759) pominięcie z mocy art. 381 KPC danego dowodu przez sąd drugiej instancji w prawomocnie zakończonej sprawie nie oznacza, iż strona już nigdy nie będzie mogła skutecznie zawnioskować tego dowodu w żadnym innym procesie sądowym (w nowym procesie toczącym się z odwołania ubezpieczonego od kolejnej decyzji organu rentowego). Pominięcie dowodu oznacza bowiem, że nie podlegał on ocenie sądowej z punktu widzenia jego wiarygodności i nie wchodził w zakres materiału, w oparciu o który dokonano ustaleń faktycznych stanowiących podstawę poprzedniego rozstrzygnięcia. Innymi słowy w kolejnym postępowaniu ubezpieczony będzie miał zachowaną możliwość dowodzenia przedmiotowej okoliczności.

Mając na względzie wyżej poczynione rozważania uznać należy, że żaden z zarzutów podniesionych przez apelującego nie okazał się być skutecznym. Jego apelacja jest bezzasadna i podlega na podstawie art. 385 k.p.c. oddaleniu.

Potrzebujesz pomocy prawnej w podobnej sprawie?
Znajomość orzecznictwa to jedno — zastosowanie go w Twojej sprawie to drugie. Znajdź na Prawnet zweryfikowanego prawnika od takich spraw.
Znajdź prawnika

Tekst pochodzi z publicznego rejestru SAOS (saos.org.pl). Prawnet nie jest wydawcą tego orzeczenia. Analiza AI i streszczenie AI są materiałem pomocniczym — zweryfikuj je z treścią orzeczenia przed powołaniem.