descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt III AUa 1236/14

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 4 lutego 2015 r.

Sąd Apelacyjny w Białymstoku, III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w składzie:

Przewodniczący: SSA Barbara Orechwa-Zawadzka (spr.)

Sędziowie: SA Maria Jolanta Kazberuk

SA Alicja Sołowińska

Protokolant: Magda Małgorzata Gołaszewska

Uzasadnienie

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. decyzją z dnia 9 września 2013 r., wydaną na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z 2013r. poz.1440) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.), odmówił wnioskodawcy E. W. prawa do emerytury wskazując, iż nie udowodnił on żadnego okresu pracy w warunkach szczególnych.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył wnioskodawca E. W., domagając się zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ jego okres pracy w warunkach szczególnych wskazany w dokumentach złożonych do ZUS przekracza 15 lat.

W odpowiedzi na odwołanie Zakład Ubezpieczeń Społecznych podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy w Olsztynie IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu powyższego odwołania, wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2014 roku zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał wnioskodawcy E. W. prawo do emerytury od 1 stycznia 2013 r. zaliczając wnioskodawcy okres zatrudnienia od dnia 20 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1980 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. oraz od 2 maja 1980 r. do 31 października 1993 r. w Spółdzielni Budownictwa (...) w B. jako pracę w warunkach szczególnych.

Z ustaleń Sądu I instancji wynikało, że wnioskodawca E. W. (urodz. (...)) złożył w dniu 29 sierpnia 2012 r. wniosek o emeryturę. W postępowaniu przed ZUS wnioskodawca na dzień 1 stycznia 1999 r. udowodnił 25 lat 5 miesięcy i 2 dni stażu ubezpieczeniowego oraz wykazał, że nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Organ rentowy nie uznał do stażu pracy w warunkach szczególnych okresów zatrudnienia wnioskodawcy:

1.od 20.04.1974 r. do 28.04.1980 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. na stanowisku traktorzysty

2.od 2.05.1980 r. do 31.10.1993 r. w Spółdzielni (...) w B. na stanowiskach kierowcy ciągnika, operatora, kierowcy – operatora, mechanika samochodowego oraz kierowcy – operatora (mechanika) gdyż nie przedłożył on świadectwa pracy w warunkach szczególnych.

Wobec powyższego zaskarżoną decyzją ZUS odmówił wnioskodawcy prawa do emerytury na podstawie przepisów wskazanych w decyzji.

Na podstawie dokumentów osobowych, zeznań świadka B. M. (1) oraz zeznań wnioskodawcy Sąd Okręgowy ustalił, że wnioskodawca w okresie od 20 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1980 r. w czasie zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. pracował jako traktorzysta w pełnym wymiarze czasu pracy, jeździł ciągnikiem C-360 i była to jego praca stała, wykonywana przez cały rok. Z dalszych ustaleń Sądu wynikało, że od 2 maja 1980 r. wnioskodawca podjął pracę w Spółdzielni (...) w B. i pracował w tym zakładzie do 31 października 1993 r. jako traktorzysta, kierowca – operator spychacza gąsienicowego oraz ładowarko – koparki kołowej i była to jego praca stała wykonywana w pełnym wymiarze czasu pracy przez okrągły rok. Podstawę powyższych ustaleń stanowiły akta osobowe, zeznania świadków J. L., H. R. oraz zeznania wnioskodawcy przesłuchanego w charakterze strony. Wnioskodawca cały czas pozostaje w zatrudnieniu (okoliczności przyznane przez wnioskodawcę – k. 44).

Zdaniem Sądu I instancji zeznania świadków i wnioskodawcy były kategoryczne i jednoznaczne. Świadkowie ci pracowali razem z wnioskodawcą, mówią o faktach i okolicznościach im bezpośrednio znanych, z którymi się stykali w czasie pracy. Ich zeznania wzajemnie się uzupełniają i są zgodne z materiałem dowodowym zebranym w sprawie, dając pełny obraz pracy wnioskodawcy w spornych okresach. W zeznaniach tak świadków jak i wnioskodawcy nie można dopatrzeć się żadnych oznak stronniczości czy nierzetelności, co pozwala dać im wiarę i na ich podstawie dokonywać istotnych ustaleń w sprawie.

Sąd pierwszej instancji uznał odwołanie wnioskodawcy za uzasadnione. W ocenie Sądu wnioskodawca w postępowaniu przed Sądem udowodnił, iż w spornych okresach wykonywał pracę traktorzysty lub operatora spychacza albo operatora ładowarko koparki i była to jego praca wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, a więc określone przepisem § 2 ust. 1 rozporządzenia RM z 7 lutego 1983 r. Wskazane wyżej prace mieszczą się w wykazie A (...) poz. 3 i są to prace wykonywane w szczególnych warunkach.

Sąd Okręgowy wskazał, że zgodnie z art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy (1.01.1999r.) osiągnęli:

1. okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymagany w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn,

2. okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27.

Powyższa emerytura, o której mowa w ust. 1 przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego oraz rozwiązaniem stosunku pracy. Ten ostatni warunek obowiązywał do 31 grudnia 2012 r.

W myśl z § 4 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. pracownik, który wykonywał prace w warunkach szczególnych wymienione w wykazie A nabywa prawo do emerytury jeżeli spełni łącznie następujące warunki:

1. osiągnął wiek emerytalny wynoszący 55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn,

2. ma wymagany okres zatrudnienia, w tym co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych.

Sąd Okręgowy podkreślił, iż między stronami nie było sporu, iż wnioskodawca ma ukończone 60 lat, ma wymagany ponad 25 letni staż pracy i nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego. Wnioskodawca pozostaje w stosunku pracy, ale okoliczność ta od 1 stycznia 2013 r. nie stanowi przeszkody prawnej do przyznania prawa do świadczenia. W toku postępowania przed Sądem Okręgowym, wnioskodawca udowodnił ponad 15 letni okres pracy w warunkach szczególnych co oznacza, że spełnia on przesłanki do przyznania prawa do emerytury na podstawie wyżej wskazanych przepisów. Wobec powyższego nie można podzielić stanowiska ZUS zajętego w zaskarżonej decyzji.

Uwzględniając całość podnoszonych wyżej okoliczności, Sąd Okręgowy na podstawie art. 477 14 § 2 k.p.c. zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w wyroku.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu:

1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie, a to art. 233 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych pozwalających na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy, polegające na nieustaleniu przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w jakich okresach zatrudnienia podczas pracy w Spółdzielni Budownictwa (...) w B. wnioskodawca wykonywał pracę na poszczególnych stanowiskach pracy odpowiednio jako kierowca ciągnika, operator, kierowca-operatora, mechanik samochodowy i kierowca-operator /mechanik samochodowy i czy prace te były wykonywane stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku,

2) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 233 k.p.c. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a to zakresu obowiązków wykonywanych przez wnioskodawcę w poszczególnych okresach zatrudnienia na poszczególnych stanowiskach,

3) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 232 k.p.c. w z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na błędnym przyjęciu, że wnioskodawca w sposób wiarygodny udowodnił, że w okresie od dnia 20.04.1974 r. do dnia 28.03.1980 r. w czasie zatrudnienia w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. wykonywał stale i w pełnym wymiarze prace kierowcy ciągnika umiejscowioną w Wykazie A Dział VIII poz. 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w warunkach szczególnych (Dz. U. Nr 8, poz. 43 ze zm., dalej jako „rozporządzenie Rady Ministrów"),

4) naruszenie przepisów postępowania, a to art. 232 k.p.c. w z art. 233 § 1 k.p.c. poprzez dowolną a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego, polegającą na błędnym przyjęciu, że wnioskodawca w sposób wiarygodny udowodnił, że w okresie od dnia 2.05.1980 r. do dnia 31.10.1993 r. w Spółdzielni (...) w B. wykonywał stale i w pełnym wymiarze czasu pracy należące do kategorii prac kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych (Wykaz A Dział VIII poz. 3 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów) podczas, gdy ze zgromadzonej dokumentacji, w szczególności z kserokopii dokumentów dostarczonych przez samego wnioskodawcę wynika, że był on zatrudniony na innych stanowiskach,

5) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 328 § 2 k.p.c. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazania przyczyn, dla których Sąd I instancji uznał, iż sporne świadczenie należy przyznać wnioskodawcy począwszy od dnia 1.01.2013 r.,

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 184 ust. 1 i art. 32 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17.12.1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm., dalej jako „ustawa emerytalna) w zw. z § 4 ust. 3 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez błędne przyjęcie przez Sąd Okręgowy w Olsztynie, że wnioskodawca w okresie od dnia od 20.04.1974 r. do dnia 28.03.1980 r. i od 2.05.1980 r. do 31.10.1993 r. wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracę w warunkach szczególnych wymienioną w Wykazie A Dział VIII poz. 3, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów, a w konsekwencji przyznanie wnioskodawcy prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych.

Wskazując na powyższe zarzuty organ rentowy wniósł o:

1) zmianę zaskarżonego wyroku poprzez oddalenie w całości odwołania wnioskodawcy w przedmiocie przyznania prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych,

ewentualnie

uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Olsztynie celem ponownego rozpoznania,

2) zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych za obie instancje.

Sąd Apelacyjny zważył, co następuje

Apelacja organu rentowego okazała się niezasadna.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd pierwszej instancji nie naruszył prawa materialnego, tj. art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1440) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.), ustalając, że E. W. spełnił wszystkie warunki prawa do emerytury z tytułu pracy w warunkach szczególnych. Nie uchybił także przepisom prawa procesowego, gdyż mając na względzie zasadę swobodnej oceny dowodów dokonał prawidłowych i zgodnych z treścią materiału dowodowego ustaleń faktycznych. Sąd Apelacyjny w całości podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne oraz wykładnię przepisów.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że Sąd Okręgowy rozpoznając odwołanie E. W. od decyzji odmawiającej przyznania emerytury prawidłowo zastosował przepis art. 184 z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 1440) oraz przepis rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 roku, Nr 8, poz. 43 ze zm.) jako przepisy, z których wynikają przesłanki prawa do spornego świadczenia. W świetle powołanych przepisów, ubezpieczonym urodzonym po dniu 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu wieku przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40 ( tj. 60 lat), jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy, a zatem na dzień 1 stycznia 1999 r. osiągnęli: okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury tj. okres co najmniej 15 lat takiej pracy oraz okres składkowy i nieskładkowy, o którym mowa w art. 27, czyli okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla mężczyzn. Nadto emerytura przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w otwartym funduszu emerytalnym, za pośrednictwem Zakładu, na dochody budżetu państwa. Art. 32 ust. 2 ustawy o emeryturach i rentach z FUS zawiera definicję pracownika zatrudnionego w szczególnych warunkach, stanowiąc, iż jest nim pracownik zatrudniony przy pracach o znacznej szkodliwości dla zdrowia oraz o znacznym stopniu uciążliwości lub wymagających wysokiej sprawności psychofizycznej ze względu na bezpieczeństwo własne bądź otoczenia.

W myśl § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia, okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy

W sprawie bezsporne jest, iż wnioskodawca ukończył 60 rok życia, nie przystąpił do otwartego funduszu emerytalnego, a na dzień wejścia w życie ustawy emerytalnej posiadał ponad 25 lat okresów składkowych i nieskładkowych. Nie kwestionowany był również fakt pozostawania przez odwołującego w stosunku zatrudnienia. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było legitymowanie się przez E. W. wymaganym, co najmniej 15–letnim stażem pracy w warunkach szczególnych, co warunkowało przyznanie prawa do emerytury na podstawie art. 184 w związku z art. 32 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. W szczególności sporna pomiędzy stronami pozostawała możliwość uwzględnienia okresu zatrudnienia odwołującego od dnia 20 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1980 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. oraz od 2 maja 1980 r. do 31 października 1993 r. w Spółdzielni Budownictwa (...) w B. do wymaganego 15- letniego stażu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.

Podkreślić należy, iż wymogi stawiane przez ustawodawcę, które należy spełnić w celu uzyskania prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym, należy interpretować ściśle. W celu skutecznego ubiegania się o to świadczenie należy spełnić m.in. przesłankę wykonywania prac wymienionych w wykazie A, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia, stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, obowiązującym na danym stanowisku, stosownie do wymogu wynikającego z § 2 ust. 1 w/w rozporządzenia. Sąd Apelacyjny w pełni podziela pogląd Sądu Najwyższego, iż dla oceny, czy pracownik pracował w szczególnych warunkach, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (przez 8 godzin dziennie, jeżeli pracownika obowiązuje taki wymiar czasu pracy) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07 lutego 1983 r. (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 14 września 2007 r., III UK 27/07, OSNP 2008/21-22/325; z dnia 19 września 2007 r., III UK 38/07, OSNP 2008/21-22/329; z dnia 6 grudnia 2007 r., III UK 66/07, LEX nr 483283; z dnia 22 stycznia 2008 r., I UK 210/07, OSNP 2009/5-6/75).

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionych w apelacji zarzutów naruszenia przepisu prawa procesowego art. 233 k.p.c. należy uznać je za niezasadne. Przepis art. 233 § 1 k.p.c. uprawnia sąd do oceny wiarygodności mocy dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia materiału. W ocenie Sądu Apelacyjnego, rozpoznając niniejszą sprawę, Sąd I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia charakteru pracy wnioskodawcy we wszystkich spornych okresach zatrudnienia, dopuszczając zgłoszone przez wnioskodawcę dowody z zeznań świadków jak też przesłuchał wnioskodawcę w charakterze strony. Sąd Okręgowy dokonał też analizy dokumentacji pracowniczej znajdującej się w aktach osobowych E. W.. Sąd Okręgowy w wyniku przeprowadzonego postepowania dowodowego ustalił wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, które znajdowały odzwierciedlenie w całokształcie materiału dowodowego. Nadto ocena materiału dowodowego została dokonana przez Sąd pierwszej instancji w sposób bezstronny, zgodnie z zasadami wiedzy i logicznego rozumowania oraz doświadczeniem życiowym.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił charakter pracy E. W. w okresie od 20 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1980 r. na stanowisku traktorzysty w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. uznając, że okres ten podlega uwzględnieniu do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jako praca, o której mowa w dziale VIII, poz. 3 wykazu A, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, tj. prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych.

W stosunku do tego okresu pracy pracodawca nie wystawił E. W. świadectwa pracy w warunkach szczególnych, w toku prowadzonego postępowania nie udało się też uzyskać akt osobowych wnioskodawcy. Tym samym ustalenia w sprawie należało poczynić w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, tj. zeznania świadka, zeznania wnioskodawcy, świadectwo pracy. Tak też uczynił Sąd Okręgowy dopuszczając powyższe dowody w niniejszym postępowaniu.

Jak wynika ze świadectwa pracy wystawionego przez pracodawcę Spółdzielnię Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. z dnia 1 kwietnia 1980 r. (k. 11 akt ZUS) E. W. był zatrudniony w w/w zakładzie pracy od dnia 20 kwietnia 1974 roku do dnia 28 marca 1980 roku na stanowisku traktorzysta. Z zeznań świadka B. M. (1) (k. 43v-44), który pracował wraz z odwołującym w spornym okresie wynikało, że wnioskodawca pracował jako traktorzysta. Zgodnie z twierdzeniami świadka, do jego obowiązków należała jazda ciągnikiem U. C-360. W porze letniej pracował ciągnikiem w rolnictwie, a zimą pracował w transporcie jako przewoźnik. Świadek wskazał jednoznacznie, że taką pracę wykonywał wnioskodawca stale ( codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy. Powyższe zeznania w pełni korespondowały z wyjaśnieniami wnioskodawcy E. W. ( k. 34), który wyjaśnił, iż wykonywał czynności traktorzysty stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, jeżdżąc ciągnikiem C – 360 wykonywał prace na rzecz rolników. W sytuacji jak nie było pracy w polu to przewoził płyty meblowe. Powyższe potwierdził zeznając w charakterze strony ( k. 44v – 45). Wnioskodawca wyjaśnił, iż pracował jako traktorzysta i na spychaczu, między innym wykonywał swoje czynności przy budowie stadionu w I. i B. oraz przy niwelacji pod bank. Odwołujący wskazał, że w porze letniej wykonywał prace na rzecz rolników, a zimą pracował w transporcie przewożąc materiały budowlane, płyty jak też pracował przy utrzymaniu i odśnieżaniu dróg.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego, z powyższych zeznań świadka i wnioskodawcy w sposób pewny i jednoznaczny wynika, że E. W. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy pracował jako traktorzysta. W ocenie Sądu Apelacyjnego, osoby te w sposób wiarygodny opisały charakter wykonywanych przez wnioskodawcę czynności, ich zeznania są spójne i logiczne. Zarówno świadek B. M. (2), jak również wnioskodawca wskazali na ten sam zakres wykonywanych czynności, tj. jazda ciągnikiem U. C-360. Powyższe zeznania korelują też z treścią świadectwa pracy.

Drugi ze spornych okresów dotyczył zatrudnienia wnioskodawcy w od 2 maja 1980 r. do 31 października 1993 r. w Spółdzielni Budownictwa (...) w B.. Za ten okres wnioskodawca również nie posiada świadectwa pracy w warunkach szczególnych. Z dokumentów znajdujących się w aktach osobowych wnioskodawcy w szczególności angaży (k. 27 – 31 akt ZUS), świadectwa pracy z dnia 31 października 1993 r. ( k. 12 akt ZUS) roku wynikało, iż w początkowo został on zatrudniony na stanowisku kierowcy ciągnika. Następnie od 20.10.1980 r. wnioskodawca został przeniesiony na stanowisko operatora koparki (...) ( k. 26 akta ZUS). Z kolei w okresie od co najmniej 29.09.1986 r. do 1.07.1990 r. wykonywał prace jako kierowca – operator. Jednakże w okresie od 31.01.1990 r. do 1.07.1990 r. został oddelegowany na stanowisko mechanika samochodowego na okres 3 miesięcy. Następnie od 5.07.1990 r. zostało mu przydzielone stanowisko mechanika samochodowego. Od dnia 3.11.1990 r wnioskodawca został ponownie przeniesiony na stanowisko kierowca – operator. Kolejnym angażem wnioskodawcy u tego pracodawcy było od co najmniej 27.05.1992 r. łączne stanowisko mechanika samochodowego i operatora – kierowcy.

Zeznający w sprawie świadek T. L. (k. 43v) wskazał, że wnioskodawca pracował w tym czasie jako operator ciągnika gąsienicowego DT 75 oraz koparko – spycharki. Praca ta polegała na spychaniu żwiru. Świadek wyjaśnił, iż nie przypomina sobie, aby wnioskodawca pracował jako mechanik samochodowy. Również świadek H. R. ( k. 44) potwierdzał, że w okresie zatrudnienia w Spółdzielni Budownictwa (...) w B. odwołujący jeździł ciągnikiem gąsienicowym i koparko – ładowarką oraz dowoził ciągnikiem beton na betoniarnię. Świadek wskazywał również, że wnioskodawca pomagał naprawiać swój sprzęt, ale nigdy nie wykonywał pracy mechanika. Świadek podkreślił, iż zimą odwołujący świadczył usługi odśnieżania i rozpychania śniegu. Również latem zdarzało się był wynajmowany wraz ze sprzętem do wykonywania określonych usług przy budowaniu wodociągów, melioracji.

Z zeznań wnioskodawcy wynikało natomiast, że w powyższym zakładzie pracy pracował jako traktorzysta, kierowca - operator spychacza gąsienicowego i ładowarko – koparki kołowej. Wnioskodawca przy tym wyjaśnił, iż produkcja trwała przez cały rok, gdyż hala zimą była ogrzewana. Zatem popychanie żwiru było przez niego wykonywane również w okresie zimowym. Zimą wykonywał również odśnieżanie. Podkreślił, iż nigdy nie wykonywał czynności mechanika samochodowego ( k. 44 v). Składając wyjaśnienia odwołujący wskazał, że jedynie w sytuacji awarii koparki pomagał naprawiać swój sprzęt.

Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił zeznania powyższych świadków i wnioskodawcy jako spójne i wiarygodne oraz na ich podstawie poczynił trafne wnioski. Należy podkreślić, iż wnioski z nich płynące korelowały z zachowaną dokumentacją z akt osobowych wnioskodawcy.

Z przedstawionych powyżej względów, w ocenie Sądu II instancji, w zakresie spornych okresów zatrudnienia podzielić należało stanowisko Sądu Okręgowego, iż praca wnioskodawcy na stanowisku kierowcy ciągnika, operatora koparki, kierowcy-operatora w Spółdzielni Budownictwa (...) w B. podlega uwzględnieniu do stażu pracy wykonywanej w szczególnych warunkach jako praca określona jako praca określona w dziale VIII, poz. 3 wykazu A, stanowiącego załącznik do w/w rozporządzenia, tj. prace kierowców ciągników, kombajnów lub pojazdów gąsienicowych. Zdaniem Sądu Apelacyjnego jedynie co do pozostałego samodzielnego stanowiska zajmowanego w tym przedsiębiorstwie - mechanika samochodowego brak jest podstaw do zaliczenia tego okresu jako pracy w warunkach szczególnych. Stąd też należało powyższy okres pracy od 5.07.1990 r do 2.11.1990 r. oraz okres 3 miesięcy z okresu 31.01.1990 r. do 1.07.1990 r. wyłączyć z przyjętego przez Sąd Okręgowy stażu pracy E. W. w warunkach szczególnych.

Mając powyższe na uwadze, uwzględniając do okresu w warunkach szczególnych okres pracy E. W. w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. od 20 kwietnia 1974 r. do 28 marca 1980 r. oraz okres pracy w Spółdzielni Budownictwa (...) w B. od 2 maja 1980 r. do 31 października 1993 r. ( z pominięciem 5.04.1990 r. - 2.11.1990 r. ), należy wskazać, że ogólny staż pracy w warunkach szczególnych wynosi ponad 15 lat i jest wystarczający do przyznania wnioskodawcy wcześniejszej emerytury.

Z powyższych względów nieuzasadnione okazały się zarzuty apelacyjne naruszenia art. art. 232 k.p.c. w z art. 233 § 1 k.p. Przepis art. 232 k.p.c. nakłada na stronę obowiązek wykazania dowodów, dla stwierdzenia swych faktów, z których wywodzą skutki prawne. Sąd Okręgowy dokonał prawidłowej oceny przedstawionych przez odwołującego dowodów i trafnie przyjął, że wnioskodawca wykazał, aby wykonywał stale i w pełnym wymiarze pracy w szczególnych warunkach zarówno jako traktorzysta w Spółdzielni Kółek Rolniczych w B. z siedzibą w B. jak i na stanowisku kierowcy ciągnika, operatora koparki, kierowcy-operatora w Spółdzielni Budownictwa (...) w B.. Jedynego uchybienia Sądu Okręgowego możemy się dopatrzyć w zakresie zaliczenia do okresu pracy w warunkach szczególnych okresu pracy w Spółdzielni Budownictwa (...) w B., kiedy to przydzielono odwołującemu angaż jako mechanik samochodowy. Jak wskazano powyżej, powyższa okoliczność pozostaje jednak bez wpływu na udowodnienie przez wnioskodawcę 15-letniego okresu pracy w warunkach szczególnych. Sąd Apelacyjny nie podziela zarzutu dotyczącego naruszenia przepisu art. 328 § 2 k.p.c. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury obraza cytowanego przepisu może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy uzasadnienie skarżonego wyroku nie posiadając wszystkich koniecznych elementów wskazanych w tym unormowaniu lub zawierając oczywiste braki w tym zakresie, uniemożliwia dokonanie kontroli apelacyjnej (por. wyroki SN z 09.03.2006 r., I CSK 147/05, LEX nr 190753, z dnia 17.03.2006 r., I CSK 63/05, LEX nr 179971, z dnia 22.05.2003 r., II CKN 121/01, LEX nr 137611). W niniejszej sprawie powyżej wskazane okoliczności nie zaistniały, a uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, jakkolwiek niezbyt obszerne, to jednak poddaje się kontroli instancyjnej dokonywanej w ramach rozpoznania zarzutów apelacji. Zawiera bowiem wszystkie niezbędne elementy określone w przepisie art. 328 § 2 k.p.c.

W konsekwencji zaś Sąd I instancji prawidłowo zastosował przepis prawa materialnego, tj. art. 184 ust. 1 i art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz § 2 ust. 1 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 roku w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze przyznając wnioskodawcy prawo do emerytury w warunkach szczególnych od dnia 1 stycznia 2013 r.

Odnosząc się do kwestii daty początkowej przyznania tego świadczenia Sąd Apelacyjny wskazuję, że Sąd Okręgowy prawidłowo uznał, że świadczenie należy się od 1.01.2013 r. tj. daty wejścia w życie przepisów zmieniających art. 184 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych umożliwiających przyznanie emerytury w warunkach szczególnych osobie będącej pracownikiem, która w momencie składania wniosku o powyższe świadczenie emerytalne nie rozwiązała stosunku pracy.

W tym stanie rzeczy Sąd Apelacyjny na zasadzie art. 385 k.p.c. apelację oddalił – pkt I sentencji wyroku.

O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 11 ust. 2 i § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r., Nr 490 j.t.). – pkt II sentencji wyroku.