descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II W 76/15

(...)

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 14 maja 2015r.

Sąd Rejonowy w Raciborzu Wydział II Karny w składzie:

Przewodniczący: SSR Anna Maksoń-Prach

Protokolant: Agata Grzesiak

ur. (...) w W.

obwinionego o to, że

w dniu 2014-01-27r. w B. będąc właścicielem pojazdu wbrew obowiązkowi nie udzielił (...) odpowiedzi na skierowane do niego pismo w dniu 2014-01-03 z zapytaniem, kto w dniu 2013-12-28 o godzinie 22:44:50 w miejscowości M. kierował pojazdem mechanicznym o nr rej. (...) i popełnił wykroczenie w ruchu drogowym,

tj. o czyn z art. 96 § 3 kw (Dz. U. z 2007r. Nr 109, poz. 756 ze zmianami) w zw. z art. 78 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. (...) (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 108, poz. 908 ze zmianami)

1. uznaje obwinionego Z. M. za winnego popełnienia zarzucanego mu wykroczenia i za to na podstawie art. 96 § 1 kw i art.24 § 1 i 3 kw wymierza mu karę grzywny w wysokości 250,00 (dwieście pięćdziesiąt) złotych;

2. na podstawie art. 118§1 kpw i art. 119 kpw oraz art. 627 kpk zasądza od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 130,00 (sto trzydzieści) złotych.

Uzasadnienie

W dniu 28 grudnia 2013 r. o godz. 22:44 w miejscowości M. fotoradar zarejestrował pojazd marki M. (...) o nr rej. (...), którego kierowca przekroczył prędkość o 35 km/h w terenie zabudowanym. Jak ustalono właścicielem pojazdu jest obwiniony Z. M..

W dniu 03 stycznia 2014 r. (...) Gminy B. zwróciła się do obwinionego o wskazanie kto kierował samochodem M. (...) w momencie popełnienia wykroczenia.

Obwiniony nie wskazał osoby kierującej należącym do niego samochodem M. (...), w związku z czym nałożono na niego mandat karny zaoczny nr (...) za czyn z art. 96 § 3 kw w zw. z art. 78 ust. 4 i 5 PoRD.

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na postawie:

- dokumentacji (...) Gminy B. wraz z załącznikami (k. 4 – 21)

Obwiniony Z. M. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu wykroczenia i wyjaśnił, iż w odpowiedzi na wezwanie (...) Gminy B. zwrócił się o informacje w jakim charakterze występuje w prowadzonym postępowaniu i nie wskazał oraz nie podał danych personalnych osoby, która kierowała pojazdem w dniu 28 grudnia 2013 r. W odpowiedzi otrzymał mandat karny zaoczny, którego przyjęcia odmówił.

Dowód:

- wyjaśnienia obwinionego (k. 50)

Sąd zważył co następuje

Postawa obwinionego, który nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu wykroczenia nie może zasługiwać na aprobatę Sądu. Złożone przez obwinionego wyjaśnienia, jakkolwiek spójne i logiczne, stanowią przyjętą przez niego linię obrony i nie mają wpływu na sprawstwo zarzucanego obwinionemu czynu z art. 96 § 3 kw. Obwiniony zignorował wezwanie pomimo, że jako funkcjonariusz Policji znał obowiązującą w tym zakresie procedurę.

Przepis art. 96 § 3 kw jest usankcjonowaniem obowiązku wynikającego z dotychczasowego przepisu o charakterze porządkowym, zawartego w treści art. 78 ust. 4 PoRD, w którym ustawodawca stwierdza, że właściciel lub posiadacz pojazdu jest obowiązany wskazać na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie, chyba że pojazd został użyty wbrew jego woli i wiedzy przez nieznaną osobę, czemu nie mógł zapobiec. Sąd Najwyższy słusznie zauważył, że o charakterze art. 78 ust. 4 PoRD decyduje jego powiązanie z ruchem drogowym. Związany jest z porządkiem ruchu na drogach, bo dotyczy możliwości ustalenia, kto kierował danym pojazdem lub był jego użytkownikiem. Konieczność zidentyfikowania kierowcy może mieć także związek z bezpieczeństwem ruchu, np.: w celu ustalenia, czy osoba, która kierowała pojazdem, miała wymagane uprawnienia (zob. postanowienie SN z dnia 29 czerwca 2010 r., I KZP 8/10, OSNKW 2010, nr 9, poz. 76, z aprobującą glosą R.A. S., OSP 2010, z. 12, poz. 127). Ponieważ w treści komentowanego przepisu ustawodawca użył określenia "pojazd", nie precyzując jego rodzaju, należy przyjąć, że chodzi tu o każdy pojazd, czyli zgodnie z ustawą - Prawo o ruchu drogowym będzie to środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze oraz maszyna lub urządzenie do tego przystosowane (art. 2 pkt 31 PoRD), a nie tylko pojazd silnikowy, samochodowy itp.

Przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie określają formy, w jakiej ma nastąpić odmowa realizacji obowiązku określonego w dyspozycji komentowanego przepisu, ale treść art. 78 ust. 4 PoRD, a konkretnie użyte w przepisie określenie czynności jako "wskazanie" wymaga od zobowiązanych podmiotów aprobującego, pozytywnego zachowania. Dlatego też znamię określone w treści art. 96 § 3 kw może być zrealizowane jedynie wówczas, gdy mamy do czynienia z bezczynnością, zaniechaniem, np.: brakiem odpowiedzi na pismo czy ustnie zadane pytanie, osoby zobowiązanej do wskazania, na żądanie uprawnionego organu, komu powierzyła pojazd do kierowania lub użytkowania w oznaczonym czasie. Nie budzi wątpliwości co do kwalifikacji czynu z komentowanego przepisu sytuacja, w której osoba zobowiązana osobiście odebrała kierowane do niej pismo uprawnionego organu i nie udzieliła na nie właściwej odpowiedzi lub w ogóle jej zaniechała - popełnia wykroczenie z art. 96 § 3 kw. Natomiast doręczenie pośrednie, np.: dorosłemu domownikowi, czy zastępcze, np.: pozostawienie pisma w wydziale komunikacji, może rodzić pewne wątpliwości - o ile nie ma innych dowodów - czy wskazane pismo zostało podjęte, odebrane przez zobowiązanego, właściwego do udzielenia odpowiedzi adresata.

Obowiązujące przepisy nie przewidują formy ani wzoru dotyczących odmowy wskazania określonego w dyspozycji komentowanego przepisu, może być więc złożona zarówno na piśmie - nie wymaga dalszej formy dokumentowania, jak i ustnie, co należy udokumentować; jeżeli okoliczności czynu nie budzą wątpliwości, utrwalenie czynności wyjaśniających można ograniczyć do notatki urzędowej, która powinna zawierać wskazanie rodzaju czynności, czas i miejsce oraz osoby w nich uczestniczące, a także krótki opis czynności i podpis osoby, która ją sporządziła (art. 54 § 3 kpw). Natomiast jeżeli okoliczności komentowanego czynu wzbudzają wątpliwości, wówczas czynność ta powinna zostać utrwalona w formie protokołu przesłuchania ograniczonego do zapisu najbardziej istotnych oświadczeń osób (art. 54 § 4 kpw) zobowiązanych do udzielenia wskazania określonego w dyspozycji komentowanego przepisu.

Wykroczenie określone w art. 96 § 3 kw ma charakter indywidualny, a więc może je popełnić jedynie właściciel lub posiadacz pojazdu, zarówno przez działanie (odmowa udzielenia wskazania), jak i zaniechanie działania (brak odpowiedzi na pismo), w sposób umyślny lub nieumyślny, który wbrew obowiązkowi nie wskaże na żądanie uprawnionego organu, komu powierzył pojazd do kierowania lub używania w oznaczonym czasie. W obecnym stanie prawnym komentowany przepis wyklucza zastosowanie art. 65 § 2 kw, jak też art. 97 kw i nie pozostaje w zbiegu z żadnym z przepisów. W przypadku gdy sprawca sam popełnia wykroczenie, np.: przekraczając dozwoloną prędkość, a następnie odmawia wskazania, komu powierzył pojazd do kierowania, to z uwagi na jego prawo do obrony postawiony zarzut będzie dotyczył jedynie wykroczenia z art. 92a kw.

Wymierzając obwinionemu karę Sąd wziął pod uwagę dyrektywy jej wymiaru z art. 33 kw. Społeczna szkodliwość czynu przypisanego obwinionemu jest znaczna. Przy jej ocenie wzięto pod uwagę, iż obwiniony zlekceważył polecenie uprawnionego organu. Tym samym wykazał się ignorancją w stosunku do nakazów wynikających z przepisów prawa. Na niekorzyść obwinionego przemawia także fakt, iż jako policjant, a więc funkcjonariusz publiczny winien respektować nakazy właściwych organów. Od funkcjonariusza publicznego należy wymagać wyższych standardów moralnych niż od przeciętnego obywatela.

Na podstawie art. 96 § 1 i 3 kw w zw. z art. 24 § 1 i 3 kw Sąd wymierzył obwinionemu karę grzywny w kwocie 250 zł za popełniony przez niego czyn. Jej dolegliwość spowoduje, że obwiniony będzie respektował wezwania uprawnionych organów. Sąd przy wymiarze kary grzywny wziął pod uwagę warunki majątkowe i możliwości finansowe obwinionego. Otrzymywane comiesięczne wynagrodzenie z pewnością pozwoli obwinionemu na spłatę orzeczonej wobec niego kary grzywny. Sąd uznał, że kara grzywny wpłynie w sposób wychowawczy na obwinionego, ponadto spełni swoje zadanie w zakresie prewencji indywidualnej i generalnej oraz spowoduje, iż w przyszłości nie popełni on podobnego wykroczenia.

Na podstawie art. 118 § 1 kpw i art. 1189 kpw oraz art. 627 kpk Sąd zasądził od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania w kwocie 130 zł.