descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II W 44/25

Uzasadnienie

W dniu 18 grudnia 2024 roku funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w W. sierż. D. M. i sierż. szt. B. L. pełnili służbę patrolową na terenie W.. Poruszali się radiowozem po ulicy (...) w kierunku ulicy (...). Na skrzyżowaniu ulicy (...) z ulicą (...) funkcjonariusze zatrzymali się na linii bezwzględnego zatrzymania (...), aby przepuścić jadące ulicą (...) pojazdy. W tym samym czasie ulicą (...) od strony ulicy (...) pojazdem marki V. (...) o nr rej. (...) jechał M. P., który z ulicy (...) skręcił w prawo w ulicę (...) i nie ustąpił pierwszeństwa pieszemu – dziecku wchodzącemu na przejście dla pieszych (oczekującemu na przekroczenie jezdni bezpośrednio przy prawej jej krawędzi przed przejściem dla pieszych, obserwującemu, czy żaden pojazd nie nadjeżdża z jej lewej strony). M. P. nie zatrzymał się, aby umożliwić mu przejście i pojechał dalej ulicą (...).

Funkcjonariusze Policji zatrzymali M. P. do kontroli drogowej na ul. (...). Sierżant D. M. poinformował o nałożeniu mandatu karnego za popełnione wykroczenie, jednak kierujący kategorycznie odmówił jego przyjęcia.

Dowód:

- wyjaśnienia obwinionego M. P. w części (k. 7, 00:08:22-00:24:36 na k. 58v-59v)

- zeznania świadka D. M. (k. 15, 00:26:02-00:36:45 na k. 59v-60)

- zeznania świadka B. L. (k. 11, 00:37:31-00:48:47 na k. 60v-61)

- zapis z kamery monitoringu gabinetu weterynarii na ul. (...) w W., która zarejestrowała zdarzenie, wraz z protokołem oględzin (k. 17 – płyta CD w kopercie, k. 18),

- wydruk mapy satelitarnej obrazujący skrzyżowanie ul. (...) w W. (k. 57)

M. P. urodził się w (...) roku. Legitymuje się wykształceniem wyższym – ekonomista. Jest żonaty, ma czworo dzieci, z czego najstarszy syn utrzymuje się samodzielnie, zaś trójka młodszych pozostaje na utrzymaniu obwinionego. Posiada majątek w postaci udziałów w przedsiębiorstwie, w którym pracuje na podstawie umowy zlecenia. Aktualnie przebywa na zwolnieniu chorobowym i nie otrzymuje świadczeń. Korzysta z wsparcia rodziny. Posiada zobowiązania alimentacyjne na dwoje dzieci w łącznej kwocie 1000 zł miesięcznie. Leczył się i leczy psychiatrycznie w związku z depresją, choroby psychicznej nie stwierdzono. Był wcześniej jednokrotnie karany za wykroczenie drogowe.

Dowód:

- dane o osobie podejrzanej o popełnienie wykroczenia (k. 9)

- notatka urzędowa (k. 16)

- oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania (k. 28-30)

- dane podane przez obwinionego do protokołu rozprawy (00:01:37-00:06:32 na k. 58-58v)

Wyrokiem nakazowym Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie z dnia 4 marca 2025 roku, sygn. akt II W 44/25 M. P. został ukarany karą 1500 złotych grzywny i obciążony kosztami postępowania (k 21). Obwiniony skutecznie wniósł sprzeciw od w/w wyroku. (k. 27)

M. P. został obwiniony o to, że w dniu 18 grudnia 2024 roku około godziny 12:35 w miejscowości W. ul. (...) kierując pojazdem marki V. (...) o nr rej. (...) nie ustąpił pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście dla pieszych, tj. o wykroczenie z art. 86b § 1 kw.

M. P. w toku czynności wyjaśniających został przesłuchany (k. 7). W swoich wyjaśnieniach nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i oświadczył, że nie zauważył pieszego znajdującego się w rejonie przejścia dla pieszych, gdyż nie miał takiej możliwości. M. P. wyjaśnił, że czynniki zewnętrzne w postaci projektu skrzyżowania pod ostrym kątem, pieszego mężczyzny idącego chodnikiem tuż obok jego pojazdu oraz usytuowanie przejścia dla pieszych za budynkiem, uniemożliwiły mu dostrzeżenie małego dziecka, które oczekiwało przy krawędzi przejścia na ustąpienie pierwszeństwa. Dodatkowo podkreślił, że osoba ta nie wchodziła na przejście dla pieszych, bowiem w takiej sytuacji uruchomiłyby się systemy bezpieczeństwa w prowadzonym przez niego pojeździe.

Przed Sądem na rozprawie w dniu 17 września 2025 roku obwiniony także nie przyznał się do zarzucanego mu czynu i podtrzymał wcześniej podniesione argumenty. Wyjaśnił ponadto, że dojeżdżając do skrętu w prawo w ulicę (...), widział jedynie przeciwległy koniec przejścia dla pieszych. Stwierdził, że osoba zamierzająca wejść na przejście dla pieszych znajdowała się w tzw. martwym polu, przez co nie mógł jej dostrzec. Poruszał się z niewielką prędkością, adekwatną do warunków panujących na drodze. Zdaniem obwinionego nie popełnił on wykroczenia, gdyż nie miał możliwości zauważenia pieszego oczekującego na przejście, a ponadto pieszy nie znajdował się na pasach i nie wiadomo czy miał zamiaru przejścia przez jezdnię.

Sąd dał wiarę wyjaśnieniom obwinionego w części, w której przyznał, że poruszał się 18 grudnia 2024 roku około godziny 12:35 ulicą (...) w W. w stronę ulicy (...) i mijał przejście dla pieszych na ul. (...). Wyjaśnienia te nie budzą wątpliwości i znajdują potwierdzenie w zeznaniach świadków B. L. i D. M. oraz w materiale dowodowym w postaci nagrania zdarzenia.

Sąd odmówił wiarygodności wyjaśnieniom M. P., w których zakwestionował popełnienie wykroczenia w postaci nieustąpienia pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście poprzez twierdzenie, że nie miał możliwości dostrzeżenia tej osoby z przyczyn od niego niezależnych, ponadto, że dziecko jedynie stało przy krawędzi jezdni, nie wskazując w żaden sposób, że chce przez nie przejść. Wyjaśnienia w tym zakresie są sprzeczne z zeznaniami świadków B. L. i D. M., którzy zatrzymali obwinionego do kontroli drogowej oraz przede wszystkim z materiałem dowodowym w postaci nagrania oraz zrzutu ekranu z mapy satelitarnej. Zeznania świadków jak i nagranie i wydruk zostały w całości obdarzone walorem wiarygodności. S.. szt. B. L. i sierż. D. M. podczas patrolu byli bezpośrednimi świadkami tego, jak obwiniony skręcając w prawo w ulicę (...) nie udzielił pierwszeństwa pieszemu oczekującemu przy przejściu dla pieszych z zamiarem przejścia na drugą stronę jezdni. Wówczas z tego powodu postanowili zatrzymać go do kontroli drogowej. Zapis nagrania również potwierdza jednoznacznie, że dziewczynka stojąca bezpośrednio przy krawędzi chodnika, przed przejściem dla pieszych, zwrócona twarzą do niego, zamierzała przekroczyć jezdnię w obrębie przejścia dla pieszych, a zatem wchodziła na przejście dla pieszych. Obwiniony nie ustąpił jej pierwszeństwa i pojechał dalej.

Na wiarę zasługiwały zeznania świadków B. L. (k. 11, 00:37:31-00:48:47 na k. 60v-61) i D. M. (k. 15, 00:26:02-00:36:45 na k. 59v-60) – funkcjonariuszy Policji. Z ich zeznań wynika, że na ulicy (...) nie udzielił pierwszeństwa dziewczynce oczekującej przy krawędzi chodnika na bezpieczne przejście przez pasy. Sąd uznał zeznania tych świadków za w pełni wiarygodne, ponieważ były spójne, logiczne i bezstronne, znajdowały potwierdzenie w nagraniu zdarzenia, ponadto Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności, które mogłyby poddać w wątpliwość prawdziwość ich relacji. Nie ujawniły się też żadne okoliczności mogące świadczyć o tym, by celowo przestawili wersję niekorzystną dla obwinionego. Funkcjonariusze nie pamiętali co prawda dokładnie wszystkich szczegółów zdarzenia przed Sądem, jednak jest to w pełni usprawiedliwione z uwagi na upływ czasu i wielość przeprowadzanych przez nich podobnych interwencji.

Jako wiarygodne Sąd ocenił dowody z dokumentów. Brak było podstaw do podważenia ich autentyczności oraz informacji w nich zawartych. Dowody te zostały sporządzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Zdaniem Sądu w sprawie nie zachodziły żadne okoliczności, które mogłyby podważyć ich wiarygodność.

Sąd jako wiarygodne ocenił nagranie, zabezpieczone przez funkcjonariuszy Policji z gabinetu weterynarii znajdującego się na ul. (...), naprzeciw przejścia dla pieszych. Nagranie potwierdza, że obwiniony poruszał się ulicą (...) w stronę ulicy (...) i po wjeździe w ulicę (...) mijał przejście dla pieszych, przy którym stało dziecko celem przejścia na drugą stronę. Obwiniony nie ustąpił wówczas pierwszeństwa i nie umożliwił pieszemu przejścia.

Zgodnie z art. 86b § 1 pkt 1 kw, kto na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu, prowadząc pojazd mechaniczny wbrew obowiązkowi nie ustępuje pierwszeństwa pieszemu, podlega karze grzywny nie niższej niż 1500 złotych.

W myśl art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2024, poz. 1251) – dalej prd, kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście, z zastrzeżeniem ust. 1a dotyczącego kierującego tramwajem. Ustęp 4 tego artykułu stanowi, że kierujący pojazdem, przejeżdżając przez drogę dla pieszych lub drogę dla pieszych i rowerów, jest obowiązany jechać powoli i ustąpić pierwszeństwa pieszemu.

Art. 13 ust. 1a prd stanowi, że pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, pieszy wchodzący na przejście dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju. Zatem pieszy ma pierwszeństwo przed pojazdem nie tylko w momencie, gdy już znajduje się na przejściu dla pieszych, ale także gdy na nie wchodzi. Przez pojęcie „wchodzenia” na przejście, należy rozumieć takie zachowanie danej osoby, które zmierza do przekroczenia jezdni w obrębie danego przejścia dla pieszych (patrz art. 86b KW red. Daniluk 2023, wyd. 3/Wala, Kodeks wykroczeń. Komentarz 2023, wyd. 3, Legalis 2024).

M. P. poruszając się samochodem marki V. (...) o nr rej. (...) ulicą (...) na skrzyżowaniu z ulicą (...) w W. nie ustąpił pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście. Zachowanie pieszego oczekującego na przekroczenie jezdni bezpośrednio przy prawej krawędzi jezdni, przed przejściem dla pieszych, zwróconego twarzą do niego, jednoznacznie wskazywało na jego zamiar przekroczenia jezdni w obrębie przejścia. Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom obwinionemu odnośnie tego, że nie mógł dostrzec pieszego oczekującego na przejście. Z zeznań funkcjonariuszy Policji, nagrania zdarzenia oraz przedłożonego wydruku z mapy satelitarnej obrazującej skrzyżowanie wynika, że przy zachowaniu szczególnej ostrożności obwiniony mógł zauważyć pieszą stojącą przed przejściem i tym samym wykonać ciążący na nim obowiązek ustąpienia jej pierwszeństwa. Obwiniony dodatkowo podkreślił, że równolegle do niego po prawej stronie szedł chodnikiem mężczyzna. M. P. winien zatem w takiej sytuacji tym bardziej zachować w jeszcze większym stopniu szczególną ostrożność, gdyż powinien przewidywać, że mężczyzna ów może wejść na przejście dla pieszych. Dodatkowo, skoro obwiniony skręcał w prawo i widział jedynie przeciwległą część przejścia dla pieszych, to powinien upewnić się, czy na niewidocznym dla niego fragmencie przejścia nie znajduje się pieszy oczekujący na wejście na przejście i winien w takiej sytuacji zwolnić lub zatrzymać się. Nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu wchodzącemu na przejście dla pieszych nie wynikło zatem z przyczyn niezależnych od obwinionego, lecz było następstwem zwykłej nieuwagi. Niewątpliwie obwiniony popełnił wykroczenie z art. 86b § 1 pkt 1 kw, gdyż wbrew obowiązkowi nie zatrzymał się celem umożliwienia pieszemu przekroczenia jezdni. Twierdzenia obwinionego w ocenie Sądu działają de facto na jego niekorzyść i jedynie potwierdzają to, że dopuścił się popełnienia zarzucanego mu czynu.

Sąd uznał obwinionego M. P. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, to jest wykroczenia z art. 86b § 1 pkt 1 kw i za to, na podstawie art. 86b § 1 kw wymierzył mu karę 1500 złotych grzywny.

Przy wymiarze kary Sąd miał na uwadze dyrektywy z art. 33 kw. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie kara grzywny w orzeczonym, najniższym dopuszczalnym ustawowo wymiarze jest adekwatna i spełnia kryteria z art. 33 § 1 kw, a jednocześnie uwzględnia sytuację majątkową i rodzinną obwinionego. Kara ta nie jest nadmiernie surowa, a jednocześnie w pełni adekwatna do stopnia jego winy oraz społecznej szkodliwości przedmiotowego czynu, uwzględnia jego sytuację materialną i pozwoli na osiągnięcie celów kary tak w zakresie wychowawczego oddziaływania na obwinionego, jak i w płaszczyźnie społecznego jej oddziaływania. Obwiniony ma na swoim utrzymaniu troje małoletnich dzieci. Pracuje na podstawie umowy zlecenia, aktualnie jest na zwolnieniu i nie osiąga dochodu. Nie posiada żadnego majątku poza udziałem w spółce, dla której wykonuje zlecenia.

Obwiniony jest osobą dorosłą, nie zachodzą jakiekolwiek wątpliwości co do jego poczytalności, wobec czego w czasie czynu mógł w pełni rozpoznać jego znaczenie i pokierować swoim postępowaniem Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy, stopień społecznej szkodliwości czynu obwinionego należy określić jako znaczny. Oceniając stopień społecznej szkodliwości czynu, Sąd miał na wglądzie art. 47 § 6 kw.

Sąd nie dopatrzył się żadnych okoliczności łagodzących. Jako okoliczność obciążającą Sąd potraktował uprzednią karalność obwinionego za wykroczenie drogowe. Obwiniony był bowiem jednokrotnie karany za wykroczenie drogowe z art. 92a § 1 kw.

Na podstawie § 17 ust. 2 pkt 2 w zw. z § 4 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2024 roku, poz. 763) Sąd zasądził od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Wąbrzeźnie na rzecz adwokat A. D. kwotę 442,80 złotych tytułem wynagrodzenia za obronę udzieloną obwinionemu z urzędu oraz podatek VAT w stawce 23 % od tego wynagrodzenia.

Na podstawie art. 121 § 1 kpw w zw. z art. 624 § 1 kpk Sąd zwolnił obwinionego od ponoszenia kosztów sądowych w całości, zaś wydatkami w sprawie obciążył Skarb Państwa z uwagi na trudną sytuację majątkową. Zdaniem sądu uiszczenie tych kosztów byłoby dla obwinionego nadmiernie uciążliwe.

Natalia Dąbrowska