Treść orzeczenia
Uzasadnienie
Formularz UK 1
Sygnatura akt
Sygn. akt II W 426/25
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.
1.1. USTALENIE FAKTÓW
1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
1.1.1.
J. P.
Czyn zarzucony oskarżonemu:
w okresie od 28 stycznia 2023 roku co najmniej do 26 stycznia 2024 roku w L. w ramach czynu ciągłego, tj. w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tej samej sposobności, pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, podmiotu uprawnionego do reprezentowania Spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa nr NIP: (...), będąc podatnikiem podatku od towarów i usług uporczywie nie wpłacał na rachunek Urzędu Skarbowego w L. w terminie ustawowym, tj. do dnia 25 miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu , w którym powstał obowiązek podatkowy, podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec , listopad i grudzień 2023 r. w łącznej kwocie 74308,08 zł, czym naruszył art.103 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług,
tj. czyn z art. 57 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks.
Czynu nie przypisano.
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione
Dowód
Numer karty
(...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w N. (dalej jako: Spółka albo Spółka (...) albo (...)) została zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem KRS (...) w dniu 8 marca 2016 roku. Przedmiotem przeważającej działalności tejże spółki jest posadzkarstwo (posadzki żywiczne), tapetowanie i oblicowywanie ścian (PKD 43.33.Z.).
Problemy w firmie zaczęły się w 2020 r., choć firma miała duży przychód to ten rok zakończył się dla niej finalnie stratą na poziomie około 100 tysięcy złotych, a to z powodu niskich marż na umowach, podyktowanych dużą konkurencyjnością w branży, braku zapłaty kaucji gwarancyjnych i nie zrealizowanie części umów z uwagi na stan pandemii. W kolejnym roku stan finansów spółki pogorszył się, gdyż realizacja umów z 2020 r. w roku następnym, ze względu na zapisy umowne, wygenerowała dla spółki dodatkowe koszty, albowiem spółka nie miała możliwości renegocjowania kwot robocizny, a ceny materiałów niezbędnych do ich wykonania znacznie wzrosły. W 2021 r. spółka osiągnęła wysoką stratę, bo to było ponad 700 tysięcy złotych. Kolejnym źródłem strat dla spółki w owym czasie były duże projekty, które skumulowały się do realizacji w krótkim czasie, ponieważ do ich terminowej realizacji spółka musiała zatrudnić podwykonawców, których koszt przekraczał koszty pracowników firmy, jednak było to i tak bardziej opłacalne niż kary umowne za niewykonanie umów. J. P. nie rozważał na tym etapie ogłoszenia upadłości, bo choć problemy finansowe wzrastały to rok 2022 zapowiadał się bardzo pozytywnie dla spółki, bowiem miała ona zakontraktowane projekty z 2021 r. i można było liczyć na to, że ten rok będzie bardzo dobrym, że spółka będzie w stanie odrobić część strat z 2021 r. Tak się jednak nie stało, bo wybuchła wojna na Ukrainie, co spowodowało kolejne wzrosty cen materiałów budowlanych, wzrost kosztów energii. Dużo inwestorów wstrzymywało inwestycje. W 2022 r. spółka osiągnęła dużą stratę, bo rzędu 600 tysięcy złotych. W 2023 r. spółka pracowała nad większym projektem, ale stan finansów spółki nie pozwolił na kontynuowanie działalności. W związku z brakiem środków na regulowanie bieżących zobowiązań podatkowych J. P. złożył do Urzędu Skarbowego wniosek o rozłożenie podatku VAT za styczeń 2023 na raty i został on pozytywnie rozpatrzony. Układ ratalny został jednak odwołany z uwagi na nie zapłacenie 2 i 3 raty w terminie. Strata netto za rok 2023 wyniosła 133372,16 złotych. W tamtym czasie w spółce zatrudnionych było 6 osób. Aktualnie spółka nie zatrudnia nikogo.
Na dzień 25.01.2023 r. saldo rachunku spółki wynosiło 480,43 zł, a kwota podatku VAT do zapłaty za grudzień 2022 r. wynosiła 12 917 zł. Na dzień 27.02.2023 r. na rachunku spółki ulokowane było 257,64 zł, a kwota podatku VAT do zapłaty za styczeń 2023 r. wynosiła 43 615 zł. W deklaracji VAT za 02/2023 zawnioskowano o zaliczenie na poczet podatku za 01/2023 kwoty powstałej nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości 14 700 zł. Na dzień 24.04.2023 r. na rachunku spółki znajdowało się do dyspozycji 257,49 zł, a podatek VAT za 03/2023 r. wynosił 2 617 zł. Na dzień 25.05.2023 na rachunku spółki było 345,16 zł, na rachunku VAT: 2 234,64 zł, a kwota naliczonego podatku, który należało uiścić za 04/2023 r. to 33 341 zł. Na dzień 26.06.2023 r. spółka posiadała do dyspozycji kwotę 496,57 zł i 66,41 zł, mając do zapłaty podatek Vat za 05/2023 r. w wysokości 2 988 zł. Na dzień 25.07.2023 r. na rachunku spółki znajdowała się kwota 0 zł, a do zapłaty był podatek VAT w kwocie 26 883 zł za 06/2023. W kolejnych miesiącach roku 2023 r. na rachunku spółki nie było wolnych środków pieniężnych w związku z zajęciem rachunku przez Komornika i prowadzoną przez niego egzekucją przeciwko spółce.
Celem ratowania firmy (...) podejmował działania marketingowo – handlowe. Od 2021 r. do 2023 r. z prywatnych środków wprowadził do spółki ponad 500 tysięcy złotych. Zaprzestał realizacji projektów, w których były opóźnienia, unikał podejmowania zobowiązań wymagających współpracy z generalnymi wykonawcami, układając te relację bezpośrednio z wykonawcami. w 2023 r. nie pobierał już od spółki wynagrodzenia z racji pełnionej funkcji Prezesa Zarządu. Nie podpisywał już nowych umów, bo spółka figurowała w (...), zaś w umowach budowlanych znajduje się zapis, w którym wykonawca potwierdza, że w tym rejestrze nie widnieje, dlatego nie mogąc poświadczyć nieprawdy J. P. nie zdecydował się na nowe kontrakty. Z początkiem roku 2023 w/w zdecydował się podjąć współpracę z kancelarią prawną, mając świadomość, że nie jest już w stanie odrobić powstałych strat spółki i wypełnić ciążących na niej zobowiązań. J. P. koncentrował się na spłaceniu swoich zobowiązań względem pracowników, Urzędu Skarbowego oraz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż traktował je priorytetowo. Regulował te zobowiązania w takim zakresie w jakim pozwalały mu środki finansowe, będące w jego faktycznej dyspozycji. Dodatkowo spłacał dotacje (...)udzieloną na działanie spółki. Spółka, mając niskie przychody w 2023 r. i duże starty z lat poprzednich, nie dysponowała faktycznie środkami pieniężnymi, aby J. P. uregulował całość zobowiązania z tytułu podatku VAT za rok 2023. J. P. chciał zapłacić należy VAT w terminie, ale nie miał potrzebnej kwoty pieniędzy ani możliwości ich rychłego pozyskania bez narażania spółki na dodatkowe wysokie koszty np. oprocentowania pożyczki. We wrześniu zapadła decyzja o złożeniu do Sądu wniosku o upadłość. Stan finansowy spółki (zadłużenie) na moment ogłoszenia upadłości wynosił około 1 miliona 350 tysięcy złotych na rzecz kontrahentów, zobowiązania w postaci pożyczek 500 tysięcy złotych, a zobowiązania publicznoprawne – 250 tysięcy, a więc łącznie było to około 2 milionów złotych.
Postanowieniem z dnia (...) roku, (...), Sąd gospodarczy ogłosił upadłość (...) sp z o. o. sp. k. z siedzibą w N., stwierdzając, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych i stan ten utrzymuje się ponad trzy miesiące. Sąd ten ustalił, iż na dzień ogłoszenia upadłości zobowiązania spółki przekraczają kwotę 2094984,75 zł.
Kwota podatku VAT jaką J. P. miał wpłacić na rzecz Urzędu Skarbowego za rok 2023 wynosiła łącznie 134864,97 złotych, z czego J. P. uregulował (uiszczone lub wyegzekwowane w toku egzekucji) 60556,89 złotych.
lista zaległości wraz z odsetkami z tytułu podatku VAT za rok 2023 r., k. 2, 8, 74;
deklaracje Vat, k. 3-7v;
odpisy z KRS, k. 9-19;
wyciagi (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością za okres styczeń 2023 r. – styczeń 2024 r., k. 139-172v;
sprawozdania finansowe spółki za rok 2023, k. 173-180;
sprawozdanie finansowe spółki za rok 2024 r., k. 180-188;
zestawienie księgowe z Urzędem Skarbowym spółki w zakresie podatku VAT, k. 189;
odpis postanowienia o ogłoszeniu upadłości, k. 190-194;
zeznania świadka K. Ł., k. 221v -222;
wyjaśnienia oskarżonego J. P., k. 220v-221v.
Rachunek spółki został zajęty przez komornika na podstawie wniosku wierzyciela – Urzędu Skarbowego – na wiosnę 2023 roku.
wyjaśnienia oskarżonego J. P., k. 220v-221v.
Aktualnie spółka dysponuje majątkiem m.in. w postaci kaucji gwarancyjnych z każdego kontraktu, które są stopniowo spłacane, ostatni termin spłaty kaucji przypada na 2028 rok.
odpis postanowienia o ogłoszeniu upadłości, k. 190-194;
wyjaśnienia oskarżonego J. P., k. 220v-221v.
W okresie od 28 stycznia 2023 r. do 26 stycznia 2024 roku J. P. pełnił funkcję Prezesa Zarządu Spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, podmiotu uprawnionego do reprezentowania Spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa nr NIP: (...), będącej podatnikiem podatku od towarów i usług. Z racji sprawowania w/w funkcji J. P. był odpowiedzialny za prowadzenie spraw (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa w powyższym okresie czasu, w tym za regulowanie należności publicznoprawnych – podatków.
odpisy z KRS, k. 9-19;
wyjaśnienia oskarżonego J. P., k. 220v-221v.
J. P. ma 67 lat, żonaty (nie utrzymuje kontaktu), ma jedno dorosłe dziecko, legitymujący się wykształceniem wyższym. Aktualnie emeryt, pobierający z tego tytułu świadczenie w kwocie około 8 300 złotych. Do (...) roku prowadził działalność gospodarczą w branży budowlanej – działalność w upadłości. W 2014 roku rozpoznano u niego zaburzenie afektywne dwubiegunowe i od tamtej pory jest pod stałą opieką psychiatry. W chwili czynu miał zachowaną pełną zdolność do rozpoznania czynu oraz pokierowania swoim postepowaniem. Choroba nie była wówczas w fazie manii ani depresji, a jego stan psychiczny był stabilny. Aktualny stan psychiczny J. P. jest wyrównany. Prezentuje logiczne i spójne wypowiedzi, jest w pełni zorientowany co do miejsca, czasu i sytuacji procesowej. W toku postępowania sądowego nie ujawniono objawów psychotycznych, zaburzeń świadomości czy innych symptomów wskazujących na nawrót choroby. Jest osobą niekaraną sądownie.
karta karna, k. 73;
dokumentacja medyczna oskarżonego, karta bez numeru (po k. 94 akt sprawy),
opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna, k. 64-69;
wyjaśnienia oskarżonego J. P., k. 220v-221v.
1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
1.2.1.
J. P.
Czyn zarzucony oskarżonemu:
w okresie od 28 stycznia 2023 roku co najmniej do 26 stycznia 2024 roku w L. w ramach czynu ciągłego, tj. w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tej samej sposobności, pełniąc funkcję Prezesa Zarządu Spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, podmiotu uprawnionego do reprezentowania Spółki (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa nr NIP: (...), będąc podatnikiem podatku od towarów i usług uporczywie nie wpłacał na rachunek Urzędu Skarbowego w L. w terminie ustawowym, tj. do dnia 25 miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu , w którym powstał obowiązek podatkowy, podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec , listopad i grudzień 2023 r. w łącznej kwocie 74308,08 zł, czym naruszył art.103 ust.1 ustawy o podatku od towarów i usług,
tj. czyn z art. 57 § 1 kks w zw. z art. 6 § 2 kks w zw. z art. 9 § 3 kks.
Czynu nie przypisano.
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione
Dowód
Numer karty
W ramach czynu ciągłego, tj. w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu tej samej sposobności, uporczywie nie wpłacał na rachunek Urzędu Skarbowego w L. w terminie ustawowym, tj. do dnia 25 miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy, podatku od towarów i usług za miesiące: styczeń, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, listopad i grudzień 2023 r. w łącznej kwocie 74308,08 złotych.
lista zaległości wraz z odsetkami z tytułu podatku VAT za rok 2023 r., k. 2, 8, 74;
deklaracje Vat, k. 3-7v;
odpisy z KRS, k. 9-19;
wyciagi (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością za okres styczeń 2023 r. – styczeń 2024 r., k. 139-172v;
sprawozdania finansowe spółki za rok 2023, k. 173-180;
sprawozdanie finansowe spółki za rok 2024 r., k. 180-188;
zestawienie księgowe z Urzędem Skarbowym spółki w zakresie podatku VAT, k. 189;
odpis postanowienia o ogłoszeniu upadłości, k. 190-194;
zeznania świadka K. Ł., k. 221v -222;
wyjaśnienia oskarżonego J. P., k. 220v-221v.
1.2. OCena DOWOdów
2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
lista zaległości wraz z odsetkami z tytułu podatku VAT za rok 2023 r.,
deklaracje Vat,
odpisy z KRS,
dokumentacja medyczna oskarżonego,
wyciagi (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością za okres styczeń 2023 r. – styczeń 2024 r.,
sprawozdania finansowe spółki za rok 2023,
sprawozdanie finansowe spółki za rok 2024 r.,
zestawienie księgowe z Urzędem Skarbowym spółki w zakresie podatku VAT,
odpis postanowienia o ogłoszeniu upadłości,
karta karna
Dokumenty, w tym dokumenty urzędowe, których treść oraz autentyczność nie została podważona w toku postępowania, dlatego stały się one podstawą ustaleń w sprawie.
opinia sądowo-psychiatryczno-psychologiczna
Opinia pełna, wnioski w niej wyrażone są kategoryczne i należycie uzasadnione. Ekspertyza sporządzona przez osoby posiadające wiedzę i wykształcenie w opiniowaniu stanu zdrowia psychicznego człowieka, bezstronne dla stron postępowania. Forma sporządzenia opinii zgodna z przepisami. Brak podstaw do podważenia merytorycznej zawartości opinii i wniosków końcowych.
zeznania świadka K. Ł.
Obdarzone mianem prawdziwości, wobec braku podstaw do podważenia ich mocy dowodowej. Korespondują z treścią dokumentów i wyjaśnieniami oskarżonego, a więc dowodami które Sąd uznał za miarodajne do czynienia ustaleń w przedmiotowej sprawie. Zeznania świadka cechuje rzeczowość, logika i obiektywizm.
wyjaśnienia oskarżonego J. P.
Sąd uznał wyjaśnienia oskarżonego za wiarygodne, gdyż znajdywały potwierdzenia w rzetelnych zeznaniach świadka K. Ł. oraz pozostałym nieosobowym materiale dowodowym w postaci dokumentów (w tym urzędowych), uznanym przez Sąd za w pełni miarodajny dla czynienia ustaleń w sprawie. Złożone przez J. P. wyjaśniania są logiczne, spójne i rzeczowe. Dostrzec należy że J. P. jest osoba doskonale rozeznaną w obowiązkach przedsiębiorcy, zna mechanizmy powstawania podatku VAT i ma zupełną świadomość obowiązków wynikających z tego tytułu. Nie kwestionuje też wysokiej rangi powinności przedsiębiorcy wobec US. W ocenie Sądu przedstawione przez niego stanowisko co do postawionego mu zarzutu przekonuje co do braku zarzucalnej winy po jego stronie.
2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
opinia psychiatry P. N.
(k. 46-47)
Ekspertyza nie zawiera kategorycznych wniosków.
1.3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Oskarżony
☐
3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
☐
3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
☐
3.3. Warunkowe umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania
☐
3.4. Umorzenie postępowania
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania
☒
3.5. Uniewinnienie
1.
J. P.
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia
Przypisanie oskarżonemu odpowiedzialności karnej za przestępstwo skarbowe lub odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe wymaga ustalenia popełnienia przez sprawcę czynu społecznie szkodliwego, zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Ustalenie zaś, że czyn taki został popełniony polega na wykazaniu, że sprawca swoim zachowaniem wyczerpał wszystkie znamiona zarówno przedmiotowe, jak i podmiotowe zawarte w treści normy karnej, której naruszenie zostało mu zarzucone.
Jak podkreśla się w literaturze zaniechanie stypizowane w art. 57 § 1 k.k.s. stanowi zawsze tylko wykroczenie skarbowe, niezależnie od kwoty niewpłaconego w terminie podatku. Krótka dyspozycja tego wykroczenia stwarza dość poważne problemy interpretacyjne. Ich źródłem jest użyte w typizacji tego wykroczenia znamię uporczywości, które w prawie karnym skarbowym, inaczej niż w powszechnym, nie ma żadnej „tradycji”. W świetle literalnego brzmienia art. 57 § l k.k.s. jest oczywiste, że nie każde niewpłacenie w terminie podatku jest karalne, gdyż musi się ono cechować uporczywością. Naturalnym odruchem systemowym interpretatorów jest zwrócenie się w stronę powszechnego prawa karnego, w szczególności do przestępstwa niealimentacji. Jak wiadomo, byli wprawdzie tacy autorzy, którzy dopatrywali się w uporczywości okoliczności wyłącznie obiektywnej (zob. O. Chybiński, W. Gutekunst, W. Świda, Prawo, s. 216–217), to jednak wyraźnie dominuje i utrzymuje się pogląd, iż znamię uporczywości ma charakter przedmiotowo-podmiotowy i od strony podmiotowej cechuje się pewnym napięciem złej woli, nieustępliwością (zob. T. Dukiet-Nagórska, Tak zwane przestępstwa zbiorowe, s. 89; podobnie Bojarski (red.), Prawo karne, s. 552–553). Mówiąc skrótowo, sprowadza się to do stwierdzenia: "mogę, ale nie chcę" (zob. M. Szewczyk, [w:] System PrKar, t. 10, s. 968) - L. W., J. Z., Kodeks karny skarbowy. Komentarz. Wyd. 5, W. 2021 [w: L.].
Powyższy pogląd przyjął jako swój, również sąd orzekający w niniejszej sprawie. Materiał dowodowy wykazał, że trudno szukać po stronie oskarżonego pierwiastka złej woli, nieustępliwości, a w samym czynie znamienia uporczywości. Sąd dostrzegł raczej przejaw staranności opóźnionej, ale jednak staranności w dbałość o własne interesy. Gdyby wszakże J. P. postępowała zgodnie z oczekiwaniami organu fiskalnego, płacił należności terminowo mógłby stracić przyznaną dotację i dużo wcześniej być zmuszony do zaprzestania prowadzenia dalszej działalności gospodarczej. tymczasem borykając się z problemami finansowymi od 2021 roku J. P. starał się regulować najważniejsze zobowiązania w taki zakresie, w jakim pozwalało mu to zorganizować dalszą działalność spółki. Jak wynika z jego wyjaśnień oraz zeznań świadka K. J. P. miał wolę regulowania swoich zobowiązań, priorytetowo traktował zobowiązania publicznoprawne i pracownicze, a jedynie utrzymująca się negatywna sytuacja finansowa spółki uniemożliwiła mu ten cel osiągnąć, przy czym ów sytuacja była częściowo wynikiem czynników niezależnych od oskarżonego (epidemia, wojna, kłopoty z uzyskaniem wynagrodzenia od kontrahentów). Trzeba dostrzec, że na przestrzeni lat 2021-2023 r. podejmował działania mające na celu ratowanie spółki: uzyskanie dotacji, działania marketingowe, zmniejszenie zakresu działalności gospodarczej oraz wkład własnych środków pieniężnych w kwocie ponad 500 000 złotych ( w tym pochodzące ze sprzedaży domu po matce). Poza tym takim działaniem było również redukcja zatrudnienia pracowników (zmniejszenie wydatków) oraz zaniechanie pobierania wynagrodzenia z tytułu pełnionej w spółce funkcji. Z drugiej strony należy wskazać, że powszechną wiedzą jest to, iż w Polsce zdarzają się podmioty, które w ogóle nie składają deklaracji do US i nie płacą należnego podatku, wg. zasady „mogę, ale nie chcę”. W niniejszej sprawie J. P. uiszczał należności wg. swoich możliwości finansowych, miał długotrwałe trudności finansowe co potwierdził sąd gospodarczy, a podejmowane działania (podjęcie współpracy z kancelarią prawną i złożenie wniosku o upadłość – zasadnego) wskazują, że chce wyjść „na prostą” w relacjach zobowiązaniowych z US w L.. Permanentny stan niewypłacalności spółki potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy sprawozdania finansowe, postanowienie o ogłoszeniu upadłości oraz dowody z osobowych źródeł dowodowych. Dane wynikające z tych dowodów jednoznacznie wskazują, że spółka nie posiadała środków płynnych na regulowanie bieżących zobowiązań podatkowych, a decyzję zarządu (oskarżonego) o kierowaniu pożyczek właścicielskich na wynagrodzenie pracowników oraz zapłatę stałych kosztów utrzymania firmy, niezbędnych dla jakiegokolwiek funkcjonowania podmiotu, wynikały z konieczności ratowania podstawowych funkcji przedsiębiorstwa. Poza tym J. P. zareagował niemal natychmiastowo w zakresie zaległości podatkowych, skoro złożył stosowny wniosek o rozłożenie na raty podatku za styczeń 2023 r., zaś w październiku 2023 r. złożył wniosek o upadłość. W zachowaniu oskarżonego i sposobie prowadzenia przez niego działalności – zdaniem Sądu – nie można stwierdzić świadomego negowania konieczności płacenia podatków, a więc lekceważenia tego obowiązku. Działania oskarżonego stanowią więc adekwatną reakcję na stan niewypłacalności. Nie sposób zatem mówić w przypadku J. P. o uporczywym i umyślnym niewywiązywaniu się z obowiązku zapłaty podatku Vat.
Literatura karnoskarbowa, komentując wprowadzenie nowego w prawie karnym skarbowym znamienia uporczywości w omawianym art. 57 § 1 k.k.s., w większości odwoływała się wprost i bez żadnych zastrzeżeń do dominującej wykładni znamienia uporczywości przy niealimentacji (zob. G. Bogdan, A. Nita, J. Raglewski, A.R. Światłowski, Kodeks karny skarbowy, s. 344; Bartosiewicz, Kubacki, Kodeks, 2010, s. 330; Prusak, Prawo, s. 234; Kotowski, Kurzępa, 2007, Komentarz, s. 277). Jedynie niektórzy autorzy komentarzy do k.k.s., również wskazując na dorobek doktryny i orzecznictwa wypracowany na gruncie niealimentacji, zalecali pewną ostrożność przy jego przenoszeniu na grunt art. 57 § 1. Odcięcie się przez Sąd Najwyższy w postanowieniu Sądu Najwyższego z 27.03.2003 r. (I KZP 2/03, OSNKW 2003, Nr 5–6, poz. 57) od powyższych poglądów motywowane rzekomo odmiennym charakterem reguł w zakresie rozliczeń podatnika z fiskusem jest nieuzasadnione.
Sąd orzekający w tym postępowaniu przyjmuje, że dla miarodajnego wykluczenia odpowiedzialności podatnika konieczne jest, po pierwsze, stwierdzenie, że nie posiadał on obiektywnej możliwości zapłaty podatku, po drugie zaś – że w sposób należyty uczynił wszystko, co dla spełnienia obowiązku zapłaty w terminie było konieczne, a mimo to wpłacenie podatku w terminie okazało się niemożliwe. Bezrefleksyjne przeniesienie obiektywnego charakteru odpowiedzialności w prawie podatkowym na grunt odpowiedzialności w prawie karnym skarbowym nie jest zabiegiem trafionym w perspektywie zasad prawa karnego i prawa karnego skarbowego. Brak środków na koncie, a tym samym brak możliwości uregulowania należności publicznoprawnych w terminie nie może być rozumiane a priori za niepowodzenie gospodarcze, którego podatnik (sprawca) nie może przerzucać na Skarb Państwa i pozostałych podatników terminowo regulujących podatki. Zdaniem Sądu przede wszystkim nie można tego przyjmować automatycznie, jak zdaję się to czynić organ oskarżycielski. W tego rodzaju sprawach – z uwagi na ich masowość – przede wszystkim należy odnieść się każdorazowo do ogólnej klauzuli winy wyrażonej w art. 1 § 3 k.k.s. i przez jej pryzmat przefiltrować fakty ustalone w danej sprawie. W realiach niniejszej sprawy – co wykazało przeprowadzone postępowanie dowodowe – spółka w dacie powstania obowiązku podatkowego nie dysponowała środkami, które umożliwiłyby ich zapłatę w terminie, co potwierdził także sąd gospodarczy. Oskarżyciel nie wykazał, aby było inaczej. Oskarżyciel nie przedstawił jakichkolwiek dowodów na to, aby uznać, że niezapłacenie podatku w terminie (fakt niekwestionowany) było działaniem zawinionym. W ocenie Sądu materiał procesowy potwierdza, że oskarżony przedsiębrał w tym trudnym dla niego gospodarczo czasie właściwe działania celem ratowania spółki (wymienione powyżej), a zatem nie można przypisać mu zarzucalnej winy w niezapłaceniu podatku Vat z zarzutu, skoro, po pierwsze na koncie spółki nie było środków na ten cel, po drugie, oskarżony nie dysponował faktycznie pieniędzmi (środki własne wyczerpał), aby móc je wydatkować na podatki, po trzecie, inne niż przedsiębrane przez niego działania nie mogły poprawić sytuacji spółki (w grę wchodziłoby już tylko zaciągnięcie kredytu lub pożyczki – a to nie byłoby opłacalnym i racjonalnym działaniem). Tym samym, zdaniem Sądu, oskarżony uczynił wszystko, aby ratować swoją firmą i móc spłacać swojej zobowiązania, w tym podatkowe w całym okresie jej prowadzenia, ale w 2023 roku brak realnych przychodów spółki i dłuższy czas niewypłacalności (generowanie strat od 2021 r.) uniemożliwił mu wypełnienie swoich obowiązków podatkowych. Nie można tu mówić o przerzucaniu na Skarb państwa swojego niepowodzenia gospodarczego, gdyż nie wykazano, że oskarżony źle dobierał swoich kontrahentów (postanowienie sądu gospodarczego dowodzi przeciwnej okoliczności), ani też aby to wyłącznie jego zachowanie (zaniechanie) doprowadziło do powstania strat w spółce. W tym kontekście nie można stracić z pola widzenia faktu, że działalność spółki zarządzanej przez oskarżonego do stycznia 2023 r. nie budziła zastrzeżeń organu, a to oznacza, że J. P. od początku założenia swojej firmy nie uchylał się od zapłaty podatku VAT, płacił go, bo miał z czego. To świadczy o tym, że oskarżony respektował w tym zakresie obowiązujące przepisy prawa w pełni. Zjawiska losowe jak epidemia, a potem wojna na Ukrainie przyczyniła się do tego, że oskarżonemu nie udało się wyprostować finansów spółki. To również świadczy o tym, że J. P. miał świadomość ekonomiczną swojego położenia, ale obiektywnie stan finansów spółki na to nie pozwolił. Wierząc jednak, że uda mu się wypracować kapitał zwlekał z decyzją o upadłości, ale nie było to zawierzenie nieuzasadnione. Spodziewał się zysków, bo miał uzgodnione projekty na rok 2022, których jednak częściowo nie udało się sfinalizować, a część wynagrodzenia (w tym kaucje gwarancyjne) nadal spływają na konto spółki. W świetle powyższego podstawy do przyjmowania przez J. P. pozytywnej prognozy gospodarczej dla swojej spółki w 2022 roku zatem istniały. Poza tym nie bez znaczenia pozostaje to, że J. P. obecnie ma 67 lat i jest osobą niekaraną, co oznacza, że dotychczas w swoim życiu kierował się normami powszechnie akceptowanymi i zgodnymi z prawem. Powyższe ustalenia pozwoliły Sądowi stwierdzić, że J. P. nie można przypisać zarzucalnej winy w zakresie zachowania opisanego aktem oskarżenia i doprowadziły Sąd do uniewinnienia oskarżonego od popełnienia zarzuconego mu czynu.
4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
1.6. inne zagadnienia
W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę
7. KOszty procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
2.
Uwzględniając wynik postępowania, Sąd o kosztach procesu orzekł zgodnie z dyspozycją art. 632 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., obciążając nimi w całości Skarb Państwa.
1.18. POdpis
ZARZĄDZENIE
1. Odnotować w kontrolce uzasadnień;
2. Odpis wyroku wraz z pisemnym uzasadnieniem doręczyć oskarżycielowi publicznemu z pouczeniem o prawie, sposobie i terminie wywiedzenia apelacji do Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie;
3. Kal. 14 dni.
Legionowo, 19.01.2026 r.