descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt II W 326/26

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 5 oraz art. 6 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w Gminach (Dz. U. z 2025 poz. 733) w związku z Uchwałą Nr XI/60/2024 Rady Gminy P. z dnia 10 grudnia 2024 r. na terenie gminy P. w miesiącu grudniu 2025 roku zostały przeprowadzone kontrole przez uprawnionych pracowników Urzędu Gminy w P. w zakresie posiadania zbiornika bezodpływowego lub przydomowej oczyszczalni ścieków. Kontrola ta obejmowała sprawdzenie wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy lub przydomową oczyszczalnię ścieków, a także stwierdzenie posiadania przez właścicieli nieruchomości umowy zawartej z przedsiębiorcą świadczącym usługi opróżniania zbiorników, przydomowych oczyszczalni ścieków oraz udokumentowanie wykonywania obowiązku pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości nieczystości ciekłych poprzez okazanie rachunków, faktur VAT, paragonów lub dowodów zapłaty za usługi wywozu nieczystości ciekłych wystawionych każdorazowo po wykonaniu usługi przez przedsiębiorcę posiadającego zezwolenie (...) P. na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w przydomowych oczyszczalniach ścieków i transportu nieczystości ciekłych.

Jedną z posesji, która miała być skontrolowana pod katem powyższego była nieruchomość należąca do X. H., znajdująca się pod adresem R. 19, P.. Obwiniony na co dzień zamieszkuje wraz z żoną pod innym adresem, jednak co jakiś czas przebywa na w.w nieruchomości (przyjeżdża na jeden, dwa dni). X. H. ponosi opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi z powyższej nieruchomości. Przed posesją znajduje się natomiast skrzynka pocztowa, widoczna, czytelna.

(dowód: wyjaśnienia obwinionego X. H. k. 63v, zawiadomienie (...) P. k. 5, kserokopia uchwały nr IX/60/2024 (...) P., Dziennik Urzędowy Województwa (...) k. 20-24, deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi X. H. k. 25-26, oświadczenie o posiadanym zbiorniku bezodpływowym (szambo) lub przydomowej oczyszczalni ścieków k. 27, 54-55)

W dniu 8 grudnia 2025 roku (...) w P. wystosował do obwinionego wezwanie do przedłożenia kserokopii umowy na odbiór nieczystości płynnych zawartej z przedsiębiorcą, który posiada zezwolenie (...) gminy P. na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych przy (...) P., a także okazania dowodów uiszczenia opłat za te usługi zgodnie z planem kontroli za okres dwóch ostatnich lat. Wezwanie to obwinionemu próbował dostarczyć goniec (...) P. w dniu 15 grudnia 2025 r. jednak bezskutecznie, nie zastał nikogo na posesji. W związku z tym, że przed nieruchomością znajdowała się skrzynka pocztowa pozostawił w niej zawiadomienie z informacją o możliwości odebrania pisma, które pozostaje na przechowanie w (...) P. przez okres 14 dni. Z uwagi jednak na okoliczność, że X. H. nie stawił się w urzędzie po odbiór przesyłki, była ona powtórnie awizowana w dniu 23 grudnia 2025 r.

(dowód: zeznania świadka I. F. k. 15-17, 64, wezwanie z dnia 8.12.2025 r. (...).(...).17.584.2025 wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru k. 51-53)

W trakcie przeprowadzania kontroli urzędnik (...) w P. I. F. podjęła próbę skontrolowania posesji w miejscowości (...), gm. P. jednak nie zastała nikogo na jej terenie. Ponieważ nie mogła wejść na podwórko nie była w stanie stwierdzić czy nieruchomość jest wyposażona w przydomową oczyszczalnie ścieków, czy w ogóle posiada jakikolwiek zbiornika na nieczystości płynne. Nie miała również możliwości skontrolowania czy właściciel nieruchomości posiada dokumenty potwierdzające wywóz nieczystości ciekłych. I. F. w późniejszym okresie jeszcze kilkukrotnie próbowała skontrolować przedmiotową nieruchomość przy okazji kontroli innych posesji, jednak nieskutecznie, nikogo nie zastała. W dniu 21 stycznia 2026 r. skontaktowała się z właścicielką numeru tel. (...) V. H., matką obwinionego, który to numer przypisany był do przedmiotowej nieruchomości. Kobieta miała przekazać obwinionemu aby skontaktował się z (...) w P. w sprawie przeprowadzanej kontroli. X. H. nie uczynił tego.

(dowód:, zeznania świadka I. F. k. 15-17, 64, upoważnienie nr 077.6.2023 k. 19)

Do X. H. było dwukrotnie wysyłane wezwanie do osobistego stawienia się na (...) w P. jednak z uwagi na okoliczność, iż odbierał on korespondencję już po wyznaczonym terminie, nie stawiał się. W tej sprawie pisał wyjaśnienia. Sam nie pojechał jednak na (...)w celu wyjaśnienia sprawy. W dniu 19 maja 2026 roku dokonał on osobistego wglądu w akta sprawy II W 326/26, dokonując ich fotokopii.

(dowód: wezwania z Posterunku Policji w P. k. 7-9, pisma X. H. do PP w P. k. 10-14, notatka k. 34)

X. H. ma(...) lat, jest (...), nie posiada nikogo na utrzymaniu. Jest (...), osiąga roczny dochód w wysokości około 20-30 tysięcy. Nie był dotychczas karany sądownie.

(dowód: dane osobo- poznawcze k. 63)

Obwiniony X. H. nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu. Jak wyjaśnił nie miał wiedzy o przeprowadzanej kontroli, gdyż nie otrzymał żadnego zawiadomienia z (...) w P., nikt się z nim nie kontaktował w tej sprawie.

(dowód: wyjaśnienia obwinionego X. H. k. 63v)

Sąd zważył co następuje

Zebrany w sprawie materiał dowodowy doprowadził Sąd do wniosku, iż obwiniony X. H. dopuścił się zarzucanego mu czynu.

Sąd podzielając co do zasady kwalifikację prawną zarzucanego obwinionemu czynu dokonał korekty jego opisu mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ten sposób iż zmodyfikował datę popełnienia czynu, przyjmując ją zgodnie z terminem wynikającym ze skutecznego doręczenia wezwania i upływem czasu wyznaczonego na wykonanie obowiązku tj. na dzień 14 stycznia 2026 r. Dopiero z upływem tego terminu doszło bowiem do zaniechania wykonania obowiązku, stanowiącego istotę przypisanego obwinionemu wykroczenia z art. 10 ust 2d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Sąd pozytywnie ocenił zeznania świadka I. F. pracownika (...) w P., która na podstawie udzielonego jej upoważnienia dokonywała kontroli nieruchomości (...)w tym nieruchomości znajdującej się pod adresem R. (...), P.. Jej zeznania były jasne, spójne, logiczne i konsekwentne. Świadek w sposób obszerny przedstawiła na jakiej podstawie przeprowadzane są w gminie kontrole nieruchomości z zakresu posiadania zbiorników bezodpływowych lub przydomowych oczyszczalni ścieków do gromadzenia nieczystości ciekłych. Wskazała, że zarówno ona jak i goniec (...) próbowali skontaktować się z obwinionym. (...) podjął próbę doręczenia wezwania, jednak nie zastał nikogo na posesji. W związku z tym pozostawił pismo z informacją o powyższym w skrzynce pocztowej, która znajdowała się przed posesją (nieuszkodzona, widoczna). I. F. natomiast podejmowała wiele prób skontaktowania się z obwinionym, w ten sposób, że kilkukrotnie podjeżdżała pod nieruchomość X. H. przy okazji przeprowadzania innych kontroli jednak nikogo na niej nie było. Ponadto próbowała telefonicznie skontaktować się z obwinionym. Jedynym numerem telefonu, który był przypisany pod powyższą nieruchomość i znajdował się w danych (...) w P. był numer należący do jego matki V. H.. I. F. skontaktowała się z kobietą, jednak pomimo, iż prosiła o przekazanie informacji X. H. nie skontaktował się z nią i nie przyszedł do (...).

Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności w postaci dokumentacji dotyczącej doręczenia wezwania oraz zeznań wskazanego świadka wzajemnie się uzupełniają i pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że wezwanie do przedłożenia dokumentów zostało obwinionemu skutecznie doręczone w trybie awizowania. Z dowodów tych wynika, że procedura doręczenia została przeprowadzona zgodnie z obowiązującymi przepisami, a skuteczność doręczenia nie była uzależniona od jego dokonania za pośrednictwem operatora pocztowego. Doręczenie mogło zostać dokonane również za pośrednictwem pracownika organu, zgodnie z art. 39 § 2 pkt 2 k.p.a.

Sąd za niewiarygodne uznał natomiast wyjaśnienia obwinionego X. H., który w toku postępowania sądowego wskazał, iż nie miał wiedzy o przeprowadzanych w gminie kontrolach i nie otrzymał żadnego wezwania do stawienia się w (...)w celu przedłożenia stosownych dokumentów. W szczególności Sąd nie podzielił twierdzeń obwinionego kwestionujących prawidłowość doręczenia wezwania. Obwiniony nie przedstawił bowiem żadnych wiarygodnych i przekonujących dowodów mogących podważyć skuteczność awizowania, poprzestając wyłącznie na przepuszczeniach, że awizo mogło do niego nie dotrzeć albo zostać zwiane przez wiatr (k. 43). Wyjaśnienia te mają charakter czysto hipotetyczny i nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Sam obwiniony przyznał zresztą, że posiada skrzynkę pocztową, która jest widoczna i nieuszkodzona, toteż za całkowicie nieuprawnione należy uznać przepuszczenie, iż pracownik(...) pozostawił awizo w innym, przypadkowym lub niebezpiecznym miejscu.

Ponadto istotne znaczenie dla wiarygodności wyjaśnień obwinionego ma również jego późniejsze zachowanie. Z materiału dowodowego wynika, że otrzymał on wezwanie na (...), nie stawiał się na przesłuchania z powodu późnego odbioru korespondencji i wyznaczania zbyt bliskich terminów przez funkcjonariuszy (...), mimo jego próśb o wyznaczenie późniejszego terminu. Wskazać jednak należy, że o ile X. H. rzeczywiście takie prośby do (...) w M. wystosowywał, tak miał on również możliwość stawiennictwa w (...) w M. samodzielnie celem uzyskania informacji o przedmiocie sprawy. Co jeszcze istotniejsze, obwiniony w dniu 19 maja 2026 roku zapoznawał się z aktami sprawy w sądzie, co świadczy o posiadaniu przez niego co najmniej od tej daty wiedzy o toczącym się postępowaniu, w tym o treści stawianych mu zarzutów. Mimo tego X. H. znów nie podjął żadnych działań w celu wykonania ciążącego na nim obowiązku względem Urzędu Gminy, nie przedstawił również racjonalnego wyjaśnienia przyczyny swojego zachowania. Postawa obwinionego wskazuje na brak zainteresowania realizacją obowiązku wynikającego z wezwania, a nie na obiektywną niemożność jego wykonania. W konsekwencji Sąd uznał jego wyjaśnienia za niewiarygodne w zakresie, w jakim kwestionował skuteczność doręczenia wezwania oraz wskazywał na brak możliwości wykonania nałożonego obowiązku. Nie zostały one poparte żadnymi obiektywnymi dowodami i pozostają w sprzeczności z pozostałym, spójnym i wiarygodnym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Zgodnie z treścią art. 10 ust 2d Ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach kto utrudnia lub udaremnia przeprowadzenie kontroli, o której mowa w art. 6 ust. 5a podlega karze grzywny.

Zgodnie natomiast z art. 5 ust 1 pkt 3a w/w Ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany do gromadzenia nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych lub osadnikach w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków, oraz zgodnie z art. 5 ust 1 pkt 3b w.w ustawy, właściciel nieruchomości jest obowiązany do pozbywania się zebranych nieczystości na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi. Treść art. 6 ust 1 stanowi natomiast, że właściciele nieruchomości, którzy pozbywają się z terenu nieruchomości nieczystości ciekłych, wykonując obowiązek określny w art. 5 ust 1 pkt 3b, są zobowiązani do udokumentowania w formie umowy korzystania z usług wykonywanych przez:

1) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę posiadającego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych lub osadników w instalacjach przydomowych oczyszczalni ścieków i transportu nieczystości ciekłych,

2) gminną jednostkę organizacyjną lub przedsiębiorcę odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości, wpisanego do rejestru działalności regulowanej, o którym mowa w art. 9b ust 2 – przez okazanie takich umów i dowodów uiszczenia opłat za te usługi.

Mając na względzie powyższe, sąd uznał obwinionego za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu polegającego na tym, że w dniu 14 stycznia 2026 roku w miejscowości (...), gm. P., pow. (...), woj. (...), jako właściciel posesji (...) uniemożliwił przeprowadzenie kontroli pracownikom (...) w P., dotyczącej wykonywania obowiązku pozbywania się zebranych na terenie nieruchomości nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy, nie przedstawiając wbrew obowiązkowi w (...) P. umowy na wywóz nieczystości oraz dokumentacji potwierdzającej wywóz nieczystości ciekłych. Swoim zachowaniem naruszył przepis art. 10 ust 2d Ustawy z dnia 13.09.1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

Bezsporne pozostaje bowiem, że po upływie terminu wskazanego w skutecznie doręczonym wezwaniu obwiniony X. H. nie przedłożył żądanych dokumentów do (...)w P., czym uniemożliwił przeprowadzenie czynności kontrolnych przewidzianych przepisami prawa. Sąd przyjął zatem, że znamiona zarzucanego wykroczenia zostały w pełni zrealizowane.

Wymierzając obwinionemu karę grzywny w wysokości 300 złotych, Sąd miał na uwadze dyrektywy wymiaru kary określone w art. 33 § 1 k.w. Przede wszystkim uwzględniono niewielki stopień społecznej szkodliwości czynu, wynikający z charakteru naruszonego obowiązku, tj. obowiązku o charakterze administracyjnym. Jednocześnie Sąd miał na względzie, iż zachowanie obwinionego utrudniło organowi realizację ustawowych zadań kontrolnych. Za okoliczność łagodzącą Sąd uznał brak wcześniejszej karalności obwinionego. Natomiast okolicznością obciążającą była jego bierna postawa po skutecznym doręczeniu wezwania oraz brak jakiejkolwiek inicjatywy zmierzającej do wykonania obowiązku mimo wiedzy o toczącym się postępowaniu. W ocenie Sądu wymierzona kara grzywny jest adekwatna do stopnia zawinienia oraz społecznej szkodliwości czynu. Kara ta spełni swoje cele w zakresie prewencji indywidualnej, skłaniając obwinionego do przestrzegania obowiązków wynikających z przepisów prawa, a jednocześnie będzie oddziaływać wychowawczo i zapobiegawczo także w wymiarze ogólnym, zniechęcając w/w do popełniania podobnych wykroczeń w przyszłości.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 119 § 1 k.p.w., zasądzając od obwinionego na rzecz Skarbu Państwa 120 złotych tytułem zwrotu zryczałtowanych wydatków postępowania. Kwota 30 złotych wymierzonej obwinionemu opłaty została natomiast ustalona zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 w zw. z art. 21 pkt 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 roku o opłatach w sprawach karnych.