descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II W 171/15

(...) 104/15

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 25 września 2015 r.

Sąd Rejonowy w Środzie Śląskiej II Wydział Karny, w składzie:

Przewodniczący: Radosław Gluza

Protokolant: Karolina Raszowska

Orzeka

I. na podstawie art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. w zw. z art. 62 § 3 k.p.w. uniewinnia obwinionego M. P. od zarzucanego mu czynu opisanego w części wstępnej wyroku, tj. wykroczenia z art. 86 § 1 k.w.;

II. na podstawie art. 118 § 2 k.p.w. kosztami postępowania obciąża Skarb Państwa.

UZASADNIENIE WYROKU

Na podstawie przeprowadzonego przewodu sądowego ustalono następujący stan faktyczny:

W godzinach porannych w dniu 20 lutego 2015 roku pokrzywdzony J. B. wyruszył samochodem m-ki M. nr rej. (...) z domu do pracy w Urzędzie Skarbowym przy ul. (...) w Ś.. Po skręceniu z ulicy (...) na ulicę (...), prowadził on auto z prędkością około 30 km/h, gdyż zamierzał zaparkować po lewej stronie jezdni na pobliskim parkingu przed Urzędem Skarbowym.

Dowód:

zeznania świadka J. B., k. 11, nośnik z zapisem k. 34.

Pokrzywdzony znajdując się na wysokości przejścia dla pieszych przed Urzędem Skarbowym, włączył lewy kierunkowskaz, a następnie zaczął zjeżdżać do środka jezdni.

Dowód:

zeznania świadka J. B., k. 11, nośnik z zapisem k. 34,

zeznania świadka I. P., k. 20, nośnik z zapisem k. 34.

W tym czasie do pojazdu J. B. zbliżył się jadący za nim ulicą (...) samochód m-ki V. (...) nr rej. (...), który prowadził obwiniony M. P.. Pomimo sygnalizacji manewru skrętu w lewo przez samochód m-ki M., M. P. zjechał na lewy pas ruchu i rozpoczął jego wyprzedzanie, poruszając się z prędkością około 50 km/h.

Dowód:

zeznania świadka J. B., k. 11, nośnik z zapisem k. 34,

zeznania świadka I. P., k. 20, nośnik z zapisem k. 34,

częściowo wyjaśnienia obwinionego M. P., k. 28 – 29, nośnik z zapisem k. 34,

opinia biegłego z zakresu wypadków komunikacyjnych K. F., k. 61 – 70.

W wyniku manewru podjętego przez obwinionego około godz. 07:27 doszło do zderzenia pojazdów. Prawy przód samochodu m-ki V. (...) uderzył w lewą przednią część pojazdu m-ki M., który był ustawiony skośnie częściowo na prawym i częściowo na lewym pasie ruchu, w związku z wykonywanym manewrem zmiany kierunku ruchu.

Dowód:

zeznania świadka J. B., k. 11, nośnik z zapisem k. 34,

zeznania świadka I. P., k. 20, nośnik z zapisem k. 34,

zeznania świadka P. R., k. nośnik z zapisem k. 51,

zeznania świadka T. B., k. 27, nośnik z zapisem k. 37,

częściowo wyjaśnienia obwinionego M. P., k. 28 – 29, nośnik z zapisem k. 34,

płyta dvd zapisem z monitoringu wraz z notatką urzędową, k. 8 – 9,

fotografie, k. 33,

opinia biegłego z zakresu wypadków komunikacyjnych K. F., k. 61 – 70.

W rezultacie zaistniałego zderzenia J. B. doznał obrażeń ciała w postaci stłuczenia głowy, skręcenia barku lewego z pourazowym obrzękiem mięśnia naramiennego oraz skręcenia kręgosłupa szyjnego ze złamaniem piątego kręgu szyjnego, które skutkowały naruszeniem czynności narządów jego ciała na czas przekraczający 7 dni.

Dowód:

dokumentacja lekarska J. B., k. 14 – 19, 40 – 48,

opinia sądowo – lekarska biegłego L. K., k. 57 – 58, nośnik z zapisem k. 77,

Obwiniony M. P. ma 31 lat, jest żonaty, posiada na utrzymaniu dwoje dzieci. Obwiniony pracuje w firmie (...) w B. uzyskując miesięcznie około 2700 zł. Nie był karany sądownie za przestępstwa.

Dowód:

wyjaśnienia obwinionego M. P., k. 28 – 29, nośnik z zapisem k. 34.

Obwiniony M. P. w toku całego postępowania nie przyznał się do zarzucanego mu czynu. Wyjaśnił, że w jego ocenie za zaistniałą kolizję odpowiada J. B., który wykonał manewr zmiany kierunku ruchu bez uprzedniego włączenia kierunkowskazu, zjeżdżając uprzednio do prawej krawędzi jezdni.

Ponadto Sąd Rejonowy zważył, co następuje

Dokonując ustaleń faktycznych w sprawie sąd oparł się na zeznaniach świadków J. B. i I. P., uznając je za w pełni wiarygodne. Zajmując powyższe stanowisko sąd miał na uwadze w pełni spójny i konsekwentny charakter opisu zdarzenia przez świadków, który dodatkowo znajdował potwierdzenie m.in. w treści opinii biegłego z zakresu wypadków komunikacyjnych mgr. inż. K. F.. Zdaniem sądu poszczególne okoliczności podane przez świadkó składają się na w pełni logiczny opis zdarzenia z dnia 20 lutego 2015r., jak też odpowiadają zasadom doświadczenia życiowego i prawidłowego rozumowania.

Jako zasługujące na uwzględnienie sąd ocenił również zeznania świadków P. R. i T. B., przy czym nie miały one większego znaczenia w sprawie z uwagi na brak wiedzy świadków co do okoliczności kolizji drogowej stanowiącej przedmiot rozpoznania w sprawie.

W zakresie dokonanych ustaleń faktycznych, sąd oparł się ponadto na dowodach o charakterze materialnym, wymienionych w pierwszej części uzasadnienia. Sąd dał im wiarę jako w pełni wypełniającym wymogi stawiane takim dowodom oraz nie znajdując żadnych podstaw do podważenia ich wiarygodności. Odnosząc się do uzyskanych opinii biegłych K. F. i L. K., sąd stwierdził, że są one pełne, jasne i czytelne, zaś ich wnioski końcowe, znajdują oparcie w dokonanej przez biegłych analizie okoliczności sprawy. Ustalając charakter obrażeń ciała pokrzywdzonego w oparciu o opinię wykonaną w toku postępowania sądowego przez biegłego L. K., sąd nie stwierdził aby była ona sprzeczna z wcześniejszą opinią biegłego R. P.. L. K. stwierdzając zaistnienie u J. B. skutków o których mowa w art. 157 § 1 k.k., dysponował bowiem pełną dokumentacją lekarską pokrzywdzonego, a w tym zdjęciami rtg kręgosłupa szyjnego, które nie były dostępne dla R. P. w toku czynności wyjaśniających. Opierając się na wynikach badań J. B., a w tym aktualnych zdjęciach rtg, L. K. nie miał wątpliwości co do zaistnienia u niego złamania jednego z kręgów szyjnych, gdzie pierwszy z biegłych wyraźnie podnosił, że wykazane w tym zakresie podejrzenie wymaga weryfikacji.

Oceniając z kolei wyjaśnienia obwinionego M. P., sąd odmówił mu wiary w takim zakresie w jakim przedstawiał on przebieg zdarzenia w sposób odmienny od relacji pokrzywdzonego i I. P.. Niezależnie od pozytywnej oceny zeznań wskazanych świadków sąd odnosząc się negatywnie do relacji obwinionego miał na uwadze to, że przedstawiony przez niego model zaistnienia kolizji nie znalazł potwierdzenia w opinii biegłego z zakresu wypadków komunikacyjnych K. F..

Dokonując oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego sąd ustalił iż M. P. jest sprawcą zderzenia pojazdów zaistniałego w dniu 20 lutego 2015r., stanowiącego przedmiot wniosku o ukaranie. Zdaniem sądu obwiniony nie zachował szczególnej ostrożności i podjął manewr wyprzedzania samochodu J. B. m-ki M., pomimo iż sygnalizował on manewr skrętu w lewo przez włączenie lewego kierunkowskazu, zjechanie do osi jezdni i hamowanie. Powyższe wnioski wysnute przez sąd na podstawie przeprowadzonych w sprawie dowodów, nie pozwalają jednakże na przypisanie obwinionemu odpowiedzialności w zakresie zarzucanego mu czynu kwalifikowanego jako wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. Powyższe wynika z ustaleń w zakresie skutków jakie wynikły w konsekwencji niedostosowania się przez M. P. do zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym dla pokrzywdzonego J. B.. Z wydanej w toku postępowania sądowego opinii biegłego z zakresu medycyny sądowej L. K. wynika, że w rezultacie zaistniałego zderzenia pojazdów doszło u pokrzywdzonego do powstania obrażeń ciała, spośród których jedno – złamanie piątego kręgu szyjnego, skutkowało naruszeniem czynności narządów jego ciała na czas przekraczający 7 dni. Powyższe stwierdzenie nakazuje zakwalifikować zachowanie obwinionego M. P. jako wypełniające znamiona przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem wskazany występek popełnia ten, kto naruszając, chociażby nieumyślnie, zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, powoduje nieumyślnie wypadek, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k.

W takiej sytuacji jak mająca miejsce w niniejszej sprawie nie dochodzi do idealnego zbiegu przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. z wykroczeniem z art. 86 § 1 k.w. w rozumieniu art. 10 § 1 k.w. Idealny zbieg czynów karalnych polega na tym, że sprawca jednym czynem popełnia tyle przestępstw i wykroczeń, ile przepisów ustawy zostało przez sprawcę naruszonych, a kwalifikacji prawnej nie można zredukować, przy pomocy reguł wyłączających wielość ocen w prawie karnym, do jednego przepisu. Pozorny (pomijalny) zbieg znamion przestępstwa i wykroczenia zachodzi zaś w sytuacji, gdy znamiona wykroczenia są częścią składową znamion przestępstwa, znamiona czynu jako wykroczenie są wmontowane w zespół znamion przestępstwa, znamiona wykroczenia są całkowicie pochłonięte przez znamiona przestępstwa. W takiej sytuacji redukcja wielości ocen następuje na zasadzie konsumpcji. Znamiona czynu jako wykroczenie stanowią wcześniejszą fazę zachowania się sprawcy i w razie wyczerpania przez ten sam czyn znamion przestępstwa, zostają pochłonięte przez ocenę, iż jest on wyłącznie przestępstwem. Niezachowanie należytej ostrożności, powodujące zakłócenie bezpieczeństwa ruchu, stanowiące znamiona wykroczenia z art. 86 § 1 kw jest etapem prowadzącym do skutku przewidzianego w art. 177 § 1 lub 2 kk. Spowodowanie w wyniku naruszenia zasad bezpieczeństwa w ruchu drogowym obrażeń ciała lub śmierci osoby zawiera w sobie również skutek w postaci zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Znamiona wykroczenia z art. 86 § 1 kw w całości wchodzą zatem w zakres znamion przestępstwa z art. 177 § 1 lub 2 kk, są przez nie skonsumowane. Nie ma zatem racjonalnych przesłanek, by sprawca ponosił w takim wypadku podwójną odpowiedzialność gdyż stopień społecznej szkodliwości czynu jest ujęty w całości w typie przestępstwa (tak Ryszard Andrzej Stefański, Glosa do postanowienia SN z dnia 12 stycznia 2001 r., III KKN 504/98, publ. LEX).

Powyższy pogląd, pominąwszy odosobnione stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia 12 stycznia 2001r., sygn. III KKN 504/98, dominuje w orzecznictwie Sądu Najwyższego jak i w doktrynie prawa karnego. W jednym z ostatnich rozstrzygnięć Sąd Najwyższy potwierdził, że sytuacja idealnego zbiegu pomiędzy przestępstwem z art. 177 § 1 lub 2 k.k. popełnionym na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu a wykroczeniem z art. 86 § 1 k.k., dotyczy takiej sytuacji, w której inna osoba niebędąca pokrzywdzonym tym przestępstwem - odniosła obrażenia powodujące naruszenie czynności narządu ciała lub rozstrój zdrowia trwający nie dłużej niż siedem dni albo poniosła szkodę w mieniu (postanowienie SN z dnia 27 marca 2014r., sygn. I KZP 1/14, publ. LEX).

Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że z uwagi na powstanie u pokrzywdzonego J. B. obrażeń ciała na czas przekraczający 7 dni, zachowanie obwinionego M. P. podlega zakwalifikowaniu jako występek z art. 177 § 1 k.k. a nie wykroczenie z art. 86 § 1 k.w. Powyższe ustalenie skutkowało koniecznością wydania przez sąd wyroku uniewinniającego obwinionego od zarzucanego mu czynu stanowiącego wykroczenie. Podstawą wskazanego rozstrzygnięcia stanowiły art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. i art. 62 § 3 k.p.w. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, gdy czyn nie zawiera znamion wykroczenia albo ustawa stanowi, że sprawca nie popełnia wykroczenia. Zarazem jednak, jeśli stwierdzenie okoliczności o których mowa w art. 5 § 1 pkt 2 k.p.w. nastąpiło po rozpoczęciu przewodu sądowego, to sąd w myśl art. 62 § 3 k.p.w. wydaje wyrok uniewinniający, chyba że sprawca był w chwili czynu niepoczytalny.

Sąd Rejonowy opierając się na wskazanych przepisach wydał w stosunku do M. P. wyrok uniewinniający go od zarzucanego mu wykroczenia z art. 86 § 1 k.w. Sąd w postępowaniu w sprawach o wykroczenia odmiennie niż w procesie sankcjonowanym ustawą z dnia 06 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego, nie ma możliwości dokonania zmiany kwalifikacji prawnej czynu objętego wnioskiem o ukaranie na przestępstwo i kontynuowania w tymże zakresie postępowania. Zarazem wydany w takiej sytuacji wyrok uniewinniający w zakresie wykroczenia nie stanowi przeszkody prawnej do prowadzenia postępowania przeciwko pierwotnemu obwinionemu jako osobie oskarżonej o występek z art. 177 § 1 k.k. W tym zakresie wskazać należy, że sąd po ogłoszeniu wyroku w niniejszej sprawie, przesłał z urzędu Prokuraturze Rejonowej w Środzie Śląskiej kserokopie materiałów z niniejszego postępowania, zawiadamiając o podejrzeniu popełnienia przez M. P. przestępstwa na szkodę J. B..

Wydając wyrok uniewinniający w stosunku do obwinionego sąd zgodnie z art. 118 § 2 k.w. kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa.

SSR Radosław Gluza

.