Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ka 66/26
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 23 marca 2026r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
sędzia SO Paweł Mądry p.o. sekr. sąd. Anita Lemisiewicz-Pszczel przy udziale prokuratora Krzysztofa Cieplińskiego po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2026 r. sprawy W. Ł. (2) oskarżonego z art. 178a § 1 kk na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego od wyroku Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 r. sygn. akt II K 184/25
I. zmienia zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce orzeczonego w pkt. IV wyroku przepadku równowartości pojazdu mechanicznego na podstawie art. 44b § 6 kk w zw. z art. 44b § 5 pkt 1 kk orzeka wobec W. Ł. (2) nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w kwocie 5000 (pięć tysięcy) złotych;
II. w pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymuje w mocy;
III. zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 320 zł tytułem kosztów sądowych za postępowanie odwoławcze.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 roku w sprawie II K 184/25
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☒ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐co do winy
☐co do kary
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☒art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐uchylenie
☒zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
--
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1) zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę orzeczenia, mającego wpływ na jego treść, polegającego na przyjęciu, że czyn przypisany oskarżonemu charakteryzował się wysokim stopniem winy i społecznej szkodliwości, co skutkowało ustaleniem przez Sąd, że w stosunku do oskarżonego nie zachodzą przesłanki warunkowego umorzenia postępowania, podczas gdy właściwa analiza elementów podmiotowych i przedmiotowych czynu, a zwłaszcza sposobu i okoliczności popełnienia czynu, prowadzi do wniosku, że stopień winy oraz społecznej szkodliwości czynu nie był znaczny, a zatem w niniejszej sprawie, wobec ziszczenia się pozostałych przesłanek, zachodziły podstawy do warunkowego umorzenia postępowania względem oskarżonego;
2) zarzut obrazy prawa materialnego, tj. art. 178a § 5 kk w zw. z art. 44b § 2 kk, poprzez ich zastosowanie i orzeczenie obligatoryjnego przepadku równowartości pojazdu, mimo że w okolicznościach niniejszej sprawy przepis art. 178a § 5 kk pozostaje w sprzeczności z zasadą proporcjonalności i zasadą indywidualizacji odpowiedzialności karnej, wynikającymi z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 42 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
- Sąd Okręgowy uznał iż pierwszy zarzut apelacji, dotyczący niezastosowania w stosunku do oskarżonego dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania, należało uznać za bezzasadny.
- zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie nie przychylił się do wniosku oskarżonego i jego obrońcy o warunkowe umorzenie postępowania karnego, wobec braku przesłanek do zastosowania tej instytucji. Zgodnie z art. 66 § 1 kk sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. W orzecznictwie podkreśla się, że do zastosowania wobec sprawcy przestępstwa instytucji warunkowego umorzenia postępowania niezbędna jest tzw. pozytywna prognoza kryminologiczna, wyrażająca się w opartym na ocenie właściwości i warunków osobistych sprawcy oraz jego dotychczasowym sposobie życia przypuszczeniu, że sprawca pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Tylko sprawca, co do którego sąd nabierze przekonania, że rozpoznawany czyn był odosobnionym incydentem w jego życiu i można realnie zakładać, iż w przyszłości będzie przestrzegał porządku prawnego, a w szczególności nie popełni przestępstwa, może skorzystać z dobrodziejstwa warunkowego umorzenia postępowania” (wyrok Sądu Najwyższego z 11.01.2023 r., III KK 537/22, LEX nr 3509850).
- zastosowanie instytucji warunkowego umorzenia postępowania jest możliwe tylko wtedy, gdy koniunkcyjnie występują ściśle określone okoliczności, mające w większości charakter materialnoprawny, warunkujące uznanie niecelowości kontynuowania postępowania karnego. Zatem sąd meriti ma prawo (a nie obowiązek) warunkowo umorzyć postępowanie, w wypadku łącznego spełnienia wszystkich przewidzianych przez ustawę przesłanek, tj. wówczas, kiedy: 1) wina sprawcy i społeczna szkodliwość czynu nie są oceniane jako znaczne; 2) brak jest wątpliwości co do okoliczności popełnienia czynu; 3) sprawca dotychczas nie był karany za przestępstwo umyślne; 4) postawa sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, zaś w szczególności nie popełni przestępstwa (arg. ex art. 66 § 1 k.k.); 5) występek jest zagrożony karą do 5 lat pozbawienia wolności (arg. ex art. 66 § 2 k.k.). Kluczowe jest stwierdzenie, że wszystkie przesłanki warunkowego umorzenia postępowania muszą ziścić się w momencie stosowania tego instrumentu probacyjnego ( wyrok Sądu Najwyższego z dnia 17 maja 2016 roku, sygn. akt III KK 485/15).
- zdaniem Sądu Okręgowego, Sąd I instancji słusznie uznał, że czyn którego dopuścił się oskarżony nie spełnił wymaganych przez ustawę przesłanek i cechował się znacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości, co uniemożliwiało skorzystanie z instytucji warunkowego umorzenia postępowania. Zgodnie z art. 115 § 2 kk przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości czynu sąd bierze pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego lub zagrożonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru, motywację sprawcy, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia. Czyn, którego dopuścił się oskarżony naruszał istotne dobro prawne, jakim jest bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Sam fakt, iż W. Ł. (1) z pełną świadomością zdecydował się prowadzić pojazd mimo relatywnie wysokiego stopnia nietrzeźwości (wyniki badania na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu to od 0,81 mg/l do 0,66 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu) świadczy o znacznym stopniu jego winy. Zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, tak wysoki stopień nietrzeźwości niewątpliwie miał wpływ na percepcję i taktykę jazdy oskarżonego, stwarzając realne zagrożenie w ruchu lądowym. Mimo tego, że oskarżony nie spowodował wypadku drogowego, to jednak stwarzał realne niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia i mienia innych uczestników ruchu drogowego, zwłaszcza iż kierował pojazdem około godz. 16, a zatem w porze dnia o dużym natężeniu ruchu. Ponadto oskarżony, jako osoba z doświadczeniem życiowym, był świadom tego, iż po upływie około 3 – 4 godzin od spożycia deklarowanej ilości piwa nadal w jego organizmie utrzymywało się wysokie stężenie alkoholu. Nie istniały też żadne wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby motywację oskarżonego do prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości, zaś oskarżony mógł sprawdzić stan trzeźwości przed wyruszeniem w drogę. Motywacja oskarżonego, rodzaj naruszonych reguł ostrożności i stopień ich naruszenia uzasadniały zatem ustalenie przez Sąd I instancji, iż zarzucony mu czyn cechował się znacznym stopniem winy i społecznej szkodliwości.
- drugi zarzut obrońcy, dotyczący naruszenia prawa materialnego należało pozostawić bez rozpoznania z uwagi na zmianę przepisów Kodeksu karnego, wywołujących skutki korzystniejsze dla oskarżonego. Otóż Sąd Okręgowy działając z urzędu dokonał zmiany rozstrzygnięcia z pkt IV zaskarżonego wyroku poprzez zastosowanie przepisu art. 44b § 6 kk, dodanego na podstawie art. 2 pkt 3 lit. e ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. (Dz.U.2025.1872) zmieniającej Kodeks karny z dniem 29 stycznia 2026 r. oraz poprzez zastosowanie art. 44b § 5 pkt 1 kk dodanego do Kodeksu karnego na podstawie art. 2 pkt 3 lit. d ww. ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r.;
- zgodnie z aktualnie obowiązującym art. 44b § 5 pkt 1 kk przepadku pojazdu mechanicznego nie orzeka się, jeżeli w czasie popełnienia przestępstwa pojazd mechaniczny nie stanowił wyłącznej własności sprawcy. Ponadto przepis art. 44b § 6 kk stanowi, iż w wypadku, o którym mowa w § 5 pkt 1, sąd orzeka, a w wypadku, o którym mowa w § 5 pkt 2 - może orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa w wysokości od 5.000 do 500.000 złotych. Mając na uwadze powołane przepisy, wobec poczynionych w toku sprawy ustaleń, iż pojazd nie stanowił wyłącznej własności W. Ł. (1), bowiem współwłaścicielem pojazdu była również jego żona, należało orzec nawiązkę na rzecz Skarbu Państwa. Sąd ustalił kwotę nawiązki w wysokości równej minimalnemu wymiarowi tego środka kompensacyjnego, biorąc pod uwagę m.in. aktualną sytuację zarobkową oskarżonego i uzyskiwane przez niego dochody oraz uznając tym samym, iż tak wymierzona oskarżonemu dolegliwość spełni cele wychowawcze i wpłynie na zachowanie oskarżonego, mobilizując go do zmiany zachowania i przestrzegania zasad ruchu drogowego w przyszłości.
Wniosek
wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez:
1) warunkowe umorzenie postępowania karnego na okres próby w wymiarze jednego roku,
2) orzeczenie wobec oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenia pieniężnego w kwocie 3.000 zł.
3) orzeczenie w stosunku do oskarżonego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów, dla których wymagane jest prawo jazdy kategorii B na okres 1 roku.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
bezzasadność apelacji skutkowała bezzasadnością wniosków
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
zmiana przepisów Kodeksu karnego
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
opisano powyżej
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
wyrok Sądu Rejonowego w Garwolinie z dnia 3 listopada 2025 roku za wyjątkiem rozstrzygnięcia z pkt IV wyroku
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
bezzasadność apelacji i brak podstaw uwzględnianych przez sąd odwoławczy z urzędu skutkujących zmianą lub uchyleniem zaskarżonego wyroku
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
orzeczenie o przepadku (pkt IV wyroku)
Zwięźle o powodach zmiany
j.w.
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
III
apelacja obrońcy okazała się w całości bezzasadna, zatem z mocy art. 636 § 1 kpk oskarżony ponosi koszty sądowe za postępowanie odwoławcze w całości. Na zasądzone koszty składa się opłata w kwocie 300 zł (art. 3 ust. 1 w zw. z art. 8 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach karnych) oraz kwota 20 zł tytułem zryczałtowanych wydatków za doręczenia w procesie karnym, wyliczona zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 roku w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym.
7. PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
obrońca
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐co do winy
☐co do kary
☐co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☒art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐uchylenie
☒zmiana