Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ka 609/24
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 14 listopada 2024r.
Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:
SSO Agata Kowalska (spr.)
SO Agnieszka Karłowicz SO Marek Korczyński sekr. sąd. Beata Wilkowska przy udziale Prokuratora Leszka Soczewki po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. sprawy skazanego P. S. na skutek apelacji wniesionej przez skazanego od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r. sygn. akt II K 25/24
I. utrzymuje w mocy zaskarżony wyrok;
II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. S. 295,20 złotych (w tym 55,20 złotych podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu skazanego w postępowaniu odwoławczym;
III. zwalnia skazanego od wydatków za postępowanie odwoławcze ustalając, że ponosi je Skarb Państwa.
Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r. w sprawie
Sygn. akt II K 25/24
1.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☒ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny
1.3. Granice zaskarżenia
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☒
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
2.1. Ustalenie faktów
2.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
2.2. Ocena dowodów
2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
1.
Skazany nie sformułował zarzutów określonych w art. 439 § 1 kpk i art. 438 pkt 1-4 kpk, jednakże w świetle art. 427 § 2 a contrario kpk nie miał takiego obowiązku.
W apelacji osobistej skazany podniósł, iż:
- nie popełnił czynu, który mu przypisano wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 22 listopada
2022 r. w sprawie II K 255/17,
- Sąd Rejonowy prowadził przedmiotową sprawę, pomimo wniosku skazanego o odroczenie rozprawy, a następnie wydał wyrok łączny, mimo, że skazany chciał cofnąć wniosek o jego wydanie,
- zachodzi rażąca niewspółmierność orzeczonej zaskarżonym wyrokiem kary łącznej, z uwagi na nieuwzględnienie w należytym stopniu jego sytuacji osobistej, finansowej, zdrowotnej oraz rodzinnej.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie w sprawie o wydanie wyroku łącznego było w pełni prawidłowe. Zgromadzony w sprawie, kompletny materiał dowodowy, został poddany rzetelnej i obiektywnej ocenie, zgodnej z dyrektywami określonymi w art. 7 kpk. Nadto nie budziło wątpliwości, w świetle pisemnego uzasadnienia zaskarżonego wyroku, że sytuacja P. S., w szerokim jej ujęciu, została uwzględniona, w myśl art. 85a kk, przy ferowaniu wymiaru kary łącznej.
Zastrzeżeń Sądu odwoławczego nie budziły ustalenia Sądu I instancji co do zaistnienia w sprawie warunków do wydania wyroku łącznego i możliwości orzeczenia kary łącznej pozbawienia wolności przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 85 § 1 kk, tj. zaistnienia realnego zbiegu przestępstw, za które orzeczono kary tego samego rodzaju. Należy w tym miejscu podnieść, że procedowanie Sądu Rejonowego w tej sprawie mimo złożenia przez skazanego oświadczenia o cofnięciu wniosku o wydanie wyroku łącznego, nie stanowiło uchybienia, bowiem w postępowaniu tego rodzaju nie obowiązuje zasada skargowości. Zgodnie z treścią art. 570 kpk, Sąd może procedować w tym przedmiocie zarówno na wniosek skazanego jak też z urzędu. W myśl obowiązującej w polskiej procedurze karnej zasady odwoływalności oświadczeń woli stron, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej albo nie wystąpiły okoliczności uniemożliwiające odwołanie czynności, czynności procesowe są odwoływalne, jeżeli same w sobie są fakultatywne. Niewątpliwie do tego rodzaju oświadczeń należy wniosek o wydanie wyroku łącznego. Wniosek o wydanie wyroku łącznego może zatem zostać cofnięty. Jednak oświadczenie o cofnięciu wniosku nie powoduje od razu skutku w postaci umorzenia postępowania, gdyż sąd wydaje również wyrok łączny z urzędu. Oznacza to, że nie jest związany cofnięciem wniosku, bowiem w razie stwierdzenia podstaw do orzeczenia kary łącznej zobowiązany jest wydać wyrok łączny. Przenosząc tę uwagę na grunt postępowania prowadzonego w niniejszej sprawie należy stwierdzić, że w sytuacji gdy skazany P. S. cofnął wniosek o wydanie wyroku łącznego, obowiązkiem sądu było dalsze procedowanie i wydanie decyzji procesowej kończącej postępowanie, co też Sąd uczynił prawidłowo.
Na pełną akceptację Sądu II instancji zasługiwało również ustalenie, że konieczne było zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa materialnego o karze łącznej, obowiązujących po wejściu w życie nowelizacji kodeksu karnego z dnia 24 czerwca
2020 r. W konsekwencji Sąd I instancji prawidłowo oznaczył granice wymiaru kary łącznej możliwej do orzeczenia w stosunku do skazanego, w oparciu o przepisy art. 86 § 1 kk oraz art. 89 § 1b kk, uwzględniając ponadto wszystkie okoliczności jakie miały wpływ na wymiar kary łącznej. Decyzja Sądu Rejonowego o wymierzeniu skazanemu kary łącznej bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, nie stanowiła obrazy obowiązujących przepisów, gdyż zgodnie z treścią art. 89 § 1 kk w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem i bez warunkowego zawieszenia ich wykonania, sąd może warunkowo zawiesić wykonanie kary łącznej w wymiarze nieprzekraczającym roku, przy spełnieniu dodatkowych, wskazanych w tym przepisie warunków. Mając na uwadze, że wymiar kary łącznej, najniższej jaka mogła być orzeczona w myśl art. 86 § 1 kk wynosił ponad rok, nie było możliwości skorzystania z dobrodziejstwa warunkowego zawieszenia wykonania kary łącznej, na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Nie sposób też przyjąć, aby wymierzona zaskarżonym wyrokiem kara łączna 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności, była niewspółmierna i to w stopniu rażącym. Należy zauważyć, że granice możliwej do wymierzenia kary łącznej wynosiły w myśl art. 86 § 1 kk od 1 roku i 4 miesięcy pozbawienia wolności (najwyższa z kar podlegających łączeniu – kara orzeczona w sprawie II K 255/17 powiększona o co najmniej jedną jednostkę jej wymiaru), do 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności (suma kar orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim w sprawach II K 255/17 i II K 458/22,przy przyjęciu, że miesiąc kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania równa się 15 dniom kary pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, a więc z uwzględnieniem treści art. 89 § 1b kk). Zatem, Sąd Rejonowy orzekł karę w najniższym możliwym wymiarze, czego zdaje się nie dostrzegać skazany. Sąd I instancji prawidłowo ocenił wszystkie okoliczności mające wpływ na wymiar kary łącznej orzeczonej wobec P. S., które określa art. 85a kk, w tym te wypracowane przez doktrynę i orzecznictwo, dotyczące właściwości i warunków osobistych skazanego, które w tej sprawie wynikały z treści wywiadu środowiskowego, bliski związek podmiotowo-przedmiotowy pomiędzy poszczególnymi przestępstwami (wynikający chociażby z tego, że były skierowane podobnym dobrom chronionym prawem), w kontekście dostosowania wymiaru kary łącznej do realizacji celów w zakresie prewencji indywidualnej. Ustalenia odnoszące się do okoliczności wynikających z treści wywiadu sporządzonego przez kuratora sądowego, na które wskazuje również skazany w środku odwoławczym, wobec dostrzeżenia jego prawidłowej postawy w środowisku lokalnym, a także w obliczu niewchodzenia przez niego na ścieżkę przestępczą od czasu popełnienia czynów, przypisanych mu w/w wyrokami, zdecydowały o wymiarze kary łącznej. Te ustalenia miał w polu widzenia Sąd orzekający, dokonując prawidłowej oceny postawy skazanego w procesie jego resocjalizacji, co wprost wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. W tym miejscu należy podkreślić, że Sąd a quo, w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego nie był uprawniony do ponownego rozważania tych samych okoliczności, które legły u podstaw wymiaru kar jednostkowych podlegających łączeniu. W postępowaniu o wydanie wyroku łącznego Sąd nie bada kwestii sprawstwa i winy, gdyż zostało ono już stwierdzone prawomocnym orzeczeniem. W związku z tym kwestionowanie przez skarżącego na obecnym etapie postępowania faktu popełnienia czynu przypisanego mu wyrokiem Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim w sprawie II K 255/17 nie znajduje uzasadnienia i nie może mieć wpływu na ocenę prawidłowości wydanego orzeczenia.
Sąd odwoławczy nie stwierdził również, aby w toku prowadzonego postępowania doszło do naruszenia prawa do obrony skazanego. Okoliczności, o których wspomina na łamach wywiedzionej przez niego apelacji, odnoszące się do jego sytuacji osobistej, materialnej, zdrowotnej, a także rodzinnej, stały się podstawą do przyznania mu obrońcy z urzędu (k. 88), który reprezentował go na wszystkich terminach rozprawy głównej (k. 113, 122-122v). Skazany został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy, wyznaczonej w postanowieniu Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 6 maja 2024 r. (k. 121). W sytuacji obecności obrońcy skazanego na tym terminie rozprawy głównej, przy jednoczesnym uznaniu przez Sąd Rejonowy stawiennictwa skazanego za nieobowiązkowe, dalsze procedowanie przez Sąd pod nieobecność skazanego było prawidłowe z uwagi na treść art. 117 § 3 a kpk, który umożliwia prowadzenie czynności procesowej niezależnie od przyczyny niestawiennictwa strony, gdy została należycie zawiadomiona o jej terminie, jeżeli stawił się jej obrońca, chyba, że udział strony w tej czynności jest obowiązkowy, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.
Wniosek
Z uwagi na treść apelacji należało przyjąć, że skazany wnosi o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez orzeczenie wobec niego kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności, ewentualnie kary łącznej z warunkowym zawieszeniem jej wykonania.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wniosek nie był zasadny ze względów wskazanych w rubryce 3.1. i nie zasługiwał na uwzględnienie.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot utrzymania w mocy
wyrok łączny Sądu Rejonowego w Sokołowie Podlaskim z dnia 5 lipca 2024 r. w sprawie II K 25/24 – w całości
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
Bezzasadność apelacji oraz brak okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu.
5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany
5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
II, III
Sąd Odwoławczy na podstawie § 17 ust. 5 w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. poz. 763) zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. T. S. kwotę 295,20 złotych (w tym 55,20 zł podatku VAT) za obronę z urzędu wykonywaną w imieniu skazanego w postępowaniu odwoławczym.
Wprawdzie apelacja skazanego okazała się w całości niezasadna i na podstawie art. 636 § 1 kpk winien on ponieść w całości wydatki za postępowanie odwoławcze, jednakże w oparciu o art. 624 § 1 kpk z uwagi na sytuację materialną skazanego, Sąd Okręgowy zwolnił go od obowiązku ich uiszczenia, ustalając, że ponosi je Skarb Państwa.
7. PODPIS
1.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
Podmiot wnoszący apelację
skazany
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja cały wyrok
1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☒
brak zarzutów
1.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
zmiana