descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II Ka 442/25

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 19 sierpnia 2025r.

Sąd Okręgowy w Siedlcach II Wydział Karny w składzie:

SSO Dariusz Półtorak

Uzasadnienie

Formularz UK 2

Sygnatura akt

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Rejonowego w Siedlcach z dnia 14 kwietnia 2025 roku, sygn. akt II K 172/25

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany

w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☐

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia,

jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☒

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

1) Zarzut obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść orzeczenia:

- art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę wyjaśnień oskarżonego Ł. R. i odebranie im waloru wiarygodności, który konsekwentnie nie przyznawał się do stawianego mu zarzutu i wyjaśnił, że nie dokonał kradzieży wskazanych drzew i nie przebywał przez cały czas na miejscu prowadzonych prac, a jednocześnie z zebranego materiału dowodowego nie wynika w żaden sposób, kto konkretnie dopuścił się kradzieży wymienionych w zarzucie drzew,

- art. 7 k.p.k. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zeznań świadka K. Ż., który w swoich zeznaniach potwierdził wyjaśnienia Ł. R. w zakresie zatrudnienia pracowników z Ukrainy, a przede wszystkim jednoznacznie wskazywał, że w ramach prowadzonej wycinki nie dokonano wycięcia grubszych drzew o średnicy 40-60 cm i realizował jedynie wycinkę zgodnie ze zleceniem, i ponadto nie miał w interesie ,,dystansowania się od zarzutu postawionego Ł. R.’’ co winno skutkować odmienną oceną zeznań świadka,

- czego konsekwencją było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych w sprawie, przyjętych za podstawę wyroku, a wyrażających się wadliwym ustaleniem, że oskarżony Ł. R. dokonał w celu przywłaszczenia 1 sztuki drzewa gatunku kasztanowiec pospolity, 1 sztuki drzewa gatunku sosna oraz 19 sztuk drzewa gatunku klon, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonych w sprawie dowodów powinna prowadzić do uniewinnienia oskarżonego od stawianego mu zarzutu;

Z ostrożności procesowej, obrońca zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu rażącą niewspółmierność orzeczonej wobec oskarżonego Ł. R. kary pozbawienia wolności w wymiarze 5 miesięcy, podczas gdy Sąd Rejonowy w sposób nienależyty ocenił stopień społecznej szkodliwości czynu, okoliczności łagodzące występujące po stronie oskarżonego w postaci marginalnego udziału w całym zdarzeniu, złożenie obszernych wyjaśnień w sprawie, prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wycince drzew na podstawie zezwolenia Starosty Powiatowego, ustabilizowana sytuacja życiowa, co doprowadziło do orzeczenia rażąco surowej kary pozbawienia wolności.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty apelacyjne zostały uwzględnione w takim zakresie, w jakim uzasadniały uchylenie wyroku i przekazanie w tym zakresie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Siedlcach.

W niniejszej sprawie Sąd I instancji odstąpił od przesłuchania na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2025 roku świadków R. Ż., J. J., A. J., P. K., M. C., K. Ż. i P. R., a więc wszystkich świadków wnioskowanych w akcie oskarżenia i na podstawie art. 392 § 1 k.p.k. odczytał złożone przez nich w postępowaniu przygotowawczym zeznania. Wymienieni świadkowie, bacząc na okoliczności podawane przez oskarżonego kwestionującego treść stawianych mu zarzutów, mogli posiadać kluczową wiedzę w tym zakresie. Zostali oni wskazani w liście osób podlegających wezwaniu na rozprawę w akcie oskarżenia z dnia 27 lutego 2025 roku.

Zgodnie z protokołem rozprawy z dnia 14 kwietnia 2025 roku Sąd Rejonowy postanowił na podstawie art. 392 § 1 k.p.k. odczytać zeznania wyżej wymienionych świadków, sporządzone w postępowaniu przygotowawczym, a na podstawie art. 405 § 2 , 3 i 4 k.p.k. uznać za ujawnione bez odczytywania z chwilą zamknięcia przewodu sądowego protokoły i dokumenty podlegające ujawnieniu na rozprawie, które dotychczas nie zostały odczytane.

Decyzję tą zakwestionował obrońca oskarżonego, który w punkcie 3 wniosków apelacyjnych wniósł o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy i de facto pozbawienie oskarżonego konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności.

Sąd Okręgowy, po przeprowadzeniu kontroli instancyjnej skarżonego orzeczenia, podzielił ten pogląd obrońcy oskarżonego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W tym miejscu zasadne wydaje się przytoczenie dwóch orzeczeń Sądu Najwyższego, w których wypowiedziano się o warunkach jakie muszą zaistnieć aby można było skorzystać z uregulowania zawartego w art. 392 § 2 k.p.k. I tak, w wyroku z dnia

20 września 2023 r. IV KK 12/23 uznano, że skorzystanie z przewidzianej w przepisie art. 392 § 1 k.p.k. możliwości odstąpienia od zachowania obowiązujących w toku postępowania jurysdykcyjnego rygorów wynikających z konieczności przestrzegania zasad bezpośredniości i ustności w zakresie przeprowadzania dowodu z osobowych źródeł dowodowych dopuszczalne jest wyłącznie w szczególnych sytuacjach procesowych, tj. wówczas gdy przeprowadzenie dowodu nie ma istotnego znaczenia dla oceny winy oskarżonego ( LEX nr 3657037). Natomiast w wyroku z 10 września 2020 roku IV KK 340/19 uznano za niedopuszczalne odstępstwo od zasady bezpośredniości w sytuacji, gdy dowód ma istotne znaczenie dla ustalenia winy sprawcy lub dla wymiaru kary, a także gdy występują sprzeczności w depozycjach oskarżonego i świadków, zaś przeprowadzenie tego dowodu nie napotyka na niedające się usunąć przeszkody (LEX 3158422).

W realiach niniejszej sprawy dowód z osobowych źródeł osobowych miał istotne znaczenie dla ustalenia winy sprawcy, choćby w postaci zeznań świadka K. Ż., który wskazywał, że w trakcie prac wykonywanych na zlecenie firmy (...) nie dokonywał zrębu drzew, a jedynie zakrzaczeń o średnicy pni do 15 cm. Jak wynika z cytowanego wyżej orzecznictwa, niedopuszczalne jest odstępstwo od zasady bezpośredniości w sytuacji, gdy dowód ma istotne znaczenie dla ustalenia winy sprawcy lub dla wymiaru kary. Sąd I instancji naruszył zatem zasadę bezpośredniości i wydał wyrok skazujący praktycznie bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, mającego w sposób wyczerpujący ujawnić całość okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, pozwalających ustalić, czy oskarżony jest winny zarzucanego mu czynu. Sąd I instancji ograniczył się zatem jedynie do ujawnienia depozycji złożonych przez świadków na etapie postępowania przygotowawczego, co uniemożliwiło mu bezpośrednią konfrontację z ich zeznaniami na rozprawie, porównanie tych zeznań i wyjaśnienie istniejących w sprawie sprzeczności. Zeznania świadków miały dotyczyć okoliczności pierwszorzędnych, mających związek z ustaleniem winy oskarżonego, a zatem brak przesłuchania świadków w trakcie przewodu sądowego miał zdaniem Sądu Okręgowego negatywny wpływu na prawidłowość ustaleń faktycznych w sprawie. Nie zachodziły ponadto okoliczności, w których przeprowadzenie tego dowodu spotkałoby niedające się usunąć przeszkody.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Okręgowy po dokonaniu kontroli instancyjnej uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, gdyż zgodnie z art. 437§2 kpk niezbędne jest powtórzenie w całości przewodu sądowego, skoro nie została w nim bezpośrednio wykonana żadna czynność.

Wniosek

Obrońca oskarżonego wniósł o:

1. zmianę skarżonego wyroku poprzez odmienne orzeczenie co do istoty sprawy i uniewinnienie oskarżonego Ł. R. od stawianego mu aktem oskarżenia zarzutu;

2. ewentualnie o zmianę skarżonego orzeczenia poprzez wydatne złagodzenie orzeczonej wobec Ł. R. kary i przy zastosowaniu art. 37a k.k. wymierzenie oskarżonemu kary grzywny w wymiarze 200 stawek po 25 zł każda.

3. Z daleko posuniętej ostrożności procesowej o uchylenie skarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na brak przeprowadzenia postępowania dowodowego przez Sąd Rejonowy i de facto pozbawienie oskarżonego konstytucyjnej zasady dwuinstancyjności.

☐ zasadny

☒ częściowo zasadny

☐ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Z uwagi na konieczność uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania,

wnioski 1 i 2 nie podlegały merytorycznej ocenie, a tym samym uwzględnieniu. Na uwzględnienie zasługiwał wniosek 3, o czym szerzej w poprzedniej części uzasadnienia w rubryce 3.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☒ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

Powody uchylenia zaskarżonego wyroku zostały wskazane we wcześniejszej części uzasadnienia w rubryce 3.

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd I instancji przeprowadzi pełne postępowanie dowodowe z tym zastrzeżeniem, że gdy uzna to za niezbędne dla odtworzenia rzeczywistego stanu faktycznego, wykaże inicjatywę dowodową, gdyby np. taka potrzeba pojawiła się w związku z nowymi dowodami, jednocześnie mając na względzie argumenty przedstawione w środku odwoławczym obrońcy. Przy wyborze dowodów Sąd musi mieć na względzie przedmiot tego postępowania. O ile oskarżony nie skorzysta z prawa odmowy do składania wyjaśnień, Sąd przesłucha go, a także inne osoby, których zeznania uzna za niezbędne dla ustalenia okoliczności koniecznych do wyjaśnienia przedmiotowej sprawy, w szczególności wnioskowanych w akcie oskarżenia. Po przeprowadzeniu dowodów w sposób bezpośredni Sąd oceni je we wzajemnym powiązaniu, uwzględni wszystkie okoliczności przemawiające zarówno na korzyść oskarżonego, jak i na jego niekorzyść. Konfrontując ze sobą fragmenty poszczególnych dowodów będzie można – w sposób bardziej pełny niż dotychczas – odtworzyć rzeczywisty przebieg wydarzeń i dokonać prawnej oceny okoliczności czynu zarzucanego oskarżonemu. Powinnością Sądu będzie również właściwe uzasadnienie poczynionych przez siebie ustaleń faktycznych, a także przyjętego poglądu prawnego, z poszanowaniem wymogów określonych w art. 424 kpk.

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6. Koszty Procesu

P unkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

Z uwagi na kasatoryjny charakter wydanego wyroku Sąd Okręgowy nie orzekł o kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze.

7. PODPIS