Treść orzeczenia
Sygn. akt II K 474/18
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 03 kwietnia 2019 r.
Sąd Rejonowy w Złotoryi II Wydział Karny w składzie:
SSR Michał Misiak
Paulina Kroma
przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej - T. P. po rozpoznaniu w dniu 03 kwietnia 2019 r. w Złotoryi sprawy B. R. (R.) urodz. (...) w Z. syna P. i S. z domu S. oskarżonego o to, że: I w miesiącu marcu 2018 roku w Z., województwa (...) uporczywie nękał swoją byłą dziewczynę M. S. poprzez ciągłe nachodzenie w miejscu zamieszkania oraz pracy zarówno w godzinach dziennych jak i nocnych, wyzywał ją słowami wulgarnymi powszechnie uznanymi za obelżywe wzbudzając w niej uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia oraz groził jej wyrządzeniem przestępstwa na jej szkodę czym wzbudził w niej uzasadnioną obawę spełnienia groźby, to jest o czyn z art. 190§1 kk i art. 190a§1 kk w zw. z art. 11§2 kk przy zastosowaniu art. 12 kk; II w dniu 31 marca 2018 roku w Z., województwa (...) przy ul. (...) zakłócił mir domowy P. oraz M. S. w ten sposób, że wbrew ich żądaniu nie opuścił zajmowanego przez nich mieszkania tj. o czyn z art. 193 kk; III w dniu 31 marca 2018 roku w Z., województwa (...) przy ul. (...) wbrew żądaniu osoby uprawnionej – G. B. nie opuścił należącego do niego lokalu oraz groził jemu wyrządzeniem przestępstwa na jego szkodę czym wzbudził u niego uzasadniona obawę, że będzie ona spełniona, tj. o czyn z art. 190§1 kk i art. 193 kk w zw. z art. 11§2 kk IV w dniu 03 kwietnia 2018 roku w C. rejonu (...), dokonał zaboru celem przywłaszczenia pieniędzy w kwocie 800 złotych na szkodę W. S.-R., tj. o czyn z art. 278 § 1 kk, V w okresie od 17 marca 2018 roku do 05 kwietnia 2018 roku w C., rejonu (...) działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru dokonał zaboru celem przywłaszczenia mienia w postaci sprzętu wędkarskiego w postaci wędki z kołowrotkiem typu spinning wartości 150 złotych, wędki typu bat wartości 70 złotych, wędki z drgającą szczytówką wartości 250 złotych oraz ubrań wartości 300 złotych powodując straty o łącznej wartości 770 złotych na szkodę P. R., tj. o czyn z art. 278 § 1 kk w zw. z art. 12 kk, I uznaje oskarżonego B. R. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w punkcie I części wstępnej wyroku, z tym ustaleniem, iż czyn ten polegał na tym, że w marcu 2018 r. w Z., działając z góry powziętym zamiarem, kilkukrotnie znieważył M. S. wyzywając ją słowami wulgarnymi, takimi jak „szlauf”, „kurwa” i kwalifikując ten czyn z art. 216§1 kk w zw. z art. 12 kk skazuje go na podstawie art. 216§1 kk na karę 3 (trzy) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwadzieścia cztery) godzin miesięcznie; II uznaje oskarżonego B. R. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w punkcie II części wstępnej wyroku, stanowiącego występek z art. 193 kk i za to na podstawie tego przepisu prawnego skazuje go na karę 3 (trzy) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwadzieścia cztery) godzin miesięcznie; III uznaje oskarżonego B. R. za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, opisanego w punkcie III części wstępnej wyroku, stanowiącego występek z art. 190§1 kk i art. 193 kk w zw. z art. 11§2 kk i za to na podstawie art. 190§1 kk w zw. z art. 11§3 kk skazuje go na karę 5 (pięć) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwadzieścia cztery) godzin miesięcznie; IV uznaje oskarżonego B. R. za winnego popełnienia zarzucanych mu czynów, opisanych w punktach IV i V części wstępnej wyroku, stanowiących występki z art. 278§1 kk i art. 278§1 kk w zw. z art. 12 kk i uznając, że zostały one popełnione w warunkach ciągu przestępstw, opisanym w art. 91§1 kk, na podstawie art. 278§1 kk w zw. z art. 91§1 kk przy zastosowaniu art. 37a kk skazuje go na karę 6 (sześć) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwadzieścia cztery) godzin miesięcznie; V na podstawie art. 85 kk, art. 86§1 i §3 kk łączy wymierzone oskarżonemu kary ograniczenia wolności i wymierza mu karę łączną 10 (dziesięć) miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 24 (dwadzieścia cztery) godzin miesięcznie; VI na podstawie art. 46§1 kk orzeka wobec oskarżonego obowiązek naprawienia szkody wynikającej z czynu z punktu IV części wstępnej wyroku w całości przez uiszczenie na rzecz pokrzywdzonej W. S.-R. kwoty 800 (osiemset) złotych; VII na podstawie art. 86§3 kk w zw. z art. 72§1 pkt 5 kk zobowiązuje oskarżonego do powstrzymywania się od używania środków odurzających; VIII na podstawie art. 63§1 kk na poczet kary łącznej ograniczenia wolności zalicza oskarżonemu zatrzymanie w dniu 31 marca 2018 r. w godzinach 05.05-14.42, co stanowi dzień zatrzymania równoważny dwóm dniom ograniczenia wolności; IX zasądza od Skarbu Państwa na rzecz adw. M. J. kwotę 723,24 złote (w tym podatek Vat) tytułem zwrotu kosztów obrony udzielonej oskarżonemu z urzędu; X na podstawie art. 624§1 kpk i art. 17 ustawy o opłatach w sprawach karnych zwalnia oskarżonego z kosztów sądowych i nie wymierza mu opłaty. .
Uzasadnienie
Na podstawie art. 423§1a kpk, sąd ograniczył uzasadnienie wyroku do rozstrzygnięcia o karze i innych konsekwencjach prawnych czynu.
Sąd zważył, co następuje
Wymierzając oskarżonemu B. R. kary za przypisane mu czyny, sąd, stosownie do treści art. 53 kk, wziął pod uwagę przede wszystkim stopień winy i społecznej szkodliwości tych czynów, które uznał za sytuujące się na niezbyt wysokim poziomie w przypadku czynów z punktów I-II części dyspozytywnej wyroku, a na poziomie średnim w przypadku czynów z punktów III-V części dyspozytywnej wyroku.
Wymierzając kary i wybierając ich rodzaj, sąd uznał za zasadny wybór kary ograniczenia wolności, połączonej z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne. Oskarżony obecnie odbywa karę pozbawienia wolności, wprawdzie za inne przestępstwa, ale również w niniejszej sprawie, jako, że działa na oskarżonego, spełnia ta kara, obok funkcji sprawiedliwościowej, represyjnej, także funkcję wychowawczą. Obrazowo przedstawił to w swoich zeznaniach świadek G. B., wskazując w czasie rozprawy (a przypomnieć należy, że był on jako pokrzywdzony obecny w czasie składania wyjaśnień przez B. R.), że zachowanie oskarżonego, sposób wypowiadania się uległy diametralnej zmianie w stosunku do czasu popełnienia czynu zabronionego. Sąd wziął pod uwagę bardzo młody wiek oskarżonego, mającego obecnie dopiero 21 lat i uznał, że najbardziej sprawiedliwą karą będzie kara o charakterze wolnościowym, ale poprzez obowiązek pracy (i to w takim wymiarze – 24 godziny miesięcznie, który pozwoli oskarżonemu, po opuszczeniu zakładu karnego, na wykonywanie pracy zarobkowej) dla oskarżonego dolegliwa i mająca istotny wymiar wychowawczy.
Jeśli chodzi o czyny, przypisane oskarżonemu w punktach I i II części dyspozytywnej, wypełniające znamiona ustawowe opisane, odpowiednio, w art. 216§1 kk w zw. z art. 12 kk (co zagrożone jest karą grzywny albo ograniczenia wolności) i w art. 193 kk (co zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku), sąd wziął pod uwagę, że czyny te w dużym stopniu uwarunkowane były skomplikowaną relacją uczuciową, wiążącą oskarżonego z pokrzywdzoną M. S.. Nie negując faktu wypełnienia przez oskarżonego znamion ustawowych tych czynów, a także ich dolegliwości dla pokrzywdzonych M. S. i P. S., zauważyć jednak należy, że zachowanie pokrzywdzonej M. S. wobec oskarżonego również nie było prawidłowe. Z relacji oskarżonego, jak i świadków wobec niego oraz pokrzywdzonej postronnych, wynika, że oboje cechowali się w tym okresie swojej znajomości zaburzeniami emocjonalnymi (w przypadku oskarżonego z pewnością powiązanymi z używaniem środków odurzających, a w przypadku pokrzywdzonej – prawdopodobnie), które miały wpływ na ich wzajemne zachowanie i zachowania wobec innych osób. Te zachowania były dość gwałtowne, emocjonalne i stąd, mimo znieważania pokrzywdzonej słowami bardzo dla kobiety dolegliwymi, w ocenie sądu wystarczająca będzie kara trzech miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze dwudziestu czterech godzin miesięcznie, o czym sąd na podstawie art. 216§1 kk orzekł w punkcie I części dyspozytywnej wyroku. Podobnie rzecz przedstawiała się z pewnym wpływem pokrzywdzonej na zachowanie oskarżonego w postaci naruszenia miru domowego. Jakkolwiek oskarżony powinien niezwłocznie opuścić mieszkanie, gdy zażądała tego M. S. i jej ojciec P. S., to pamiętać należy, po pierwsze, że pokrzywdzona wpuściła oskarżonego do domu dobrowolnie, po drugie, już wcześniej była dość chwiejna, kiedy to najpierw wezwała policję, a później, pomimo przyjazdu policji, zmieniła zdanie i pozwoliła oskarżonemu na pozostanie w domu. Z tego względu, zdaniem sądu, w sytuacji oskarżonego, liczącego również w tym wypadku na zmianę decyzji, nie można twierdzić o dużym natężeniu złej woli i stąd sąd uznał za sprawiedliwą karę trzech miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze dwudziestu czterech godzin miesięcznie, o czym na podstawie art. 193 kk orzekł, jak w punkcie II części dyspozytywnej wyroku.
Nieco inaczej, jeśli chodzi o stopień winy i społecznej szkodliwości czynu, rzecz przedstawiała się w przypadku czynu z punktu III zarzutów aktu oskarżenia. Oskarżony tego czynu również dopuścił się na tle relacji z M. S., ale jego zasięg działania dotyczył osób z tą relacją niezwiązanych. Z tego względu, jako, że oskarżony groził G. B. i nie chciał opuścić budynku, w którym działa piekarnia, miejsce dostępne nie tylko dla pracowników, ale i klientów, to zdaniem sądu, prócz wspomnianego stopnia winy i społecznej szkodliwości, sytuujących się na poziomie średnim, również względy prewencji ogólnej przemawiały za zastosowaniem kary surowszej, niż w przypadku dwóch poprzednich przestępstw. Z tych powodów, sąd uznał za sprawiedliwą karę pięciu miesięcy pozbawienia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze dwudziestu czterech godzin miesięcznie, o czym na podstawie art. 190§1 kk w zw. z art. 11§3 kk orzekł, jak w punkcie III części dyspozytywnej wyroku.
Za najbardziej szkodliwe społecznie i najbardziej karygodne sąd uznał dokonane przez oskarżonego kradzieże, szczególnie kradzież na szkodę W. S.-R., matki swojego przyrodniego rodzeństwa. Jakkolwiek oskarżony znajdował się wtedy w trudnej sytuacji majątkowej i osobistej, to jednak kradzież przedmiotów należących do jego ojca zasługuje na negatywną ocenę, również z powodu szczególnego obowiązku moralnego ze strony dzieci wobec rodziców w postaci troski i szacunku, nawet jeśli wcześniej ojciec oskarżonego zaniedbywał swoje obowiązki rodzicielskie. Tym bardziej negatywnie ocenić należy kradzież na szkodę W. S.-R., matki jego przyrodniego rodzeństwa, o której wiedział, że ze swojej ciężkiej pracy to rodzeństwo utrzymuje, a w dodatku rodzeństwo to świadczyło mu w tajemnicy przed matką drobną pomoc, również o charakterze materialnym. Oskarżony wiedział nadto, że zabrana kwota 800 złotych, obiektywnie niezbyt wysoka, była przeznaczona na opłaty za mieszkanie i media i dla tej rodziny stanowiła pokaźną część ich miesięcznego budżetu. Z tych względów, sąd za oba te czyny, jako że stanowiły one ciąg przestępstw, opisany w art. 91§1 kk, wymierzył jedną karę w wysokości sześciu miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze dwudziestu czterech godzin miesięcznie, o czym na podstawie art. 278§1 kk w zw. z art. 91§1 kk przy zastosowaniu art. 37a kk orzekł w punkcie IV części dyspozytywnej wyroku.
Mając na uwadze to, że wszystkie czyny zabronione zostały popełnione w krótkim czasie, wynikały z tej samej sytuacji życiowej oskarżonego, w części skierowane były przeciwko tym samym dobrom prawnym, sąd uznał za zasadne zastosowanie zasady bliższej zasadzie absorpcji i wymierzył oskarżonemu karę łączną dziesięciu miesięcy ograniczenia wolności z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze dwudziestu czterech godzin miesięcznie.
Sąd wymierzając karę łączną, o czym orzeczono w punkcie V części dyspozytywnej wyroku, jako podstawę jej wymiaru wskazał art. 85 kk, art. 86§1 i §3 kk, pomijając wskazanie art. 91§2 kk. Jakkolwiek nie jest to wskazanie precyzyjne, nie sposób twierdzić, że stanowi to obrazę prawa materialnego w rozumieniu art. 438 pkt 1 kpk, skoro art. 91§2 kk odsyła do zasad wymiaru kary łącznej, które sąd przecież zastosował.
Jako, że pokrzywdzona W. R. złożyła wniosek o naprawienie poniesionej szkody, sąd orzekł na podstawie art. 46§1 kk, jak w punkcie VI części dyspozytywnej wyroku.
Jako, że istotny wpływ na zachowanie oskarżonego, co wynika także z przeprowadzonej przez sąd opinii biegłych psychiatrów, miało zażywanie środków odurzających, sąd uznał za konieczne zobowiązanie oskarżonego do powstrzymywania się od ich używania, o czym na podstawie art. 86§3 kk w zw. z art. 72§1 pkt 5 kk orzeczono, jak w punkcie VII części dyspozytywnej wyroku.
W punkcie VIII wyroku sąd, stosownie do treści art. 63§1 kk, zaliczył oskarżonemu na poczet kary łącznej okres jego zatrzymania w sprawie.
W punkcie IX wyroku, sąd zasądził na rzecz adwokata M. J. koszty obrony, udzielonej oskarżonemu z urzędu, wobec oświadczenia obrońcy, że koszty te nie zostały mu zwrócone.
Mając na uwadze sytuację materialną oskarżonego, obecnie odbywającego karę pozbawienia wolności, nie mającego majątku, a po opuszczeniu zakładu karnego nie mogącego liczyć na realną pomoc rodziny, sąd uznał, że nie jest on w stanie ponieść kosztów sądowych i opłaty i zwolnił go z obowiązku ich uiszczenia, orzekając, jak w punkcie X wyroku.