Treść orzeczenia
Sygn. akt II K 183/20
PR 2 Ds 480.19
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 8 października 2020r.
Sąd Rejonowy wRaciborzu Wydział II Karny w składzie:
Przewodniczący: Sędzia Anna Maksoń-Prach
Protokolant: sekr. sądowy Elżbieta Stacha
w obecności Prokuratora: asesora Agaty Domińczyk po rozpoznaniu w dniu: 08 października 2020r. sprawy: D. K. (1)
s. R. i M.
ur. (...) w W.
oskarżonego o to, że:
w dniu 2 lipca 2019r. w nieustalonym miejscu, złożył drogą elektroniczną do Ośrodka Pomocy (...) w R., pod rygorem odpowiedzialności karnej, przewidzianej przez przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, fałszywe oświadczenie odnośnie wspólnego zamieszkiwania dzieci L. i T. rodz. K. z D. K. (1) i pozostawaniu dzieci na jego utrzymaniu, które to oświadczenie stanowiło część wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego tzw. „500+” w postępowaniu prowadzonym na podstawie wskazanej ustawy
tj. o czyn z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk
1. uznaje oskarżonego D. K. (1) za winnego popełnienia zarzucanego mu przestępstwa z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk i za to na podstawie art. 233 § 1 kk w zw. z art. 37a kk, art. 33 § 1 i 3 kk i art. 4 § 1 kk orzeka wobec oskarżonego karę grzywny w ilości 100 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 złotych;
2. na podstawie art. 627 kpk zasądza od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w postaci wydatków w wysokości 70 złotych i obciąża go opłatą w kwocie 500 złotych.
Uzasadnienie
Formularz UK 1
Sygnatura akt
Jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku dotyczy tylko niektórych czynów lub niektórych oskarżonych, sąd może ograniczyć uzasadnienie do części wyroku objętych wnioskiem. Jeżeli wyrok został wydany w trybie art. 343, art. 343a lub art. 387 k.p.k. albo jeżeli wniosek o uzasadnienie wyroku obejmuje jedynie rozstrzygnięcie o karze i o innych konsekwencjach prawnych czynu, sąd może ograniczyć uzasadnienie do informacji zawartych w częściach 3–8 formularza.
1. USTALENIE FAKTÓW
0.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
1.
D. K. (1)
w dniu 2 lipca 2019r. w nieustalonym miejscu, złożył drogą elektroniczną do Ośrodka Pomocy (...) w R., pod rygorem odpowiedzialności karnej, przewidzianej przez przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, fałszywe oświadczenie odnośnie wspólnego zamieszkiwania dzieci L. i T. rodz. K. z D. K. (1) i pozostawaniu dzieci na jego utrzymaniu, które to oświadczenie stanowiło część wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego tzw. „500+” w postępowaniu prowadzonym na podstawie wskazanej ustawy
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za udowodnione
Dowód
Numer karty
Oskarżony D. K. (1) oraz E. K. (1) (obecnie K.) pozostawali małżeństwem, z którego pochodzą dzieci L. K. – 9 lat oraz T. K.- 6 lat . D. K. (1) oraz E. K. (1) rozwiedli się na mocy wyroku Sądu Okręgowego w G., Wydział II Cywilny, Ośrodek zamiejscowy w R. z dnia 14 listopada 2018 r. sygn. akt (...). Na mocy niniejszego wyroku Sąd pozostawił władzę rodzicielską nad małoletnimi dziećmi stron obojgu rodzicom ustalając miejsce zamieszkania małoletnich u matki. Dodatkowo kosztami utrzymania małoletnich dzieci obciążył obydwie strony przy czym zobowiązał D. K. (2) do płacenia alimentów w wysokości po 700 zł miesięcznie na rzecz każdego z małoletnich.
Wyrok ten został zaskarżony przez D. K. (1).
T. oraz L. K. zamieszkują wspólnie z matką E. K. (2), która na oboje dzieci, pobiera świadczenie 500+, w oparciu o wniosek złożony i uwzględniony w dniu 1 lipca 2019 r.
Jeszcze w czasie trwania małżeństwa E. i D. K. (1), pobierane było przez małżonków świadczenie wychowawcze 500+.
W dniu 2 lipca 2019r. w nieustalonym miejscu, oskarżony złożył drogą elektroniczną do Ośrodka Pomocy (...) w R., pod rygorem odpowiedzialności karnej, przewidzianej przez przepis art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, fałszywe oświadczenie odnośnie wspólnego zamieszkiwania dzieci L. i T. rodz. K. z D. K. (1) i pozostawaniu dzieci na jego utrzymaniu. Oświadczenie to stanowiło część wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego tzw. „500+” w postępowaniu prowadzonym na podstawie wskazanej ustawy. Wniosek zawierał pouczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, z którym oskarżony się zapoznał.
Wniosek ten został według właściwości przekazany do (...) w S., ponieważ oskarżony wskazał we wniosku jako adres zamieszkania S..
W związku ze złożeniem przez oskarżonego ww. wniosku, w stosunku do E. K. (2) czasowo została wstrzymana wypłata świadczenia wychowawczego. (...) S. zwrócił się bowiem o udzielenie informacji dotyczących świadczenia do (...) w R.. Trwały czynności wyjaśniające. E. K. (2) została wezwana do złożenia wyjaśnień przez (...) w R..
W dniu 2 września 2019 r. przez Gminny Ośrodek Pomocy (...) w S. została wydana decyzja odmawiająca przyznania D. K. (1) prawa do świadczenia wychowawczego.
D. K. (1) ma 37 lat, posiada wykształcenie wyższe, z zawodu jest ekonomistą, prowadzi własną działalność gospodarczą, z której osiąga dochody w wysokości 2000 zł netto miesięcznie. Jest rozwiedziony. Na utrzymaniu posiada dwoje dzieci. Był uprzednio karany. Nie leczył się neurologicznie, psychiatrycznie ani odwykowo,
Zawiadomienie o przestępstwie
Kserokopie dokumentów dołączonych do zawiadomienia o przestępstwie
Zeznania świadka E. K. (2)
Pismo z (...) w S.
Wniosek o świadczenie wychowawcze sporządzony przez D. K. (1)
Zeznania świadka B. Ś.
Wyrok SO G.
Pismo z (...) w S. wraz z dokumentacją
Częściowo wyjaśnienia oskarżonego D. K. (1)
Pismo z SO G.
Karta karna
k. 1-2
k. 3-8
k. 9-10, k. 95
k. 12-13
k. 14-15
k. 22-24,k.95
k. 16-17
k.24-43
k. 52-54
k. 57
k. 59-60, k.83- 84
0.1. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Czyn przypisany oskarżonemu (ewentualnie zarzucany, jeżeli czynu nie przypisano)
XXX
XXX
XXX
Przy każdym czynie wskazać fakty uznane za nieudowodnione
Dowód
Numer karty
X
XXX
XXX
2. OCena DOWOdów
0.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
1.
Częściowo wyjaśnienia oskarżonego
Zeznania świadka E. K. (2)
Zeznania świadka B. Ś.
Pozostałe dowody z dokumentów
Sąd nie dał wiary oskarżonemu w zakresie w jakim nie przyznał się do popełnienia zarzuconego mu czynu. Na prawdzie polegały jednak wyjaśnienia, w których podał, że złożył wniosek o wypłatę świadczenia w dniu 2 lipca 2019 r. drogą elektroniczną, zapoznał się z treścią wniosku oraz treścią pouczenia o odpowiedzialności za złożenie fałszywego oświadczenia. Miał także świadomość, że była żona otrzymuje na dzieci świadczenie wychowawcze. Te bowiem wyjaśnienia pozostawały zgodne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. W pozostałym zakresie odmówił nadaniu jego wyjaśnieniom waloru wiarygodności.
Przesłuchiwana w toku postepowania przygotowawczego jak i przed sądem Ewa K. w sposób szczegółowy opisała okoliczności dotyczące zdarzenia. Przedstawiła sytuację w jakiej znajdują się małoletni, na których pobiera świadczenie wychowawcze, o które zawnioskował oskarżony. Przedstawiła również wszelkie informacje jakie byłe jej wiadome w sprawie, także w związku z kontaktowaniem się z (...) w S. oraz (...) w R.. Posiadła także informacje, na temat dotychczasowej sytuacji, dotyczącej pobierania świadczeń i życia oskarżonego, które to okoliczności zostały potwierdzone zgromadzonymi w sprawie dowodami z dokumentów Jej zeznania były spójne, logiczne i rzeczowe. Zarówno w postepowaniu przygotowawczym, jak i przed Sądem zeznawała tak samo. Jej zeznania potwierdzają zeznania B. Ś. pracownika (...) w R..
Świadek jako pracownik (...) w R. styczność ze zdarzeniem miała w ramach pełnienia obowiązków służbowych. Jako osoba obca dla oskarżonego nie miała powodu by składać zeznania go obciążające. Przesłuchiwana w toku postępowania przygotowawczego w sposób zwięzły i logiczny opisała wszelkie okoliczności złożenia do (...) w R. przez D. K. (1) wniosku o przyznanie świadczenia wychowawczego, jak również dalszych okoliczności związanych z tym faktem. W sposób dokładny opisała przebieg zdarzeń w sprawie. Przesłuchiwana przed Sądem, nie pamiętała niczego, jednak, jak wskazała nie jest już pracownikiem (...). W ocenie Sądu jej zeznania zasługiwały na nadanie im waloru wiarygodności, były bowiem zbieżne ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją, zeznaniami E. K. (2) a częściowo także wyjaśnieniami oskarżonego, stąd Sąd uczynił je podstawą ustaleń faktycznych w sprawie.
Prawdziwość i rzetelność pozostałych dowodów nie była kwestionowana przez strony. Nie ujawniły się również okoliczności nakazujące Sądowi ich pominięcie przy ustalaniu stanu faktycznego w sprawie.
0.1.Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 1.1 albo 1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
Wyjaśnienia oskarżonego
Sąd nie dał wiary wyjaśnieniom oskarżonego, w których nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu czynu i wskazał, że pomimo zapoznania się w z wnioskiem o wypłatę świadczenia wychowawczego nie miał świadomości tego, że jedynie rodzic, u którego zamieszkują dzieci ma prawo starać się o świadczenie 500+. Zeznania te uznać należy jedynie za linię obrony oskarżonego, polegającą na udowadnianiu swojej nieświadomości, a służącą uniknięciu odpowiedzialności karnej. Zeznania w tej części uznano za niewiarygodne albowiem dotychczasowe doświadczenie oskarżonego tj. wcześniejsze pobieranie świadczenia wraz z byłą już małżonką wskazuje na to, że posiadał on informacje na jakich zasadach i w jakim zakresie świadczenie to przysługuje. Nadto na uwadze należy mieć także, ze w samym wniosku wyraźnie zostało w skazane, iż świadczenie przysługuje wyłącznie temu z rodziców, u którego dzieci stale zamieszkują a sam oskarżony wskazał, że się z tym zapoznał. Dodatkową zaś okolicznością świadczącą o nieprawdziwości twierdzeń o braku wiedzy na temat odpowiedzialności za składanie fałszywego oświadczenia jest fakt, iż oskarżony jest osobą wykształconą, prowadzącą własną działalność gospodarczą, a zatem należy także założyć, że w pełni świadomą składanych przez niego oświadczeń. Stąd w oddanym zakresie Sąd uznał zeznania oskarżonego za niewiarygodne.
3. PODSTAWA PRAWNA WYROKU
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Oskarżony
☐
3.1. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania zgodna z zarzutem
1.
D. K. (1)
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
W niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że oskarżony swoim zachowaniem wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 233 § 6 kk w zw. z art. 233 § 1 kk.
Zgodnie z art. 233 § 1 k.k. kto, składając zeznanie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, zeznaje nieprawdę lub zataja prawdę, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Warunkiem odpowiedzialności jest, aby przyjmujący zeznanie, działając w zakresie swoich uprawnień, uprzedził zeznającego o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie lub odebrał od niego przyrzeczenie (§ 2). Zgodnie z art. 233 § 6 przepis ten stosuje się odpowiednio do osoby, która składa fałszywe oświadczenie, jeżeli przepis ustawy przewiduje możliwość odebrania oświadczenia pod rygorem odpowiedzialności karnej. Zgodnie z art. 13 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci 2a. Informacje przedstawione we wniosku o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: "Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia." Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
D. K. (1) wypełnił wszystkie znamiona przedmiotowe zarzucanego mu przestępstwa. We wniosku o ustalenie prawa do świadczenie wychowawczego złożył bowiem fałszywe oświadczenie odnośnie zamieszkiwania z nim dzieci L. i T. K. oraz pozostawaniu dzieci na jego utrzymaniu. Oświadczenia te zostały złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej. Oskarżony wniosek sporządził i wniósł droga elektroniczną. Przed jego wysłaniem zapoznał się z treścią wniosku, miał więc zamiar złożenia oświadczenia niezgodnego z prawdą. Swoją świadomością obejmował fakt, że dzieci z nim nie zamieszkują. Wobec powyższego zrealizował wszelkie znamiona zarzucanego mu przestępstwa.
☐
3.2. Podstawa prawna skazania albo warunkowego umorzenia postępowania niezgodna z zarzutem
XXX
XXX
Zwięźle o powodach przyjętej kwalifikacji prawnej
XXX
☐
3.3. Warunkowe umorzenie postępowania
XXX
XXX
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach warunkowego umorzenia postępowania
XXX
☐
3.4. Umorzenie postępowania
XXX
XXX
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach umorzenia postępowania
XXX
☐
3.5. Uniewinnienie
XXX
XXX
Zwięzłe wyjaśnienie podstawy prawnej oraz zwięźle o powodach uniewinnienia
XXX
4. KARY, Środki Karne, PRzepadek, Środki Kompensacyjne i środki związane z poddaniem sprawcy próbie
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się
do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
D. K. (1)
1.
1.
Przystępując do wymierzenia oskarżonemu kary Sąd wziął pod uwagę wytyczne z art. 53 § 1 i 2 k.k. Baczył, by kara swoją dolegliwością nie przekraczała stopnia winy i społecznej szkodliwości jego czynów.
Niewątpliwie czyn jakiego dopuścił się oskarżony jest czynem zawinionym i to w stopniu wysokim. Nie ujawniły się bowiem żadne okoliczności, które mogłyby chociaż w niewielkim stopniu zniwelować stopień zawinienia. Działał on z niskich pobudek, wiedząc doskonale, że jego zachowanie jest bezprawne. Nie działał też w sytuacji stanu wyższej konieczności. Brak również było podstaw do kwestionowania poczytalności oskarżonego.
Oceniając stopień społecznej szkodliwości popełnionego przez D. K. (1) czynu Sąd wziął pod uwagę rodzaj i charakter naruszonego dobra, rozmiary wyrządzonej lub grożącej szkody, sposób i okoliczności popełnienia czynu, wagę naruszonych przez sprawcę obowiązków, jak również postać zamiaru i motywację sprawcy.
W ocenie Sądu stopień karygodności czynu oskarżonego jest wysoki. Przede wszystkim złożenie fałszywego zeznania mogło doprowadzić do nieuprawnionego otrzymania świadczenie wychowawczego, pomimo braku zamieszkiwania małoletnich z wnioskodawcą – oskarżonym. Nadto na skutek czynu oskarżonego ww. świadczenia zostały okresowo wstrzymane a E. K. (2) została poproszona o złożenie wyjaśnień w sprawie, w której toczyło się postępowanie wyjaśniające prowadzone przez (...) w S.. Oskarżony swoim zachowaniem doprowadził do wskazania nieprawdziwych faktów, co utrudniało organom państwa dotarcie do prawdy w sprawie wypłaty świadczenia.
W ocenie Sądu oskarżonemu należało wymierzyć karę grzywny w wymiarze 100 (stu) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 (pięćdziesiąt) złotych. Sąd za ww. przestępstwo wymierzył oskarżonemu, karę o charakterze wolnościowym stosując przy tym instytucję przewidzianą w art. 37a § 1 k.k. Jej zastosowanie było możliwe albowiem przestępstwo z art. 233 § 1 k.k. zagrożone jest karą pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Sąd stosując przepis art. 4 § 1 k.k. wymierzył karę na podstawie przepisu art. 37a § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym w czasie popełnienia czynu, albowiem było ono względniejsze dla sprawcy niż brzmienie obowiązujące w dacie orzekania.
Przy wymiarze kary Sąd wziął także pod uwagę, iż oskarżony był uprzednio karany. Wysokość stawki dziennej pozostaje w rozsądnej relacji do stanu majątkowego i zarobków oskarżonego, a łączna kwota 5000 zł, choć odczuwalna, nie uniemożliwi mu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, nie naruszy jego stabilności finansowej. Kara grzywny zmusi D. K. (1) do podjęcia oszczędności, wyrzeczeń. W perspektywie ogólnoprewencyjnej orzeczona kara ma na celu uświadomienie społeczeństwu, że państwo w realizacji swoich funkcji rzeczywiście jest chronione. W ocenie Sądu ten odstraszający efekt kary ma zmaterializować się w umyśle skazanego i wytworzyć przeświadczenie o nieopłacalności popełniania przestępstw w przyszłości. W szczególności ma to znaczenie wobec skazanego, który już w przeszłości był karany. W ocenie Sądu wymierzona kara jest odpowiednią dolegliwością dla oskarżonego i niezbędną dla uświadomienia naganności jego zachowania oraz osiągnięcia odpowiednich celów zapobiegawczych i wychowawczych. W ocenie Sądu orzeczona karta nakaże oskarżonemu refleksję nad swoim zachowaniem i będzie wystarczająca dla osiągnięcia celów kary – wychowawczego i represyjnego.
5. 1Inne ROZSTRZYGNIĘCIA ZAwarte w WYROKU
Oskarżony
Punkt rozstrzygnięcia
z wyroku
Punkt z wyroku odnoszący się do przypisanego czynu
Przytoczyć okoliczności
XXX
XXX
XXX
XXX
1.6. inne zagadnienia
W tym miejscu sąd może odnieść się do innych kwestii mających znaczenie dla rozstrzygnięcia,
a niewyjaśnionych w innych częściach uzasadnienia, w tym do wyjaśnienia, dlaczego nie zastosował określonej instytucji prawa karnego, zwłaszcza w przypadku wnioskowania orzeczenia takiej instytucji przez stronę
XXX
1. KOszty procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
2.
Konsekwencją rozstrzygnięcia merytorycznego było orzeczenie w przedmiocie kosztów sądowych. Sąd na podstawie art. 627 kpk zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty sądowe w postaci wydatków w wysokości 70 złotych i obciążył go opłatą w kwocie 500 złotych.
2. 1Podpis