Treść orzeczenia
Sygn. akt II Cz 948/13
Postanowienie
K., dnia 20 grudnia 2013 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt
Sędziowie: S.S.O. Barbara Mokras
S.S.O. Janusz Roszewski – spr. po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela W. P. przeciwko dłużnikowi S. M. w przedmiocie zażalenia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim T. S.na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt (...) postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Na skutek skargi dłużnika S. M.na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie W.. T. S.w postaci wydania postanowienia z dnia 29 czerwca 2013 r. w zakresie ustalenia opłaty stosunkowej w wysokości 19.316,36 zł postanowieniem z dnia 26 września 2013 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim obniżył wysokość opłaty stosunkowej ustalonej postanowieniem Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim T. S.z dnia 29 czerwca 2013 r. w sprawie o sygnaturze akt (...)z kwoty 19.316,36 zł do kwoty 9.658,18 zł i oddalił skargę w pozostałym zakresie.
Sąd Rejonowy ustalił, że na podstawie tytuł wykonawczego w postaci nakazu zapłaty z dnia 20 sierpnia 2012 r. wydanego przez Sąd Okręgowy w Poznaniu, sygn. akt (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 15 października 2012 r., wierzyciel W. P.wniósł w dniu 29 października 2012 r. do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie W.. T. S.o wszczęcie egzekucji wobec dłużnika S. M.i wyegzekwowanie kwoty 261.116,63 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 23 stycznia 2010 r. oraz kwotę 10.481,00 zł tytułem kosztów postępowania. W dniu 31 października 2013 r. Komornik wezwał wierzyciela o uiszczenie zaliczki na wydatki. W tym samym dniu Komornik dokonał wszczęcia egzekucji, zajęcia wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności zasiłku chorobowego oraz zapytania w Starostwie Powiatowym o właściciela nieruchomości. Po uzyskaniu ze Starostwa Powiatowego informacji o nieruchomości dłużnika, pismem z dnia 27 listopada 2012 r. Komornik zawiadomił o tym wierzyciela. Na skutek wezwania Sądu Okręgowego w P., Komornik przesłał akta egzekucyjne do Sądu Okręgowego w Poznaniu celem rozpoznania zażalenia dłużnika na postanowienie sądu w przedmiocie nadania nakazowi zapłaty klauzuli wykonalności. Na wniosek pisma wierzyciela z dnia 6 grudnia 2012 r. postanowieniem z dnia 11 grudnia 2012 r. Komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne. Pismem z dnia 4 czerwca 2013 r. wierzyciel wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego wskazując, iż roszczenie wynikające z nakazu zapłaty zostało w całości zaspokojone, w konsekwencji czego postanowieniem z dnia 29 czerwca 2013 r. Komornik zakończył postępowanie egzekucyjne i przyznał wierzycielowi koszty zastępstwa adwokackiego oraz m.in. ustalił opłatę stosunkową w oparciu o art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376 ze zm.) na kwotę 19.316,36 zł i obciążył nią dłużnika. Dłużnik utrzymuje się z pracy i działalności gospodarczej w postaci działalności wydawniczej. W ostatnim roku przedmiotowa działalność przyniosła straty, a dłużnik uzyskuje jedynie wynagrodzenie w kwocie 1.320,00 zł netto miesięcznie oraz z tytułu umowy zlecenia w kwocie 1.660,00 zł. Należność z tytułu egzekwowanego długu dłużnik uiścił z pieniędzy uzyskanych od rodziny oraz z dwóch pożyczek bankowych na kwotę 20.000 zł. Zapłacona należność była niższa niż wynikająca z nakazu zapłaty, gdyż zostały w tej spłacie uwzględnione inne rozliczenia pomiędzy wierzycielem a dłużnikiem.
Na podstawie tak ustalonego stanu faktycznego Sąd Rejonowy zważył, że w przedmiotowej sprawie postępowanie zostało umorzone na wniosek wierzyciela, co nastąpiło już po doręczeniu dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, w konsekwencji czego należy uznać, że Komornik zasadnie ustalił opłatę stosunkową przyjmując 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, kierując się dyspozycją przepisu art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji w sprawach o egzekucję świadczeń pieniężnych. W ocenie Sądu Rejonowego zaszły jednak przesłanki do obniżenia dłużnikowi przedmiotowej opłaty, określone w przepisie art. 49 ust. 10 powołanej ustawy, zgodnie z którym sąd może obniżyć jej wysokość, gdy uzasadnia to w szczególności nakład pracy komornika lub sytuacja majątkowa dłużnika oraz wysokość jego dochodów. Analizując nakład pracy komornika w przedmiotowej sprawie, Sąd uznał, iż nie był on zbyt duży. Sąd I instancji wskazał, że wprawdzie Komornik dokonał kilku czynności, ale były to czynności powtarzalne, standardowe w tego rodzaju postępowaniach, nie wymagające od Komornika znacznego nakładu czasu. Oceniając natomiast sytuację majątkową dłużnika, Sąd Rejonowy uznał, że jest ona przeciętna – dłużnik uzyskuje dochód w wysokości zbliżonej do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia, który jednak musi częściowo przeznaczyć na spłatę pożyczki zaciągniętej w związku z zaspokojeniem należności wierzyciela. W konstatacji Sąd Rejonowy zważył, że biorąc pod uwagę przede wszystkim rozmiar nakładu pracy komornika, należy uznać, że ustalona przez komornika opłata egzekucyjna stanowi zbyt wygórowaną kwotę. W tym stanie rzeczy Sądu I instancji uznał, że odpowiednią będzie opłata w wysokości 9.658,18 zł, która stanowi 2,5% świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, a więc połowę opłaty określonej w oparciu o art. 49 ust.2 powołanej ustawy.
Zażalenie od powyższego rozstrzygnięcia złożył Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ostrowie Wielkopolskim T. S. zaskarżając je w zakresie pkt 1 w całości, podnosząc, że obniżenie przedmiotowej opłaty nie znajduje żadnego uzasadnienia zarówno w przepisach ustawy, jak również w odniesieniu do zasady równego traktowania wszystkich stron postępowania egzekucyjnego, oraz wnosząc o zmianę pkt 1 poprzez ustalenie wysokości opłaty egzekucyjnej zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji w wysokości 19.316, 36 zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego według norm przepisanych.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy uznać za słuszne stanowisko Sądu Rejonowego, że okoliczności niniejszej sprawy uzasadniają obniżenie wysokości opłaty stosunkowej ustalonej przez Komornika na podstawie art. 49 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (tj. Dz. U. z 2011 r., Nr 231, poz. 1376 ze zm.). Jak trafnie wskazał Sąd I instancji tego rodzaju rozstrzygnięcie uzasadnia zarówno niezbyt duży rozmiar nakładu pracy Komornika, nie wymagający dużego zaangażowania czasowego, jak i sytuacja majątkowa dłużnika, na którym ciąży obowiązek spłaty pożyczek zaciągniętych na uregulowanie należności wierzyciela. Za słusznością rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego przemawia również wysokość opłaty stosunkowej obliczonej na podstawie powołanego wyżej artykuły w kwocie 19.316,36 zł.
Wbrew stanowisku skarżącego, rozstrzygnięcie Sądu Rejonowego znajduje uzasadnienie w przepisach ustawy. Podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowi przepis art. 49 ust. 7 w zw. z ust. 10 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji, który uprawnia sąd do obniżenia opłaty stosunkowej obliczonej nie tylko w wysokości 15 % wartości wyegzekwowanego świadczenia (art. 49 ust. 1 powołanej ustawy), ale także w wysokości 5 % wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania (art. 49 ust. 2 powołanej ustawy), która została ustawowo obniżona m. in. z uwagi na zmniejszony nakład pracy komornika.
Nie można zgodzić się również z zarzutem skarżącego, że zaskarżone rozstrzygnięcie narusza zasadę równego traktowania stron postępowania egzekucyjnego. Obniżenie przedmiotowej opłaty egzekucyjnej pozostaje bez wpływu na interes i pozycję procesową wierzyciela, jako drugiej, przeciwnej strony tego postępowania.
Nie można również zgodzić się w poglądem skarżącego, że obniżenie przedmiotowej opłaty godzi w funkcjonowanie organu komornika sądowego. Obniżenie kwoty stosunkowej do wysokości 9.658,18 zł zabezpiecza sprawne funkcjonowanie tego organu i stanowi wyważenie pomiędzy nakładam pracy komornika i kosztami, które poniósł w związku z dokonaniem czynności procesowych w niniejszej sprawie, a z drugiej strony sytuacją dłużnika, który dobrowolnie spłacił należność objętą postępowaniem egzekucyjnym.
Mając na uwadze powyższe okoliczności należało zgodnie z art. 385 w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c. orzec jak w sentencji.