Treść orzeczenia
Sygn. akt II Cz 502/15
Postanowienie
K., dnia 8 września 2015 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: S.S.O. Wojciech Vogt
S.S.O. Janusz Roszewski S.S.O. Barbara Mokras – spr. po rozpoznaniu w dniu 8 września 2015 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa (...) (...) Oddział Wojewódzki (...)w P. przeciwko M. Z. o zapłatę w przedmiocie zażalenia (...) (...) Oddział Wojewódzki (...)w P. na postanowienie Sądu Rejonowego w Kaliszu z dnia 25 maja 2015 r., sygn. akt I Nc 1814/15 postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 maja 2015 r. Sąd Rejonowy w Kaliszu na podstawie
art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c. odrzucił pozew (...) (...) Oddział Wojewódzki (...)w P.przeciwko M. Z.o zapłatę 80 zł z tytułu opłaty przewidzianej w art. 28 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.).
W uzasadnieniu wskazano, że o braku dopuszczalności drogi sądowej w dochodzeniu roszczeń między NFZ a ubezpieczonym wypowiedział się Sąd Najwyższy w wyroku z dnia
7 marca 2013 r., sygn. akt IV CSK 435/12, publ. Lex 1318445.
Zażalenie na powyższe orzeczenie wniósł (...) (...) Oddział Wojewódzki (...)w P.domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie art. 28 ust. 1 i ust. 1c oraz ust. 1d ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych.
W uzasadnieniu wskazano, że przepisy ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie przewidują, aby opłata, dochodzona pozwem
w niniejszej sprawie, była ustalana decyzją Dyrektora Oddziału (...) oraz aby podlegała ściągnięciu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Z tej przyczyny brak jest prawnych podstaw do odrzucenia pozwu, gdyż jedynie droga sądowa może być drogą dochodzenia zapłaty przedmiotowej należności.
Sąd Okręgowy, zważył co następuje
Zaskarżone postanowienie nie może się ostać.
Analizując przedmiot żądania objętego pozwem w niniejszej sprawie wskazać należy, iż poza sporem jest, że dochodzona opłata znajduje swoją podstawę w art. 28 ust. 2 ustawy
z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.). Wątpliwości budzi jednak jej charakter,
a w konsekwencji dopuszczalność drogi sądowej w dochodzeniu tej należności.
Wskazać należy, że dopuszczalność drogi sądowej zależy od dwóch elementów.
Po pierwsze, musi chodzić o sprawę cywilną (w znaczeniu materialnym lub formalnym),
po drugie, nie może istnieć przepis szczególny, który wyłączałby sprawę cywilną spod jurysdykcji sądów i przekazywał ją do właściwości innych organów (art. 2 § 3 k.p.c.). Oba
te elementy muszą być spełnione kumulatywnie, gdyż brak chociażby jednego z nich prowadzi do niedopuszczalności drogi sądowej. Zauważenia także wymaga, że wykładnia art. 1 i 2 k.p.c. powinna pozostawać w zgodzie z przepisami art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 i art. 177 Konstytucji RP, które gwarantują każdemu prawo do sądu, stwarzając domniemanie kompetencji sądu powszechnego we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw ustawowo zastrzeżonych dla właściwości innych sądów. Pojęcie sprawy cywilnej powinno być więc rozumiane szeroko. W sytuacji, w której sprawa ma charakter sprawy cywilnej, w niniejszym przypadku jest to sprawa o zapłatę, droga sądowa mogłaby być wyłączona tylko wtedy, gdyby przepisy szczególne przekazywały ją do właściwości sądów szczególnych lub innych organów (art. 2 § 1 i 3 k.p.c.). Za przepis szczególny przekazujący sprawę cywilną
do właściwości organu administracyjnego można uznać tylko taki przepis, który wyraźnie wskazuje, że organ ten rozstrzyga daną indywidualną sprawę w sposób władczy w drodze wydania decyzji administracyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I CSK 470/13, publ. LEX nr 1523242). Poza tym, zarówno w judykaturze, jak i w doktrynie podnosi się, że przepis przekazujący rozpoznawanie określonych spraw
do właściwości innych organów należy - w razie wątpliwości - interpretować ściśle (por.
np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., sygn. akt IV CSK 390/06, publ. LEX nr 465948).
Mając na uwadze powyższe rozważania w ocenie Sądu Okręgowego nie jest wystarczające dla odrzucenia pozwu w niniejszej sprawie wskazanie przez Sąd Rejonowy,
że dochodzone roszczenie ma charakter publicznoprawny. Sąd I instancji stwierdzając niedopuszczalność drogi sądowej powinien wskazać tryb i sposób dochodzenia przedmiotowego roszczenia, czego w niniejszej sprawie nie uczynił. Jest to o tyle zrozumiałe, że przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie zawierają szczególnej regulacji w tym zakresie. Podzielić także należy stanowisko skarżącego, że w przepisach tej ustawy przewidziane
i wyraźnie wskazane zostały sytuacje, gdy zastosowanie mają przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. art. 31f ust. 4, art. 50 ust. 18, art. 109 ust. 6, art. 181 ust 1 i art. 182 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych). Żaden z tych przepisów nie dotyczy należności z tytułu opłaty przewidzianej
w art. 28 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Nie ulega również wątpliwości, że przepis ten nie przewiduje rozstrzygnięcia indywidualnej sprawy w sposób władczy i wydania decyzji administracyjnej.
W konsekwencji, z uwagi na domniemanie dopuszczalności drogi sądowej zawarte
w art. 2 § 3 k.p.c., Sąd Okręgowy na podstawie art. 386 § 4 k.p.c. w zw. art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji.