Treść orzeczenia
Sygn. akt II Cz 447/17
Postanowienie
K., dnia 13 września 2017 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Jacek Chmura
Sędziowie: SSO Janusz Roszewski
SSO Barbara Mokras
po rozpoznaniu w dniu 13 września 2017 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi dłużnika W. G. na czynność Komornika przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie T. W. w sprawie Km 21/16 przy udziale wierzyciela Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego w Jarocinie w przedmiocie zażalenia dłużnika na postanowienie Sądu Rejonowego w Jarocinie z dnia 7 września 2016 r., sygn. akt I Co 359/16 postanawia :
I. zmienić pkt 1. zaskarżonego postanowienia w ten sposób, że nadać jemu następujące brzmienie:
„1. zmienić pkt 2. i 3. postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie T. W. z dnia 25 marca 2016 r., sygn. akt Kms 21/16, w ten sposób, że ustalić koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 165,42 zł;
2. oddalić skargę w pozostałym zakresie.”
a dotychczasowy punkt 2. zaskarżonego postanowienia opatrzyć numerem 3.;
II. oddalić zażalenie w pozostałym zakresie;
III. nie obciążać stron nieuiszczonymi kosztami sądowymi
w postępowaniu zażaleniowym.
SSO Janusz Roszewski SSO Jacek Chmura SSO Barbara Mokras
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 7 września 2016 r. Sąd Rejonowy w Jarocinie oddalił skargę dłużnika W. G. na czynność Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie T. W. w sprawie (...)– punkt 2. i 3. postanowienia z dnia 25 marca 2016 r. (pkt 1) oraz nie obciążył stron kosztami postępowania. (pkt 2).
Od powyższego orzeczenia dłużnik wniósł zażalenie, zaskarżając postanowienie
w części, tj. w zakresie punktu. 1. i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie skargi
w całości, tj. – w istocie - uchylenia punktu 2. i 3. postanowienia Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Jarocinie T. W. z dnia 25 marca 2016 r. obciążającego dłużnika kosztami postępowania (...) z uwagi na dokonanie przez dłużnika dobrowolnej spłaty należności egzekucyjnej.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na częściowe uwzględnienie.
Analiza akt egzekucyjnych (...) wskazuje, że spłata przez dłużnika należności głównej dochodzonej w toku przedmiotowej egzekucji nastąpiła w dniu 11 marca 2016 r.,
tj. w dniu doręczeniu dłużnikowi zawiadomienia wszczęciu postępowania egzekucyjnego,
co skutkowało umorzeniem postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 825 pkt 1 k.p.c.
Stosownie do dyspozycji przepisu art. 49 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1277) w sprawach
o egzekucję świadczeń pieniężnych w przypadku umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela […] komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 5% wartości świadczenia pozostałego do wyegzekwowania, jednak nie niższej niż 1/20 i nie wyższej niż dziesięciokrotna wysokość przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego, z tym zastrzeżeniem, że w razie umorzenia postępowania egzekucyjnego na wniosek wierzyciela zgłoszony przed doręczeniem dłużnikowi zawiadomienia o wszczęciu egzekucji, komornik pobiera od dłużnika opłatę stosunkową w wysokości 1/20 przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.
Świadczeniem pozostałym do wyegzekwowania, w rozumieniu art. 49 ust. 2 zd. 1 powołanej ustawy, jest także świadczenie spełnione przez dłużnika bezpośrednio wierzycielowi, jeżeli nastąpiło to po zawiadomieniu dłużnika o wszczęciu egzekucji. Wynika to z faktu, że - zgodnie z art. 804 k.p.c. - organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, co oznacza, że gdy dłużnik w toku postępowania egzekucyjnego spełni świadczenie do rąk wierzyciela, a ten nie zażąda umorzenia postępowania, organ egzekucyjny zobligowany jest kontynuować egzekucję zgodnie z treścią tytułu wykonawczego (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia
29 października 2009 r., III CZP 82/09, OSNC 2010, nr 5, poz. 67).
Powyższe oznacza, że w niniejszej sprawie Komornikowi Sądowemu przysługiwała opłata stosunkowa naliczona na podstawie ww. przepisu w pomniejszonej wysokości, tj. 5% (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 2005 r., III CZP 116/05, OSNC 2006, nr 12, poz. 2356; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 2009 r., III CZP 142/08, OSNC 2009, nr 12, poz. 163), a więc 165,42 zł (5% z kwoty 500,00 zł). Pismo wierzyciela
z informacją o dokonanej przez dłużnika spłacie należności głównej wpłynęło bowiem do Komornika w dniu 25 marca 2016 r., czyli już po doręczeniu dłużnikowi zawiadomienia
o wszczęciu egzekucji.
Należy jednak uznać, że Komornik bezzasadnie ustalił powyższą kwotę opłaty egzekucyjnej wraz z należnym od tej kwoty podatkiem VAT. Wynika to z tego, że pobieranie przez komorników sądowych podatku VAT ponad nominalną sumę opłaty egzekucyjnej, ustaloną na podstawie obowiązujących przepisów, nie znajduje uzasadnienia
w obowiązujących przepisach prawa. W obecnie obowiązującym stanie prawnym brak jest przepisu, który by explicite stanowił o tym, iż opłatę egzekucyjną pobieraną przez komornika sądowego, będącego podatnikiem obowiązanym do rozliczenia podatku od towarów i usług, podwyższa się o odpowiednią kwotę podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu Okręgowego, orzekającego w niniejszej sprawie, podstawą obciążenia strony postępowania egzekucyjnego tego rodzaju podatkiem od towarów i usług mogłaby być tylko regulacja prawna wyraźnie zezwalającą do podwyższenia opłaty egzekucyjnej o kwotę takiego podatku ( per analogiam: uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 1997 r., III CZP 11/97, OSNC z 1997 r., nr 8, poz. 102, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2006 r., III CZP 127/06, OSNC z 2007 r., nr 10, poz. 150, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 1995 r., III CZP 4/95, OSNC z 1995 r., nr 5, poz. 79, uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2007 r., III CZP 95/06, OSNC z 2007 r., nr 12, poz. 179, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt SK 67/13; oraz uchwała Sądu Najwyższego z dnia 7 lipca 2016 r., III CZP 34/16, Biul. SN 2016 nr 7 i 9; MoP 2016, nr 15, str. 787). Należy uznać, że bez istnienia takiej podstawy nie ma podstaw do pobierania opłaty egzekucyjnej ponad wysokość ustaloną w przepisach
art. 49 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji (t. j, Dz. U. z 2015 r. , poz. 790).
Powyższe oznacza, że w tym zakresie zażalenie dłużnika było zasadne.
Dlatego, na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c., orzeczono, jak w punkcie I. sentencji.
W pozostałym zakresie zażalenie podlegało oddaleniu na podstawie
art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c..
O kosztach postępowania orzeczono na podatnie przepisu art. 102 k.p.c. i art. 108 § 1 zd. 1 k.p.c.
SSO Janusz Roszewski SSO Jacek Chmura SSO Barbara Mokras