Treść orzeczenia
Sygn. akt II Cz 277/14
Postanowienie
K., dnia 27 maja 2014 r.
Sąd Okręgowy w Kaliszu, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Wojciech Vogt
Sędziowie: SSO Barbara Mokras – spr.
SSO Janusz Roszewski
po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2014 r. w Kaliszu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. M. z udziałem D. K. o udzielenie zabezpieczenia powództwa o uzgodnienie treści księgi wieczystej w przedmiocie zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt I Co 166/14 postanawia: oddalić zażalenie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2014 r. Sąd Rejonowy w Ostrowie Wielkopolskim oddalił wniosek A. M. c. M. i K. o udzielenie zabezpieczenia powództwa przeciwko D. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie zakazu zbywania i obciążania nieruchomości położonej w O. przy ul. (...), zapisanej w księdze wieczystej (...).
W uzasadnieniu wskazano, że wnioskodawczyni jest zapisobiercą ustanowionym w testamencie sporządzonym przez T. M., w którym spadkobierca A. M. c. J. i T. została zobowiązana do przeniesienia na jej rzecz własności nieruchomości położonej w O. przy ul. (...), zapisanej w księdze wieczystej (...). Wobec odmowy wykonania zapisu, uprawniona wystąpiła z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia powództwa o zobowiązanie do przeniesienia własności przedmiotowej nieruchomości poprzez ustanowienie zakazu jej zbywania, który został uwzględniony postanowieniem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 3 grudnia 2013 r., sygn. I Co 235/13. W dniu 17 grudnia 2013 r. spadkobierczyni sprzedała przedmiotową nieruchomość D. K..
Oceniając zasadność wniosku o udzielenie zabezpieczenia powództwa przeciwko D. K. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym poprzez wpisanie zakazu zbywania i obciążania przedmiotowej nieruchomości, Sąd Rejonowy uznał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła istnienia roszczenia.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła wnioskodawczyni zaskarżając je w całości i domagając się jego zmiany poprzez dokonanie zabezpieczenia roszczenia w zawnioskowany sposób.
Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy – tj. art. 233 § 1 k.p.c., przez dowolną ocenę dowodów, skutkującą uznaniem, że uprawniona nie uprawdopodobniła roszczenia, oraz art. 730 1 § 1 k.p.c., poprzez błędne przyjęcie, że okoliczności przytoczone we wniosku nie pozwalają na przyjęcie, że uprawniona uprawdopodobniła roszczenie.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy uznać za słuszne stanowisko Sądu I instancji, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła w należyty sposób swojego roszczenia o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z uwagi na brak wykazania po swojej stronie konkurencyjnego tytułu do wpisu prawa własności w księdze wieczystej nieruchomości będącej przedmiotem zapisu. Jak trafnie wskazał Sąd a quo dokonanie przez spadkodawcę rozrządzenia testamentowego, zobowiązującego spadkobiercę do spełnienia określonego świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby, o którym mowa w art. 968 § 1 k.c., nie przenosi własności przedmiotu zapisu na zapisobiorcę, ani nie stanowi zakazu jego zbywania. Na skutek ustanowienia tego rodzaju zapisu (tzw. zapisu zwykłego) pomiędzy obciążonym zapisem a zapisobiercą powstaje stosunek prawny o charakterze zobowiązaniowym – zapisobiercy przysługuje jedynie roszczenie o spełnienie świadczenia z tytułu zapisu zwykłego. Do przejścia prawa własności potrzebne jest natomiast zawarcie odrębnej umowy rzeczowej (rozporządzającej), przenoszącej prawo własności rzeczy na zapisobiercę. W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania z tytułu zapisu zwykłego, obciążony zapisem może ponosić jedynie odpowiedzialność odszkodowawczą na zasadach ogólnych, na podstawie art. 471 i nast. k.c.
Tym samym rację ma Sąd I instancji, że przedmiotowy zapis nie stanowi tytułu do ujawnienia prawa własności nieruchomości na rzecz zapisobiercy, a w konsekwencji - istnienie roszczenia o wykonanie zapisu w postaci zobowiązania do przeniesienia własności nieruchomości na rzecz zapisobiorcy nie ma wpływu na stan prawny nieruchomości ujawniony w księdze wieczystej i nie stanowi okoliczności obalającej domniemania ustanowione w art. 3 § 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, według którego prawo jawne z księgi wieczystej (w tym prawo własności) jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
Z uwagi na powyższe rozważania, Sąd Okręgowy podziela stanowisko Sądu Rejonowego, że w niniejszej sprawie nie zachodzą podstawy do uwzględnienia wniosku o zabezpieczenie powództwa o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, z uwagi na brak spełnienia jednej z przesłanek do udzielenia zabezpieczenia, ustanowionej w art. 730 1 § 1 k.p.c.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Okręgowy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. i art. 13 § 2 k.p.c orzekł jak w sentencji postanowienia.