Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ca 725/13Sygn. akt II Ca 725/13
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 28 listopada 2013 r.
Sąd Okręgowy w Świdnicy, II Wydział Cywilny Odwoławczy
w składzie następującym:
Przewodniczący: SSO Anatol Gul
Sędziowie: SO Aleksandra Żurawska
SO Jerzy Dydo
Protokolant: Alicja Marciniak
Sygn. akt II Ca 725/13
po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2013 r. w Świdnicy na rozprawie sprawy z powództwa A. M. przeciwko J. J. o zapłatę kwoty 1585,22 zł na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt I C 639/13 oddala apelację.
Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem oddalono powództwo o zapłatę 1585,22 zł , opierając rozstrzygnięcie o następujące ustalenia i oceny: - decyzją z dnia 4 kwietnia 2012 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności powoda jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe (...) w W., zobowiązując do zapłaty łącznej kwoty 4747,18 zł, przy czym powód zapłacił 4971,30 zł; - decyzją z dnia 20 marca 2012 r. Naczelnik US orzekł o solidarnej odpowiedzialności pozwanego z tego samego tytułu, jednak decyzją z dnia 28 czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie w sprawie.
W ocenie sądu oznaczało to, że w obrocie prawnym nie istnieje decyzja stwierdzająca odpowiedzialność podatkową pozwanego na podstawie art. 108 § 1 w zw. z art. 116 Ordynacji podatkowej, dlatego nie można przyjmować, że jest on solidarnie zobowiązany z podmiotem, w którym pełnił funkcję członka zarządu, ponieważ taka decyzja ma charakter konstytutywny.
W konsekwencji brak decyzji oznacza brak odpowiedzialności solidarnej pozwanego, co wyklucza stosowanie przepisu art. 376 kc, warunkiem zastosowania którego jest właśnie istnienie solidarnej odpowiedzialności.
W apelacji powód zarzucił naruszenie prawa materialnego , a to przepisu art. 376 § 1 kc, przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że spełnienie świadczenia przez jednego ze współdłużników solidarnych wyłącza możliwość dochodzenia przez niego roszczenia zwrotnego w sytuacji, gdy przeciwko innemu współdłużnikowi nie wydano decyzji przenoszącej odpowiedzialność za zobowiązania.
Wskazując na powyższe wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku przez uwzględnienie powództwa lub jego uchylenie i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja nie podlega uwzględnieniu.
Przyjmując ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji za swoje, Sąd Okręgowy nie podziela jednak oceny prawnej tego stanu faktycznego oraz wyciągniętych z tej oceny wniosków, kierując się następującymi względami:
-o ile dla samego powstania odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania pierwotnego dłużnika konieczne jest wydanie konstytutywnej decyzji przenoszącej na te osoby ową odpowiedzialność, o tyle solidarny charakter tej odpowiedzialności wynika z ustawy / art. 116a § 1 o.p./; po wydaniu prawomocnych decyzji przenoszących na członków zarządu odpowiedzialność za zaległości podatkowe, organ podatkowy może zatem postąpić stosownie do dyspozycji art. 366 § 1 kc, żądając zaspokojenia wierzytelności; jednak nawet zaspokojenie wierzyciela podatkowego przez któregokolwiek z dłużników wywołuje skutek w postaci zwolnienia pozostałych dłużników oraz rodzi – na mocy art. 376 kc – po stronie tego dłużnika, który spłacił dług, prawo regresu wobec pozostałych dłużników;
jeżeli zatem bezspornym było, że wierzytelność organu podatkowego została zaspokojona w istocie z majątków dwóch członków zarządu , a to powoda i W. D. – będących – obok pozostałych członków zarządu, w tym pozwanego – także dłużnikami solidarnymi, powodowi, jako dłużnikowi solidarnemu, który spełnił część świadczenia, przysługiwało roszczenie regresowe do pozostałych współdłużników – członków zarządu;
-stosownie do art. 376 § 1 i 2 kc, o tym, czy i w jakich częściach dłużnik solidarny, który spełnił świadczenie, może żądać zwrotu od współdłużników, rozstrzyga treść istniejącego między nimi stosunku prawnego, a jeżeli z jego treści nie wynika nic innego, dłużnik, który świadczenie spełnił, może żądać zwrotu w częściach równych;
-skoro zatem powód oraz W. D.zapłacili na rzecz organu podatkowego łącznie 8275,60 zł, to w częściach równych na każego z czterech członków zarządu przypadało po 2068,90 zł, a zatem , jeśli powód zapłacił 4971,30, to nadpłata z jego strony wyniosła 2902,40 zł, dlatego też co do zasady powodowi wobec pozwanego przysługiwałoby roszczenie odnośnie kwoty 1451,20 zł, wynikłej z podzielenia kwoty 2902,40 zł na dwie równe części; - sąd pierwszej instancji pominął jednak dalsze istotne okoliczności niniejszej sprawy, mające zasadnicze znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia o dochodzonym żądaniu; należy bowiem zauważyć, że odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań , których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu oraz zaległości z art. 52 o.p., powstałe w czasie pełnienia obowiązków członków zarządu / art. 116 § 1 w zw. z art. 116a o.p./; z kolei termin płatności podatku od towarów i usług za drugi kwartał 2010 r. przypadał do 25 dnia miesiąca następującego po tym kwartale, czyli do dnia 25 lipca 2010 r. / art. 103 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług / ; - tymczasem w dniu 15 czerwca 2010 r. pozwany złożył rezygnację z funkcji członka zarządu (...), które to pismo w dniu 16 czerwca 2010 r. wpłynęło do sekretariatu klubu; rezygnacja następuje poprzez złożenie oświadczenia woli i jest skuteczna – zgodnie z art. 61 i 746 § 2 kc w zw. z art. 202 § 5 ksh – w chwili zakomunikowania go osobie prawnej, co w niniejszej sprawie zostało uczynione; jest to jednostronna czynność prawna, jej skuteczność nie zależy od jej przyjęcia przez osobę prawną ani od istnienia i podania ważnych powodów, dlatego też następuje ona ze skutkiem ex nunc; skuteczność rezygnacji nie zależy też od wykreślenia członka zarządu z rejestru, ponieważ wpisy w tym zakresie mają bowiem charakter wyłącznie deklaratoryjny;
- dlatego też pozwany – w obec skutecznego złożenia rezygnacji z funkcji członka zarządu (...) z dniem 16 czerwca 2010 r. - nie może ponosić odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe stowarzyszenia obejmujące II kwartał 2010 r.
Z tych przyczyn apelacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw została odddalona / art. 385 kpc/.