descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II Ca 1327/18

Postanowienie

Dnia 22 marca 2019 r.

Sąd Okręgowy w Kielcach II Wydział Cywilny Odwoławczy

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSO Cezary Klepacz (spr.)

SSO Hubert Wicik

SSR (del.) Monika Wrona- Zawada

Protokolant: protokolant sądowy Patrycja Bogdańska

Uzasadnienie

M. K. (1) wnosił o podział majątku wspólnego nabytego w trakcie trwania małżeństwa z M. K. (2), wskazując że jego w skład wchodzą:

- laptop marki A.;

- samochód marki S. (...) , rok prod. 2002, nr rej. (...);

- kino domowe marki P.;

- narożnik skórzany;

- meblościanka (szafa, komoda) w kolorze brązowym;

- komoda, stolik pod telewizor, półka wisząca w kolorze mahoniowym;

- ława;

- lodówka marki I.;

- kuchnia elektryczna z piekarnikiem marki M.;

- pralka marki A.;

- pralka marki I.;

- meble kuchenne (stół, dwa krzesła) w kolorze brązowym;

- słuchawki marki S.;

- parowar marki T.;

- komplet meblowy (lustro, szafka na obuwie, wieszak);

- żyrandol, dwa kinkiety, lampa stojąca;

- nawigacja samochodowa;

- dwa łańcuszki złote i dwie pary kolczyków złotych.

Wnosił także o rozliczenie nakładów poczynionych z jego majątku osobistego na majątek wspólny, tj. spłaconych zadłużeń wobec:

- ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy w łącznej kwocie 16.373,49 zł;

(...) Bank SA z tytułu pożyczki gotówkowej w kwocie 1.812,00 zł;

- (...) SA w W. z tytułu pożyczki gotówkowej w kwocie 2.397,79 zł;

- (...) SA we W. z tytułu pożyczki gotówkowej w kwocie 4.356,32 zł;

- O. z tytułu korzystania z usług za Internet w kwocie 1.050 zł.

M. K. (3) wniósł o przyznanie jemu na wyłączną własność samochodu, a M. K. (2) – pozostałych składników, gdyż większość ruchomości znajduje się w posiadaniu uczestniczki, ze stosowną spłatą.

M. K. (2) wskazała, że ma laptopa marki A., lampę stojącą, która była prezentem od jej koleżanki i biżuterię, która jest własnością córki, nie ma natomiast narożnika skórzanego, kina domowego, meblościanki, lodówki I. , kuchenki elektrycznej, pralki, słuchawek S. i nawigacji samochodowej.

Wskazała ponadto, że majątek wspólny stanowią także:

- komplet mebli kuchennych pod zabudowę;

- usługa remontowa w postaci wymiany okien w domu rodziców wnioskodawcy;

- komplet mebli sypialnianych;

- telewizor (...) 32’ marki S.;

- okap marki F.;

- DVD marki L. (...);

- zmywarka marki S.;

- płyta gazowa pod zabudowę marki E.;

- piekarnik pod zabudowę marki E.;

- kuchenka mikrofalowa marki E..

Uczestniczka podała, że nie korzystała z Internetu w O., a nie miała wiedzy o pożyczkach zaciągniętych przez M. K. (1).

Zakwestionowała swoją odpowiedzialność za zobowiązania wobec ZUS, związane z działalnością gospodarczą wnioskodawcy.

Postanowieniem z dnia 24 maja 2018 r., sygn. akt V Ns 190/15, Sąd Rejonowy w Busku-Zdroju:

I ustalił, że w skład majątku wspólnego M. K. (1) i M. K. (2) wchodzą:

a) laptop A. model (...)- (...);

b) narożnik o tapicerce z tkaniny o kolorze brąz;

c) meblościanka o kolorze jasny orzech, składająca się z szafy z lustrem owalnym i komody;

d) kuchnia gazowa czteropalnikowa M. model E. K. (...);

e) pralka automatyczna SAMSUNG model WF 1600 (...)/ (...);

f) pralka automatyczna BEKO model (...);

g) komplet mebli kuchennych z płyt (...) kolor venge;

h) parowar T. model VC- (...);

i) segment meblowy do przedpokoju z płyty (...) foliowanej w kolorze naturalnej sosny;

j) komplet mebli sypialnianych;

k) okap kuchenny F. model (...);

l) żyrandol pięciolampowy, metalowy;

ł) (...) 32’ S. model (...) 302;

m) zmywarka do naczyń marki S. model (...);

n) płyta gazowa czteropalnikowa (...) model (...);

o) piekarnik elektryczny (...) model (...);

p) kuchenka mikrofalowa (...) model E. (...) z grillem;

r) chłodziarko-zamrażarka (...) model ERB (...) kolor biały;

s) równowartość samochodu marki S. (...) rok prod. 2002 o nr rej. (...);

II przyznał M. K. (1) przedmioty opisane w pkt I lit. g), j), k), ł)-s), bez dopłat na rzecz uczestniczki postępowania;

III przyznał M. K. (2) pozostałe ruchomości, bez dopłat na rzecz wnioskodawcy;

IV oddalił dalej idące wnioski;

V zasądził od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwotę 643,45 zł tytułem kosztów postępowania;

VI stwierdził, że wnioskodawca i uczestniczka w pozostałym zakresie ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie;

VII nakazał ściągnąć od M. K. (2) na rzecz Skarbu Państwa kwotę 611,33 zł tytułem kosztów sądowych;

VIII nakazał ściągnąć od wnioskodawcy na rzecz Skarbu Państwa kwotę 1.774,87 zł tytułem kosztów sadowych;

Orzeczenie to wydano w oparciu o następujące ustalenia:

Sąd Okręgowy w Kielcach wyrokiem z dnia 26 listopada 2014 r., sygn. akt I C 3540/13 (wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 17 czerwca 2015 r., sygn. akt I ACa 375/15, oddalający apelacje obu stron), rozwiązał przez rozwód związek małżeński M. K. (1) i M. K. (2), zwarty w dniu 19 kwietnia 2009 r., z winy obu stron.

W skład majątku wspólnego stron wchodziły ruchomości znajdujące się w posiadaniu wnioskodawcy:

- komplet mebli kuchennych wykonanej z płyt (...) kolor venge;

- komplet mebli sypialnianych;

- okap kuchenny F. model (...);

- (...) 32’ S. model (...) 302;

- zmywarka do naczyń marki S. model (...);

- płyta gazowa czteropalnikowa (...) model (...);

- piekarnik elektryczny (...) model (...);

- kuchenka mikrofalowa (...) model E. (...) z grillem;

- chłodziarko-zamrażarka (...) model ERB (...) kolor biały;

- równowartość samochodu marki S. (...), rok prod. 2002, nr rej. (...).

W skład tego majątku wchodzą także ruchomości będące się w posiadaniu M. K. (2):

- laptop A. model (...)- (...);

- narożnik z tkaniny w kolorze brązowym;

- meblościanka składająca się z szafy z lustrem owalnym i komody;

- kuchnia gazowa czteropalnikowa M. model E. K. (...);

- pralka automatyczna SAMSUNG model WF 1600 (...)/ (...);

- pralka automatyczna BEKO model (...);

- parowar T. model VC- (...);

- segment meblowy do przedpokoju z płyty (...) foliowanej w kolorze naturalnej sosny;

- metalowy żyrandol pięciolampowy.

W skład majątku wspólnego wchodzą również:

- komplet mebli sypialnych kupiony przez D. A., częściowo spłacony przez zainteresowanych, a w pozostałym zakresie darowany im przez D. A.;

- komplet mebli kuchennych wraz z wyposażeniem (zmywarka do naczyń marki S. model (...), płyta gazowa czteropalnikowa E. model (...), piekarnik elektryczny (...) model (...), kuchenka mikrofalowa (...) model E. (...) z grillem, okap kuchenny F. model (...));

- (...) 32’ S. model (...) 302.

Nie stanowiły natomiast majątku wspólnego:

- biżuteria (złote łańcuszki i kolczyki), będąca własnością córki zainteresowanych;

- lampa elektryczna pokojowa stojąca C., stanowiąca darowiznę na rzecz uczestniczki;

- ruchomości zużyte na potrzeby rodziny w trakcie trwania wspólności małżeńskiej.

Wnioskodawca w dniu 26 października 2017 roku zbył samochód marki S. (...) za kwotę 3.000 zł.

M. K. (1) i M. K. (2) nie dokonywali nakładów z majątków osobistych na majątek wspólny.

Zobowiązania z tytułu pożyczek i niespłaconych składek na ubezpieczenie w ZUS zostały pokryte z majątku wspólnego, albowiem żadna ze stron nie wykazała, że pokryła je ze swojego majątku osobistego.

Kwota 3.000 zł stanowiąca koszt usługi remontowo-budowlanej (wymiana okien) została wydatkowana na dom stanowiący własność rodziców wnioskodawcy.

Wskazywane przez wnioskodawcę i uczestniczkę składniki majątku, poza wymienionymi w pkt I postanowienia, nie były możliwe do zidentyfikowania ani określenia, gdzie się znajdują oraz jednoznacznego ustalenia, że zainteresowani dysponowali nimi.

Dokonano podziału ruchomości w ten sposób, że wnioskodawcy przyznano te, które znajdują się w jego posiadaniu, a uczestniczce – te, które ona posiada.

Przyznano też wnioskodawcy równowartość samochodu osobowego.

Z uwagi na porównywalną wartość składników majątkowych i wyraźne stanowisko uczestniczki, nie zasądzono dopłat.

Przy wycenie ruchomości Sąd posłużył się opiniami biegłych, uznając je za miarodajne do ustalenia wartości tych rzeczy.

Ponieważ wnioskodawca poniósł koszty: opłatę od wniosku w kwocie 500 zł i zaliczki na opinie biegłych – 800 zł i 1.286,90 zł, a uczestniczka – koszty zaliczki na opinię biegłego w kwocie 200 zł, zasądzono od M. K. (2) na rzecz M. K. (1) kwotę 643,45 zł tytułem kosztów postępowania, tj. połowę kosztów opinii nr (...)., biorąc pod uwagę zwolnienie wnioskodawcy z ponoszenia części opłaty od wniosku oraz zwolnienie uczestniczki od części zaliczki na opinię nr (...).

W pozostałym zakresie Sąd uznał, że wnioskodawca i uczestniczka ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie.

Koszty opinii biegłych sądowych w łącznej kwocie 3.549,74 zł zostały poniesione tymczasowo przez Skarb Państwa, zatem na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, w zw. z art. 520 § 1 k.p.c. nakazano je pobrać od wnioskodawcy i uczestniczki, mając na uwadze uprzednie częściowe zwolnienie od tych kosztów M. K. (2).

Apelację od tego orzeczenia wniósł M. K. (1), zaskarżając je w punktach: I, II, IV, V, VI i VIII, zarzucając Sądowi Rejonowemu:

1. naruszenie art. 233 k.p.c. poprzez:

- wadliwe ustalenie, że zmywarka do naczyń marki S. model (...), płyta gazowa czteropalnikowa E. model (...), piekarnik elektryczny (...) model (...), kuchenka mikrofalowa (...) model E. (...) z grillem, chłodziarko-zamrażarka (...) model ERB (...) wchodzą w skład wspólności ustawowej, mimo że stanowią one majątek osobisty wnioskodawcy (kupione zostały przed zawarciem małżeństwa);

- dowolne ustalenie, że do majątku wspólnego należy komplet mebli sypialnych i telewizor (...) 32’ S. (...) 302, mimo że stanowią one własność osób trzecich, odpowiednio: D. A. oraz T. i A. małżonków K.;

- pominięcie w składzie majątku stron i nierozliczenie: kina domowego marki P., mebli kuchennych z 2013 roku, słuchawek marki S., zestawu mebli pokojowych w kolorze biało-mahoniowym, ławy pokojowej, chodziarko-zamrażarki I. , słuchawek bezprzewodowych marki S. (...), żyrandola drewnianego, dwóch kinkietów, lampy C. i nawigacji samochodowej L. ;

- wadliwe przyjęcie, że zobowiązania powstałe w trakcie małżeństwa wobec: ZUS z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy w łącznej kwocie 16.373,49 zł, (...) Bank SA z tytułu pożyczki gotówkowej w kwocie 1.812 zł, (...) SA w W. z tytułu pożyczki gotówkowej w kwocie 2.397,79 zł, (...) SA we W. z tytułu pożyczki gotówkowej w kwocie 4.356,32 zł, O. z tytułu korzystania z usług za Internet w kwocie 1.050 zł zostały pokryte z majątku wspólnego, gdy w rzeczywistości spłacono je z pożyczek od rodziców wnioskodawcy oraz po rozwiązaniu małżeństwa z wynagrodzenia M. K. (1);

2. naruszenie art. 328 § 1 k.p.c. poprzez brak szczegółowej analizy spornych ruchomości: kina domowego marki P., zestawu mebli pokojowych w kolorze biało-mahoniowym, ławy pokojowej, chodziarko-zamrażarki I. , słuchawek bezprzewodowych marki S. (...), żyrandola drewnianego, dwóch kinkietów, lampy stojącej C. i nawigacji samochodowej L. ;

3. bezpodstawne pomięcie wniosku M. K. (1) o wystąpienie do Sądu wieczystoksięgowego o ustalenie własności lokalu mieszkalnego w R. przy ul. (...), w rezultacie – czy lokal ten wchodzi do majątku wspólnego.

Ponadto apelujący wniósł o dopuszczenie dowodu z dokumentów – wykazu spłaty zadłużenia wobec ZUS od 2 czerwca 2015 r. do 2 lipca 2018 r. w celu wykazania źródła pochodzenia pieniędzy na tę spłatę, w szczególności po 24 maja 2018 roku.

Wskazując na to, wniesiono o zmianę postanowienia poprzez:

a) ustalenie, że w skład majątku wspólnego wchodzą składniki wymienione w pkt I lit. a)-i), k) i l) oraz równowartość samochodu wskazanego w pkt I lit. s) zaskarżonego postanowienia;

b) przyznanie na rzecz uczestniczki także ruchomości wskazanych w pkt I lit. g) zaskarżonego postanowienia, z zasądzeniem na rzecz wnioskodawcy stosownej spłaty;

c) zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kwoty 10.818 zł z tytułu nakładów poczynionych z majątku osobistego na majątek wspólny, tj. spłaconych zadłużeń wobec ZUS, (...) Bank SA, (...) SA w W., (...) SA we W. i O.,

ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie od uczestniczki na rzecz wnioskodawcy kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.

M. K. (2) wniosła o oddalenie apelacji i zawartego w niej wniosku dowodowego, podając że nigdy nie zamieszkiwała w domu przy ulicy (...) w R., a jedynie wynajmowała mieszkanie w tej miejscowości przy ulicy (...), nigdy nie miała też tam lokalu na własność, bo nie stać jej na jego kupno (k.465, 465v.).

Sąd Okręgowy zważył, co następuje

Apelacja nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd Rejonowy prawidłowo przyjął, że w skład majątku wspólnego wchodzą ruchomości w postaci: zmywarki do naczyń marki S. model (...), płyty gazowej czteropalnikowej E. model (...), piekarnika elektrycznego (...) model (...), kuchenki mikrofalowej (...) model E. (...) z grillem, chłodziarko-zamrażarki (...) model ERB (...), albowiem nie zostało wykazane, że wnioskodawca kupił te rzeczy przed zawarciem małżeństwa z uczestniczką postępowania. Nie są w tym zakresie wystarczające zeznania rodziców M. K. (1), którzy są zainteresowani rozstrzygnięciem na jego korzyść.

Brak podstaw do przyjęcia, że komplet mebli sypialnych należy do D. A. – babki wnioskodawcy tylko dlatego, że ona go kupiła, skoro przeznaczony był dla wnioskodawcy i uczestniczki, oni też z niego korzystali. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że członkowie najbliższej rodziny wspierają młodych małżonków i tak też należy przyjąć w odniesieniu do tych rzeczy, zaś odmienne twierdzenie wnioskodawcy jest sformułowane jedynie na potrzeby postępowania sądowego.

To samo dotyczy telewizora (...) 32’ S. (...) 302, kupionego w czasie trwania związku małżeńskiego przez M. K. (1) (k.59)

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 i art. 328 § 1 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.) poprzez pominięcie w składzie majątku stron i nierozliczenie: kina domowego marki P., mebli kuchennych z 2013 roku, słuchawek marki S., zestawu mebli pokojowych w kolorze biało-mahoniowym, ławy pokojowej, chodziarko-zamrażarki I. , słuchawek bezprzewodowych marki S. (...), żyrandola drewnianego, dwóch kinkietów, lampy C. i nawigacji samochodowej L. oraz brak szczegółowej analizy tych ruchomości w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, podnieść należy, iż Sąd Rejonowy przyjął, że lampa elektryczna pokojowa stojąca C. stanowiła darowiznę na rzecz uczestniczki, a ruchomości, poza wymienionymi w pkt I zaskarżonego postanowienia, nie były możliwe do zidentyfikowania ani określenia, gdzie się znajdują oraz jednoznacznego ustalenia, że zainteresowani dysponowali nimi, wobec czego nie uwzględniono ich w podziale.

Niezależnie jednak od tego należy zauważyć, że skoro M. K. (1) przyznano przedmioty opisane w pkt I lit.: g), j), k), ł)-s), a więc: komplet mebli kuchennych wykonanych z płyt (...) kolor venge o wartości 2.650 zł, komplet mebli sypialnych o wartości 2.200 zł, okap kuchenny F. model (...) o wartości 150 zł, (...) 32’ S. model (...) 302 o wartości 450 zł, zmywarkę do naczyń marki S. model (...) o wartości 650 zł, płytę gazową czteropalnikową (...) model (...) o wartości 430 zł, piekarnik elektryczny (...) model (...) o wartości 510 zł, kuchenkę mikrofalową (...) model E. (...) z grillem o wartości 310 zł i chłodziarko-zamrażarkę (...) model ERB (...) kolor biały o wartości 150 zł (zgodnie z opinią biegłego sądowego K. G. – k.282-288) oraz równowartość samochodu marki S. (...) rok prod. 2002 o nr rej. (...) – 3.000 zł, co odpowiada łącznie kwocie 10.500 zł, a uczestniczce postępowania pozostałe ruchomości: laptop A. model (...)- (...) o wartości 480 zł, narożnik o tapicerce z brązowej tkaniny o wartości 600 zł, meblościankę w kolorze jasny orzech, składająca się z szafy dwudrzwiowej z dwoma szufladami i lustrem owalnym oraz komody o wartości 960 zł, kuchnię gazową czteropalnikową M. model E. K. (...) o wartości 450 zł, pralkę automatyczną SAMSUNG model WF 1600 (...)/ (...) o wartości 800 zł, pralkę automatyczną BEKO model (...) o wartości 760 zł, parowar T. model VC- (...) o wartości 180 zł, segment meblowy do przedpokoju wykonany z płyty (...) foliowanej w kolorze naturalnej sosny wartości 400 zł i żyrandol pięciolampowy, metalowy owartości 240 zł (zgodnie z powołaną opinią biegłego sądowego K. G.), których łączna wartość wynosi 4.870 zł, to M. K. (2) powinna otrzymać od byłego męża dopłatę, albowiem suma wymienionych wartości wynosi 15.370 zł, z czego połowa to kwota 7.685 zł, która pomniejszona o 4.870 zł daje kwotę 2.815 zł.

Wartość rzeczy, które zdaniem wnioskodawcy zostały bezpodstawnie pominięte w podziale, wynosi natomiast 3.770 zł (kino domowe marki P. – 350 zł, meble kuchenne z 2013 roku – 400 zł, zestaw mebli pokojowych w kolorze biało-mahoniowym – 1.100 zł, ława pokojowa – 280 zł, chodziarko-zamrażarka I. – 820 zł, słuchawki bezprzewodowe marki S. (...) – 390 zł, żyrandol drewniany – 120 zł, lampa C. – 160 zł i nawigacja samochodowa L. – 150 zł). W obu opiach oszacowano jedne słuchawki, a na kwotę 240 zł ustalono łącznie wartość żyrandola pięciolampowego i dwóch kinkietów. Oznacza to, że gdyby nawet przyjąć, iż ruchomości te posiada uczestniczka, to i tak należna od niej spłata z tego tytułu na rzecz wnioskodawcy (1.885 zł) byłaby niższa od wskazanej wcześniej kwoty, należnej jej tytułem dopłaty, zatem zaskarżone w tym zakresie postanowienie odpowiada prawu.

Co do wskazanych przez wnioskodawcę zobowiązań powstałych w trakcie małżeństwa, ponieść należy, iż M. K. (1) nie udowodnił, że zostały one spłacone z jego majątku osobistego.

Jeżeli chodzi o niezapłacone na rzecz ZUS składki na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne i fundusz pracy w łącznej kwocie 16.373,49 zł, to do wniosku o podział majątku wspólnego dołączono jedynie kserokopię umowy Nr (...) z dnia 7 sierpnia 2014 roku, z której wynika, że należności w takiej kwocie zostały M. K. (1) rozłożone na raty (k.17-23). W toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji, mimo że toczyło się ono przez niemal trzy lata, nie przedstawiono żadnego dowodu zapłaty. Powołanie się zatem dopiero w apelacji na wykaz spłat tej należności jest spóźnione (art. 381 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), przy czym, wbrew twierdzeniom skarżącego, z przedstawionego dokumentu nie wynika zapłata jakichkolwiek kwot po 24 maja 2018 roku (k.425-440).

Z kolei dołączone do wniosku potwierdzenia wpłaty: 3/2014/02/07 i 60/2014/02/19 na rzecz (...) SA (k.24 i 25) oraz harmonogram spłaty zadłużenia wobec (...) SA we W. z dnia 13 lutego 2014 r. (k.26) pochodzą z okresu istnienia majątkowej wspólności ustawowej, a nie zostało wykazane, że wnioskodawca spłacił należności wynikające z tych dokumentów ze swojego majątku osobistego.

Spłata pozostałych należności (wobec (...) SA w W. z tytułu pożyczki gotówkowej w kwocie 2.397,79 zł i O. z tytułu korzystania z usług za Internet w kwocie 1.050 zł) nie została w ogóle wykazana.

Bezprzedmiotowy, w świetle twierdzenia uczestniczki (k.465), okazał się wniosek M. K. (1) o wystąpienie do Sądu wieczystoksięgowego celem ustalenia własności lokalu mieszkalnego w R. przy ul. (...). Nie zostało chociażby uprawdopodobnione, że M. K. (2) nabyła własność jakiegokolwiek lokalu.

Mając to na uwadze, oddalono apelację zgodnie z art. 385 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.

SSO Hubert Wicik SSO Cezary Klepacz SSR (del.) Monika Wrona-Zawada