Treść orzeczenia
Sygn. akt II Ca 112/18
Postanowienie
Dnia 2 marca 2018 roku
Sąd Okręgowy w Krakowie II Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
SSO Grzegorz Buła (sprawozdawca)
SSO Katarzyna Biernat-Jarek
SSO Krzysztof Lisek
Protokolant: osobiście
po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2018 roku w Krakowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą K. przy uczestnictwie: (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółki komandytowej z siedzibą w K., A. W., G. W. oraz (...) Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. o wpis w księdze wieczystej na skutek apelacji uczestnika (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółki komandytowej z siedzibą w K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa-Podgórza w Krakowie z dnia 24 sierpnia 2017 roku sygnatura akt DZKW/KR1P/00071291/17 postanawia:
1. odrzucić apelację;
2. stwierdzić, że wnioskodawca i uczestnicy ponoszą koszty postępowania odwoławczego związane ze swoim udziałem w tym postępowaniu.
SSO Katarzyna Biernat-Jarek SSO Grzegorz Buła SSO Krzysztof Lisek
Uzasadnienie
Wnioskodawca we wniosku z dnia 21 grudnia 2016 roku, zarejestrowanym pod sygnaturą DZKW/KR1P/00107191/16, wniósł o wpis na swoją rzecz w działach IV ksiąg wieczystych nr (...) hipoteki przymusowej łącznej w kwocie 4.833.708,65zł. Jako podstawę powyższego wpisu wnioskodawca przedłożył wraz z wnioskiem odpis postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 15 grudnia 2016 roku, sygn. IX GCo 278/16 o udzieleniu zabezpieczenia przed wytoczeniem powództwa, opatrzonego wzmianką o wykonalności.
W dniu 29 czerwca 2017 roku Referendarz sądowy w całości uwzględnił ten wniosek i dokonał w wymienionych wyżej księgach wieczystych żądanych wpisów wraz z ujawnieniem w każdej z nich numerów ksiąg wieczystych obejmujących współobciążone nieruchomości.
Skargę na powyższe orzeczenie Referendarza sądowego w zakresie wpisów dokonanych w działach IV ksiąg wieczystych nr (...) wniósł uczestnik (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa z siedzibą w K.. W skardze uczestnik zarzucił, iż wpisy w tych księgach nie powinny być dokonane z uwagi na fakt, iż w dacie złożenia wniosku przez wnioskodawcę nieruchomości nimi objęte nie stanowiły własności tego uczestnika.
Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2017 roku Sąd Rejonowy dla Krakowa-Podgórza w Krakowie na skutek skargi uczestnika zmienił wpis w sprawie do sygnatury DzKw KR1P/00107191/16 z dnia 29 czerwca 2017 roku w ten sposób, że z księgi wieczystej (...) wykreślił hipotekę przymusową łączną w kwocie 4.833.708,65zł na rzecz (...) spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K., a nadto oznaczenie tej księgi wieczystej wykreślił z listy ksiąg wieczystych współobciążonych przedmiotową hipoteką przymusową łączną.
Uzasadniając to rozstrzygnięcie Sąd pierwszej instancji odniósł się do zarzutów zgłoszonych w skardze na orzeczenie referendarza sądowego zarówno dotyczących wpisu w księdze wieczystej (...), jak i w księdze wieczystej nr (...), podzielając zarzuty związane z wpisem w pierwszej z tych ksiąg, natomiast nie uznając za trafne zarzutów związanych z wpisem w drugiej księdze.
Apelację od postanowienia Sądu Rejonowego wniósł uczestnik (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółka komandytowa z siedzibą w K., zaskarżając je w części dotyczącej utrzymania wpisu hipoteki w księdze wieczystej nr (...). Apelujący zarzucił Sądowi Rejonowemu naruszenie art. 626 8 §2 k.p.c. oraz art. 67 i 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. W związku z podniesionymi zarzutami uczestnik wniósł o oddalenie w tym zakresie wniosku o wpis hipoteki i zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na apelacji wnioskodawca wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od apelującego uczestnika kosztów postępowania odwoławczego.
Sąd Okręgowy zważył co następuje
Apelacja jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Zgodnie art. 518 k.p.c. od postanowień sądu pierwszej instancji orzekających co do istoty sprawy przysługuje apelacja. Na tle tego przepisu oraz art. 367 §1 k.p.c. w judykaturze i doktrynie utrwalony jest pogląd, że zaskarżone może być tylko orzeczenie istniejące, natomiast nie można wnieść środka odwoławczego od orzeczenia, które nie zostało - w rozumieniu przepisów prawa procesowego - wydane. Przez sytuację opisaną powyżej należy rozumieć zarówno brak orzeczenia w ogóle, jak i brak w wydanym orzeczeniu rozstrzygnięcia w określonym przedmiocie. Apelacja odnosząca się do nieistniejącej części postanowienia podlega zatem, jako niedopuszczalna, odrzuceniu na podstawie art. 370 k.p.c. w zw. z art. 13 §2 k.p.c., gdyż - w rozumieniu przepisów prawa procesowego - w tym zakresie orzeczenie nie zostało wydane.
Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w tej sprawie. Nie budzi wątpliwości, ż skargą uczestnika (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (...) spółki komandytowej w K. zostały zaskarżone wpisy referendarza sądowego dokonane w dwóch księgach wieczystych nr (...). W razie wniesienia skargi na orzeczenie referendarza sądowego stanowiące wpis w księdze wieczystej, zgodnie z art. 518 1 §3 k.p.c., wpis nie traci mocy, a sąd rozpoznając sprawę zmienia zaskarżony wpis przez jego wykreślenie i dokonanie nowego wpisu lub wydaje postanowienie, którym zaskarżony wpis utrzymuje w mocy albo uchyla go w całości lub w części i w tym zakresie wniosek oddala bądź odrzuca, względnie postępowanie umarza. Oczywistą jest rzeczą, iż wskazany powyżej sposób rozstrzygnięcia skargi winien znaleźć wyraz w sentencji postanowienia sądu, a nie jedynie w jego uzasadnieniu.
Treść postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 24 sierpnia 2017 roku zawiera jedynie rozstrzygnięcie w zakresie wpisu dokonanego przez referendarza w księdze wieczystej (...), natomiast nie zawiera zaskarżonego przez uczestnika rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy wpis dokonany w księdze wieczystej nr (...), a także jakiegokolwiek innego rozstrzygnięcia odnoszącego się do wpisu referendarza w tej księdze wieczystej.
Jakkolwiek w uzasadnieniu postanowienia z dnia 24 sierpnia 2017 roku Sąd pierwszej instancji czynił rozważania nad zasadnością zarzutów związanych z wpisem w księdze wieczystej nr (...), dochodząc do przekonania, iż nie były one zasadne, to jednak takie stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu nie ma wpływu na uznanie przedmiotowej apelacji za dopuszczalną, bowiem temu środkowi odwoławczemu podlega samo rozstrzygnięcie zawarte w orzeczeniu sądu, a nie motywy sądu przedstawione w uzasadnieniu danego orzeczenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy na podstawie powołanych przepisów oraz art. 373 k.p.c. w zw. z art. 370 k.p.c. i art. 13 §2 k.p.c. orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w art. 520 §1 k.p.c., nie znajdując podstaw do odstąpienia od niej.
SSO Katarzyna Biernat-Jarek SSO Grzegorz Buła SSO Krzysztof Lisek