descriptionTreść orzeczenia

Sygnatura akt II C 2378/24

Uzasadnienie

Pozwem z dnia 14 listopada 2024 r. skierowanym przeciwko C. L. (2)

i X. L., powód U. B. (reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata J. C.) domagał się uznania za bezskuteczną w stosunku do siebie czynności prawnej w postaci umowy darowizny z dnia 29 listopada 2019 r., sporządzonej w formie aktu notarialnego w Kancelarii Notarialnej w B. przed notariuszem O. D. i wpisanej do (...) nr (...) w zakresie, w jakim Z. L. (1) darował swoim dzieciom C. L. (2) i X. L. przysługujący mu udział w wysokości ½ części we własności nieruchomości w postaci działek o (...) o łącznej pow. 0,2120 ha, położonej w B. przy (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Kutnie urządzona jest (...), na podstawie której to darowizny każdy z obdarowanych otrzymał od Z. L. (2) udział we własności opisanej nieruchomości w wysokości po ¼ części.

Opisując okoliczności uzasadniające pozew, U. B. podał, że Z. L. (1) jest byłym wspólnikiem i członkiem zarządu (...) Sp. z o.o. w B., który razem z drugim wspólnikiem (i także członkiem zarządu) – C. X. ponosi solidarną odpowiedzialność za zobowiązania tej spółki na podstawie art. 299 k.s.h. Wskazał dalej, że (...) Sp. z o.o. z/s w B. wynajmowała od niego lokal użytkowy, w którym prowadzona była apteka. Po skutecznym wypowiedzeniu umowy najmu przez powoda, po stronie spółki powstały zaległości z tytułu bezumownego korzystania z lokalu użytkowego, których zapłaty powód dochodził od spółki w postępowaniu sądowym zainicjowanym w lutym 2019 r., toczącym się przed Sądem Okręgowym w Łodzi pod sygn. X GC 328/21 i w dalszej kolejności przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi sygn. I AGa 135/22, w którym to postępowaniu wyrokiem z dnia 28 lipca 2023 r., zasądzono od spółki na rzecz powoda kwotę 443.870,54 zł. Powód podnosił, że już w dacie wytoczenia powództwa spółka była niewypłacalna, ponieważ jej bilans na rok 2019 r. wynosił zero złotych, a mimo to Z. L. (1), będąc świadomym sytuacji finansowej spółki, dokonał zaskarżonej czynności prawnej, wyzbywając się jedynego wartościowego składnika majątkowego, jaki posiadał, aby uchronić go przed przyszłą egzekucją, która finalnie okazała się faktycznie bezskuteczna z uwagi na brak majątku spółki nadającego się do egzekucji. Zdaniem powoda już w dacie wytoczenia przez niego powództwa przeciwko spółce (luty 2019 r.), Z. L. (1) zdawał sobie sprawę, że skoro przyszła egzekucja z majątku spółki będzie bezskuteczna, to on jako członek jej zarządu, będzie ponosił odpowiedzialność za zobowiązania spółki na mocy art. 299 k.s.h.

Powód podał, że na datę wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie są w toku dwa postępowania o zapłatę świadczeń pieniężnych z jego powództwa przeciwko Z. L. (2) i C. X. – członkom zarządu (...) Sp. z o.o. z/s w B..

Pierwsza sprawa zawisła przed Sądem Apelacyjnym w Łodzi pod sygn. akt I AGa 217/24 na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r., zasądzającego od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę 546.356,23 zł.

Druga sprawa, w której powód dochodzi od pozwanych zapłaty kwoty 61.087 zł, pozostaje na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego przed Sądem Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XII GC 397/24 – powód zastrzegł, że w razie konieczności podstawa prawna roszczenia zostanie zmodyfikowana o argumenty wskazane w tym postępowaniu.

Powód wniósł także o przyznanie na rzecz reprezentującego go w sprawie pełnomocnika z urzędu, kosztów udzielonej mu w niniejszej sprawie pomocy prawnej z urzędu za każdego z pozwanych (w tym za postępowanie zabezpieczające), wskazując, że koszty te nie zostały uiszczone ani w całości, ani w części.

(pozew k. 4-10)

Pozwana X. L. w odpowiedzi na pozew z dnia 14 marca 2025 r. wniosła o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych, zaprzeczając, jakoby umowa darowizny została zawarta w celu pokrzywdzenia wierzyciela. Utrzymywała, że jedynym powodem przekazania nieruchomości było spełnienie obietnicy rodziców, że przekażą ją dzieciom po uzyskaniu przez nie pełnoletności. Podniosła nadto, że w momencie dokonywania darowizny (29-11-2019 r.) nie istniały wierzytelności, za które darczyńca byłby odpowiedzialny, zaś wierzytelności wskazane w pozwie są sporne, ponieważ postępowania ich dotyczące nie zostały prawomocnie zakończone.

(odpowiedź na pozew X. L. k. 105—105v.)

Pozwany C. L. (1) w odpowiedzi na pozew z dnia 1 sierpnia 2025 r. wniósł o oddalenie powództwa w całości i zasądzenie od powoda kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Pozwany potwierdził twierdzenia X. L., że dokonując darowizny małżonkowie L. spełnili obietnicę daną dzieciom i nie było innych powodów przekazania nieruchomości. Podniósł, że w dacie zawarcia umowy darowizny (29-11-2019 r.) Z. L. (1) nie był stroną żadnego postępowania sądowego ani nie był pozwany za zobowiązania spółki kapitałowej, zaś pozew o zapłatę z art. 299 k.s.h. został wniesiony po dacie darowizny, a zatem roszczenie powoda powstało dopiero w przyszłości i to pod warunkiem ziszczenia się przesłanek z art., 299 k.s.h. (tj. bezskuteczność egzekucji i wina członka zarządu) – reasumując, pozwany argumentował, że skoro w dacie darowizny roszczenie to nie istniało, to nie sposób mówić o działaniu z pokrzywdzeniem nieistniejącego jeszcze wierzyciela. Pozwany podniósł też, że powód nie wykazał, iż Z. L. (1) stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny na rzecz swoich dzieci, co powinno prowadzić do obalenia domniemania wiedzy obdarowanego opisanego w art. 529 k.c.

(odpowiedź na pozew C. L. (2) k. 132-133)

W piśmie procesowym z dni 21 stycznia 2026 r. powód sprecyzował roszczenie podając, że przedmiotowym pozwem domaga się ochrony dwóch wierzytelności przysługujących mu od Z. L. (2), stwierdzonych prawomocnymi wyrokami sądowymi, a mianowicie:

1) na kwotę 546.356,69 zł – stwierdzonej prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi, wydanym w sprawie o sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. (podał, że apelacja od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I ACa 217/24 z dnia 17 czerwca 2024 r .), co do której aktualny stan zadłużenia w postępowaniu egzekucyjnym na dzień 20-01-2026 r. wynosi 546.356,69 zł (należność główna) plus odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie, naliczone do 20-01-2026 r. w wysokości 146.505,98 zł.

2) na kwotę 60.878,85 zł – stwierdzonej prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, wydanym w sprawie o sygn. XII GC 397/24 z dnia 12 grudnia 2025 r. (podał, że apelacja od powyższego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. XIII Ga 132/35 z dnia 9 czerwca 2025 r .), co do której aktualny stan zadłużenia w postępowaniu egzekucyjnym na dzień 20-01-2026 r. wynosi 14.873,63 zł (należność główna) plus odsetki ustawowe za opóźnienie w zapłacie, naliczone do 20-01-2026 r. w wysokości 12,22 zł.

(pismo procesowe powoda z 21-01-2026 k. 277 z informacjami o stanie egzekucji k. 279, 279v.)

W toku postępowania strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie.

Sąd oddalił wniosek pełnomocnika pozwanych o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 217/24 z dnia 17 czerwca 2025 r.

Pełnomocnik powoda wniósł o przyznanie, ewentualnie o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone w żadnej części.

Pełnomocnik pozwanych wniósł o zasądzenie od powoda kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

(protokół z rozprawy z 25-01-2026 r. k. 296-296 v., CD k. 302; pismo procesowe powoda k. 317-319)

Sąd Okręgowy ustalił:

Powód U. B. jest właścicielem nieruchomości lokalowej położonej w P. przy (...), dla której Sąd rejonowy w Radomsku prowadzi (...). Lokal ten U. B. wynajął (na czas określony od 16 kwietnia 2012 r. do 27 kwietnia 2022 r.) spółce (...) Sp. z o.o. z/s w B. pod działalność apteczną. Umowa najmu została rozwiązana przez powoda z dniem 31 marca 2014 r.

(bezsporne)

Udziałowcami (...) Sp. z o.o. z/s w B. i członkami jej zarządu byli w okresie od 2002 do 2024 roku C. X. i Z. L. (1), którzy zbyli swoje udziały w spółce i zrezygnowali z członkostwa w zarządzie.

(bezsporne; wydruk (...) ((...)) wpisów do KRS k. 59)

W 2019 roku Z. L. (1) był nadto (wraz z C. X.) wspólnikiem (...) Sp. z o.o. z/s w Z., a jego żona G. L. (1) była wspólnikiem (...) Sp. jawnej z/s w B.. Małżonkowie L. byli farmaceutami. Obie spółki, a także (...) Sp. z o.o. z/s w B. (z którą były one powiązane kapitałowo), działały w sektorze farmaceutycznym. W ramach działalności spółek małżonkowie prowadzili sieć aptek.

(akt notarialny – umowa darowizny k. 98-100v.; zeznania świadka Z. L. (2) prot. z 21-01-2026 r. k. 297v., CD k. 302)

Z. L. (1) posiadał udział w wysokości ½ części we własności zabudowanej nieruchomości w postaci (...) o łącznej pow. 0,2120 ha, położonej w B. przy (...), dla której w Sądzie Rejonowym w Kutnie urządzona jest (...) nr (...). Drugim współwłaścicielem tej nieruchomości w ½ części, na zasadzie wspólności majątkowej małżeńskiej, była żona Z. L. (3). Swoje udziały we współwłasności nieruchomości małżonkowie L. darowali swoim dzieciom C. L. (2) i X. L. aktem notarialnym z dnia 29 listopada 2019 r. Rep A nr (...), sporządzonym przez notariusza O. D. w (...) w B..

Wskutek opisanej czynności prawnej C. L. (1) i X. L. otrzymali od każdego z rodziców udziały w wysokości po ¼ części nieruchomości, w efekcie czego stali się współwłaścicielami opisanej wyżej nieruchomości w częściach równych (tj. po ½).

Na datę darowizny, w Dziale IV (...) zawarte były wpisy następujących hipotek:

⚫

hipoteka umowna kaucyjna do kwoty 260.000 zł wpisana na rzecz (...) S.A. Spółki Akcyjnej (...) w X.,

⚫

hipoteka przymusowa na kwotę 24.682,74 zł wpisana na rzecz U. B. na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu powództwa w sprawie Sądu Rejonowego w Radomsku sygn. I C 1919/14 z dnia 25-11-2014 r.,

⚫

a także trzy hipoteki przymusowe na kwoty: 11.738,35 zł, 3.643,36 zł i 1.300,27 zł, wpisane na rzecz (...) w X. Inspektorat w B., na podstawie decyzji z 2016 i 2017 roku, z tytułu niepłaconych składek na (...).

(akt notarialny – umowa darowizny k. 98-100v.; wydruk treści księgi wieczystej k. 26-32v., k. 248v.-250v.; postanowienie sygn. I C 1919/14 k. 239)

Nieruchomość stanowiąca przedmiot darowizny zabudowana była domem mieszkalnym o pow. 170 m2, wybudowanym w 2001 r. Innych nieruchomości małżonkowie L. nie posiadali.

(zeznania świadków: Z. L. (2) – prot. z 21-01-2026 r. k. 297v.-299 płyta CD k. 302, G. L. (1) – prot. z 21-01-2026 r. k. 297v.-299 płyta CD k. 302)

W dacie zawarcia umowy darowizny C. L. (1) miał 21 lat i nie mieszkał z rodzicami, gdyż studiował w G.. Pozwany podczas studiów pracował dorywczo, ale większość jego kosztów utrzymania w tym okresie pokrywali rodzice.

X. L. w październiku 2019 r. ukończyła 18 lat i uczyła się w szkole średniej. Pobierała stypendium, mieszkała w domu z rodzicami pozostając na ich utrzymaniu. We wrześniu 2019 r. orzeczono u X. L. umiarkowany (obecnie lekki) stopień niepełnosprawności.

(zeznania pozwanego: prot. z 21-01-2026 r. k. 300v., płyta CD k. 302; zeznania pozwanej: prot. z 21-01-2026 r. k. 300v.-301, płyta CD k. 302; orzeczenia o niepełnosprawności k. 280-282)

W dacie darowizny Z. L. (1) i G. L. (2), oprócz tego, że prowadzili działalność gospodarczą, pracowali też na umowy o pracę za wynagrodzenie w wysokości płacy minimalnej. Od 2019 do 2020 roku G. L. (1) była zatrudniona w aptece w Z.. W 2019 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim z uwagi na uszkodzenie stawu biodrowego, oczekiwała na zabieg chirurgiczny, który wykonano 5 sierpnia 2020 r. w (...) w A..

Małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową.

Na datę podpisania darowizny majątek (...) Sp. z o.o. nie obejmował samochodów. Samochody były w majątku (...) Sp. z o.o. Z. L. (1) nie miał własnych samochodów, bo zawsze korzystał z należących do firmy.

(zeznania świadków: Z. L. (2) – prot. z 21-01-2026 r. k. 297v.-299 płyta CD k. 302, G. L. (1) – prot. z 21-01-2026 r. k. 297v.-299 płyta CD k. 302; karta informacyjna leczenia szpitalnego k. 283-283v.)

W dacie darowizny nie toczyły się wobec Z. L. (2) żadne postępowania sądowe. Nie posiadł on osobistych długów w stosunku do powoda.

(zeznania świadków: Z. L. (2) – prot. z 21-01-2026 r. k. 297v.-299 płyta CD k. 302, G. L. (1) – prot. z 21-01-2026 r. k. 297v.-299 płyta CD k. 302)

W dacie dokonania darowizny (29-11-2019 r.) toczył się proces sądowy, na skutek pozwu U. B. z dnia 19 lutego 2019 r. przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w B. pozew o zapłatę należności z tytułu bezumownego korzystania z lokalu użytkowego w P. przy ul(...) po ustaniu umowy najmu. Sprawa została przekazana z Sądu Rejonowego w Piotrkowie Trybunalskim (sygn. akt V Gc 401/19) do Sądu Okręgowy w Łodzi i zakończyła się wyrokiem zasądzającym na rzecz U. B. kwotę 443.870,54 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami postępowania, wydanym przez w sprawie o sygn. X GC 328/21 w dniu 22 marca 2022 r. – wyrok ten jest prawomocny (apelacja wniesiona przez stronę pozwaną została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 135/22 z dnia 28 lipca 2023 r. – w dniu 10 sierpnia 2023 r. wyrok został opatrzony klauzulą wykonalności).

(bezsporne; kserokopia akt sprawy S.O. w A. sygn. X GC 328/21 k. 33-34, k. 38; kserokopie wyroków z uzasadnieniami: S.O. w A. sygn. X GC 328/21 k. 171-180 i S.A. w A. sygn. I H. 135/22 k. 181-182, k. 175-199)

Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 135/22 (X GC 328/21) z dnia 28 lipca 2023 r., (...) Sp. z o.o. z/s w B. złożyła skargę kasacyjną - sprawa toczy się w Sądzie Najwyższym pod sygn. I WSC 309/24.

(pismo przewodnie k. 151)

Egzekucja należności zasądzonych od (...) Sp. z o.o. z/s w B. na rzecz U. B. przez Sąd Okręgowy w Łodzi w sprawie o sygn. X GC 328/21 okazała się bezskuteczna - komornik ustalił, że dłużnik nie posiada żadnego majątku nadającego się do egzekucji i

(bezsporne)

W takiej sytuacji, U. B., na podstawie art. 299 k.s.h., w dniu 21 sierpnia 2023 r. wystąpił przeciwko C. X. i Z. L. (2) jako członkom zarządu (...) Sp. z o.o. z/s w B. z pozwem o zapłatę wymagalnych należności niewyegzekwowanych od spółki. Postępowanie toczyło się przed Sądem Okręgowym w Łodzi pod sygn. akt X GC 936/23 i zakończyło się wydaniem w dniu 16 maja 2024 r. wyroku zasądzającego solidarnie od pozwanych na rzecz U. B. kwoty 546.356,69 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie. W toku tego postępowania Sąd zabezpieczył roszczenia powoda. Postępowanie zabezpieczające było bezskuteczne wobec ustalenia przez komornika, że pozwani nie posiadają żadnego majątku.

Wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. akt X GC 936/23 uprawomocnił się (apelacja wniesiona przez stronę pozwaną została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 217/24 z dnia 17 czerwca 2025 r.).

(kserokopie wyroków: S.O. w Łodzi sygn. X GC 936/23 z uzasadnieniem k. 44-54v. i S.A. w A. sygn. I Aga 217/24 k. 201 z uzasadnieniem k. 202.; kserokopie postanowień w przedmiocie zabezpieczenia powództwa w sprawie S.O w A. sygn. X GC 936/23 k. 55v.-56v; zawiadomienie komornika o bezskuteczności postępowania zabezpieczającego k. 57;

Na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 25 czerwca 2025 r., Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w (...) D. F. (sygn. GKm 28/25) wszczął w dniu 8 lipca 2025 r. na wniosek wierzyciela U. B. egzekucję przeciwko Z. L. (2) i C. X. o zapłatę kwot: 546.356,69 zł (należność główna) i 123.315,75 zł (odsetki naliczone do 08-07-2025 r.) wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za zwłokę i kosztami egzekucji.

(zawiadomienie o wszczęciu egzekucji k. 161)

Od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 217/24 (X GC 936/23) z dnia 17 czerwca 2025 r. C. X. i Z. L. (1) złożyli skargę kasacyjną. Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 18 lutego 2026 r. wstrzymał na wniosek strony pozwanej wykonanie wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23 do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego oraz wykonanie wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 217/24 z dnia 17 czerwca 2025 r. w zakresie pkt. II, do czasu ukończenia postępowania kasacyjnego.

(postanowienie k. 320-320v./324)

Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. XII GC 397/24, Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi zasądził solidarnie od Z. L. (2) i C. X. na rzecz U. B. kwotę 60.878,85 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie - wyrok jest prawomocny. Apelacja wniesiona przez stronę pozwaną została oddalona wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. XIII Ga 132/25 z dnia 9 czerwca 2025 r.

(kserokopie wyroków: S.R. dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XII GC 397/24 k. 118/251-267v. i S.O. w A. sygn. XIII Ga 132/25 k. 119-119v./268-270v.)

W oparciu o tytuł wykonawczy w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XII GC 397/24, zaopatrzony w klauzulę wykonalności z dnia 26 czerwca 2025 r., Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowy w (...) D. F. (sygn. GKm 27/25) prowadził postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela U. B.. Pismem z dnia 4 sierpnia 2025 r. komornik wezwał dłużnika C. X. do zapłaty należności stwierdzonych tymże tytułem wykonawczym w wysokości 60.878,85 zł (należność główna) i 21.797,94 zł (odsetki naliczone do 04-08-2025 r.) wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za zwłokę i kosztami egzekucji, zakreślając 14-dniowy termin spłaty zadłużenia.

(wezwanie do zapłaty k. 162)

W postępowaniach egzekucyjnych o sygnaturach GKm 27/25 i GKm 28/25 prowadzonych przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kutnie D. F., dłużnicy Z. L. (1) i C. X. złożyli w dniu 5 września 2025 r. wykazy majątku.

Z. L. (1) podał, że jest zatrudniony na umowę o pracę na cały etat jako kierownik apteki z wynagrodzeniem stanowiącym równowartość najniższej płacy krajowej. Oświadczył, że nie jest właścicielem nieruchomości, mieszka z żoną w domu będącym własnością jego dzieci, posiada rachunek bieżący w (...). C. X. podał, że pracuje na umowę o pracę na cały etat z wynagrodzeniem stanowiącym równowartość najniższej płacy krajowej oraz prowadzi działalność gospodarczą, która wygenerowała stratę. Oświadczył, że nie jest właścicielem nieruchomości, mieszka z żoną i małoletnimi dziećmi, posiada udziały w spółkach cywilnych i handlowych. Obaj dłużnicy oświadczyli, że nie mają zasobów pieniężnych ani lokat bankowych, nie posiadają wierzytelności ani innych praw majątkowych, nie są właścicielami/współwłaścicielami samochodu bądź innych pojazdów mechanicznych, ani też właścicielami/współwłaścicielami narzędzi, maszyn i urządzeń, zapasów towarów, sprzętów domowych (w tym mebli i sprzętu AGD, RTV i informatycznego), sprzętu sportowego, przedmiotów wykonanych ze złota i srebra ani innych kosztowności, nie posiadają też innych (nie wymienionych) składników majątkowych.

(wykazy majątków: Z. L. (2) k. 165-166v. i C. X. k. 163-164v.)

Czynności egzekucyjne w postępowaniu o sygn. GKm 28/25 okazały się bezskuteczne. Z zajętych wierzytelności i rachunków bankowych nie udało się wyegzekwować żadnych należności. Na rachunku bieżącym w (...) należącym do Z. L. (2) odnotowano brak środków i liczne zbiegi egzekucji z innymi organami egzekucyjnymi, tj. ZUS i US.

(zawiadomienie komornika o dokonanych czynnościach z 07-10-2025 r. k. 169; mail z 07-10-2025 r. k. 167)

Zaległość w postępowaniu GKm 28/25 na dzień 20 stycznia 2026 r. wyniosła 546.356,69 zł (należność główna) i 146.505,98 zł (odsetki naliczone do 20-01-2026 r.) wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za zwłokę i kosztami egzekucji.

(informacja o stanie egzekucji k. 279)

Zaległość w postępowaniu GKm 28/25 na dzień 18 lutego 2026 r. wyniosła 546.356,69 zł (należność główna) i 150.629,85 zł (odsetki naliczone do 18-02-2026 r.) wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za zwłokę i kosztami egzekucji.

(informacja o stanie egzekucji k. 302v.)

Postanowieniem z dnia 20 marca 2026 r. sygn. GKm 28/25, komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne na podstawie art. 820 k.p.c. w związku postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 217/24 z dnia 18 lutego 2026 r. o wstrzymaniu wykonania tytułu wykonawczego – wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23.

(postanowienie k. 323; postanowienie SA k. 324)

W okresie od 15 października 2025 r. do 15 stycznia 2026 r. Z. L. (1) i C. X. uiścili na konto komornicze w postępowaniu GKm 27/25 łącznie kwotę 14.000 zł (po 7.000 zł).

Zaległość w postępowaniu GKm 27/25 na dzień 20 stycznia 2026 r. wyniosła 14.873,63 zł (należność główna) i 12,22 zł (odsetki naliczone do 20-01-2026 r.) wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za zwłokę i kosztami egzekucji.

(informacja o stanie egzekucji k.279v.; potwierdzenia wpłat k. 288-295v.)

W dniu 3 lutego 2026 r. Z. L. (1) i C. X. uiścili na konto komornicze w postępowaniu GKm 27/25 dalszą kwotę 2.000 zł (po 1.000 zł).

(potwierdzenia wpłat k. 305 i 306)

W dniu 5 lutego 2026 r. G. L. (1) (jako osoba nie będąca dłużnikiem) dokonała osobiście w kancelarii komornika wpłaty kwoty 14.873,63 zł w postępowaniu o sygn. GKm 27/25 na poczet zaległości męża Z. X., dochodzonych w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci wyroku S.R. dla A. – Śródmieścia w A. sygn. XII GC 397/24.

(oświadczenie k. 304, dowód wpłaty k. 304)

Zaległość w postępowaniu GKm 27/25 na dzień 18 lutego 2026 r. wyniosła 1.402,11 zł (należność główna) i 3,75 zł (odsetki naliczone do 18-02-2026 r.) wraz z dalszymi odsetkami ustawowymi za zwłokę i kosztami egzekucji.

(informacja o stanie egzekucji k. 312)

Postanowieniem z dnia 23 marca 2026 r. komornik ustalił koszty postępowania egzekucyjnego sygn. GKm 27/25 wobec ukończenia egzekucji wskutek wyegzekwowania roszczenia wierzyciela U. B. w całości.

(postanowienie k. 322)

W dniu 23 grudnia 2025 r. T. X. (prywatnie żona C. X.) dokonała na konto U. B. wpłaty na kwotę 61.086,20 ł tytułem „spłaty zabezpieczenia hipotecznego (...) – osoba trzecia”.

(potwierdzenie wpłaty k. 287)

Postępowanie egzekucyjne w sprawie Km 404/14 prowadzone z wniosku U. B. przeciwko dłużnikowi (...) Sp. z o.o. z/s w B. w oparciu o tytuły wykonawcze w postaci nakazu zapłaty o sygn. VGNc 2495/13 i V GNc 11/14 zostało w dniu 21 sierpnia 2014 r. umorzone wobec bezskuteczności egzekucji.

(uzasadnienie wyroku S.R. dla (...) – Śródmieścia w Łodzi sygn. XII GC 397/24 [str. 6] – k. 254v.)

W Sądzie Rejonowym dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi toczyło się pod sygn. akt XIV GU 179/14 postępowanie z wniosku (...) Sp. z o.o. z/s w B. o ogłoszenie upadłości spółki z możliwością zawarcia układu. W wykazie majątku dołączonym do wniosku podano, że spółka posiada majątek w postaci mebli aptecznych na kwotę 30.000 zł, komputery i drukarki o wartości 1.500 zł, udziały w (...) Sp. z o.o. o wartości 30.000 zł, udziały w (...) Sp. z o.o. o wartości 10.000 zł oraz leki w magazynie o wartości ponad 32.000 zł. do wniosku załączono też wykaz wierzytelności na sumę 510.377,72 zł oraz oświadczenie wspólników, że (...) Sp. z o.o. posiada wierzytelność w stosunku do (...) Sp. z o.o. na kwotę 130.000 zł z tytułu umowy pożyczki. W toku postępowania upadłościowego ustalono, że zobowiązania (...) Sp. z o.o. są znacznie wyższe niż wskazane, na 2 lutego 2015 r. spółka nie prowadzi działalności gospodarczej i nie wykazuje dochodów ze sprzedaży, wartość majątku spółki jest znacznie niższa niż podana, z kolei wartość wierzytelności przysługującej (...) Sp. z o.o. od (...) Sp. z o.o. jest trudna do ustalenia z uwagi na powiązania kapitałowe obu spółek i brak uznania długu przez (...) Sp. z o.o. W efekcie wniosek o ogłoszenie upadłości został oddalony postanowieniem z dnia 20 marca 2015 r. wobec braku przekonania sądu co do możliwości wykonania układu oraz niewystarczalności majątku spółki na pokrycie kosztów wywołanych ogłoszeniem upadłości.

(uzasadnienie wyroku S.R. dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XII GC 397/24 [str. 8-9] – k. 255v.-256)

Przed dokonaniem darowizny (29-11-2019 r.) przed Sądem Rejonowym w Kutnie pod sygn. I Co 128/19 toczyło się postępowanie z wniosku U. B. z udziałem (...) Sp. z o.o. z/s w B. o wyjawienie majątku. W wykonaniu postanowienia sądu z dnia 16 kwietnia 2019 r., C. X. i Z. L. (1), działający w imieniu spółki złożyli wykaz majątku, w którym oświadczyli, że spółka nie prowadzi działalności zarobkowej i nie przynosi dochodów, nie jest właścicielem / współwłaścicielem nieruchomości, nie posiada ruchomości (w tym pojazdów mechanicznych, sprzętu AGD i RTV oraz informatycznego, mebli, obrazów, dywanów, sprzętu sportowego, złotych i srebrnych przedmiotów ani innych kosztowności, posiada rachunki bieżące w (...) S.A., (...) S.A. i (...) S.A., posiada 50% udziałów w innej spółce kapitałowej, nie posiada wierzytelności ani innych praw majątkowych.

(postanowienie sądu k. 246; wykaz majątku k. 242-244)

Wynik bilansowy (...) Sp. z o.o. z/s w B. za 2019 rok wynosił 0,00 zł w związku nieprowadzeniem przez spółkę działalności gospodarczej.

(bezsporne; protokół z obrad zgromadzenia wspólników spółki z uchwałami sprawozdaniem z działalności za 2019 rok - k. 60-63v.)

W dacie dokonania darowizny (29-11-2019 r.) w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci nakazu zapłaty Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu sygn. IX GNc 864/13 z dnia 3 kwietnia 2013 r. wydanego w sprawie z powództwa (...) Sp. z o.o. z/s w J. przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w B., toczyła się egzekucja świadczeń pieniężnych na kwotę 67.763,97 zł z wniosku wierzyciela U. B. (jako nabywcy opisanej wierzytelności na podstawie umowy cesji z dnia 20 września 2018 r.) przeciwko dłużnikowi (...) Sp. z o.o. z/s w B. w sprawie Km 76/18 prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kutnie D. F.. Postanowieniem z dnia 14 lipca 2020 r. komornik umorzył postępowanie wobec stwierdzenie bezskuteczności egzekucji. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że dłużnik nie posiada żadnych ruchomości mających wartość handlową i podlegających zajęciu, na ujawnionych i zajętych rachunkach bankowych nie ma środków możliwych do egzekucji, a nadto istnieją co do nich liczne zbiegi z innymi organami egzekucyjnymi, zajęcie wierzytelności w US okazało się bezskuteczne, a dłużnik nie p/odjął dobrowolnej spłaty zadłużenia. Komornik podał, że oprócz postępowania w sprawie Km 76/18, w dacie dokonania darowizny, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Kutnie O. R. prowadził przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w B. także inne postępowania egzekucyjne – także bezskuteczne.

Przed nabyciem wierzytelności przez powoda, na podstawie opisanego wyżej tytułu wykonawczego (nakaz zapłaty S.R. (...) w J. w IX GNc 864/13 z dnia 3 kwietnia 2013 r.), toczyło się postępowanie egzekucyjne pod sygn. Km 428/13.

(nakaz zapłaty k. 232; postanowienie o umorzeniu egzekucji k. 214-216; akt notarialny – cesja k. 233-236; uzasadnienie wyroku S.R. dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XII GC 397/24 [str. 5] – k. 254)

W dacie dokonania darowizny (29-11-2019 r.) w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XIII GC 1973/15, z dnia 17 marca 2017 r. zaopatrzonego w klauzulę wykonalności z dnia 27 listopada 2017 r., , toczyła się także egzekucja świadczeń pieniężnych na kwotę 4.996,60 zł z wniosku wierzyciela U. B. przeciwko dłużnikowi Z. L. (2) w sprawie Km (...), prowadzonej przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Kutnie J. K. W toku tego postępowania komornik w dniu 4 stycznia 2018 r. dokonał zajęcia nieruchomości objętej żądaniem pozwu w niniejszej sprawie, położonej w B. przy (...) , obejmującej (...). Egzekucja ta była bezskuteczna.

(zawiadomienie wierzyciela o zajęciu wierzytelności i wezwanie do zapłaty z 04-01-2018 r. k. 69, 69v., zawiadomienie o zajęciu nieruchomości z 04-01-2018 r. k. 218; wyrok S.R. dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XIII GC 1973/15 k. 70-70v.)

Darczyńcy i obdarowani nadal mieszkają w domu przy ul. (...), na nieruchomości stanowiącej przedmiot darowizny. Pozwany ukończył studia w G., uzyskując tytuł magistra inżyniera mechatroniki. W 2025 r. wrócił do B. i zamieszkał razem z rodzicami i siostrą. Pozwany pracuje jako konstruktor, zarabia 9.000 zł brutto miesięcznie i z własnego wynagrodzenia pokrywa wszystkie opłaty i podatki związane z nieruchomością. Pokrył też koszty remontów i zakupił nowe wyposażenie. X. L. nie pracuje, studiuje farmację, nie ma własnych dochodów. G. L. (1) nadal pracuje, a jej wynagrodzenie kształtuje się na poziomie dwukrotności pensji minimalnej.

(zeznania pozwanych – protokół z dnia 21-01-2026 r. k. 300v.-301, CD k. 302; zeznania świadków G. L. (1) i Z. L. (2) k. 297v.-299, CD k. 302)

W chwili obecnej złożony jest wniosek o sprzedaż udziałów w spółce (...), których wartość opiewa na 50.000 zł.

(zeznania powoda – protokół z rozprawy z dnia 21-01-2026 r. k. 300, CD k. 302)

Powołany wyżej stan faktyczny ustalono w oparciu o zaoferowany przez strony materiał dowodowy, a mianowicie dokumenty złożone przez strony, a dotyczące postępowań sądowych i egzekucyjnych toczących się przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w B. oraz członkom zarządu tej spółki, których żadna ze stron kwestionowała ani pod względem formalnym ani merytorycznym, a również Sąd nie znalazł podstaw do podważenia ich autentyczności.

Powołane dokumenty pozwoliły na ustalenie chronologii tychże postępowań, dając pełny obraz okoliczności, w jakich doszło do wytoczenia przez U. B. przedmiotowego powództwa przeciwko Z. L. (2) jako członkowi zarządu (...) Sp. z o.o. z/s w B. na podstawie art. 299 k.s.h. wobec niewypłacalności spółki skutkującej bezskutecznością egzekucji z jej majątku.

Ustalając zasadność wytoczenia przedmiotowego powództwa w oparciu o art. 527 k.c. Sąd oparł się także na zeznaniach stron i zgłoszonych w sprawie świadków. W tym zakresie za niewiarygodne, nieudowodnione, a przy tym sprzeczne z pozostałym materiałem dowodowym Sąd uznał zeznania świadka Z. L. (2), w zakresie, w jakim podał on, że w dacie darowizny był on wypłacalny, gdyż wartość wszystkich prowadzonych bądź współprowadzonych przez niego firm wynosiła 1,5 mln zł – nie zostało to poparte jakimkolwiek materiałem dowodowym. Przeciwnie, z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że w dacie wytoczenia przez powoda powództwa przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w B., , tj. w dniu 19 lutego 2019 r., egzekucja z majątku spółki była bezskuteczna (bilans finansowy spółki za rok 2019 wynosił 0,00 zł. Zeznania Z. L. (2) w tym zakresie są tym bardziej niewiarygodne, że podał on także, że mimo prowadzenia działalności gospodarczej (która nie przynosiła zysków), źródłem jego utrzymania było wynagrodzenie z umowy o pracę w wysokości płacy minimalnej, nie miał on samochodów ani pojazdów mechanicznych, które stanowiły by jego własność (podał, że zawsze korzystał z pojazdów firmowych) i nie posiadał on innych nieruchomości, oprócz stanowiącej przedmiot darowizny. Nadto świadek G. L. (1) X. zeznała, że nie pomagała mężowi spłacać długów (nie interesowała się tym, gdyż małżonkowie ustanowili rozdzielność majątkową). Także C. L. (1) zeznał, że nie interesował się sytuacją finansową rodziców. W takiej sytuacji nie sposób dać wiarę twierdzeniom świadka, że poczynienie darowizny nie spowodowało jego niewypłacalności bądź pogłębienia się stanu niewypłacalności w jakimkolwiek stopniu oraz że zaskarżona czynność nie została przez niego dokonana z zamiarem pokrzywdzenia wierzycieli.

Sąd nie dał także wiary zeznaniom pozwanych, jakoby nie byli świadomi sytuacji materialnej ojca. Postępowania egzekucyjne dotyczące działalności gospodarczej prowadzonej przez Z. L. (2), ojca pozwanych, zostały wszczęte i toczyły się co najmniej od 2013 r. W tym czasie pozwani byli już nastoletnimi dziećmi i nie sposób przyjąć, że mieszkając z rodzicami pod jednym dachem nie słyszeli rozmów rodziców dotyczących ich sytuacji finansowej i nie rozumieli ich sensu, tym bardziej, że z zeznań pozwanego wynika, że był świadkiem wizyt komornika z asystą policji w domu przy ul. (...).

Sąd Okręgowy zważył:

Powództwo zasługiwało na uwzględnienie w zakresie, w jakim zmierzało do ochrony wierzytelności powoda wynikającej z prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. co do kwoty 546.356,69 zł.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym było, że darczyńca Z. L. (1) jako były członek zarządu (...) Spółki z o.o. z/s w B., ponosi na podstawie art. 299 § k.s.h. odpowiedzialność za zobowiązania tej spółki, skoro egzekucja wobec spółki była bezskuteczna.

Wierzytelności objęte niniejszym sporem dotyczą dwóch tytułów wykonawczych w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, wydanego w sprawie o sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. o zapłatę kwoty 546.356,69 zł oraz prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi, wydanym w sprawie o sygn. XII GC 397/24 z dnia 12 grudnia 2025 r. o zapłatę kwoty 60.878,85 zł.

Ponieważ druga z wymienionych wierzytelności została w całości spłacona w toku postępowania, poniższa analiza Sądu dotyczyć będzie wierzytelności wynikającej wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi, wydanego w sprawie o sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r.

Podstawą prawną rozstrzygnięcia niniejszego sporu, są zatem przepisy dotyczące skargi pauliańskiej (art. 527 k.c. - 534 k.c.).

Zgodnie z treścią art. 527 § 1 k.c. „gdy wskutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć”. Stosownie do § 2 powołanego przepisu przez czynność prawną dłużnika dokonaną z pokrzywdzeniem wierzyciela należy rozumieć taką czynność, wskutek której dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. W § 3 art. 527 k.c. ustawodawca wprowadził obostrzenie w stosunku do osób bliskich dłużnika, które poprzez czynność z nim uzyskały korzyść majątkową poprzez ustanowienie domniemania, że osoba ta wiedziała, że dłużnik działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Z kolei zgodnie z art. 528 Kodeksu cywilnego jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W przypadku zawarcia przez niewypłacalnego dłużnika umowy darowizny domniemuje się, że działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny.

Przenosząc treść powołanych wyżej przepisów składających się na konstrukcję skargi pauliańskiej podkreślić należy, że wierzycielowi przysługuje skarga, jeżeli kumulatywnie spełnionych jest kilka, wynikających z powołanego wyżej art. 527 k.c. przesłanek. Do przesłanek tych należą: istnienie godnego ochrony interesu wierzyciela w postaci wierzytelności, dokonanie przez dłużnika z "osobą trzecią" czynności prawnej, dokonanie przez dłużnika czynności "z pokrzywdzeniem wierzycieli", a zarazem takiej, z której "osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową", dokonanie przez dłużnika czynności "ze świadomością pokrzywdzenia" oraz działanie osoby trzeciej w złej wierze.

Pierwszą z przesłanek skutecznej realizacji actio pauliana jest istnienie przedmiotu ochrony – interesu wierzyciela w postaci przysługującej mu wobec dłużnika wierzytelności. Wierzytelność ta musi być istniejąca i zaskarżalna (a więc nie np. przedawniona) na chwilę dokonania zaskarżonej czynności i wytoczenia powództwa (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 kwietnia 2010 r., III CSK 273/09, L.; z dnia 13 kwietnia 2011 r., V CSK 313/10, L. oraz z dnia 15 lutego 2013 r., I CSK 323/12, L.). Musi być ona również pieniężna albo wyrażona w pieniądzu. Kwestią sporną w literaturze jest, czy wierzytelność ta – w chwili wytoczenia powództwa – musi być skonkretyzowana (ostatecznie sprecyzowana) co do swojej wysokości. Sąd Najwyższy przyjął, że można rozważać, w okolicznościach konkretnej sprawy, przyznanie wierzycielowi ochrony pauliańskiej, jeżeli tytuł zobowiązania dłużnika jest niewątpliwy, ale wysokości wierzytelności skarżący nie jest jeszcze w stanie dokładnie określić, a za taką ochroną przemawia dostatecznie wykazany interes. W orzecznictwie dominuje jednak pogląd, że wierzytelność chroniona na drodze skargi pauliańskiej powinna być skonkretyzowana. Nie jest z kolei konieczne, by była wymagalna w chwili wytoczenia powództwa ani by była stwierdzona wyrokiem.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że powołana wyżej przesłanka istnienia skonkretyzowanej, objętej wyrokiem, zaskarżalnej, a nadto wymagalnej wierzytelności pieniężnej powoda wobec dłużnika została spełniona. Wierzytelność ta wynika z wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. (apelacja pozwanego o tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 217/24 z dnia 17 czerwca 2025 r.), zasądzającego (na podstawie art. 299 k.s.h.) solidarnie od Z. L. (2) i C. X. jako członków zarządu (...) Sp. z o.o. z/s w B. kwotę 546.356,23 zł wraz z należnymi odsetkami i kosztami postępowania wobec bezskuteczności postępowania egzekucyjnego z majątku (...) Sp. z o.o. z/s w B., toczącego się w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 328/21 z dnia 22 marca 2022 r. wydanego na skutek powództwa U. B. przeciwko tej spółce wytoczonego w dniu 19 lutego 2019 r. (tj. przed dokonaniem darowizny z dnia 29 listopada 2019 r.). W postępowaniu Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23 komornik stwierdził bezskuteczność postępowania zabezpieczającego roszczenia powoda w tej sprawie.

W kontekście podnoszonych przez pozwanych zarzutów, wskazać należy, że w toku niniejszego postępowania o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną, wytoczonego w dniu 14 listopada 2024 r., wyrok Sądu Okręgowego sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. uprawomocnił się (apelacja pozwanego o tego wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi sygn. I AGa 217/24 z dnia 17 czerwca 2025 r.) - wierzytelności wskazane w pozwie nie są już sporne, ponieważ postępowania ich dotyczące zostały prawomocnie zakończone.

W rozpoznawanej sprawie strona pozwana argumentowała, że skoro w dacie zawarcia umowy darowizny (29-11-2019 r.) nie istniało roszczenie objęte pozwem w niniejszej sprawie, bowiem Z. L. (1) nie był stroną żadnego postępowania sądowego ani nie był pozwany za zobowiązania spółki kapitałowej, zaś pozew o zapłatę z art. 299 k.s.h. został wniesiony po dacie darowizny, a zatem roszczenie powoda powstało dopiero w przyszłości i to pod warunkiem ziszczenia się przesłanek z art., 299 k.s.h. (tj. bezskuteczność egzekucji i wina członka zarządu), to - skoro w dacie darowizny roszczenie to nie istniało, to nie sposób mówić o działaniu z pokrzywdzeniem nieistniejącego jeszcze wierzyciela.

Powyższa argumentacja pozwanych nie może się ostać w kontekście treści art. 530 k.c. statuującego zaś ochronę przyszłych wierzycieli dłużnika, który przewiduje, że przepisy artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli, co w niniejszej sprawie niewątpliwie, w ocenie Sądu miało miejsce, o czym mowa w dalszej części uzasadnienia.

Wobec występujących początkowo w judykaturze Sądu Najwyższego istotnych rozbieżności, co do gwarancyjnego (zob. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 1997 r., III CKN 65/97, OSNC 1997/11/181; z dnia 18 kwietnia 2007 r., V CSK 55/07, OSNC - ZD 2008/1/24), a z drugiej strony odszkodowawczego charakteru odpowiedzialności z art. 299 k.s.h (poprzednio z art. 298 KH) zagadnienie to rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 7 listopada 2008 r. (sygn. akt III CZP 72/08, OSNC 2009/2/20) przyjmując, że do roszczeń wierzycieli spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przeciwko członkom jej zarządu (art. 299 ksh) mają zastosowanie przepisy o przedawnieniu roszczeń o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym. Pomimo, iż uchwale nie nadano mocy zasady prawnej, pod wpływem wszechstronnej argumentacji, od chwili jej podjęcia, utrzymuje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolity pogląd o odszkodowawczym charakterze odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na podstawie art. 299 ksh. W nawiązaniu do okoliczności faktycznych sprawy trzeba podnieść, że deliktowa wierzytelność odszkodowawcza przeciwko członkom zarządu powstaje z chwilą bezskuteczności egzekucji z majątku spółki a ściśle rzecz ujmując, w chwili, gdy jest już oczywiste, że będzie bezskuteczna (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dni 28 stycznia 2004 r., IV CK 176/02, oraz z dnia 27 października 2004 r., IV CK 148/04). Ponadto zaznaczyć również należy, że w przedmiotowym wypadku zastosowanie znajdzie konstrukcja skargi pauliańskiej obejmująca pokrzywdzenie „przyszłych wierzycieli” o czym także będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Odnosząc się do drugiej z powołanych wyżej przesłanek tj. wymogu dokonania przez dłużnika z "osobą trzecią" czynności prawnej nie ulega wątpliwości, że umowa darowizny jako czynność prawna może być przedmiotem zaskarżenia skargą pauliańską. Brak jest podstaw do przyjęcia, w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, że czynność dłużnika Z. L. (2) z pozwanymi C. L. (2) i X. L. w postaci umowy darowizny mogłaby być czynnością pozorną lub nieważną na mocy art. 58 k.c., co uniemożliwiałoby zaskarżenie jej akcją pauliańską. Pozwani bez wątpienia powinni być traktowani jako „osoby trzecie” dokonujące czynności bezpośrednio z dłużnikiem.

Trzecią przesłanką skutecznego wniesienia skargi pauliańskiej jest, by zaskarżona czynność została dokonana przez dłużnika "z pokrzywdzeniem wierzycieli" przez co ustawa rozumie stan opisany w § 2 art. 527 k.c. czyli niewypłacalność bądź pogłębienie stanu niewypłacalności dłużnika, w jakimkolwiek stopniu. "Niewypłacalność dłużnika" to najogólniej mówiąc, taki obiektywny (rzeczywiście istniejący) stan majątku dłużnika, wykazany wszelkimi dostępnymi środkami dowodowymi, w którym egzekucja prowadzona zgodnie z przepisami kodeksu postępowania cywilnego nie może przynieść zaspokojenia wierzytelności pieniężnej przysługującej przeciwko temu dłużnikowi. W literaturze wskazuje się, że nie jest w szczególności konieczne wykazanie, że nastąpiło ogłoszenie upadłości dłużnika (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 września 1998 r., III CKN 612/97, OSNC 1999, Nr 3, poz. 56; z 24.1.2000 r., III CKN 554/98, L.) ani też wszczęcie postępowania egzekucyjnego i wykazanie jego bezskuteczności (wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 grudnia 1996 r., I ACR 853/96, OSA w W. 1997, Nr 3, poz. 23), chociaż w praktyce podstawowym sposobem wykazania niewypłacalności jest oczywiście postanowienie komornika o umorzeniu egzekucji z powodu jej nieskuteczności. Dla przyjęcia, że dłużnik jest niewypłacalny wystarczy wykazanie, że wobec stanu majątku dłużnika niemożliwe jest zaspokojenie wierzytelności skarżącego (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2000 r., III CKN 554/98, L.), przy czym fakt dobrowolnego uregulowania nawet przeważającej części zobowiązań nie ma znaczenia dla oceny stanu niewypłacalności dłużnika, jeżeli w jego majątku brak jest składników majątkowych umożliwiających przymusowe zaspokojenie wierzytelności podlegającej ochronie. W wyroku Sądu Najwyższego z dni 28 listopada 2001 r. (IV CKN 525/00, B. (...), Nr 5, poz. 11), stwierdzono, że dłużnik staje się niewypłacalny w wyższym stopniu także wtedy, gdy zaspokojenie można uzyskać dodatkowym, znacznym nakładem kosztów, czasu i ryzyka. Zgodnie w tezą wyroku Sądu Najwyższego z dni 14 lutego 2008 r. (II CSK 503/07, L.) – pokrzywdzenie powstaje na skutek takiego stanu majątku dłużnika, który powoduje niemożność, utrudnienie lub odwleczenie zaspokojenia wierzyciela. Dodatkowo zaznaczyć należy, że niewypłacalność dłużnika powinna istnieć w chwili zaskarżenia tj. wniesienia powództwa o uznanie czynności za bezskuteczną i zachować aktualność na chwilę orzekania (tak Sąd Najwyższy stwierdził w wyroku z dnia 18 kwietnia 2012 r., V CSK 183/11, L.). Dowodem niewypłacalności dłużnika może być np. bezskuteczność egzekucji stwierdzona postanowieniem o jej umorzeniu (art. 824 § 1 pkt 3 k.p.c.), także w odniesieniu do niektórych składników majątku dłużnika lub wykaz majątku złożony w postępowaniu egzekucyjnym, a także inne dowody stwierdzające, że dłużnik zaprzestał spłacania długów, w tym dokumenty finansowe dłużnika. Jak już wskazano wyżej, warunkiem uznania czynności dłużnika za bezskuteczną jest "pokrzywdzenie" wierzyciela, które jednak jak słusznie wskazuje się w literaturze nie może być utożsamiane ze szkodą w takim znaczeniu, jakie temu pojęciu nadaje się w prawie cywilnym. Oznacza ono tylko możliwość powstania szkody, wyrażającą się w złej prognozie co do możliwości spełnienia przez dłużnika świadczenia (por. wyrok Sądu najwyższego z dnia 28 listopada 2001 r. IV CKN 525/00)

Zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał dowodowy daje podstawy do uznania, że dłużnik powoda tj. Z. L. (1) zarówno w chwili wniesienia powództwa w niniejszej sprawie, jak i na chwilę orzekania był (i pozostaje nadal) niewypłacalny, a zatem dokonana przez niego wspólnie z pozwanymi czynność – umowa darowizny – dokonana została z pokrzywdzeniem wierzyciela. Przeciwko (...) Sp. z o.o. z/s w B., której wspólnikiem i członkiem zarządu był Z. L. (1), co najmniej od 2013 r. toczyły się mnogie postępowania egzekucyjne (szczegółowo opisane w części pozwu opisującej stan faktyczny sprawy), w tym również z wniosku U. B.. Egzekucja z majątku spółki prowadzona w oparciu o tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 328/21 z dnia 22 marca 2022 r. okazała się bezskuteczna, co uprawniało powoda do wystąpienia z pozwem przeciwko członkom zarządu spółki w oparciu o art. 299 k.s.h., które zakończyło się wydaniem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 217/24 z dnia 17 czerwca 2025 r., w której to sprawie komornik stwierdził bezskuteczność postępowania zabezpieczającego. W takich okolicznościach nie sposób przyjąć, że dłużnik Z. L. (1) wyzbywając się jedynej nieruchomości, jaką posiadał on w swym majątku, nie działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzyciela (U. B.). Ustalony stan faktyczny sprawy daje podstawy do przyjęcia, że już w dacie wytoczenia przez U. B. powództwa przeciwko spółce (luty 2019 r.), Z. L. (1) zdawał sobie sprawę, że spółka jest niewypłacalna (bilans spółki za 2019 rok wynosił 00,00 zł) i przyszła egzekucja z majątku spółki będzie bezskuteczna – a zatem dłużnik miał świadomość, że w obliczu bezskuteczności egzekucji z majątku spółki, będzie on ponosił odpowiedzialność za jej zobowiązania z mocy art. 299 k.s.h.

Czwartą przesłanką która musi zostać spełniona dla skuteczności skargi pauliańskiej jest wymóg, by czynność zdziałana przez dłużnika z osobą trzecią była tego rodzaju, że osoba trzecia w jej wyniku uzyskała korzyść majątkową. W szczególności korzyść ta może polegać na nabyciu prawa majątkowego lub na zwolnieniu z zobowiązania. Do przyjęcia, iż osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, wystarczy wykazanie, że na podstawie czynności prawnej dłużnika nabyła ona rzecz lub prawo albo została zwolniona z obowiązku, co spowodowało zmianę w majątku dłużnika prowadzącą do pokrzywdzenia wierzycieli (wyrok Sądu najwyższego z dnia 7 grudnia 1999 r. I CKN 287/98, L.). Zaznaczyć na marginesie wypada, że kwestia ekwiwalentności świadczeń dłużnika i osoby trzeciej ma znaczenie przy ocenie przesłanki pokrzywdzenia wierzyciela wskutek zaskarżonej czynności, a nie przesłanki uzyskania przez osobę trzecią korzyści.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że osoba trzecia tj. pozwani C. L. (1) i X. L., zawierając z dłużnikiem w dniu 29 listopada 2019 r. umowę darowizny uzyskali na tej podstawie korzyść majątkową w postaci udziału po ¼ części we własności nieruchomości w postaci dwóch (...) o (...), zabudowanej domem mieszkalnym, położonej w B. przy (...). Cechą charakterystyczną umowy darowizny jest, że następuje ona pod tzw. tytułem darmym tj. powoduje nieodpłatne przesunięcie wartości majątkowych z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Z pewnością na skutek darowizny tej nieruchomości doszło również do uszczuplenia, o określoną wartość tego prawa, majątku Z. L. (2), który nie uzyskał żadnego ekwiwalentu i niewątpliwie stał się niewypłacalny w stopniu wyższym niż przed darowizną, co zmniejszyło szanse na skuteczne zaspokojenie się powoda z jego majątku.

Zaskarżenie czynności dłużnika dokonanej z osobą trzecią, jak już wspomniano powyżej, możliwe jest tylko wtedy, gdy dłużnik, dokonując czynności, działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. Jednak sam fakt istnienia stanu niewypłacalności dłużnika nie stanowi wystarczającej przesłanki zaskarżenia czynności dłużnika, dłużnik bowiem musi działać ponadto ze świadomością i rozeznaniem, że w następstwie jego działań może dojść do pokrzywdzenia wierzyciela rozumianego jako naruszenie jego interesu w wymiarze materialnym (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2007 r., III CSK 405/06, L.). Podkreślić jednocześnie należy, że "do przyjęcia świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli (…) wystarczy, by dłużnik takie pokrzywdzenie przewidywał w granicach ewentualności" (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 18 marca 2010 r., V ACA 27/10, Biul. SAKa 2010, Nr 3) Przyjmuje się zgodnie, że świadomość ta – jako subiektywna przesłanka skargi pauliańskiej – nie musi obejmować faktu pokrzywdzenia konkretnego wierzyciela, a w szczególności tego, który następnie zaskarża czynność w drodze skargi pauliańskiej. Wystarczające jest, aby dłużnik zdawał sobie sprawę z tego, że dokonana przez niego czynność może pokrzywdzić jakiegokolwiek wierzyciela lub że dokonana przez niego czynność może spowodować niemożność zaspokojenia dla ogółu wierzycieli. Świadomość dłużnika nie musi być wynikiem wyłącznie stanu niewypłacalności dłużnika w chwili dokonania czynności. Natomiast jej stwierdzenie w tej dacie może niewątpliwie wskazywać na działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli (tak wyrok Sądu Najwyższego z dnia 18 stycznia 2008 r., V CSK 381/07, L.).

Kolejna przesłanka skargi pauliańskiej sprowadza się do wymagania, by osoba trzecia działała w złej wierze, przez co należy rozumieć, zważając na sformułowanie art. 527 § 1 in fine k.c., w ten sposób, że osoba trzecia – w chwili dokonania czynności prawnej przez dłużnika – wiedziała (była świadoma) o świadomości dłużnika (co do tego, że dokonywana przez niego czynność krzywdzi wierzycieli) albo z łatwością mogła się dowiedzieć. Ponieważ udowodnienie złej wiary osoby trzeciej może okazać się trudne ustawodawca w art. 527 § 3 k.c. ustanowił domniemanie wiedzy osoby trzeciej przewidując, że osoba trzecia uzyskująca korzyść, "pozostająca w bliskim stosunku z dłużnikiem" w chwili dokonania zaskarżonej czynności, wie o jego świadomości. Wystarczy zatem, że wierzyciel udowodni, iż osoba, która uzyskała korzyść, jest taką właśnie osobą (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 lutego 2014 r., I ACA 463/13, L.).

Przenosząc powołane wyżej rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić trzeba, że w ocenie Sądu pozwani nie zdołali skutecznie obalić domniemania wynikającego z art. 527 § 3 k.c. W prawie ustalono bowiem, że co najmniej od 2013 r. przeciwko spółce, której członkiem zarządy był Z. L. (1) toczyły się mnogie postępowania sądowe i egzekucyjne. W rozpoznawanej sprawie pozwani usiłowali przekonać Sąd, że darowizna na ich rzecz została poczyniona jedynie dlatego, że rodzice obiecali im nieruchomość po osiągnięciu przez nich pełnoletności. Zaprzeczając swojej wiedzy o istnieniu problemów finansowych ojca, pozwana twierdziła, że rodzice ją chronili i nie wtajemniczali w problemu finansowe. Wyjaśnienia te nie przekonały Sądu, iż pozwani nie byli świadomi tego, że Z. L. (1), wyzbywając się nieruchomości działa ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W prawie ustalono bowiem, że co najmniej od 2013 r. przeciwko spółce, której członkiem zarządy był Z. L. (1) toczyły się mnogie postępowania sądowe i egzekucyjne. W tym czasie pozwani mieszkali z rodzicami i trudno przyjąć, aby w takich warunkach nie słyszeli rozmów rodziców na tematy finansowe dotyczące działalności gospodarczej, zwłaszcza, że oboje rodzice będąc farmaceutami prowadzili powiązaną działalność gospodarczą w postaci kilku spółek posiadających powiązania kapitałowe. Nie sposób też przyjąć, aby pozwani, będąc już w tym czasie nastoletnimi dziećmi, nie rozumieli sensu takich dyskusji, zwłaszcza w okolicznościach, w których w ich domu miały miejsce wizyty komornika i policji. Tym samym pozwani, przynajmniej w minimalnym stopniu musieli być świadomi sytuacji finansowej swojej rodziny w dacie przyjęcia darowizny. Fakt, że pozwany w okresie studiów przebywał w G. nie ma znaczenia dla przyjęcia jego wiedzy o świadomości dłużnika, iż działa on z zamiarem pokrzywdzenia wierzyciela. Jak wynika z zeznań pozwanego, był on w tym czasie w stałym kontakcie rodzicami, którzy pokrywali zdecydowaną większość jego wydatków w tym okresie.

Niezależnie od rozważań zawartych w powyższym akapicie, należy podkreślić, że zgodnie z art. 528 kodeksu cywilnego jeżeli wskutek czynności prawnej dokonanej przez dłużnika z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową bezpłatnie, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, chociażby osoba ta nie wiedziała i nawet przy zachowaniu należytej staranności nie mogła się dowiedzieć, że dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. W przypadku zawarcia przez niewypłacalnego dłużnika umowy darowizny domniemuje się, że działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli. To samo dotyczy wypadku, gdy dłużnik stał się niewypłacalny wskutek dokonania darowizny. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostawał fakt zawarcia przez dłużnika z pozwanymi umowy darowizny tj. dokonania czynności pod tytułem darmym, a więc bezpłatnej. Prostą konsekwencją bezpłatnego charakteru dokonanej przez dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli czynności jest konieczność przyjęcia, że w przypadku pozwanych obojętnym jest, czy o takiej świadomości dłużnika wiedzieli i czy przy zachowaniu należytej staranności mogli się dowiedzieć. W przypadku jakiejkolwiek czynności bezpłatnej osoba trzecia, w zakresie powołanej wyżej przesłanki nie może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności wobec wierzyciela. W konsekwencji wykazanie stanu rozeznania pozwanych co do świadomości dłużnika co do działania z pokrzywdzeniem wierzycieli nie miało większego znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia.

W kontekście żądania zgłoszonego przez powoda zaznaczyć trzeba, że wnosząc skargę nie uchybiono terminowi zawitemu z art. 534 k.c. Uznania czynności prawnej dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli za bezskuteczną nie można żądać po upływie lat 5 od daty tej czynności. Termin liczy się wg zasad oznaczonych przez art. 112 k.c.. Pozew złożony w niniejszej sprawie w dniu 14 listopada 2024 r. został wniesiony bez uchybienia terminowi z art. 534 k.c. liczonemu wg art. 112 k.c.

Reasumując, roszczenie powoda znajdowało ono swą podstawę w art. 527 k.c., która to podstawa została przez stronę powodową wyraźnie wskazana w pozwie i w dalszych pismach procesowych.

Mając na uwadze poczynione w sprawie ustalenia faktyczne wskazać zaś trzeba, że zastosowanie w sprawie znajdzie art. 530 k.c., według którego „przepisy artykułów poprzedzających stosuje się odpowiednio w wypadku, gdy dłużnik działał w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli”. Nie ulega bowiem wątpliwości w kontekście okoliczności faktycznych przytaczanych w toku procesu przez stronę powodową, że powód U. L. stał się osobistym wierzycielem Z. L. (2) już po zawarciu przez niego z pozwanymi umowy darowizny z dnia 29 listopada 2019 r. Dopiero z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. dłużnik ponosi osobistą odpowiedzialność za ciążące na spółce wobec powoda zobowiązania na zasadzie art. 299 k.s.h. wobec bezskuteczności egzekucji z majątku spółki.

Nawiązując do powołanej wyżej treści art. 530 k.c. wskazać należy, że w doktrynie powszechnie wyrażono pogląd, że potrzeba ochrony wierzycieli przyszłych uzasadniona jest w zasadzie wtedy, gdy ich wierzytelność przeciwko konkretnemu dłużnikowi powstaje niezależnie od ich woli, w szczególności z tytułu czynów niedozwolonych. W innych przypadkach potencjalny wierzyciel powinien bowiem sam dbać o swoje interesy i na przykład nie dokonywać transakcji z niewypłacalnym dłużnikiem (tak np. M. Pyziak-Szafnicka „Ochrona wierzyciela w razie niewypłacalności’ Dom Wydawniczy ABC 1995 str. 122-123). W świetle utrwalonego orzecznictwa i stanowiska doktryny, odpowiedzialność członka zarządu za zobowiązania spółki jest odpowiedzialnością ex delicto (tak uchwała składu 7 sędziów III CZP 72/08). Skoro więc od Z. L. (2) wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. zasądzono należności w oparciu o normę art. 299 k.s.h., to czynność prawna zdziałana przez niego w okresie poprzedzającym wydanie tego orzeczenia, mogła być skarżona na podstawie 530 k.c. W orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu dominuje podgląd, że nie jest konieczne, aby powstanie wierzytelności przyszłej było do końca pewne, a w szczególności by w chwili dokonywania czynności prawnej dłużnik znał przyszłych wierzycieli lub wiedział, kiedy i jakie wierzytelności powstaną. Wystarczy, by dłużnik dokonując czynności, działał z zamiarem pokrzywdzenia swoich ewentualnych przyszłych wierzycieli. Zaznaczyć trzeba także, że nie jest istotny też czas, jaki dzieli chwilę dokonania czynności prawnej od powstania wierzytelności, jeżeli tylko czynność ta była dokonana przez dłużnika z zamiarem pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. W tym stanie rzeczy bez znaczenia był zarzut pozwanych, iż w chwili zawierania umowy darowizny Z. L. (1) nie był dłużnikiem powoda. To zaś czy mogli przewidzieć, że takim dłużnikiem będzie jest już inną kwestią, która zresztą została omówiona powyżej. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że była to okoliczność do przewidzenia, szczególnie mając na uwadze fakt, że był on wspólnikiem (...) Sp. z o.o. i jednocześnie członkiem jej zarządu, od wielu lat zarobkowo prowadził działalność gospodarczą i posiadał doświadczenie zawodowe w tym zakresie. Tym samym dłużniczk musiał mieć świadomość konsekwencji wynikających z nieregulowania zobowiązań finansowych przez spółkę, która zarządzał – w szczególności uchylenia się od uiszczania należności za bezumowne korzystanie z lokalu usługowego, jak również niewykonywania obowiązków o charakterze publicznoprawnym – nieregulowanie należności wobec ZUS i US, a także odpowiedzialności osobistej członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

W kontekście poczynionych w sprawie ustaleń fakt pokrzywdzenia wierzyciela nie nasuwał wątpliwości. Sąd miał tu na uwadze, iż pokrzywdzenie wierzyciela należy oceniać nie według chwili dokonania czynności prawnej dłużnika z osobą trzecią, lecz według chwili jej zaskarżenia (wystąpienia z żądaniem uznania bezskuteczności czynności prawnej – tak teza 1 wyroku Sądu Najwyższego z dnia 6 października 2011 r. sygn. V CSK 493/10). Ta przesłanka spełniona została. Egzekucja wszczęta przez powoda przeciwko Z. L. (4) na podstawie tytułu wykonawczego w postaci wyroku Sądu Okręgowego w odzi sygn. X GC 936/23 z dnia 16 maja 2024 r. okazała nie przyniosła pełnego zaspokojenia wierzyciela w żadnej mierze, a postępowanie zabezpieczające przeprowadzone w tym postępowaniu przez komornika okazało się bezskuteczne. W tym stanie rzeczy nie sposób było wyprowadzić innego wniosku, aniżeli ten, że sporna umowa darowizny doprowadziła do uszczuplenia masy majątku dłużnika. Podjęta przez dłużnika czynność, w kontekście jego ogólnej sytuacji majątkowej, pozbawiła więc wierzyciela możliwości zaspokojenia się z ułamkowej części przysługującego dłużnikowi prawa do przedmiotowej nieruchomości. Dokonując darowizny dłużnik wyzbył się majątku, z którego powód mógłby zaspokoić swoją wierzytelność i obecnie powód nie ma szans uzyskania zaspokojenia. Godzi się też przypomnieć, że stan niewypłacalności dłużnika nie oznacza braku jakiegokolwiek majątku.

W kontekście przesłanek skargi pauliańskiej w wersji odnoszącej się do pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli dłużnika wskazać również należy, że konieczną przesłanką zaskarżenia przez wierzyciela czynności prawnej dłużnika dokonanej przed powstaniem jego wierzytelności jest to, by dłużnik przy jej dokonywaniu nie tylko działał ze świadomością, lecz wręcz w zamiarze pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli. W komentowanym przepisie ustawodawca zaostrzył zatem wymagania co do subiektywnej przesłanki skargi paulińskiej, jaką jest stan świadomości dłużnika dokonującego czynności prawnej krzywdzącej wierzycieli. Nie jest wystarczające, by dłużnik miał świadomość pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli (do czego odwołuje się norma art. 527 k.c.). Wymagane jest, by dłużnik miał "zamiar pokrzywdzenia", a więc by działał w tym kierunku umyślnie, czyli świadomie i celowo (zob. komentarz LEX do art. 530 pod. red. A. Janiak). Stanowisko takie przyjmuje również judykatura. Przyjęto że „zamiar pokrzywdzenia”, nie powinien podlegać zawężającej wykładni co oznacza, że zamiar pokrzywdzenia należy przyjąć także u tego, kto w chwili dokonywania czynności liczył się z tym, że w związku ze swoją działalnością może mieć wierzycieli i że czynność jego może być połączona z ich krzywdą (wyrok Sądu Najwyższego z 7 lutego 2008 r., V CSK 434/07, LEX nr 393901). W konsekwencji o zamiarze pokrzywdzenia mówić można więc wtedy, gdy dłużnik w chwili dokonywania czynności zdawał sobie sprawę przy zachowaniu należytej staranności, że w przyszłości będzie odpowiadał za dług i dokonał przedmiotowej czynności w celu pokrzywdzenia przyszłych wierzycieli.

Jak już wskazano powyżej, w świetle wyników przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania dowodowego, uzasadnionym jest przyjęcie, że po stronie dłużnika Z. L. (2) istniała nie tylko świadomość pokrzywdzenia wierzyciela, ale wręcz zamiar jego pokrzywdzenia. Moment dokonania czynności z pozwanymi, towarzyszące temu okoliczności, charakter czynności i jej przedmiot potwierdzają tezę, że dłużnik mając świadomość pogarszającej się systematycznie sytuacji finansowej prowadzonej przez niego działalności gospodarczej celowo i świadomie uszczuplił swój majątek, dążąc do wyeliminowania możliwości zaspokojenia się z niego przez wierzycieli. Wszystkie powołane wyżej okoliczności pozwoliły stronie powodowej odeprzeć zarzuty pozwanych, że skarżona akcją czynność została dokonana bez pokrzywdzenia wierzycieli.

Zdaniem Sądu wszystkie przesłanki z art. 530 w zw. z art. 527 § 1 i 2 k.c. zostały spełnione, a w konsekwencji roszczenie powoda okazało się na gruncie poczynionych ustaleń faktycznych uzasadnione i zasługujące na uwzględnienie w całości.

Postanowienie Sądu Apelacyjnego sygn. I AGa 217/24 z dnia 18 lutego 2026 r. wstrzymujące wykonanie zaskarżonego wyroku do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej nie doprowadziło do wyeliminowania z obrotu prawnego wyroku obejmującego wierzytelność chronioną pozwem w niniejszej sprawie, ale jedynie do wstrzymania jego wykonania. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania wyroku stanowi, zgodnie z art. 820 k.p.c., podstawę zawieszenia postępowania egzekucyjnego na wniosek dłużnika, jednakże nie niweczy przesłanek uznania czynności prawnej za bezskuteczną w trybie art. 527 k.c. Postanowienie o wstrzymaniu wykonania wyroku, o jakim mowa wyżej ma zatem na celu, zachowanie przez określony czas, stanu nieuwzględniającego prawomocności orzeczenia i stanowi swoisty sposób zabezpieczenia przed konsekwencjami wynikającymi ze skuteczności orzeczenia. Nie wpływa na treść orzeczenia, nie rozstrzyga o prawach i obowiązkach stron, nie przesądza o istnieniu lub nieistnieniu orzeczenia, którego dotyczy, ma tymczasowy charakter, a jego upadek następuje z ukończeniem postępowania kasacyjnego, bez względu na treść orzeczenia Sądu Najwyższego (postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. III CSK 81/12). W konsekwencji - fakt, iż egzekucja w sprawie wierzytelności została zawieszona w związku z postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 18 lutego 2026 r. sygn. I AGa 217/24 o wstrzymaniu wykonania wyroków obejmujących wierzytelności chronione niniejszym postępowaniem, pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Należy mieć na uwadze, że wyrok jaki zapadnie w niniejszym postępowaniu wykonywany jest w postępowaniu egzekucyjnym, a zatem fakt, iż pozostaje ono zawieszone stanowi dostateczny środek zabezpieczający pozwanych przed poniesieniem szkody. Jeśli skarga kasacyjna zostanie uwzględniona a powództwo ostatecznie oddalone, wykonanie wyroku ze skargi pauliańskiej nie będzie możliwe. Z uwagi na powyższe, skarga kasacyjna nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania w sprawie.

W zakresie w jakim powództwo zmierzało do ochrony wierzytelności powoda wynikającej z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi sygn. XII GC 937/24 z dnia 12 grudnia 2024 r. co do kwoty 60.878,25 zł – podlegało ono oddaleniu z uwagi na całkowitą spłatę wierzytelności w toku procesu.

O kosztach orzeczono uwzględniając wynik sprawy na podstawie art. 98 k.p.c.

Wartość przedmiotu sporu w niniejszej sprawie wynosiła 546.356,23 zł.

Na zasądzoną od pozwanych solidarnie na rzecz powoda kwotę kosztów w wysokości 14.284 zł składa się opłata od pozwu w kwocie 1.000 zł oraz koszty pełnomocnika z urzędu powoda w wysokości 13.284 zł , ustalone w oparciu o § 4 i §8 pkt. 7 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U.2026.87 t.j. z dnia 2026.01.27). Łączna kwota wynagrodzenia 10.800 zł została powiększona o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług (aktualnie 23%) - §4 ust. 3 cyt. Rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze, należało orzec, jak w sentencji.