descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II C 2151/24

Uzasadnienie

wyroku z dnia 30 stycznia 2025 r.

Pozwem z 30 lipca 2024 r. (data nadania – k. 45) powód Ł. S. wniósł o zasądzenie od pozwanej B. M. S.A. z siedzibą w W. kwoty 4.165,50 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 25 maja 2024 r. do dnia zapłaty oraz o zasądzenie od pozwanej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając swoje stanowisko powód wskazał, że zawarł z pozwanym umowę pożyczki jako konsument. W związku z umową udzielono powodowi pożyczki w wysokości 95.725,56 zł, z czego 69.770,80 zł stanowiło całkowitą kwotę pożyczki, zaś kwota 25.954,74 zł przeznaczona była na sfinansowanie obligatoryjnych kosztów pożyczki w postaci składki ubezpieczeniowej. W związku z naruszeniem ustawy o kredycie konsumenckim, konsument, w trybie przepisu art. 45 tej ustawy złożył pozwanemu w dniu 17 maja 2024 r. oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego. W ocenie strony powodowej umowa pożyczki narusza przepisy art. 29 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim (u.k.k.) poprzez nieprzekazanie przy zawarciu umowy wszystkich elementów określonych w umowie w formie papierowej lub na innym trwałym nośniku, art. 30 ust. 1 pkt. 4 w zw. z art. 29 ust. 3 u.k.k. polegające na niejasnym sformułowaniu informacji o całkowitej kwocie kredytu, art. 30 ust. 1 pkt. 6 u.k.k. poprzez niewskazanie w umowie warunków stosowania stopy oprocentowania, art. 30 ust. 1 pkt 6 i 7 u.k.k. poprzez nierzetelne i nieprawidłowe wskazania w umowie warunków stosowania stopy oprocentowania oraz stosowaniu przyjętej stopy oprocentowania do naliczania odsetek umownych również od skredytowanych kosztów umownych oraz poprzez nieprawidłowe obliczenie i wskazania rzeczywistej rocznej stopy oprocentowania oraz całkowitej kwoty do zapłaty przez konsumenta, art. 30 ust. 1 pkt. 7 u.k.k. poprzez brak wskazania wszystkich założeń przyjętych do obliczenia RRSO, art. 30 ust. 1 pkt. 8 w zw. z art. 37 ust. 2 pkt. 1 u.k.k. poprzez brak wskazania w ratach pożyczki innych kosztów, które pożyczkobiorca ponosi, gdy od składek ubezpieczeniowych zostały naliczone odsetki, art. 30 ust. 1 pkt. 10 w zw. z art. 29 ust. 1 u.k.k. poprzez brak wskazania w jaki sposób mogą kształtować się pozostałe koszty związane z zawarciem umowy pożyczki, art. 30 ust. 1 pkt 15 u.k.k. poprzez wprowadzenie kredytobiorcy w błąd w zakresie formy oświadczenie w przedmiocie odstąpienia od umowy oraz poprzez braku wskazania zasad obliczenia odsetek w stosunku dziennym w przypadku dokonania zwrotu kapitału po upływie 30-dniowego terminu od dnia złożenia oświadczenia o odstąpieniu od umowy, art. 30 ust. 1 pkt. 16 u.k.k. poprzez brak poinformowania, że wskutek wcześniejszej spłaty pożyczki, całkowity koszt pożyczki ulega obniżeniu o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy.

(pozew – k. 3-23)

W odpowiedzi na pozew pozwany wniósł o oddalenie powództwa w całości oraz o zasądzenie od powoda na rzecz pozwanego kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu pozwany podniósł, że doszło do naruszenia obowiązków informacyjnych wynikających z art. 30 u.k.k. Pozwany w sposób prawidłowy wskazał przed zawarciem umowy oraz w samej umowie wszystkie parametry wskazane w ustawie o kredycie konsumenckim, w szczególności prawidłowo, w sposób jasny i jednoznaczny wskazał kwotę pożyczki, jej oprocentowanie, a także całkowitą kwotę kredytu, RRSO i całkowitą kwotę do zapłaty. Nadto pozwany podniósł, że bank ma prawo kredytować koszty pożyczki. Pozwany bank zakwestionował wyliczenia strony powodowej, o ile nie znalazły potwierdzenia w zaświadczeniach wystawionych przez bank.

(odp. na pozew - k. 56-64)

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

W dniu 9 listopada 2023 r. B. M. S.A. z siedzibą w W. zawarł z Ł. S., umowę pożyczki konsolidacyjnej nr (...). Kwota pożyczki wynosiła 69.770,80 zł, a całkowita kwota do wypłaty wynosiła 95.725,54 zł i obejmowała całkowitą kwotę pożyczki kredytowaną składkę z tytułu zawarcia umowy ubezpieczenia (§ 5 ust. 1 i 2 umowy). Wysokość składki ubezpieczeniowej wynosiła 25.954,74 (§ 6 ust. 3 umowy). Całkowity koszt pożyczki wynosił 84.098,07 zł (§ 6 ust. 7 umowy). Całkowita kwota do zapłaty wynosiła 153.868,87 zł (§ 6 ust. 8 umowy). Umowa zawarta została na okres 120 miesięcy (§ 5 ust. 3 umowy). Rzeczywista roczna stopa oprocentowania wynosiła 19,74 % (§ 5 ust. 7 umowy).

Kwota pożyczki, zgodnie z § 5 ust. 8 umowy jest oprocentowana według stałej stopy procentowej, która wynosi 9,99% w stosunku rocznym. W razie gdy nominalne oprocentowanie pożyczki przekroczy stopę odsetek maksymalnych za opóźnienie, bank do naliczania należnych odsetek zastosuje stopę odsetek maksymalnych.

W § 11 ust. 2 umowy określono zasady dotyczące wcześniejszej spłaty kredytu, zaś § 15 umowy określał skutki nieterminowej spłaty. Paragraf 11 ust. 1 umowy zawierał natomiast zapisy dotyczące prawa odstąpienia od umowy oraz skutków z tym związanych. W § 10 umowy wskazano warunki zmiany oprocentowania nominalnego poprzez wskazanie, że odstąpienie lub wypowiedzenie przez pożyczkobiorcę umowy ubezpieczenia jak również odwołanie banku jako uprawnionego do świadczeń z tytułu zgonu lub uprawnionego do pozostałych świadczeń spowoduje od dnia następnego podwyższenie oprocentowania nominalnego pożyczki o 1,9 punktu procentowego.

Zgodnie z § 6 ust. 5 umowy do kosztów pożyczki zaliczono opłatę za konto (...) ( ). Opłata za prowadzenie rachunku może ulec zmianie na warunkach określonych w Regulaminie ogólnym świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych w B. M.S.A.

(okoliczności bezsporne, ponadto: umowa k. 28-31, certyfikat ubezpieczeniowy – k. 32)

Pismem z dnia 24 lutego 2024 r., doręczonym pozwanej w dniu 17 maja 2024. powód złożył oświadczenie o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego w trybie art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim. Jednocześnie powód wezwał pozwanego do zapłaty kwoty 29.225,08 zł w związku z sankcją kredytu darmowego w terminie 7 dni od dnia otrzymania pisma.

(okoliczność niesporna, a nadto dowód: wezwanie do zapłaty wraz z oświadczeniem o skorzystaniu z sankcji kredytu darmowego i ZPO – k. 36-40)

Z tytułu zawartej umowy pożyczki do dnia 11 kwietnia 2024 r. powód spłacił kwotę 3.300,34 zł tytułem odsetek.

(dowód: zaświadczenie banku – k. 35v)

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wskazanych powyżej dokumentów i kserokopii dokumentów złożonych przez strony postępowania. W ocenie sądu złożone przez strony dokumenty tworzą zasadniczo spójny i niebudzący wątpliwości w świetle wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, a przez to zasługujący na wiarę materiał dowodowy. Sąd nie dopatrzył się w nich niczego, co uzasadniałoby powzięcie wątpliwości co do ich wiarygodności i mocy dowodowej z urzędu. Czyniąc ustalenia faktyczne w sprawie Sąd kierował się również regułami art. 229 i art. 230 k.p.c. uznając za ustalone okoliczności faktyczne przyznane lub niekwestionowane przez stronę przeciwną.

Podstawę ustaleń faktycznych stanowiły również zeznania powoda który potwierdził zawarcie umowy pożyczki i informacje jakie otrzymał przy jej zawarciu.

Sąd pominął dowód z opinii biegłego jako nieprzydatny do rozstrzygnięcia sprawy.

Sąd zważył, co następuje

Powództwo wywiedzione przez Ł. S. podlegało uwzględnieniu w całości.

Powód wywodził swoje roszczenie z art. 45 u.k.k., zgodnie z którym w przypadku naruszenia przez kredytodawcę art. 29 ust. 1, art. 30 ust. pkt 1-9,10,11,14-17, art. 31-33, art. 33a i art. 36a-36c konsument, po złożeniu kredytodawcy pisemnego oświadczenia, zwraca kredyt bez odsetek i innych kosztów kredytu należnych kredytodawcy w terminie i w sposób ustalony w umowie (ust.1). Wymienione uprawnienie wygasa po upływie roku od dnia wykonania umowy (ust.5).

Sąd przychylił się do zarzutów powoda jakoby w umowie doszło do naruszenia art. 30 ust. 1 pkt. 10 u.k.k., co uprawniało powoda do skorzystania z sankcji kredytu darmowego. W umowie wskazano, że do kosztów pożyczki zaliczyć należy opłatę za konto (...) ( ). Opłata za prowadzenie rachunku może ulec zmianie na warunkach określonych w Regulaminie ogólnym świadczenia usług bankowych dla osób fizycznych w B. M. S.A. Pozwany tymczasem nie załączył do materiału dowodowego ww. regulaminu. Tym samym nie sposób stwierdzić, czy w istocie nie doszło do deficytu informacyjnego po stronie powodowej dotyczącego kosztów pożyczki. Zauważyć należy, że koszt prowadzenia rachunku bankowego jest kosztem nierozerwalnie związanym z zawarta umową pożyczki i jest on ponoszony przez konsumenta niezależnie od jego woli czy aktywności. Tym samym nie można tego kosztu porównać np. z kosztem sporządzenia aneksu do umowy na wniosek konsumenta. W tym drugim przypadku dochodzi bowiem do wygenerowania kosztów na skutek aktywności konsumenta. W przypadku kosztów prowadzenia rachunku bankowego koszty te są w całości zależne od regulacji umownych proponowanych przez bank i mogących być potencjalnie jednostronnie przez bank zmienionymi. Brak dołączenia przez pozwanego rzeczonego regulaminu, mimo znajomości zarzutów czynionych przez powoda, uniemożliwia weryfikacje poprawności informacji przekazanych konsumentowi.

Nadto należy wskazać, że zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym przez TSUE w wyroku z 13 lutego 2025 r. w sprawie C‑472/23 warunki, na jakich opłaty związane z wykonaniem umowy o kredyt mogą ulec zmianie, powinny być wskazane w tej umowie w sposób jasny i zwięzły, tak aby w szczególności w związku z innymi informacjami warunki te były pozbawione wszelkiej obiektywnej nieścisłości mogącej wprowadzić w błąd przeciętnego konsumenta, właściwie poinformowanego oraz dostatecznie uważnego i rozsądnego co do istnienia zdarzeń mogących spowodować zmianę opłat oraz co do związku między zmianą opłat a tym zdarzeniem (motyw 44 wyroku). W niniejszej sprawie pozwany nie sprostał ciężarowi wykazania, że prawidłowo i w sposób jasny poinformował konsumenta o warunkach zamiany wysokości opłat związanych z zawartą umową pożyczki.

Nadto pozwany nie wykazał prawidłowości wyliczenia RRSO w umowie. Pozwany był zobowiązywany do wskazania założeń do obliczenia RRSO zarządzeniem przewodniczącego z dnia 12 listopada 2024 r. (k. 124). Mimo zobowiązania Sądu pozwany nie przedstawił założeń do obliczenia kwoty RRSO, a dane zawarte w umowie nie umożliwiają samodzielnego dokonania obliczeń, zwłaszcza, że bank nie wskazał jaką kwotę przyjął jako całkowitą kwotę kredytu. Zgodzić się należy z argumentacją przedstawioną przez Sąd Okręgowy w Warszawie w wyroku z 15 marca 2024 roku, sygn. akt V Ca 3376/23 i Sąd Okręgowy w Kielcach w wyroku z dnia 5 grudnia 2024 roku, sygn. akt II Ca 1590/24, że jeśli konsument podniesie zarzut wadliwego określenia w umowie kredytu RRSO, to ciężar wykazania prawidłowości tego RRSO spoczywa na kredytodawcy. Pozwany Bank niewątpliwie nie sprostał temu ciężarowi dowodowemu. W postępowaniu pozwany powoływał się ogólnikowo na prawidłowość wyliczenia RRSO, nie przedstawiając dokładnego mechanizmu jego wyliczenia. Brak było jednocześnie podstaw do powołania w niniejszej sprawie biegłego na okoliczność prawidłowości wyliczenia RRSO w spornej umowie albowiem pozwany bank nie przedstawił, mimo wezwania, założeń, na podstawie których obliczył RRSO. W szczególności pozwany nie wskazał, czy kwota wypłaty k (współczynnik Ck), o której mowa w załączniku nr 4 do ustawy o kredycie konsumenckim, równa jest całkowitej kwocie, o której mowa w § 5 ust. 1 umowy, czy kwocie do wypłaty na podstawie umowy, o której mowa w § 5 ust. 2 umowy.

W przedmiotowej sprawie doszło zatem do spełnienia warunków uzasadniających zastosowanie sankcji kredytu darmowego. Nie było jednocześnie potrzeby odnoszenia się do pozostałych zarzutów do spornej umowy zawartych w pozwie, skoro do zastosowania sankcji kredytu darmowego wystarczające jest naruszenie pojedynczego obowiązku informacyjnego, o którym mowa w art. 30 ust. 1 u.k.k.

Pozwany nie złożył merytorycznych zarzutów co do wysokości żądanej przez powoda kwoty. W zakresie uiszczonych przez powoda odsetek (3.330,34 zł) okoliczność ta wynika z zaświadczenia wystawionego przez bank. Jeśli zaś chodzi o uiszczone przez powoda koszty składki ubezpieczeniowej, to powód w pozwie przedstawił przejrzyste wyliczenia, które nie budziła wątpliwości Sądu oraz nie były też przedmiotem zarzutów w odpowiedzi na pozew.

Biorąc pod uwagę powyższe Sąd Okręgowy od pozwanego Banku na rzecz powoda żądaną kwotę 4.165,50 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 25 maja 2024 roku do dnia zapłaty. O odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 § 1 i 2 k.c., uwzględniając datę doręczenia wezwania przedsądowego do zapłaty (17 maja 2024 roku) i zakreślony w nim termin zapłaty 7 dni.

Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił powództwo w całości, o czym Sąd orzekł w punkcie 1 wyroku.

O kosztach procesu Sąd orzekł w punkcie 2 wyroku, na podstawie art. 98 w zw. z art. 99 k.p.c., zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sprawy obciążając pozwanego jako przegrywającego całością kosztów poniesionych przez powoda . Na koszty powoda złożyła się kwota 400 zł tytułem opłaty sądowej od pozwu, kwota 900 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika będącego radcą prawnym (§ 2 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych) oraz opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. O odsetkach od zasądzonej kwoty Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 1 k.p.c.

asesor sądowy Karol Żółciński

ZARZĄDZENIE

1. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem doręczyć pełnomocnikom stron, bez pouczeń;

2. Nadto doręczyć pełnomocnikom stron odpis poglądu Rzecznika Finansowego z 11 lutego 2025 r.

asesor sądowy Karol Żółciński