Treść orzeczenia
Sygn. akt II AKz 672/09
Postanowienie
Dnia 28 października 2009 roku
Sąd Apelacyjny w Katowicach II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący- Sędzia S.A. Bożena Summer-Brason
S.A. Grażyna Wilk (spr.) S.A. Jolanta Śpiechowicz
Protokolant: Dariusz Bryła
Sygn. akt IV K 128/09
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej Dariusza Wiory po rozpoznaniu w sprawie przeciwko D. T. i A. T. oskarżonym o przestępstwo z art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk i art. 300§1 kk zażalenia wniesionego przez pełnomocnika pokrzywdzonego L. H. na postanowienie Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 21 września 2009 roku, w przedmiocie umorzenia postępowania karnego z subsydiarnego aktu oskarżenia na podstawie art. 437§ 2 kpk postanawia
1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że przyjąć jako podstawę prawną umorzenia postępowania art. 17§1pkt 9 k.p.k.,
2. w pozostałym zakresie zaskarżone postanowienie utrzymać w mocy,
3. kosztami procesu za postępowanie odwoławczego obciążyć oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego L. H..
0.2.Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 września 2009 roku Sąd Okręgowy w Gliwicach, działając na zasadzie art. 17§1 pkt 7 kpk, umorzył postępowanie karne przeciwko D. T. i A. T., oskarżonym w subsydiarnym akcie oskarżenia przez pełnomocnika pokrzywdzonego L. H. o przestępstwa z art. 286§1 kk w zw. z art. 294§1 kk i art. 300§1 kk.
W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik pokrzywdzonego zarzucił:
-
obrazę przepisów postępowania, tj. art. 55§1 kpk oraz art. 320§2 kpk poprzez uznanie, iż pokrzywdzonemu nie przysługuje prawo do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia przeciwko D. T. i A. T., co miało wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia;
-
obrazę przepisów postępowania, tj. art. 17§1 pkt 7 kpk poprzez przyjęcie tegoż przepisu za podstawę umorzenia postępowania, co miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia;
-
błąd w ustaleniach faktycznych polegający na uznaniu, iż sprawa dotyczy A. Z., co miało wpływ na treść zaskarżonego postanowienia.
Powołując powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Analiza akt sprawy prowadzi do jednoznacznego wniosku, że pokrzywdzony nie dysponował uprawnieniem do wystąpienia ze wskazaną skargą jako subsydiarny oskarżyciel posiłkowy związku z ograniczeniami płynącymi z treści art. 55 § 1 i art. 330 § 2 k.p.k. Brzmienie tych przepisów nie pozostawia bowiem wątpliwości,
że pokrzywdzony może wnieść do sądu subsydiarny akt oskarżenia tylko wtedy, gdy prokurator - po wyczerpaniu kolejnych, przewidzianych w art. 306 § 1 oraz w art. 330 § 1 i 2 k.p.k., szczebli zaskarżenia podejmowanych przez niego decyzji - wyda "powtórnie" "ponownie" postanowienie o odmowie wszczęcia lub o umorzeniu postępowania.
Nie ma racji skarżący, iż „powtórna „ decyzja o jakiej mowa w art. 55 § 1 k.p.k., zapadła w momencie utrzymania w mocy przez Sąd Okręgowy w Gliwicach zaskarżonego postanowienia Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Gliwicach
i że decyzja ta „otwiera” pokrzywdzonemu drogę do wniesienia subsydiarnego aktu oskarżenia.
Wskazać należy, że ratio legis przepisu art. 55 § 1 k.p.k., sprowadza się do umożliwienia pokrzywdzonemu samodzielnego oskarżania w sprawie o czyn ścigany w trybie publicznym. Subsydiarne oskarżenie posiłkowe, jako wyjątek od oskarżania w trybie publicznym przez oskarżyciela publicznego, oparte jest bowiem na założeniu, że w sprawie tej prokurator ponownie , po uprzednim przyznaniu przez sąd racji pokrzywdzonemu domagającemu się ścigania, ścigania takiego nie podejmuje. Chodzi przy tym dodatkowo o uniknięcie oczywiście bezzasadnych oskarżeń kierowanych do sądu przez pokrzywdzonych, stąd potrzeba kontroli sądowej decyzji prokuratorskich
i upoważnienie pokrzywdzonego do samodzielnego oskarżania tylko wtedy, gdy powtórnie prokurator podejmuje taką samą decyzję, którą uprzednio sąd uchylił.
Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazać należy, że wniesienie subsydiarnego aktu oskarżenia w okolicznościach, gdy nie został spełniony warunek ponownego umorzenia śledztwa przez prokuratora, przesądzało ocenę o zaistnieniu przyczyny wyłączającej prowadzenie postępowania przed sądem, polegającej na braku skargi uprawnionego oskarżyciela. W takim wypadku, Sąd Okręgowy był wprost obowiązany - wobec treści art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., do umorzenia postępowania. Rację ma skarżący, że Sąd I instancji dopuścił się obrazy art. 17 § 1 pkt 7k.p.k., wskazując ten przepis jako podstawę prawną umorzenia, co nie miało jednakże wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia.
Za niezasadny uznano również zarzut błędu w ustaleniach faktycznych,
a polegający zdaniem skarżącego na rozpoznaniu sprawy A. Z.,
a nie D. i A. T., albowiem z treści zaskarżonego postanowienia wynika, iż w uzasadnieniu mylnie wpisano nazwisko A. Z.,
co stanowi oczywistą omyłkę pisarską nie mającą też wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie zostało wydane
w sprawie przeciwko D. i A. T., co wynika z oznaczenia stron w części wstępnej orzeczenia, jak też uzasadnienia gdzie Sąd I instancji odnosi się do orzeczeń z wcześniejszego etapu postępowania dotyczących małżonków T..
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Z:
- o treści postanowienia powiadomić strony.
Katowice, dnia 28.10.2009r.