Treść orzeczenia
Sygn. akt II AKo 51/13
Postanowienie
Dnia 8 maja 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Białymstoku II Wydział Karny w składzie:
Przewodniczący : SSA Alina Kamińska
: SSA Andrzej Czapka (spr.) : SSA Piotr Sławomir Niedzielak
Protokolant : Agnieszka Rezanow-Stöcker
przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Białymstoku – Przemysława Sabata po rozpoznaniu w sprawie M. G. s. R. na skutek wniosku Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 17 kwietnia 2013r. sygn. akt III Kow 1526/13/owz w przedmiocie rozstrzygnięcie sporu o właściwość na podstawie art. 38 § 1 k.p.k.w zw. z art. 1§2 k.k.w. postanawia rozstrzygnąć spór o właściwość pomiędzy Sądami Okręgowymi w Elblągu i Olsztynie w ten sposób, że za sąd miejscowo właściwy do rozpoznania sprawy M. G. w przedmiocie odwołania warunkowego zwolnienia uznać Sąd Okręgowy w Elblągu.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2013r. Sąd Okręgowy w Elblągu uznał się niewłaściwym do rozpoznania sprawy M. G. w przedmiocie odwołania warunkowego przedterminowego zwolnienia i sprawę przekazał według właściwości Sądowi Okręgowemu w Olsztynie Wydział Penitencjarny.
Postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2013 r. Sąd Okręgowy w Olsztynie III Wydział Penitencjarny wszczął spór o właściwość miejscową i sprawę przekazał do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Białymstoku.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Rozstrzygając spór co do właściwości należy przychylić się do stanowiska Sądu Okręgowego Olsztynie, iż sąd ten nie jest właściwy do rozpoznania niniejszej sprawy.
Zgodzić się należy z Sądem Okręgowym w Olsztynie iż kwestię ustalenia właściwości miejscowej sądu w sprawie wykonania orzeczenia odwołania warunkowego zwolnienia reguluje art. 163 § 1 k.k.w w brzmieniu sprzed nowelizacji, która obowiązuje od dnia 1 stycznia 2012r.
Zgodnie bowiem z art. 11 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny wykonawczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 240, poz.1431) przepisów o właściwości miejscowej sądu w postępowaniu wykonawczym, w brzmieniu nadanym tą ustawą, nie stosuje się w sprawach, w których orzeczenie uprawomocniło się przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
W niniejszej sprawie należało więc kierować się treścią art. 163 §1 k.k.w. w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy nowelizującej tj. przed 1 stycznia 2012 roku, albowiem postanowienie w przedmiocie warunkowego zwolnienia M. G. zapadło w dniu 15 grudnia 2010r., a zatem uprawomocniło się przed dniem wejścia w życie tej ustawy.
Stosownie do treści art. 163 §1 k.k.w., w dotychczasowym brzmieniu, w sprawach związanych z wykonaniem orzeczenia o warunkowym zwolnieniu oraz w sprawie odwołania warunkowego zwolnienia właściwy jest sąd penitencjarny, który udzielił zwolnienia, a jeżeli zwolniony pozostaje pod dozorem - sąd penitencjarny, w którego okręgu dozór jest wykonywany.
W realiach niniejszej sprawy to Sąd Okręgowy w Elblągu udzielił skazanemu M. G. warunkowego przedterminowego zwolnienia, a zatem jest też właściwy do odwołania warunkowego zwolnienia. Także wskazać należy, że dozór skazanego również był wykonywany w okręgu Sądu Okręgowego w Elblągu. Skazany miejsce stałego pobytu ma w Elblągu. Bez znaczenia jest okoliczność, że skazany został przetransportowany i osadzony w Zakładzie Karnym w B. w związku z tymczasowym aresztowaniem.
Za słusznością tego poglądu przemawiają wprowadzone nowelą zmiany do art. 163§1 k.k.w. Zgodnie z ustawą obowiązującą od 1 stycznia 2012 r., w stosunku do skazanego lub sprawcy przebywającego w okręgu innego sądu właściwy w postępowaniu dotyczącym wykonania orzeczenia jest sąd równorzędny, w którego okręgu skazany lub sprawca ma miejsce stałego pobytu, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w art. 163§1 k.k.w. ustawodawca użył pojęcia „miejsce stałego pobytu”.
W judykaturze wielokrotnie na gruncie powołanych przepisów wskazywano, że za „miejsce stałego pobytu” uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe (wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 grudnia 2010r., sygn. akt III SA/Kr 269/10). O kwalifikacji pobytu nie decyduje oświadczenie osoby meldowanej, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar przebywania osób (wyrok WSA w Lublinie z dnia 14 lutego 2008r., sygn. akt III SA/Lu 574/07).
Zatem dla przyjęcia, że mamy do czynienia z „miejscem stałego pobytu” konieczne jest kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek: faktyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) oraz wola stałego pobytu (animus).
Fakt przebywania w zakładzie karnym ma charakter czasowy i nie jest równoznaczny z zamiarem (wolą) zamieszkania w tej miejscowości, a wręcz przeciwnie następuje wbrew woli osoby osadzonej. Miejscem zamieszkania osoby przebywającej w zakładzie karnym, jednostce wojskowej czy podejmującej studia w innej miejscowości jest miejsce, w którym ta osoba przebywa w czasie przepustek czy dni wolnych od nauki, do którego zamierza wrócić po odbyciu kary pozbawienia wolności, służby czy zakończeniu nauki ( E. Michniewicz-Broda, komentarz do art. 25 k.c., LEX 2009).
W konsekwencji miejsce odbywania kary w zakładzie karnym nie może być traktowane jako miejsce stałego pobytu w rozumieniu art. 163§1 k.k.w.
Reasumując należy stwierdzić, że właściwym do rozpoznania sprawy o odwołanie warunkowego zwolnienia skazanego M. G. jest Sąd Okręgowy w Elblągu, jako sąd penitencjarny, który udzielił warunkowego zwolnienia i gdzie dozór był wykonywany.
Z tych też względów Sąd Apelacyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
(...) (...)