Treść orzeczenia
Sygn. akt II AKo 36/13
Postanowienie
Dnia 29 kwietnia 2013 r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący: Sędzia SA – Jerzy Leder (spr.)
Sędziowie: SA – Barbara Lubańska – Mazurkiewicz
SA – Hanna Wnękowska
Protokolant – sekr. sąd. Katarzyna Gajewska
przy udziale Prokuratora Gabrieli Marczyńskiej – Tomali po rozpoznaniu w sprawie Ł. F. skazanego za przestępstwa z art. 280 § 1 k.k. i inne sporu o właściwość między sądami równorzędnymi wszczętego postanowieniem Sądu Okręgowego w. W. z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt XI Kow 467/13/wz, w związku z postanowieniem Sądu Okręgowego w. B. z dnia 1 lutego 2013 r., sygn. akt IV Kow 219/13/wz na podstawie art. 38 § 1 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w. postanawia : rozstrzygnąć spór o właściwość w ten sposób, że właściwym miejscowo do rozpoznania niniejszej sprawy uznać Sąd Okręgowy w. B..
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 1 lutego 2013 r. Sąd Okręgowy w. B., na podstawie art. 35 § 1 k.p.k., art. 32 § 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k.w., art. 3 § 2 k.k.w. uznał się niewłaściwym i sprawę skazanego Ł. F. przekazał do rozpoznania Sądowi Okręgowemu w. W..
Sąd Okręgowy w. W. postanowieniem z dnia 18 lutego 2013 r. wszczął spór kompetencyjny i wystąpił do Sądu Apelacyjnego w. W. o rozstrzygnięcie, który z sądów okręgowych jest właściwy miejscowo do rozpoznania sprawy. W ocenie wnioskującego sądu w niniejszej sprawie zastosowanie ma art. 32 § 1 pkt 3 k.p.k., zgodnie z którym właściwym sądem penitencjarnym do rozpoznania wniosku skazanego jest sąd, w okręgu którego skazany stale zamieszkiwał lub czasowo przebywał przed opuszczeniem kraju.
Sąd Apelacyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wyraźnie podkreślić, iż Kodeks karny wykonawczy zawiera samodzielny, niezależny od innych ustaw, zbiór zasad, które obowiązują w postępowaniu karnym mającym za przedmiot wykonywanie orzeczeń. W oparciu o przepisy tego aktu prawnego należy więc przede wszystkim szukać odpowiedzi na wszystkie wątpliwości wyłaniające się w toku postępowania wykonawczego. Do regulacji zawartej w Kodeksie postępowania karnego można sięgać zatem tylko wówczas, gdy wątpliwości tych nie sposób rozwikłać na gruncie przepisów k.k.w, przy zastosowaniu wszystkich obowiązujących zasad wykładni i reguł logicznego rozumowania.
Mając powyższe na uwadze podkreślić wypada, że Kodeks karny wykonawczy określa nie tylko warunki i zasady stosowania tejże instytucji, lecz także kompleksowo reguluje właściwość sądu penitencjarnego w zakresie udzielania, wykonywania i odwoływania warunkowego zwolnienia. W treści art. 3 § 2 k.k.w. wprost wskazano, iż „w sprawach zastrzeżonych w niniejszym kodeksie dla sądu penitencjarnego właściwy jest ten sąd penitencjarny, w którego okręgu przebywa skazany”.
Przepisy Kodeksu karnego wykonawczego nie zawierają wprawdzie regulacji dotyczącej właściwości sądu penitencjarnego w sytuacji przebywania skazanego za granicą, jednakże tego rodzaju regulacja jest zbędna w przypadku osób skazanych na karę pozbawienia wolności, albowiem zarówno z istoty tego rodzaju kary, jak i całokształtu unormowań dotyczących jej wykonania zawartych w k.k.w. wynika, iż skazany przed odbyciem kary pozbawienia wolności (lub uznaniem jej za odbytą) nie może samowolnie opuścić kraju, a tym bardziej na stałe przebywać za granicą. W praktyce często jednak występują sytuacje, gdy skazany przed wykonaniem kary pozbawienia wolności opuszcza granice Rzeczypospolitej Polskiej i stale przebywa na terytorium innego państwa, czego najlepszym przykładem jest niniejsze postępowanie.
W zaistniałej sytuacji faktycznej właściwość miejscową sądu penitencjarnego do rozpoznania wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary wyznacza ostatnie (znane sądowi bądź wskazane przez samego skazanego) i mające legalny charakter miejsce stałego pobytu tego skazanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Sądu Apelacyjnego to właśnie miejsce stałego pobytu skazanego powinno determinować właściwość sądu penitencjarnego w przedmiocie wniosku na dalszym etapie postępowania wykonawczego. Nie do zaakceptowania jest bowiem sytuacja, iż o właściwości Sądu decyduje de facto sam skazany przebywając czasowo w coraz to innych miejscach, bez informowania o tym fakcie Sądu – do czego obliguje go art. 75 § 1 k.p.k. Prowadziłoby to do kompletnego paraliżu postępowania wykonawczego. Sąd Penitencjarny zamiast koncentrować się na merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy prowadziłby nieustannie postępowanie w przedmiocie ustalenia aktualnego miejsca przebywania skazanego, aby w konsekwencji przekazać sprawę innemu sądowi równorzędnemu, we właściwości którego skazany aktualnie zamieszał – w przypadku braku stosownego ustalenia przekazałby natomiast sprawę Sądowi Okręgowemu w. W. posługując się analogią do art. 32 § 3 k.p.k. Tego rodzaju interpretacji sprzeciwiają się zarówno względy pragmatyczne, cele wykonywania kary pozbawienia wolności (art. 67 k.k.w.), jak i zasady racjonalnego oraz sprawnego postępowania.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy za trafne uznać należy stanowisko Sądu Okręgowego w. W., iż właściwość miejscową sądu penitencjarnego do rozpoznania wniosku o warunkowe przedterminowe zwolnienie z odbycia reszty kary wyznacza ostatnie miejsce stałego pobytu skazanego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przypomnieć należy, iż przed opuszczeniem terytorium RP skazany stale przebywał w B., a zameldowany był w miejscowości położonej w okręgu Sądu Okręgowego w. B..
Mając powyższe na względzie Sąd Apelacyjny postanowił, jak na wstępie.