descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt II AKa 92/21

Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej

Dnia 23 lipca 2021 r.

Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:

Przewodniczący SSA Anna Kalbarczyk

Sędziowie SA Katarzyna Capałowska (spr.)

SO del. Sławomir Machnio

Protokolant: sekr. sądowy Aleksandra Duda

Uzasadnienie

Uzasadnienie

Formularz UK 2

Sygnatura akt

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1. CZĘŚĆ WSTĘPNA

1.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji

Wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 20 października 2020 r., sygn. akt XVIII K 196/19

1.2. Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny

1.3. Granice zaskarżenia

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana

2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy

2.1. Ustalenie faktów

2.1.1. Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

Nie prowadzono postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym.

2.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty

Nie prowadzono postępowania dowodowego w postępowaniu odwoławczym.

2.2. Ocena dowodów

2.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu

2.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów

(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu

3. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut

Obrońca zaskarżonemu wyrokowi Sądu I instancji zarzucił:

1) obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na treść wyroku, tj. naruszenie art. 7 KPK poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i nieuwzględnienie, podczas przeprowadzanej oceny zasad prawidłowego rozumowania, wiedzy i doświadczenia życiowego, w szczególności:

- uznaniu za wiarygodne zeznań Z. S., jednak pominięciu wielu istotnych okoliczności przedstawionych przez pokrzywdzoną, między innymi dotyczących relacji pokrzywdzonej z oskarżonym, pokrzywdzona nie potwierdziła, że to oskarżony ją pobił, dysponowania kluczami od mieszkania pokrzywdzonej przez inne osoby, odwiedzania pokrzywdzonej przez różne osoby;

- uznaniu za wiarygodne zeznań świadków T. K., E. G., G. K. i K. M., jednak pominięciu wielu istotnych okoliczności przedstawionych przez tych świadków tj. żadna z powyższych osób nie widziała zdarzenia, nie widziała aby oskarżony dokonał pobicia pokrzywdzonej, jak również nie słyszała żadnych krzyków, hałasów związanych ze zdarzeniem, pominięciu przedstawionych przez świadków informacji o relacjach pokrzywdzonej z oskarżonym, odwiedzania mieszkania pokrzywdzonej przez różne osoby;

- bezpodstawne uznanie zeznań świadka M. S. za niemające znaczenia dla ustalenia faktów, w sytuacji gdy były one konsekwentne i logiczne i z tego względu nie powinny zostać uznane, że nie przyczyniły się w znaczący sposób do ustalenia stanu faktycznego.

A w konsekwencji obrazy ww. przepisu postępowania także:

2) błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego wyroku, mający wpływ na treść wyroku, polegający na niezasadnym przyjęciu, że Oskarżony popełnił zarzucany mu czyn z art. 156 § 1 pkt 2 KK, podczas gdy brak jest naocznych świadków zdarzenia oraz wystarczających dowodów świadczących o sprawstwie Oskarżonego, co skutkowało bezpodstawnym skazaniem oskarżonego.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty przedstawione w apelacji obrońcy oskarżonego okazały się niezasadne. Sąd Okręgowy dokonał logicznej oceny dowodów i na ich podstawie wywiódł prawidłowe ustalenia faktyczne. Na wstępie zaznaczyć należy, że nie każdy z przeprowadzonych na rozprawie głównej dowodów ma stanowić podstawę ustaleń faktycznych. Byłoby to w wielu wypadkach w istocie niemożliwe ze względu na wzajemną sprzeczność okoliczności wynikających z różnych dowodów. Odmówienie wiary niektórym zeznaniom lub wyjaśnieniom złożonym przez świadków lub oskarżonych, a w rezultacie ich pominięcie jako podstawy dowodowej podczas dokonywanych ustaleń faktycznych, nie może być utożsamiane ani z brakiem oceny okoliczności wynikających z dowodów, lub wadliwych ustaleń faktycznych.

Odnośnie oceny zeznań pokrzywdzonej – Z. S., stwierdzić należy, że dysponując wiedzą o schorzeniu pokrzywdzonej (zespół amnestyczny K.) – Sąd Okręgowy do jej depozycji podszedł z dużą ostrożnością dokładnie analizując każdorazowo składane przez nią zeznania. Ocenę tych zeznań Sąd również odniósł do opinii biegłego psychologa będącego przy przesłuchaniu pokrzywdzonej, a także opinii psychiatrycznej dotyczącej jej stanu zdrowia. Fakt, iż pokrzywdzona nie wskazała w sposób bezpośrednio na oskarżonego jako sprawcę czynu, nie dyskwalifikuje dowodu z jej zeznań. Sąd Okręgowy prawidłowo i logicznie wywiódł, zgadzając się z ocena biegłego psychologa ( S. P.), że Z. S. w swoich depozycjach nie demonstrowała konfabulacji, miała świadomość, których szczegółów nie pamięta, a które zna z relacji innych osób, była krytyczna. Sąd Okręgowy zasadnie uznał te zeznania za wiarygodne i wartościowe przy ustaleniu stanu faktycznego, szczególnie uwzględniając depozycje złożone w toku postępowania przygotowawczego, albowiem zawierały najwięcej szczegółów odnośnie zdarzenia, logicznie korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Z. S. opisała zeznając, że sprawca zachowywał się w chwili zdarzenia agresywnie, bił ją, kopał i skakał po niej. Z zeznań pokrzywdzonej wynika jasno także motyw działania oskarżonego -jego zachowanie to było reakcją na jej prośbę, aby się wyprowadził. Podobnie Sąd Okręgowy zasadnie odniósł się do faktu, że świadek jako sprawcę wskazywała mężczyznę o imieniu J. – przywołując opinię biegłego psychologa, uznał, że tendencja do mylenia imion występuje nawet w lekkich stanach otępiennych u starszych ludzi, dlatego też zeznania te nie podważają ustaleń odnośnie sprawstwa czynu.

W powiązaniu z zabezpieczonym materiałem dowodowym, i z zeznaniami pokrzywdzonej w sprawie istnieje kluczowy dowód – a mianowicie opinia sporządzona na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań genetycznych (t. III, k. 402-406). Z opinii tej wynika , iż ślady substancji w kolorze brunatno-czerwonym zabezpieczone podczas oględzin mieszkania nr (...) przy ul. (...) z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością pochodzą od Z. S. lub są mieszaniną pochodzącą od co najmniej dwóch osób i zawierają DNA Z. S. i T. W. (2) . Jest to dowód bez wpływowy, obiektywny i świadczy o udziale w zdarzeniu oskarżonego i jego sprawstwie.

Nie bez znaczenia pozostaje też fakt ( świadczący o świadomości przebiegu zdarzeń i sprawstwie oskarżonego), że T. W. (1) nakłaniał świadka E. G. aby zapewniła mu alibi.

W świetle zabezpieczonych dowodów rzeczowych – w tym przywołanej opinii sporządzonej na podstawie ekspertyzy kryminalistycznej z zakresu badań genetycznych (t. III, k. 402-406) uznanie za wiarygodne zeznań świadków T. K., E. G., G. K. i K. M., nie stanowiło obrazy przepisu art.7 kpk. Mimo, że ww. świadkowie nie byli bezpośrednimi świadkami zdarzenia, ich relacje wzajemnie się uzupełniają ( uzupełniają jednocześnie zeznania pokrzywdzonej), tworząc obraz funkcjonowania pokrzywdzonej, w środowisku sąsiedzkim, oraz zachowań oskarżonego i wskazanych świadków po ujawnieniu przestępstwa.

Sąd I instancji dokonał także prawidłowej oceny dowodu z zeznań świadka M. S., wskazując, iż zeznania te są wiarygodne, jakkolwiek nie posiadają znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Sąd Okręgowy podał logiczne wytłumaczenie takiej oceny – zeznania świadka S. były jedynie relacją – tego co usłyszał od E. G..

Fakt, iż żaden ze świadków nie słyszał odgłosów przestępstwa, dokonującego się za tzw. „zamkniętymi drzwiami” nie stanowi, iż przestępstwa nie popełniono. Dowodzenie w polskim procesie karnym nie polega na legalnej teorii dowodów i nie jest wymagane, aby ustalenia faktyczne były czynione na podstawie obserwacji bezpośrednich świadków zdarzeń.

W kwestii zarzutu dotyczącego błędu w ustaleniach faktycznych, stwierdzić należy, że dokonana przez Sąd Okręgowy analiza i ocena zgromadzonych w sprawie dowodów w tym tych wymienionych przez skarżącego nie zawiera błędów natury logicznej i faktycznej, zgodna jest z zasadami wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego i z tego względu zawarta w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku ocena zasługuje na akceptację ze strony Sądu odwoławczego – który to przecież nie proceduje w oderwaniu od akt sprawy. Zdaniem Sądu Apelacyjnego obrońca nie wykazał w sposób przekonujący, że ocena wymienionych w zarzutach depozycji świadków i oskarżonego jest dowolna, a nie swobodna gdyż zawiera właśnie chociażby jeden z wyżej wskazanych elementów, który potwierdza tę dowolność w postaci błędu natury faktycznej, logicznej bądź też naruszenie i nieuwzględnianie przy tej ocenie zasad wiedzy, logiki oraz doświadczenia życiowego.

Wniosek

O zmianę zaskarżonego wyroku w całości poprzez uniewinnienie oskarżonego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Ponieważ zarzuty podniesione w apelacji obrońcy okazały się niezasadne, zatem i wniosek apelacji nie został uwzględniony.

4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU

1.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO

5.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Wyrok skazujący oskarżonego T. W. (1). Orzeczenie o winie i o karze.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Powody utrzymania w mocy wyroku są tożsame z tymi dla których zarzuty apelacyjne zostały uznane za niezasadne w części 3 uzasadnienia.

5.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji

1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany

5.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji

5.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia

1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia

4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia

5.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania

5.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

6. Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności

2 i 3.

O kosztach postępowania odwoławczego Sąd orzekł na podstawie art.624 §1 kpk. Ponieważ oskarżony nie posiada majątku ani dochodów, a dodatkowo został skazany na karę pozbawienia wolności. O kosztach obrony z urzędu świadczonej na rzecz oskarżonego w postępowaniu odwoławczym Sąd orzekł na podstawie art. 618 §1 pkt.11 kpk.

7. PODPIS

Sławomir Machnio Katarzyna Capałowska Anna Kalbarczyk

1.3. Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika

Podmiot wnoszący apelację

Obrońca oskarżonego.

Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja

Orzeczenie o winie.

1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☒ w całości

☐ w części

☐

co do winy

☐

co do kary

☐

co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐

art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐

art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒

art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒

art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐

art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐

art. 439 k.p.k.

☐

brak zarzutów

1.4. Wnioski

☐

uchylenie

☒

zmiana