Treść orzeczenia
Sygn. akt II A Ka 419/23
Wyrok w imieniu Rzeczypospolitej Polskiej
Dnia 29 kwietnia 2024r.
Sąd Apelacyjny w Warszawie w II Wydziale Karnym w składzie:
Przewodniczący Sędzia Sądu Apelacyjnego Ewa Gregajtys (spr.)
Sędziowie Sądu Apelacyjnego Anna Zdziarska
Sądu Apelacyjnego Ewa Leszczyńska-Furtak
Protokolant Wiktoria Siporska
przy udziale Prokuratora Krzysztofa Kalinowskiego po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2024r. sprawy z wniosku R. M. w przedmiocie odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie w sprawie IV K 1146/13 Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie na skutek apelacji wniesionej przez pełnomocnika wnioskodawcy od wyroku Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z dnia 18 lipca 2023r. w sprawie sygn. akt V Ko 52/23 uchyla zaskarżony wyrok - na podstawie art. 439 § 1 pkt 1 kpk - i sprawę przekazuje Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie do ponownego rozpoznania.
Uzasadnienie
Uzasadnienie
Sygnatura akt
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1.
1. CZĘŚĆ WSTĘPNA
0.11.1. Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji
Wyrok Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie z 18 lipca 2023r. w sprawie V Ko 52/23.
0.11.2. Podmiot wnoszący apelację
☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☒ pełnomocnik wnioskodawcy
0.11.3. Granice zaskarżenia
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.11.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
0.11.4. Wnioski
☐
uchylenie
☒
Zmiana
2. Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy
0.12.1. Ustalenie faktów
0.12.1.1. Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
0.12.1.2. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty
0.12.2. Ocena dowodów
0.12.2.1. Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu
0.12.2.2. Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów
(dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu
. STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut
Naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 552 § 4 kpk poprzez niezastosowanie i oddalenie wniosku o zasądzenie odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie R. M., mimo, że spełnione zostały przesłanki powyższej normy, co w konsekwencji winno prowadzić do uwzględnienia wniosku a nie jego oddalenia.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☐ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
Zarzut bezprzedmiotowy wobec stwierdzenia w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 kpk.
Wniosek
O zmianę wyroku poprzez zasądzenie wnioskowanych kwot odszkodowania i zadośćuczynienia, ewentualnie uchylenie orzeczenia i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
Wnioski niezasadne, wobec konieczności uchylenia wyroku z przyczyn wskazanych w art. 439 § 1 pkt 1 kpk.
4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU
Skład Sądu Okręgowego tworzyła osoba nieuprawniona do orzekania, co stanowi bezwzględną przesłankę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 1 kpk.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności
Sąd Apelacyjny dokonując kontroli instancyjnej wyroku ma obowiązek rozpoznać zarzuty podniesione w środku odwoławczym, ale w pierwszej kolejności zbadać, czy zaskarżony wyrok nie jest dotknięty wadą w postaci bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 kpk. Każde z uchybień ujętych w tym przepisie w tak istotnym stopniu narusza zasady prawidłowego procedowania i orzekania w sprawach karnych, że dotknięte nim orzeczenie nie może być uznane za rezultat rzetelnego procesu i to niezależnie od tego, czy miało ono wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
W sprawie rozpoznawanej skład sądu I instancji tworzył Pan Rafał Korkus, były sędzia Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie. Pan Rafała Korkus uzyskał nominację na stanowisko sędziowskie w sądzie powszechnym z rekomendacji niekonstytucyjnej KRS zawartej w uchwale nr 55/22 z dnia 20 stycznia 2022r. Z uzasadnienia uchwały wynika, że wobec w/w, na jego wniosek, zastosowano tryb z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. Prawo o ustroju sądów wojskowych (dalej u.s.w.) zastrzeżony dla sędziów sądów wojskowych. Rada wskazała, że Pan Rafał Korkus spełnia wymogi z art. 35 § 3 i 5 oraz art. 32a § 3 przywołanej ustawy do objęcia stanowiska sędziego sądu powszechnego. Tymczasem z ustaleń poczynionych dla potrzeb innych postępowań odwoławczych, które toczyły się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (w szczególności w sprawie II AKz 1094/23) wynika, że Pan Rafał Korkus oświadczeniem z dnia 25 stycznia 2022r. zrzekł się urzędu sędziego Wojskowego Sądu Okręgowego w Warszawie, a Minister Sprawiedliwości uznał zrzeczenie za skuteczne z dniem 27 lutego 2022r. We wskazanej dacie stosunek służbowy sędziego Rafała Korkusa uległ rozwiązaniu stosownie do regulacji zawartej w art. 32 § 1 u.s.w, o czym Minister Sprawiedliwości powiadomił Prezesa Sądu Okręgowego Warszawa-Praga w Warszawie. Wskazać należy, że Pan Rafał Korkus w dniu 15 lutego 2022r. skierował pismo do Prezesa tego sądu informując, że z dniem 27 lutego 2022r. zrzekł się urzędu sędziego i tym samym zaprzestaje starań o uzyskanie stanowiska sędziowskiego w tym sądzie. Po otrzymaniu pisma Ministra Sprawiedliwości informującego o zrzeczeniu się urzędu sędziego przez Pana Rafała Korkusa, w związku z treścią swojej uchwały z 20 stycznia 2022r., Rada przesłała kandydatowi odpis uchwały z pouczeniem o możliwości zaskarżenia jej do Sądu Najwyższego z powodu sprzeczności uchwały Rady z prawem. Tym samym, nawet organ, który zarekomendował kandydaturę Pana Rafała Korkusa na stanowisko sędziowskie w sądzie okręgowym przyznał, że jego rekomendacja jest sprzeczna z prawem. Okoliczności te nie powstrzymały jednak Pana Rafała Korkusa, który - co wymaga podkreślenia - pomimo skutecznego zrzeczenia się urzędu, dnia 29 września 2022r. przyjął bezpodstawną, nieuprawnioną nominację na urząd sędziego sądu powszechnego, ślubując przy tym stanie na straży prawa (art. 66 § 1 ustawy z 27 lipca 2001r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. 2024.334). Zrzeczenie się urzędu sędziego sądu wojskowego w toku procedury nominacyjnej zainicjowanej w trybie art. 35 § 4 u.s.w, wykluczało udział Pana Rafała Korkusa w dalszej procedurze nominacyjnej w tym trybie. Przypomnieć przy tym należy, że Pan Rafała Korkus w piśmie z 15 lutego 2022r. kierowanym do Prezesa Sądu Okręgowego Warszawa – Praga w Warszawie stwierdził, że w związku ze zrzeczeniem się urzędu sędziego zmuszony jest zaniechać dalszych starań o nominację, którą jednak przyjął w niezmienionych warunkach faktycznych. Dla porządku wskazać należy, że zrzeczenie się urzędu sędziego pozbawiało Pana Rafała Korkusa statusu sędziego sądu wojskowego w stanie spoczynku, o którym mowa w art. 35 § 3 p. u.s.w. Tym samym Pan Rafał Korkus przyjął nienależną mu, niezgodną z prawem nominację na stanowisko sędziego sądu okręgowego.
Z tego też powodu Pan Rafał Korkus jest osobą nieuprawnioną do orzekania. Zgodnie z art. 439 § 1 pkt 1 kpk orzeczenie podlega uchyleniu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu uchybienia na jego treść, jeżeli w jego wydaniu brała udział osoba nieuprawniona do orzekania.
5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO
0.15.1. Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji
0.11.
Przedmiot utrzymania w mocy
0.1-------------
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy
0.15.2. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji
0.0.11.
Przedmiot i zakres zmiany
0.0.1---------------------
Zwięźle o powodach zmiany
0.15.3. Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji
0.15.3.1. Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia
1.1.
Wydanie orzeczenia przez osobę nieuprawnioną w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 1 kpk.
Zwięźle o powodach uchylenia
Omówiono wyżej.
2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
Zwięźle o powodach uchylenia
3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia
4.1.
Zwięźle o powodach uchylenia
0.15.3.2. Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania
Rozpoznanie sprawy przez sąd należycie obsadzony, z udziałem sędziego, zatem osoby uprawnionej do orzekania.
0.15.4. Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
6. Koszty Procesu
P unkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności
7. PODPIS
SSA Anna Zdziarska SSA Ewa Gregajtys SSA Ewa Leszczyńska-Furtak
0.11.3. Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika
1.
Podmiot wnoszący apelację
Pełnomocnik wnioskodawcy.
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja
Oddalenie wniosku.
0.11.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☒ na korzyść
☐ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐
co do winy
☐
co do kary
☐
co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
0.11.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☐
art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐
art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☒
art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐
art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐
art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐
☐
brak zarzutów
0.11.4. Wnioski
☐
Uchylenie
☒
zmiana