descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I Ns 486/23

Postanowienie

Dnia 25.08.2025 r.

Sąd Rejonowy w (...) Wydział I Cywilny

w składzie następującym:

Przewodniczący: sędzia Dominik Bednarski

Protokolant: stażysta F. F.

Uzasadnienie

postanowienia z dnia 25 sierpnia 2025 roku

Wnioskodawcy Z. N. (1) i A. N. , (reprezentowany pierwotnie przez brata Z. N. (1)), wnieśli o stwierdzenie, że nabyli przez zasiedzenie z dniem 10 maja 2013 roku, każdy po ½ (jednej drugiej) ułamkowej części prawa własności nieruchomości o powierzchni 245 m ( 2 ) stanowiącą część (...) położonej w (...) w I. (woj. (...)), będącej własnością Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym (...) (...), stanowiącej pas ziemi poza ogrodzeniem (...) I. o szerokości 7 m wzdłuż granicy (...), zabudowanej zabudowaniami gospodarczymi, dla której Sąd Rejonowy w (...) (...) prowadzi (...). Ponadto wnieśli o zasądzenie od uczestnika postępowania zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

We wniosku zawarte zostało uzasadnienie żądania (k. 4-6).

W odpowiedzi na wniosek uczestnik Skarb Państwa – Prezydent I. wniósł o oddalenie wniosku o stwierdzenie zasiedzenia w całości oraz o zasądzenie od wnioskodawców kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Odpowiedź na wniosek zawierała uzasadnienie (k. 53-54).

W odpowiedzi na wniosek uczestnik (...) (...) z siedzibą w (...) -. wniósł o oddalenie wniosku w całości oraz o zasądzenie solidarnie od wnioskodawców kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Swoje stanowisko uczestnik umotywował argumentami przedstawionymi w uzasadnieniu odpowiedzi na wniosek (k. 58-59).

Sąd ustalił, co następuje

Wnioskodawcy są właścicielami nieruchomości sąsiadujących z nieruchomością stanowiącą (...) w obr. (...), położonej w I., dla której Sąd Rejonowy w (...), (...) prowadzi (...) pod (...), której właścicielem pozostaje Skarb Państwa, a znajduje się ona w użytkowaniu wieczystym (...) (...) z siedzibą w (...). Nieruchomości będące przedmiotem własności wnioskodawców położone są w I., przy ulicy (...). Wnioskodawcy zagospodarowali części spornego gruntu, pozostające w bezpośrednim sąsiedztwie ich nieruchomości, wykorzystując ich do swoich potrzeb.

W 1983 roku ojciec wnioskodawców, M. N. będąc pracownikiem Zakładu (...) wraz z innymi pracownikami ukonstytuował (...) (...) przy Zakładzie (...) i nabył wraz z żoną, Ł. N., prawo do wieczystego użytkowania (...), dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi (...) nr (...), przyległej do działki nr (...) obręb (...) w I.. W tym samym roku ojciec wnioskodawców ogrodził objętą w użytkowanie wieczyste działkę ogradzając jednoczenie część działki (...), która stanowi własność Skarbu Państwa, a której użytkownikiem wieczystym jest spółka (...) (...) z siedzibą w Ł.. Ogrodzenie spornego terenu zostało dokonane za ustną zgodą ówczesnego dyrektora (...) I..

W 1988 roku wnioskodawcy, Z. N. (1) i A. N. otrzymali od swoich rodziców, M. i Ł. N., prawo użytkowania wieczystego nieruchomości położonej przy (...) oznaczonej numerem działki (...), każdy z nich po ½.

W 2003 roku wnioskodawcy wykupili działkę nr (...) na własność, jednocześnie wyodrębniając z niej dwie działki. Pierwsza o numerze 38(...), dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę wieczystą nr (...) będąca własnością Z. N. (1) oraz druga działka o numerze (...), dla której Sąd Rejonowy w (...) prowadzi księgę (...) nr (...) stanowiącą własność A. N.. Trzecia działka powstała wskutek podziału u numerze (...) i stanowi współwłasność wnioskodawców.

Działki A. N. i Z. N. (1) graniczą bezpośrednio z działką (...). Wnioskodawcy od roku 1988 roku użytkują część działki (...) o powierzchni 245 m ( 2), położonej między granicą działki Z. N. (1) (nr (...)) stanowiący około 7x15m i działki A. N. (nr (...)/(...)) stanowiący około (...), a ogrodzeniem (...) (...).

Dowody:

•

wydruk z (...) – k. 18- 25;

•

wydruk z (...) – k. 26-32;

•

akt notarialny z dnia 15.06.1988 r. – k. 13-14;

•

akt notarialny z dnia 11.07.2003 r. – k. 15-17.

Ojciec wnioskodawców, M. N. rozpoczął korzystanie z części działki oznaczonej numerem (...) w roku 1983. Traktował on tę część działki jako swoją – w sposób widoczny, jawny i ciągły. Na zajmowanym terenie dokonał nasadzeń drzew, wykorzystywał go jako skład drewna oraz prowadził inne prace gospodarcze. Utrzymywał nasadzenia, rozbudowywał infrastrukturę ogrodniczą, postawił cieplarnię, która z czasem została przebudowana na oranżerię. Następnie powstawały kolejne drobne obiekty służące uprawie i pielęgnacji roślin, jak również przechowywaniu narzędzi ogrodniczych. Po przekazaniu prawa użytkowania wieczystego nieruchomości wnioskodawcy kontynuowali samoistne posiadanie działki.

Wnioskodawcy przez cały ten czas zachowywali się jak właściciele nieruchomości – dbali o teren, ponosili nakłady, inwestowali w jego rozwój, korzystali z niego bez jakiejkolwiek przerwy.

Dowody:

•

zeznania świadków – k. 172-175 oraz 197;

•

zeznania wnioskodawców – k. 197-199.

Biegły geodeta wykonał prace geodezyjne w zakresie sporządzenia mapy z projektem podziału nieruchomości oznaczonej nr (...). Biegły ustalił, że przedmiotowy fragment gruntu jest zagospodarowany i znajduje się poza ogrodzeniem zabezpieczającym teren stacji elektroenergetycznej i rowem odwadniającym. Geodeta stworzył projekt podziału przedstawiający podział nieruchomości, który wskazuje użytkowany w formie ogrodu fragment działki nr (...). Projektowana działka nr (...) nie posiada bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, z tego powodu jej przyszła funkcja może stanowić ewentualność w zakresie poprawy warunków zagospodarowania nieruchomości sąsiednich oznaczonych (...) będących własnością wnioskodawców.

Dowody :

⚫

opinia biegłego geodety – k. 224-235;

⚫

opinia uzupełniająca – k. 292.

Sąd zważył, co następuje

Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił w oparciu o okoliczności bezsporne, dowody z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, na podstawie opinii biegłego geodety J. Ł., a także na podstawie przesłuchania wnioskodawców oraz świadków Z. Ł., K. W., A. Z., Z. N. (2) i E. D..

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zeznania świadków i wnioskodawców, dokumenty przedłożone przez wnioskodawców oraz opinia biegłego geodety, pozwoliły na ustalenie, iż wnioskodawcy oraz ich poprzednik prawny posiadali wskazany pas gruntu w sposób nieprzerwany, samoistny i jawny przez okres około 40 lat.

Z treści zeznań świadków, którym Sąd dał wiarę, wynika, że wnioskodawcy, a wcześniej ich ojciec, korzystali z przedmiotowego pasa gruntu jak właściciele – ogrodzono teren, użytkowali go oraz dokonywali bieżącej pielęgnacji. Żaden z właścicieli sąsiednich nieruchomości nie zgłaszał sprzeciwu wobec takiego stanu rzeczy. Zeznania te były spójne, logiczne i korespondowały z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie.

Również przedłożone dokumenty – w tym m.in. mapy, wypisy z rejestru gruntów oraz fotografie archiwalne – potwierdzają niezmienne faktyczne władztwo nad wskazanym gruntem przez okres co najmniej 40 lat. Sąd uznał te dowody za wiarygodne i miarodajne.

Istotne znaczenie miała także opinia biegłego geodety, z której jednoznacznie wynika, że pas gruntu objęty wnioskiem był w sposób trwały wyłączony z posiadania przez dotychczasowego właściciela, a jego granice są możliwe do precyzyjnego określenia w terenie. Opinia ta została sporządzona w sposób rzetelny, zgodnie z obowiązującymi standardami i nie budziła zastrzeżeń Sądu.

Zgodnie z art. 172 § 1 i 2 k.c. posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność nieruchomości jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat 20, jako posiadacz samoistny chyba, że uzyskał posiadanie w złej wierze wtedy nabywa własność posiadanej przez siebie nieruchomości jednakże po upływie lat 30.

W niniejszej sprawie nie ma podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawcy byli posiadaczami w dobrej wierze – tj. że uzyskali posiadanie nieruchomości w przekonaniu, że przysługuje mu do niej tytuł własności. Niemniej jednak, zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, dla zasiedzenia w złej wierze wystarczające jest nieprzerwane, samoistne posiadanie przez okres co najmniej 30 lat . Z materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż okres ten został przekroczony – posiadanie trwało nieprzerwanie przez ponad 40 lat.

Dodać należy, że zgodnie z art. 176 § 1 i 2 k.c. posiadacz może doliczyć czas posiadania swojego poprzednika.

Zgodnie z art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym jest ten, co rzeczą włada jak właściciel.

Samoistne posiadanie polega na faktycznym wykonywania uprawnień, które składają się na treść prawa własności. Dla samoistnego posiadania koniecznym jest wspólne zaistnienie dwóch faktów tj. dostrzegalnego fizycznego władztwa na rzeczą oraz zamiar władania rzeczą dla siebie (postanowienie S.N z dnia 25 stycznia 2013 roku III CSK (...)).

Z powyższych przepisów wynika, że nabycie własności nieruchomości w drodze zasiedzenia uzależnione jest od łącznego spełnienia dwóch przesłanek: władania nieruchomością jak właściciel oraz upływu czasu, którego długość zależy od dobrej lub złej wiary posiadania w chwili nabycia posiadania.

Orzecznictwo dopuszcza zasiedzenie części nieruchomości.

Sąd nie ma wątpliwości, że wnioskodawcy, a wcześniej ich ojciec, władali częściami spornej nieruchomości jako posiadacze samoistni, przez wymagany przez prawo minimalny okres zasiedzenia.

W przedmiotowej sprawie wnioskodawcy wykazali, że ojciec wnioskodawców objął sporny pas gruntu we władanie w roku 1983, w sposób jawny, trwały, ciągły i nieprzerwany, traktując nieruchomość jako własną. Posiadanie było kontynuowane przez wnioskodawców, nie było utajnione, a jego sposób nie budził wątpliwości co do intencji wyłącznego korzystania z gruntu jak właściciele. Pas gruntu został przez wnioskodawców ogrodzony, użytkowany oraz utrzymywany w należytym stanie – był regularnie koszony, zostały zasadzone drzewa, wybudowana cieplarnia, a także wykorzystywany jako część posesji.

W istocie Sąd Rejonowy podziela (art. 357 § 6 per analogiam k.p.c.) całość spójnej i rzeczowej argumentacji pełnomocnika wnioskodawców zawartej w piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r. (k. 265-272).

W ocenie Sądu zasiedziana działka może mieć też pośredni dostęp do drogi publicznej (art. 93 ust. 3 UGN). Tym bardziej, że w realiach rozpoznawanej sprawy działka ta nie ma samodzielnego funkcjonalnego charakteru i zapewne nastąpi jej scalenie z nieruchomościami wnioskodawców.

W tym stanie rzeczy należało wniosek uwzględnić w całości i orzec jak w pkt. 1 postanowienia.

W zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 2 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z którym w sprawach nieprocesowych, jeżeli interesy uczestników są sprzeczne, Sąd może obciążyć uczestników kosztami stosownie do wyniku sprawy.

W rozpoznawanej sprawie o stwierdzenie zasiedzenia nieruchomości, interesy wnioskodawców i uczestników były sprzeczne, albowiem uczestnicy kwestionowali zasadność wniosku oraz prawo wnioskodawców do nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Ostatecznie Sąd uwzględnił wniosek w całości, co przesądza o korzystnym dla wnioskodawców wyniku sprawy.

Z tego względu Sąd uznał, że zasadne jest przyznanie wnioskodawcom zwrotu połowy poniesionych przez nich kosztów postępowania od uczestników, solidarnie. Sąd zasądził z tego tytułu kwotę 1.817 zł, na którą złożyły się wydatki poniesione przez wnioskodawców w związku z zastępstwem procesowym.

W pozostałym zakresie - na podstawie art. 520 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego - Sąd ustalił, że każdy z uczestników postępowania ponosi koszty związane ze swoim udziałem w sprawie.

Ponadto, na podstawie art. 83 ust. 2 w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Sąd nakazał pobrać od uczestników postępowania (których żądania/wnioski zostały de facto oddalone), po 2.790,21 zł (czyli po połowie przyznanego biegłemu wynagrodzenia) tytułem nieuiszczonych kosztów sądowych tj. wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa, obejmujących koszty opinii biegłego geodety.