Treść orzeczenia
Sygn. akt I Ns 293/17
Postanowienie
Dnia 04 czerwca 2018 r.
Sąd Rejonowy w Brodnicy I Wydział Cywilny
w składzie następującym:
SSR Mariola Murawska
starszy sekretarz sądowy Emilia Czubak po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2018 r. w Brodnicy na rozprawie sprawy z wniosku A. A. z udziałem M. G., A. G., S. D., M. B. , T. N., M. K. (1), o zmianę stwierdzenia nabycia spadku po B. D. postanawia: 1/ oddalić wniosek, 2/ zasądzić od wnioskodawczyni A. A. na rzecz uczestniczki postępowania M. G. kwotę 720,00 zł (siedemset dwadzieścia złotych 00/100) tytułem kosztów zastępstwa prawnego, 3/ ustalić , iż pozostałe koszty postępowania wnioskodawczyni i uczestnicy postępowania ponoszą we własnym zakresie. /M. M./
Uzasadnienie
W dniu 09 października 2017 roku wnioskodawczyni A. A. złożyła wniosek o zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po B. D. z dnia 10 lipca 2014 roku wydanego w sprawie I Ns 113/14, w którym spadkobiercami Sąd ustalił z mocy testamentu siostry zmarłego: A. A. oraz M. G. oraz siostrzenicę zmarłego A. G. w 1/3 części.
Wskazała, że zgodnie z wolą B. D., na podstawie wcześniejszego testamentu notarialnego z 06 lipca 2006 roku spadek miała dziedziczyć A. A. w całości, a następnie przekazać swojemu synowi, który miał założyć na gospodarstwie spadkowym położonym w S. elektrownię wiatrową lub panele słoneczne.
Wniosek ten został pierwotnie złożony w dniu 23 marca 2017 roku . Został zarejestrowany pod sygn. akt I Ns 123/17, a następnie zwrócony prawomocnym zarządzeniem z 14 lipca 2017 roku wobec nieuzupełnienia braków formalnych wniosku.
Na rozprawie w dniu 07 marca 2018 roku wnioskodawczyni wskazała, że podział gospodarstwa rolnego na trzy osoby jest niesłuszny, bo chce, aby gospodarstwo nie było sprzedane, a gospodarstwo przejmie jej syn, ewentualnie brat S. D. (którego nazywa A.), ale na rozprawie w dniu 29 maja 2018 roku oświadczyła, że nie chce przekazać bratu S..
Uczestniczka postępowania M. G. (k. 62) wniosła o oddalenie wniosku, albowiem testament z 13 grudnia 2010 roku, to ostatnia wola jej brata bliźniaka, który był ojcem chrzestnym jej córki A. G..
Uczestniczka postępowania M. B. wniosła o oddalenie wniosku, oświadczając, że syn A. A., A., na ślubie jego matki oświadczył, że gospodarstwo sprzeda, a wówczas spadkodawca postanowił, że zmieni testament. Nie kwestionowała ostatniego testamentu. Ponadto oświadczyła, że jej zdaniem do podziału jest całe sześcioro rodzeństwa i bratanica A. G., a wnioskodawczyni A. A. jest chciwa i zachłanna i chce sama dziedziczyć (k. 63, 64).
Uczestniczka postępowania A. G. wniosła o oddalenie wniosku – k. 74.
Uczestnik postępowania S. D. pozostawił wniosek do uznania Sądu (k. 63 verte).
Uczestniczka postępowania T. N. pozostawiła wniosek do uznania Sądu (k. 63).
Sąd ustalił, co następuje
B. D. zmarł 16 listopada 2013 roku w S., gm. G., jego ostatnie miejsce zwykłego pobytu to S., gm. G.. Spadkodawca był kawalerem. Dzieci nie miał. Jego rodzice to Z. D., który zmarł 23 lipca 2013 roku i jego matka C. D., która zmarła 22 marca 1983 roku.
Miał sześcioro rodzeństwa: M. G., A. A., M. B., T. N., M. K. (1), S. D..
Zmarły pozostawił trzy testamenty:
Pierwszy testament notarialny sporządzony został w dniu 07 stycznia 1997 roku, przez Notariusza W. J. prowadzącego Kancelarię Notarialną w B., otwarty i ogłoszony w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 113/14, w którym do całości spadku powołał swoje siostry: M. K. (2), obecnie G., A. A. i T. N. (k. 53).
Drugi testament notarialny został spisany przez asesora notarialnego B. G., zastępcę notariusza R. Ł. prowadzącego Kancelarię Notarialną w T., przy ul. (...) w dniu 06 lipca 2006 roku, otwarty i ogłoszony w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 8/14, w którym do całości spadku powołał swoją siostrę A. A..
Trzeci testament notarialny został spisany przez Notariusza M. S. prowadzącą Kancelarię Notarialną w B. w dniu 13 grudnia 2010 roku, otwarty i ogłoszony w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 761/13, w którym do całości spadku powołał swoje siostry: M. K. (2), obecnie G., A. A. i swoją chrześniaczkę A. G., po 1/3 części.
Wnioskodawczyni jak i pozostałe rodzeństwo oraz A. G. byli uczestnikami postępowania o stwierdzenie nabycia spadku po B. D. w sprawie I Ns 113/14, z wniosku M. G..
Wszystkie opisane powyżej testamenty jak i stan poczytalności spadkodawcy były przedmiotem badania przez Sąd w sprawie I Ns 113/14.
W dniu 10 lipca 2014 roku Sąd wydał w sprawie I Ns 113/14 postanowienie, w którym stwierdził, że spadek po B. D. z mocy testamentu notarialnego z dnia 13 grudnia 2010 roku, otwartego i ogłoszonego w tutejszym Sądzie pod sygn. akt I Ns 761/13, nabyły siostry: M. G., A. A. i siostrzenica A. G. w 1/3 części. Postanowienie uprawomocniło się 21 sierpnia 2015 roku.
Postanowieniem z dnia 07 stycznia 2015 roku Sąd odrzucił apelację uczestniczki postępowania A. A., która wniosła zażalenie.
Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2015 roku oddalił zażalenie A. A..
Dowody:
- akta Sądu Rejonowego w Brodnicy I Ns 113/14 o stwierdzenie nabycia spadku po B. D.,
- akta Sądu Rejonowego w Brodnicy o otwarciu i ogłoszeniu testamentu z 13 grudnia 2010 roku, sygn. I Ns 761/13,
- akta Sądu Rejonowego w Brodnicy I Ns 8/14 o otwarciu i ogłoszeniu testamentu z 06 lipca 2006 roku,
- zeznania A. A. – k. 63.
Wnioskodawczyni A. A., składając wniosek o zmianę postanowienia wydanego w sprawie I Ns 113/14 z dnia 10 lipca 2014 roku, nie wskazała podstawy zmiany postanowienia, której nie mogła powołać w poprzednim postępowaniu.
Stwierdziła, że chce aby Sąd stwierdził nabycie spadku na jej rzecz z mocy testamentu z 2006 roku, albowiem sama chce dziedziczyć spadek – k. 64.
B. D. nie chorował na choroby psychiczne, do końca życia był sprawny umysłowo. Pogrzeb zmarłemu urządziła M. G., jak również pogrzeb urządziła ojcu. Z. D., ostatnie pięć lat przed śmiercią, mieszkał u M. G., gdyż wymagał opieki.
B. D. mieszkał sam na gospodarstwie rolnym położonym w S., gm. G., o pow. około 16 ha.
M. G. mieszka w U..
W grudniu 2016 roku A. A. po raz drugi brała ślub z tym samym mężem. Na tej uroczystości był obecny B. D. i pytał syna A. A., czy wróci na wieś, zaś on odpowiedział „wuja, ja nie przyjadę”.
Z uwagi na takie oświadczenie przyszłego następcy, B. D. zmienił testament z 2006 roku i spisał u notariusza M. S. ostatni testament z 2010 roku, powołując w testamencie do dziedziczenia trzy osoby.
Ostatnie 10 lat przed śmiercią B. D. wydzierżawiał gospodarstwo. Nikt z rodziny nie pomagał spadkodawcy w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. A. G. zapłaciła podatek od spadku w Urzędzie Skarbowym w kwocie 30.000,00 zł. Oświadczyła, że ma 2 synów, chce odkupić udział od A. A., albowiem w przyszłości może wróci z Niemiec do Polski.
Również S. D. wyraził wolę zakupu gospodarstwa rolnego.
A. G. i M. G. oświadczyły, że A. A. również może wykupić ich udziały w gospodarstwie rolnym.
Dowody:
- zeznania uczestniczki A. A. – k. 63 – 64,
- zeznania uczestniczki M. B. – k. 64,
- zeznania uczestniczki M. G. – k. 74 verte,
- zeznania uczestniczki A. G. – k. 75,
- zeznania uczestnika S. D. – k. 75 verte,
- zeznania uczestniczki T. N. – k. 75 verte.
Sąd dał wiarę zeznaniom uczestników, dowodom w postaci testamentów notarialnych, akt stanu cywilnego i zeznań wnioskodawczyni, które to dowody wzajemnie się uzupełniają i są spójne. Sąd nie dał wiary jedynie stwierdzeniu A. A., aby M. G. wymusiła testament z 2010 roku, albowiem wnioskodawczyni nie przedłożyła żadnych dowodów na te okoliczności, a z całokształtu postępowania dowodowego wynika, że była to świadoma ostatnia wola zmarłego, który do końca życia był sprawny umysłowo. Ostatni testament jest też testamentem notarialnym, a więc sporządzonym przez notariusza, a postępowanie dowodowe wykazało okoliczności, dlaczego spadkodawca sporządził trzeci testament.
Sąd zważył, co następuje
Zgodnie z przepisem art. 679 § 1 k.p.c., dowód, że osoba, która uzyskała stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercą lub że jej udział w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu o uchylenie lub zmianę stwierdzenie nabycia spadku. Jednakże ten, kto był uczestnikiem postępowania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzającego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, a wniosek o zmianę składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.
Wnioskodawca, który był uczestnikiem postępowania w sprawie, obowiązany jest wskazać podstawę, na której opiera żądanie zmiany, której nie mógł powołać w tym postępowaniu, oraz że wniosek składa przed upływem roku od dnia, w którym uzyskał tę możność.
Niespełnienie przez wnioskodawcę któregokolwiek z tych wymagań powoduje oddalenie wniosku bez merytorycznego badania zasadności żądania zmiany.
A. A. była uczestnikiem postępowania w sprawie I Ns 113/14.
Nie wskazała żadnej nowej podstawy, której nie mogła powołać w postępowaniu w sprawie I Ns 113/14.
Wniosek można oprzeć tylko na takiej podstawie, której uczestnik nie mógł powołać w poprzednim postępowaniu, na przykład późniejsze znalezienie testamentu.
Ustawodawcy chodzi o zwiększenie stabilności i znaczenia postanowień o stwierdzenie nabycia spadku.
Z uwagi na powyższe Sąd oddalił wniosek A. A. (punkt pierwszy postanowienia).
Pełnomocnik uczestniczki M. G. wniósł o zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego.
Z uwagi na to, Sąd zasądził od A. A. na rzecz M. G. koszty zastępstwa prawnego na podstawie art. 520 § 3 k.p.c., albowiem interesy A. A. i M. G. były sprzeczne, a wniosek A. A. został oddalony.
O pozostałych kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 520 § 1 k.p.c.
M. M. (2)
(...)
1) (...) (...),
2) (...).
B., 11.06.2018 roku