descriptionTreść orzeczenia

(...)

Postanowienie

Dnia 16 września 2025 r.

Sąd Rejonowy w Sanoku I Wydział Cywilny

w składzie:

Przewodniczący: Sędzia Krzysztof Dziewulski

Protokolant: sekretarz sądowy Aleksandra Pondel

w miejscowości V. o numerze ewidencyjnym (...) własności Z. N. (1), dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) oraz o numerach ewidencyjnych (...)

i (...) własności Z. N. (2) i F. N. na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, dla której Sąd Rejonowy

w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...), o numerze (...) własności Gminy N., dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) oraz o numerze (...) własności Skarbu Państwa w trwałym zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...), przebiega w linii prostej łączącej punkty (...) (...)-(...)-(...)-(...), którą to linię kolorem czerwonym oznaczyła biegła z zakresu geodezji i kartografii mgr inż. L. T. (2) w opinii i mapie geodezyjnej z 2 stycznia 2023r. L.ks.rob.(...).

II. Orzec, iż każda ze stron ponosi koszty związane ze swym udziałem

w sprawie.

III. Zasądzić do wnioskodawczyni Z. N. (1) na rzecz Skarbu Państwa Sądu Rejonowego w Sanoku kwotę 497,72 zł (słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych 72/100) tytułem zwrotu części wydatków poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa.

Uzasadnienie

postanowienia z 16 września 2025r.

10 stycznia Wójt Gminy N. przekazał do Sądu Rejonowego w Sanoku akta sprawy dotyczące postępowania administracyjnego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonej w województwie (...) w powiecie (...) w gminie (...) w obrębie ewidencyjnym V. oznaczonej działką nr (...), która została zakończona wydaniem przez Wójta Gminy N. decyzji o rozgraniczeniu z 13 grudnia 2021 roku znak(...) Od tej decyzji wniosła odwołanie 28 grudnia 2021 roku Z. N. (1) wskazując , że kwestionuje rozgraniczenie działek (...) (...), (...) ,(...) ,(...) /(...), gdyż wg niej linie graniczne nie są zgodne jest stanem prawdziwym i naruszają jej interes faktyczny.

W piśmie z 29 sierpnia 2023 roku wnioskodawczyni Z. N. (1) (karta 168) zgłosiła zarzut zasiedzenia przygranicznego pasa gruntu.

Pozostali uczestnicy wnieśli o dokonanie rozgraniczenia wg wskazań biegłego geodety z postępowania rozgraniczeniowego.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny:

Przedmiotem rozgraniczenia zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i obecnie w przedmiotowej sprawie jest nieruchomość oznaczona działką (...) położona w V. stanowiąca własność Z. N. (1), dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) oraz nieruchomości o nr działek (...) , (...) i (...) stanowiących własność Z. N. (2) i F. N. na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej, dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) , nieruchomość o nr (...) stanowiąca własność Skarbu Państwa w trwałym zarządzie generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...) oraz nieruchomość nr (...) stanowiąca własność Gminy N., dla której Sąd Rejonowy w Sanoku prowadzi księgę wieczystą (...).

W postępowaniu rozgraniczeniowym administracyjnym, wszczętym na wniosek Z. N. (1) , Wójt Gminy N. 13 grudnia 2021 roku wydał decyzję o (...) o rozgraniczeniu przedmiotowych nieruchomości, od której to decyzji odwołanie złożyła Z. N. (1). Wnioskodawczyni kwestionowała przebieg granicy i punktów wyznaczających ją ,uznając ,iż granica powinna przebiegać w odległości około 2 m w stronę nieruchomości Z. N. (2) i F. N. na całej długości.

W przedmiotowej sprawie opinię wydawała biegła geodeta mgr inż. L. T. (2) (k 126), która w swojej opinii wskazała, iż przebieg w granicy pomiędzy nieruchomościami stron przebiega wg współrzędnych punktów pozyskanych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego a to (...), (...) ,(...) ,(...) i (...). Biegła wskazała, iż podstawą takich ustaleń była analiza mapy ewidencyjnej opracowanej w oparciu o pomiary z lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku ,mapy zasadniczej ,aktualnej mapy ewidencyjnej opracowanej po modernizacji ewidencji gruntów oraz z operatów:

- (...), z którego wynika, iż w 2010 roku podczas prac terenowych związanych z podziałem działki (...) został odnaleziony i zamierzony betonowy znak graniczny w granicy działki (...)z działkami (...) i (...). Wówczas to pani Z. N. (1) zaakceptowała przebieg granicy działki (...) z pozostałymi (...),(...) i (...), podpisując 30 września 2010 roku protokół z przyjęcia granic do podziału nieruchomości.

-(...) dotyczący wyznaczenia granic drogi (...) na odcinku z działką własną wnioskodawczyni (...) ,

(...), gdzie potwierdzono prawidłowość współrzędnych pkt (...) (...) z operatu z 2010 roku, opisując przebieg granicy z działką (...) i (...),( w tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż działka (...) uległa podziałowi na działki (...) ,(...) i (...) decyzją Wójta Gminy (...) oraz (...),

- (...), w którym przy wznowieniu znaków granicznych wykorzystano dane z poprzedniego operatu.

Biegła dokonała także analizy dokumentów i twierdzeń wnioskodawczyni Z. N. (1) odnośnie innego przebiegu granicy jednak stwierdziła, iż przebieg granicy przez nią wskazywany nie znajduje oparcia w żadnych dokumentach państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego natomiast co istotne dołączone przez wnioskodawczynię do akt sprawy mapy opracowane zostały w oparciu o dane, które biegła pozyskała dla wydania opinii.

(Dowody : akta postępowania administracyjnego i opinia biegłej L. T. (1)).

W przedmiocie zgłoszonego przez wnioskodawczynię zarzutu zasiedzenia sąd ustalił następujące okoliczności faktyczne :

Nieruchomości będące przedmiotem sporu były przed 1994r. rokiem własnością Skarbu Państwa i prowadzono na nich działalność rolniczą (PGR)

W sierpniu 1994. roku działkę (...) obecnie (...) , (...) i (...) zakupiło małżeństwo F. a sąsiednią działkę nr (...) zakupiła Z. N. (1). Granice tych nieruchomości nie były widoczne na gruncie . Na nieruchomościach F. istniały pozostałości po w dawnym PGR a to murowany budynek gospodarczy, a zaraz za nim, w stronę działki Z. N. (1), rosły drzewa iglaste na długości kilkudziesięciu metrów. W dalszej części granicy także nie było żadnych elementów mogących wskazywać na jej przebieg.

Wnioskodawczyni Z. N. (1), zamierzała prowadzić działalność rolniczą i w kwietniu 1995. roku uzyskała preferencyjny kredyt rolniczy i rozpoczęła działalność zarówno na gospodarstwie w V.. Polegało to na przygotowaniu terenu pod uprawy i posianie zboża naprzemiennie z wykaszaniem łąk. Wykaszanie zlecała do linii istniejących drzew, o których wspomniano wyżej. Wykonywano te czynności raz bądź dwa razy do roku. Pomagali jej w tym świadkowie J. B. i S. L.. Za linia drzew ustaliła przebieg granicy z S. F. a stanowiły ją w terenie butelki umieszczone za słupkach. Pomiędzy sąsiadami nie było sporów co do granicy czy też zakresu użytkowania.

W 2010 roku podczas prac terenowych związanych z podziałem działki (...) został odnaleziony i zamierzony betonowy znak graniczny działki (...) z działkami (...) i (...). Został on oznaczony na szkicu polowym z 30 września 2010 roku. Dokonane pomiary wykazały, iż jego współrzędne są zgodne ze współrzędnymi obliczonymi w oparciu o pomiar zawarty w operacie (...). Powyższe uwzględniono w operacie (...) W oparciu o dane z pomiaru z 1965 roku została opracowana mapa ewidencyjna a operat powyższy został przedstawiony właścicielom działek, których dotyczyły punkty graniczne (...), (...) ,(...) i (...), a 30 września 2010 roku Z. N. (1) podpisała protokół z przyjęcia granic do podziału nieruchomości.

Wskazywana wówczas granica i punkt, od którego miała przebiegać linia prosta wzdłuż działek stron znacznie różniła się od zakresu użytkowania wnioskodawczyni. Mianowicie przebiegała w odległości około 2 m w stronę jej nieruchomości. Pomimo tego wnioskodawczyni dalej od czasu do czasu użytkowała rolniczo sporną część gruntu.

W październiku 2014r. F. N. wraz z żoną zakupili działki (...) , (...) i (...) i w 2015 po skompletowaniu dokumentacji rozpoczęli użytkowanie swoich nieruchomości. Sprzedający wskazał im granice, która odpowiadała granicy ustalonej w operacie w 2010 roku. W oparciu o te ustalenia w roku 2015 F. N. zlecił spółce energetycznej wkopanie kabla ziemnego co nastąpiło wzdłuż linii granicznej jednak w pasie spornym , który wcześniej użytkowała Z. N. (1). Od tego czasu powstał pomiędzy stronami spór i od tego czasu wnioskodawczyni zaprzestała używać spornej części nieruchomości. Nie składała jednak wniosków o rozgraniczenie ani nie występowała do sądu o pozwem o ochronę własności. W 2021 roku F. N. zaczął budować na całej długości granicy ogrodzenie(siatka) na betonowej podmurówce i betonowych słupkach. , które obejmowały jego działki wraz ze spornym pasem gruntu. Już w dniu oględzin 15 września 2022r. ogrodzenie obejmowało całą sporną część gruntu.

Przedstawiony stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie zebranych w sprawie dokumentów ,zdjęć fotograficznych ,oględzin , zeznań świadków J. B. ,S. L. i F. N., opinii biegłej L. T. (1) oraz częściowo zeznań Z. N. (1). Opinia biegłej geodety L. T. (1) jest jasna zrozumiała i w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje zarówno granicę jak i podstawy do jej ustalenia. Co istotne do podobnych wniosków doszedł także geodeta E. E. wykonujący prace rozgraniczeniowe w postępowaniu administracyjnym. Obie te opinie pokrywają się w zakresach ustalania punktów granicznych i ich współrzędnych. Sąd nie dał wiary wnioskodawczyni Z. N. (1) w zakresie, jakoby słupki graniczne były przesuwane w sposób niekorzystny dla niej oraz że w chwili zakupu granica miała inny przebieg. Nie potwierdza tego w szczególności żaden dokument geodezyjny, zeznanie czy tez postępowanie przed odpowiednimi organami. W sprawie gdy chodzi o własność nieruchomości same twierdzenia strony bez poparcia ich jakimkolwiek innym dowodem, gdy jest wiele dowodów przeciwnych, nie są dla sądu wiarygodne.

Sąd zważył co następuje

Podstawą prawną rozstrzygnięcia w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości stanowi art. 153 k.c., zgodnie z którym, jeżeli granice gruntów stały się sporne, a stanu prawnego nie można stwierdzić ustala się granice według ostatniego spokojnego stanu posiadania. Gdyby również takiego stanu nie można było stwierdzić, a postępowanie rozgraniczeniowe nie doprowadziło do ugody między zaineresowanymi, sąd ustali granice z uwzględnieniem wszelkich okoliczności; może przy tym przyznać jednemu z właścicieli odpowiednią dopłatę pieniężną.

Wskazane w art. 153 k.c. kryteria rozgraniczenia nieruchomości mają zastosowanie w takiej kolejności, w jakiej zostały w nim wskazane, tzn. kryterium następne bierze się pod rozwagę wtedy, gdy poprzedzające nie daje dostatecznych podstawa do wyznaczenia granicy. Kryteria te : stan prawny, ostatni stan spokojnego posiadania i wszelkie okoliczności - wyłączają się wzajemnie. Dopóki więc jest możliwe ustalenie granic na podstawie stanu prawnego niedopuszczalne jest ustalenie przebiegu granic w oparciu o kolejne kryterium.

W pierwszej kolejności należy ustalić granicę na podstawie aktualnego na dzień orzekania stanu prawnego. Ustalenie stanu prawnego następuje w oparciu o dane wynikające z aktów notarialnych, wypisów lub odpisów orzeczeń, dane z ksiąg wieczystych, z ewidencji gruntów i budynków, map, planów, szkiców i wykazów zmian gruntowych oraz innych dokumentów pomiarowych, obliczeniowych i opisowych pozwalających na ustalenie przebiegu granicy. W sądowym postępowaniu rozgraniczeniowym, przy ustalaniu przebiegu spornej granicy według "stanu prawnego" (art. 153 k.c.), bierze się pod uwagę wymienione w art. 31 ust. 2 - Prawa geodezyjnego i kartograficznego z dnia 17 maja 1989 r. znaki i ślady graniczne, mapy i inne dokumenty oraz punkty osnowy geodezyjnej. Obok nich można także się posłużyć innymi dowodami, przewidzianymi przez k.p.c., np. zeznaniami świadków, opinią biegłego i przesłuchaniem uczestników.

Ponadto w orzecznictwie przyjmuje się, iż stan prawny wynika z granicy ujawnionej w ewidencji, która korzysta z domniemania zgodności z prawem. Pojęcie stanu prawnego obejmuje również ustalenie spornej granicy między nieruchomościami z uwzględnieniem skutków prawnych wynikających z zasiedzenia części nieruchomości podlegającej rozgraniczeniu, jeżeli była w samoistnym posiadaniu przez okres przewidziany w art. 172 § 1 k.p.c. przez właściciela nieruchomości do niej przylegającej.

W przedmiotowej sprawie zebrany materiał dowodowy daje podstawy do ustalenia granicy wg stanu prawnego jednak bez uwzględnienia zgłoszonego przez Z. N. (1) zarzutu zasiedzenia przygranicznego pasa ziemi. Sąd przyjął za wykazany fakt ,że Z. N. (1) przez pewien okres czasu użytkowała sporny pas gruntu ( wykaszając go , składując wapno) oraz posiadała wolę władania tą częścią nieruchomości jednak ten czas był zbyt krótki by uznać za zasadny zarzut zasiedzenia przy ustalaniu przebiegu granicy.

Można przyjąć ,że wnioskodawczyni sporny pas gruntu objęła w posiadanie w kwietniu 1995r. po uzyskaniu kredytu na działalność rolniczą. Posiadanie to można uznać za spokojne i niezakłócone do roku 2014 i 1015 kiedy to sąsiednie działki kupił uczestnik F. N. a sprzedający wskazał mu przebieg granicy z operatu 2010r. Wnioskodawczyni zaniechała wykaszania a uczestnik zaczął użytkować sporny pas w szczególności w 2017 r. gdy zlecił wkopanie kabla energetycznego a w 2021r. rozpoczął budową ogrodzenia , którą zakończył w 2022r.

Powyższe ustalenia wskazują ,że 30 letni termin zasiedzenia powinien upłynąć końcem kwietnia 2025r. by nastąpiło zasiedzenie przygranicznego spornego pasa gruntu. .( art. 172§2 kc. w zw. z art. 336k.c.)

Sąd uznał ,że brak jest dostatecznych dowodów ( oprócz twierdzeń wnioskodawczyni ) mogących przemawiać za tym , iż sporny pas gruntu objęła w posiadanie w dobrej wierze. Pojęcie dobrej wiary to w zasadzie usprawiedliwione przekonanie osoby ,że przysługuje jej określone prawo. W okolicznościach przedmiotowej sprawy sąd nie daje wiary wnioskodawczyni ,że przebieg granicy w chwili kupna był inny niż obecnie. ( tak od początku twierdziła Z. N. (1)). Przede wszystkim istotnym jest tu fakt ,iż w chwili zakupu czy też rozpoczęcia działalności rolniczej znajdował się na gruncie betonowy znak graniczny , odnaleziony i zamierzony w 2010r. Jego położenie było zgodne ze współrzędnymi obliczonymi w operacie wywłaszczeniowym z 1966r.( opinia biegłej k 128). Można przyjąć ,że skoro ,jak twierdzi, granicę wskazywał jej geodeta (D.) to znała jej prawdziwy przebieg a zużytkowania terenu poza nią dokonała świadomie z naruszeniem granicy prawnej. W tej sytuacji przekonanie wnioskodawczyni o przebiegu granicy innej niż granica prawna ,w chwili objęcia gruntu w posiadanie, jest mocno wątpliwe. Nie bez znaczenia , dla oceny jej złej wiary, jest fakt złożenia przez nią podpisu na protokole z przyjęcia granic do podziału nieruchomości w 2010r. Ostanie wskazuje ,że Z. N. (1) wiedziała o przebiegu granicy prawnej pomiędzy sąsiednimi gruntami.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 153 k.c. orzekł jak pkt I postanowienia.

Orzeczenie o kosztach wydano w oparciu o art. 520§ 1 k.p.c.

(...)

Postanowienie

Dnia 6 maja 2026 roku

Sąd Okręgowy w Krośnie Wydział I Cywilny w składzie:

Przewodniczący: SSO Grzegorz Blecharczyk

Protokolant: Gabriela Zima

po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2026 roku w Krośnie

na rozprawie sprawy

z wniosku Z. N. (1)

z udziałem Z. N. (2), F. N., Gminy N., Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w J.

o rozgraniczenie

na skutek apelacji wniesionej przez wnioskodawcę Z. N. (1) od postanowienia Sądu Rejonowego w Sanoku z dnia 16 września 2025 r., (...)

Postanawia

oddalić apelację i stwierdzić, że koszty postępowania apelacyjnego ponoszą strony stosownie do swego udziału w postępowaniu.