Treść orzeczenia
Sygn. akt I Cz 463/13
Postanowienie
Dnia 17 czerwca 2013r.
Sąd Okręgowy w Rzeszowie Wydział I Cywilny
w następującym składzie:
Przewodniczący: SSO Tadeusz Strzyż
Protokolant : asyst. sędz. Aleksandra Hałabiś
po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2013r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa M. S., J. S., D. S. przeciwko I. S. o wydanie nieruchomości
- na skutek zażalenia pozwanej na pkt II postanowienia Sądu Rejonowego w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13
postanawia:
I. zmienić zaskarżone postanowienie, w ten sposób, że zwolnić pozwaną I. S. od obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości,
II. oddalić zażalenie w pozostałej części.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2013r., sygn. akt VI C 22/13 Sąd Rejonowy w Łańcucie VI Wydział Zamiejscowy Cywilny w Leżajsku, na podstawie art. 101 ust. 1 i 2 oraz art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, zwolnił pozwaną I. S. z opłaty sądowej od apelacji ponad kwotę 200 zł i w pozostałej części wniosek oddalił (pkt II postanowienia). W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż pozwana dysponuje stałym dochodem w wysokości 940 zł i będzie w stanie w części wywiązać się z obowiązku uiszczenia opłaty od złożonej apelacji. Przedmiotowa sprawa toczy się od kilku miesięcy, a więc pozwana powinna liczyć się z koniecznością zgromadzenia środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z przedmiotowym postępowaniem.
Dnia 13 maja 2013r. zażalenie na pkt II orzeczenie złożyła pozwana, zarzucając mu:
- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że pozwana jest w stanie bez uszczerbku dla siebie i rodziny ponieść koszty sądowe tj. opłata od apelacji w niniejszej sprawie w kwocie 200 zł, pomimo iż jak wynika z przedstawionego oświadczenia o stanie majątkowym na okoliczność ponoszonych wydatków, nie jest w stanie ona ponieść kosztów sądowych nawet w najmniejszej części,
- naruszenie art. 100 ust. 2 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, poprzez jego niezastosowanie i częściowe oddalenie wniosku o zwolnienie pozwanej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, zważywszy że jej obecna sytuacja przedstawiona w złożonym oświadczeniu, wiek oraz bardzo niskie świadczenie emerytalne, w pełni uzasadnia przychylenie się do złożonego wniosku z uwagi na to, że pozwana pomimo tak skromnego życia ponosi stałe koszty związane z utrzymaniem domu i leczenia w tym koszty lekarstw, a dodatkowo zmuszona jest korzystać z pomocy osób trzecich.
Z uwagi na powyższe pozwana wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zwolnienie pozwanej w całości od kosztów sądowych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie pozwanej jest częściowo uzasadnione.
Zdaniem Sądu Okręgowego sytuacja pozwanej uzasadnia zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji w całości. Do przekonania powyższego prowadzi analiza sytuacji osobistej i majątkowej pozwanej dokonana na podstawie złożonego przez nią oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, a także na podstawie argumentów przedstawionych w uzasadnieniu zażalenia wniesionego przez pozwaną. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi bezsprzecznie formę wspomożenia udzielanego przez Skarb Państwa osobom, które chcą, bądź są zmuszone dochodzić swych praw przed wymiarem sprawiedliwości, a które nie są w stanie uiścić opłaty bez uszczerbku dla utrzymania siebie i swoich bliskich, gdy realnie dotyka je ciężar opłaty sądowej. W przekonaniu Sądu Okręgowego sytuacja finansowa pozwanej nie pozwala jej na poniesienie kosztów sądowych w zakresie częściowej opłaty sądowej od apelacji w kwocie 200 zł bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej. Co prawda pozwana otrzymuje stałe świadczenie w wysokości 940 zł, jednakże kwotę którą dysponuje miesięcznie przeznacza w całości na utrzymanie domu oraz na zabezpieczenie swoich podstawowych potrzeb. Wnioskodawczyni nie jest w stanie poczynić żadnych oszczędności, a obowiązek uiszczenia przez nią kwoty 200 zł tytułem opłaty sądowej od apelacji przekracza jej możliwości finansowe.
Reasumując zdaniem Sądu Okręgowego w niniejszej sprawie pozwana spełnia przesłanki z art. 102 ust. 1 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych uzasadniające zastosowanie względem niej instytucji zwolnienia od kosztów sądowych co do obowiązku uiszczenia opłaty sądowej od apelacji w całości. Mając powyższe na uwadze Sąd Okręgowy w oparciu o przepisy art. 386 § 1 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w pkt I postanowienia.
Sąd oddalił zażalenie pozwanej w części w której domagała się zwolnienia jej od kosztów sądowych ponad obowiązek uiszczenia opłaty sądowej od apelacji. Albowiem zwolnienie od uiszczenia kosztów sądowych następuje po dokładnej analizie aktualnej sytuacji materialnej strony w odniesieniu do konkretnej kwoty, której obowiązek zapłaty wystąpił na danym etapie postępowania. Skoro w niniejszej sprawie nie ma na razie obowiązku poniesienia innych – oprócz opłaty od apelacji kosztów sądowych, to żądanie pozwanej Sąd uznał za przedwczesne. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 397 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji w pkt II postanowienia.