Treść orzeczenia
Sygn. akt I Cz 264/13
Postanowienie
Dnia 28 maja 2013r.
Sąd Okręgowy w Elblągu I Wydział Cywilny
w składzie :
Przewodniczący: SSO Teresa Zawistowska
Sędziowie: SO Krzysztof Nowaczyński
SO Dorota Zientara /spr./ po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. przeciwko dłużnikom W. B. i A. B. o nadanie klauzuli wykonalności na skutek zażalenia wierzyciela od postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. akt I Co 681/13 postanawia :
1. zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr (...), wystawionemu przez Bank (...) Spółkę Akcyjnąw W., zaopatrzonemu w klauzulę wykonalności przeciwko dłużnikowi Ł. B.postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 12 maja 2010 r. wydanym w sprawie I Co (...) nadać klauzulę wykonalności przeciwko następcom prawnym dłużnika - W. B.i A. B.oraz zasądzić solidarnie od dłużników W. B.i A. B.na rzecz wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnejw W.kwotę 84 zł (osiemdziesiąt cztery złote) tytułem kosztów postępowania klauzulowego;
2. zasądzić od dłużników W. B. i A. B. solidarnie na rzecz wierzyciela Banku (...) Spółki Akcyjnej w W. kwotę 90 zł (dziewięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2013 r. Sąd Rejonowy w Ostródzie oddalił wniosek wierzyciela Banku (...) S. A. w W. o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr (...) przeciwko spadkobiercom dłużnika - W. B. i A. B..
W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, że wierzyciel domagał się nadania klauzuli wykonalności opisanemu wyżej bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przeciwko następcom prawnym dłużnika. W ocenie Sądu pierwszej instancji, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku, ponieważ przeciwko dłużnikowi wszczęto postępowanie egzekucyjne. W takiej sytuacji organ egzekucyjny zawiesza postępowanie, a następnie podejmuje je z udziałem spadkobierców zmarłego dłużnika; do kontynuacji postępowania wystarczający jest tytuł wydany przeciwko zmarłemu.
Od tego orzeczenia zażalenie wywiódł wierzyciel domagając się w istocie rzeczy jego zmiany i nadania klauzuli wykonalności przedłożonemu tytułowi przeciwko następcom prawnym dłużnika oraz zasądzenia kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że z dokumentów dołączonych do wniosku nie wynika, by postępowanie egzekucyjne było zawieszone. Podkreślono, że postępowanie takie faktycznie toczyło się, jednakże zostało umorzone. W konsekwencji wierzyciel zmuszony jest do wystąpienia z nowym wnioskiem egzekucyjnym, a skoro tak, to musi legitymować się tytułem wykonawczym przeciwko spadkobiercom.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Zażalenie wierzyciela zasługuje na uwzględnienie.
Okolicznością bezsporną jest, że Ł. B.był dłużnikiem Banku (...) S. A.w W.. W dniu 9 kwietnia 2010 r. wierzyciel wystawił przeciwko dłużnikowi bankowy tytuł egzekucyjny nr (...). Tytuł ten został zaopatrzony w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie I Co (...) Na podstawie tego tytułu, na wniosek wierzyciela, Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Ostródzie wszczął postępowanie egzekucyjne przeciwko Ł. B.. W dniu 11 września 2010 r. dłużnik zmarł.
Postanowieniem z dnia 11 października 2010 r. Komornik zawiesił postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2012 r. Sąd Rejonowy w Ostródzie stwierdził, że spadek po Ł. B. na podstawie ustawy nabyli jego rodzice - W. B. i A. B., każde z nich w ½ części.
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2011 r. Komornik postanowił zwrócić wierzycielowi tytuł wykonawczy i zakończyć postępowanie egzekucyjne wskazując, że postępowanie to umorzyło się z mocy prawa na podstawie art. 823 kpc.
Uwzględniając przytoczone wyżej okoliczności faktyczne zauważyć należy, że nosząc się z zamiarem wyegzekwowania wierzytelności objętej bankowym tytułem egzekucyjnym nr (...), wystawionym w dniu 9 kwietnia 2010 r., wnioskodawca zmuszony będzie wszcząć kolejne postępowanie egzekucyjne, tym razem przeciwko następcom prawnym Ł. B.. Oczywistym jest, że wraz wnioskiem egzekucyjnym będzie musiał przedłożyć tytuł wykonawczy przeciwko zobowiązanym w związku z przejściem obowiązku, będącym skutkiem dziedziczenia.
Zgodnie z art. 788 § 1 kpc, jeżeli uprawnienie lub obowiązek po powstaniu tytułu egzekucyjnego lub w toku sprawy przed wydaniem tytułu przeszły na inną osobę, sąd nada klauzulę wykonalności na rzecz lub przeciwko tej osobie, gdy przejście to będzie wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Zgodnie z utrwalonym poglądem, przywołanym także przez Sąd pierwszej instancji, zmiany stron zaistniałe po wszczęciu egzekucji nie powodują potrzeby uwidocznienia ich w klauzuli wykonalności. Wobec organu egzekucyjnego wystarczy tylko wykazać, że nastąpiło przejście prawa lub obowiązku (tak Sąd najwyższy w orzeczeniu z dnia 30 stycznia 1975 r., II CZ 5/75, OSPiKA 1976, nr 2, poz. 37; oraz E. Wengerek: Postępowanie zabezpieczające i egzekucyjne. Komentarz, Warszawa 1972, s. 149). W szczególności, w razie śmierci dłużnika po wszczęciu egzekucji, nie jest wymagane nadanie klauzuli wykonalności przeciwko jego spadkobiercy. W takim wypadku, zgodnie z dyspozycją art. 819 § 1 k.p.c., zawieszone postępowanie egzekucyjne organ egzekucyjny podejmuje z udziałem spadkobiercy dłużnika, tj. po udowodnieniu tego jego przymiotu prawomocnym postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lipca 1975 r., I CZ 98/75, OSNCP 1976, nr 6, poz. 142).
W warunkach niniejszej sprawy pogląd ten nie ma zastosowania, skoro postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko dłużnikowi zostało zakończone.
Oceniając zasadność wniosku o nadanie klauzuli wykonalności sąd nie bada w zasadzie przesłanek merytorycznych, a tylko to, czy nabywca jest następcą prawnym i czy nabycie nastąpiło już po powstaniu tytułu egzekucyjnego. Przejście uprawnień musi być wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym urzędowo poświadczonym. Stosownie do postanowień art. 244 § 1 k.p.c., dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy władzy publicznej i inne organy państwowe w zakresie ich działania, stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone.
Wierzyciel przedłożył odpis postanowienia Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 21 listopada 2012 r., z którego wynika następstwo prawne W. B.i A. B., będące konsekwencją dziedziczenia po Ł. B.. Dołączony do wniosku tytuł wykonawczy w postaci bankowego tytułu egzekucyjnego z dnia 9 kwietnia 2010 r. nr (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Ostródzie z dnia 12 maja 2010 r. w sprawie I Co(...), spełnia wszystkie wymagania formalne, stawiane tytułom egzekucyjnym przez obowiązujące przepisy. W konsekwencji wniosek wierzyciela zasługiwał na uwzględnienie.
Równocześnie, wobec uwzględnienia wniosku, należało zasądzić na rzecz wierzyciela zwrot poniesionych przez niego kosztów postępowania klauzulowego w kwocie 84 zł (50 zł opłata od wniosku, 34 zł - koszty pełnomocnictw).
Uznając zatem argumenty zażalenia za usprawiedliwione, na podstawie art. 386 § 1 w zw. z art. 397 § 2 i art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Okręgowy orzekł jak w pkt 1 sentencji.
O kosztach postępowania zażaleniowego rozstrzygnięto na mocy art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 i art. 13 § 2 k.p.c. (pkt 2 sentencji).