descriptionTreść orzeczenia

Sygn. akt I Co 1846/25

Postanowienie

H., 23 grudnia 2025 roku

Referendarz sądowy Anna Gondek

w Sądzie Rejonowym w Nysie, w Wydziale I Cywilnym

Uzasadnienie

18 sierpnia 2025 roku dłużnik A. H. (2), zastępowany przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniósł skargę na czynności Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie Karola (...) w sprawie o sygn. akt Km 654/23 w postaci dopuszczenia do postepowania w trybie art. 804 1 k.p.c. nowego wierzyciela U. F., stosownie do zawiadomienia z 31 lipca 2025 roku oraz wniesiono o uchylenie zaskarżonej czynności. W uzasadnieniu skargi na czynność komornika wskazano, że z treści zawiadomienia nie wynika, aby wyczerpano ustawowe przesłanki wstąpienia do postępowania określone w art. 804 1 k.p.c., ani nie dołączono chociażby kserokopii dokumentów mających stanowić podstawę zmiany wierzyciela. Wskazano także na treść art. 129 k.p.c. oraz art. 96 ustawy – Prawo o notariacie. Podniesiono, że przepis art. 804 1 k.p.c. pozwala na wstąpienie cesjonariusza w miejsce cedenta do postępowania egzekucyjnego, nie tworzy zaś sytuacji, by w postępowaniu było dwóch wierzycieli jednocześnie, na co wskazuje treść zawiadomienia komornika z 31 lipca 2025 roku. Wskazując na art. 79 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, podniesiono, że skutek umowy przelewu wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie następuje z dniem ujawnienia w księdze wieczystej działając ex tunc, wymagając nadto zachowania formy umowy cesji z podpisem notarialnie poświadczonym; wierzyciel nabywa wierzytelność zabezpieczoną hipotecznie dopiero z chwilą wpisu do księgi wieczystej, a w zawiadomieniu z 31 lipca 2025 roku brak informacji na ten temat.

Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w Nysie Karol Chrostek wniósł o oddalenie skargi na czynność komornika jako niezasadnej.

Zarządzeniem z 30 października 2025 roku wezwano dłużnika do rąk pełnomocnika do uzupełnienia braków formalnych skargi na czynność komornika poprzez: przedłożenie 5 odpisów skargi na czynność komornika oraz uiszczenie opłaty sądowej od skargi na czynność komornika w kwocie 50 zł, a to wszystko w terminie tygodnia od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi na czynność komornika. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi dłużnika 17 listopada 2025 roku. Pismem z 12 listopada 2025 roku uzupełniono brak formalny w zakresie przedłożenia odpisów skargi na czynność komornika, a opłatę sądową w kwocie 50 zł uiszczono 20 listopada 2025 roku.

Referendarz sądowy ustalił następujący stan faktyczny:

Postępowanie egzekucyjne o sygn. akt Km 654/23 prowadzone jest przez Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie Karola (...) na podstawie dalszego (czwartego) tytuł wykonawczy w postaci wypisu aktu notarialnego sporządzonego 06 października 2017 roku w Kancelarii (...) w G. przed notariuszem J. M., Repertorium (...), w którym A. H. (2) poddał się egzekucji wprost z całego swego majątku na podstawie art. 777 § 1 pkt 5 k.p.c. do wysokości kwoty 7.000.000,00 zł, co do obowiązku zapłaty na rzecz A. H. (1) należności pieniężnych, zaciągniętych przez dłużnika osobistego – Hotel (...) Sp. z o.o. w A. – z tytułu zawartych z (...) S.A. umów: kredytu inwestycyjnego nr (...) z 28 września 2016 roku, kredytu nieodnawialnego nr (...) z 28 września 2016 roku oraz umowy kredytowej nr (...) z 28 września 2016 roku – co do których A. H. (1) może ponosić odpowiedzialność jako poręczyciel lub z innego stosunku prawnego – w tym kwot należności głównych, ewentualnych odsetek i kosztów dochodzenia tych należności, zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze z 08 lutego 2023 roku sygn. akt I Co 176/23, co do obowiązku zapłaty przez dłużnika A. H. (3) na rzecz wierzycielki A. H. (1) kwoty 5.750.235,88 zł, z zastrzeżeniem, że tytuł ten zostaje wydany w celu wszczęcia i prowadzenia przez wierzycielkę egzekucji ze stanowiącej własność dłużnika nieruchomości położonej w miejscowości Z., dla której Sąd Rejonowy w Nysie prowadzi księgę wieczystą numer (...).

(Dowód: tytuł wykonawczy - w aktach Km 654/23 na k. 4)

W. H. wstąpiła na miejsce dotychczasowej wierzycielki A. H. (1) na podstawie odpisu umowy przelewu wierzytelności z 21 grudnia 2023 roku, pod którą podpisy złożone przez A. H. (1) i W. H. zostały poświadczone urzędowo przez notariusza J. M. z Kancelarii (...) w G., Repertorium A nr (...). Umowa przelewu dotyczy całości egzekwowanej należności objętej tytułem wykonawczym stanowiącym podstawę egzekucji. A. H. (1) złożyła pisemne oświadczenie z 11 stycznia 2024 roku o wyrażeniu przez nią zgody na wstąpienie W. H. do postępowania egzekucyjnego na miejsce dotychczasowego wierzyciela.

(Dowody:

- odpis umowy przelewu wierzytelności z 21 grudnia 2023 roku - w aktach Km 654/23 na k. 209-210;

- pisemne oświadczenie A. H. (1) z 11 stycznia 2024 roku - w aktach Km 654/23 na k. 211)

21 lipca 2025 roku pełnomocnik U. F. złożył Komornikowi sądowemu informację o wstąpieniu U. F. do postępowania egzekucyjnego po stronie wierzyciela. Przedłożono kserokopię wypisu aktu notarialnego sporządzonego 17 lipca 2025 roku przed notariuszem W. K. w Kancelarii (...) w C., Repertorium A numer (...), poświadczoną za zgodność z oryginałem przez r. pr. U. X. będącego pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym U. F.. Akt notarialny obejmuje m. in. umowę cesji wierzytelności między W. H. (cedent) a U. F. (cesjonariusz). W § 1 pkt 1 w/w aktu notarialnego W. H. złożyła oświadczenie, że przysługuje jej w stosunku do A. H. (2) wierzytelność pieniężna stwierdzana tytułem wykonawczym w postaci aktu notarialnego Notariusza J. M. z 06 października 2017 roku, Repertorium A nr (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze I Co 167/20 oraz dalsze tytuły wykonawcze, w postaci w/w aktu zaopatrzonego w klauzule wykonalności Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze sygn. akt I Co 176/23, I Co 177/23, I Co 178/23, na kwotę 5.750.235,88 zł wraz z odsetkami, kosztami zastępstwa i kosztami egzekucji, a wierzytelność przysługuje cedentowi na podstawie umowy przelewu wierzytelności z 21 grudnia 2023 roku. W § 1 pkt 3 w/w aktu notarialnego cedent przeniósł na cesjonariusza część wierzytelności opisanej w pkt 1 do kwoty 2.880.000,00 zł, obejmującej zarówno roszczenie główne, jak i wszelkie należne odsetki, koszty i inne roszczenia uboczne wynikające z tytułu wykonawczego oraz dalszych tytułów wykonawczych. Z kolei w § 2 ust. 2 w/w aktu notarialnego cedent wyraził zgodę na przystąpienie przez cesjonariusza do wszelkich postępowań egzekucyjnych co do przysługującej mu wierzytelności wobec A. H. (2). W § 6 w/w aktu notarialnego postanowiono, że umowa wchodzi w życie z dniem zaksięgowania przelewu kwoty 100.000,00 zł, o którym mowa w § 2 ust. 1, na rachunku bankowym cedenta, a także że z chwilą wejścia w życie umowy cesjonariusz staje się wierzycielem wobec dłużnika H. w miejsce cedenta.

(Dowód: pismo pełnomocnika U. F. wraz z poświadczoną za zgodność z oryginałem kserokopią wypisu aktu notarialnego sporządzonego 17 lipca 2025 roku przed notariuszem W. K. w Kancelarii (...) w C., Repertorium A numer (...) – w aktach Km 654/23 na k. 480-484)

31 lipca 2025 roku Komornik sądowy Karol Chrostek sporządził w sprawie Km 654/23 zawiadomienie o wstąpieniu do postępowania, na podstawie art. 804 1 k.p.c., drugiego wierzyciela U. F.. Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi dłużnika 11 sierpnia 2025 roku.

(Dowód: zawiadomienie o wstąpieniu do postępowania z 31 lipca 2025 roku wraz z dowodem doręczenia – w aktach Km 654/23 na k. 486, k. 490)

Referendarz sądowy zważył co następuje

Skarga na czynność komornika jako niezasadna podlegała oddaleniu, jednak zaistniały podstawy do wydania zarządzenia nadzorczego w trybie art. 759 § 2 k.p.c.

Zgodnie z przepisami art. 767 § 1 k.p.c. na czynności komornika przysługuje skarga do sądu rejonowego, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Dotyczy to także zaniechania przez komornika dokonania czynności. Skargę rozpoznaje sąd właściwy ze względu na siedzibę kancelarii komornika. W myśl § 3 skarga na czynność komornika powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego oraz określać zaskarżoną czynność lub czynność, której zaniechano, jak również wniosek o zmianę, uchylenie lub dokonanie czynności wraz z uzasadnieniem.

Zgodnie z § 4 skargę wnosi się w terminie tygodniowym od dnia dokonania czynności, gdy strona lub osoba, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, była przy czynności obecna lub była o jej terminie zawiadomiona; w innych przypadkach - od dnia zawiadomienia o dokonaniu czynności strony lub osoby, której prawo zostało przez czynność komornika naruszone bądź zagrożone, a w braku zawiadomienia - od dnia powzięcia wiadomości przez skarżącego o dokonanej czynności. Skargę na zaniechanie przez komornika dokonania czynności wnosi się w terminie tygodniowym od dnia, w którym skarżący dowiedział się, że czynność miała być dokonana. Zgodnie zaś z § 5 skargę wnosi się do komornika, który dokonał zaskarżonej czynności lub zaniechał jej dokonania. Komornik w terminie trzech dni od dnia otrzymania skargi sporządza uzasadnienie zaskarżonej czynności, o ile nie zostało ono sporządzone wcześniej, albo przyczyn jej zaniechania i przekazuje je wraz ze skargą i aktami sprawy do właściwego sądu, chyba że skargę w całości uwzględnia. O uwzględnieniu skargi komornik zawiadamia skarżącego oraz zainteresowanych, których uwzględnienie skargi dotyczy.

Natomiast w myśl art. 767 3 § 1 k.p.c. sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie przepisanego terminu, nieopłaconą lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę, której braków nie uzupełniono w terminie. Na postanowienie sądu o odrzuceniu skargi służy zażalenie.

Skoro dłużnik w zakreślonym terminie usunął braki formalne skargi, skarga na czynność komornika podlegała rozpoznaniu.

Nie można uznać za zasadne zarzutów naruszenia art. 804 1 k.p.c., art. 129 k.p.c. oraz art. 96 ustawy – Prawo o notariacie.

Zgodnie z art. 804 1 k.p.c. w razie przejścia egzekwowanego uprawnienia na inną osobę po wszczęciu postępowania egzekucyjnego osoba ta może wstąpić do postępowania na miejsce wierzyciela za jego zgodą, o ile przejście będzie wykazane dokumentem urzędowym lub dokumentem prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym. Przepis ten znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, jako że przejście części egzekwowanego świadczenia z W. H. na U. F. miało nastąpić po wszczęciu postępowania egzekucyjnego (wniosek egzekucyjny złożony 06 kwietnia 2023 roku). Wskazać należy, że Komornik sądowy bada jedynie czy dokumenty mające stanowić podstawę przejścia egzekwowanej wierzytelności z dotychczasowego wierzyciela na jego następcę prawnego spełniają wymogi formalne stawiane przez art. 804 1 k.p.c., a zatem czy przejście to jest wykazane dokumentem urzędowym lub prywatnym z podpisem urzędowo poświadczonym, a także czy dotychczasowy wierzyciel wyraził zgodę na wstąpienie następcy na miejsce dotychczasowego wierzyciela do postępowania egzekucyjnego. Dokument urzędowy lub prywatny z podpisem urzędowo poświadczonym powinien zostać przedłożony w oryginale lub odpisie poświadczonym przez notariusza lub podmiot wskazany w art. 129 § 2 k.p.c. (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 21 grudnia 2010 roku, III CZP 98/10, OSNC 2011/9, poz. 92). Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.c. zamiast oryginału dokumentu strona może złożyć odpis dokumentu, jeżeli jego zgodność z oryginałem została poświadczona przez notariusza albo przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego adwokatem, radcą prawnym, rzecznikiem patentowym lub radcą Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis nie precyzuje, w jakiej formie powinna zostać przez wierzyciela wyrażona zgoda, ale nie ma przeciwwskazań do zastosowania zarówno formy pisemnej, jak i ustnej do protokołu (zob. E. Jaceczko [w:] Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz aktualizowany. Art.506–1217. Tom II, red. O. M. Piaskowska, LEX/el. 2025, art. 804 1).

Dla pełnego wyjaśnia okoliczności sprawy wskazać należy, że wstąpienie W. H. na miejsce dotychczasowej wierzycielki A. H. (1) wynika z przedłożonego do akt Km 654/23 (k. 209-210) odpisu umowy przelewu wierzytelności z 21 grudnia 2023 roku, a zatem dokumentu prywatnego, a podpisy złożone pod umową przelewu wierzytelności przez A. H. (1) i W. H. zostały poświadczone urzędowo przez notariusza J. M. z Kancelarii (...) w G., Repertorium A nr (...). Przedłożony odpis dokumentu prywatnego stanowi kserokopię w/w umowy przelewu wierzytelności poświadczoną za zgodność z oryginałem przez adw. X. U. będącego pełnomocnikiem wierzycielki W. H. w postępowaniu egzekucyjnym (pełnomocnictwa na k. 208 akt Km 654/23). Zgodnie natomiast z przepisem art. 129 § 3 k.p.c. zawarte w odpisie dokumentu poświadczenie zgodności z oryginałem przez występującego w sprawie pełnomocnika strony będącego radcą prawnym ma charakter dokumentu urzędowego. Należy w tym miejscu wskazać, że adwokat będący pełnomocnikiem strony w danym postępowaniu może poświadczać za zgodność z oryginałem wszelkie dokumenty przedkładane w sprawie, w tym wypisy, odpisy aktów notarialnych. Wbrew twierdzeniu wnoszącego skargę przepis art. 96 ustawy – Prawo o notariacie nie wyłącza możliwości poświadczenia za zgodność z oryginałem - przez reprezentującego stronę postępowania (uczestnika postępowania) adwokata albo radcę prawnego – kserokopii wyciągu z dokumentu. Przepis art. 96 ustawy – Prawo o notariacie przewiduje jedynie rodzaje poświadczeń notarialnych, przyznając notariuszowi uprawnienie m. in. do poświadczenia zgodności odpisu, wyciągu lub kopii z okazanym dokumentem. Omawiana umowa przelewu dotyczy całości egzekwowanej należności objętej tytułem wykonawczym stanowiącym podstawę egzekucji. Na k. 211 akt Km 654/23 znajduje się pisemne oświadczenie z 11 stycznia 2024 roku (poświadczone za zgodność z oryginałem przez adw. X. U.) A. H. (1) o wyrażeniu przez nią zgody na wstąpienie W. H. do postępowania egzekucyjnego na miejsce dotychczasowego wierzyciela. Tym samym W. H. wstąpiła do postępowania egzekucyjnego na miejsce dotychczasowej wierzycielki A. H. (1).

Odnosząc się do zarzutu braku skuteczności, w świetle art. 79 ust. 1 ustawy z 06 lipca 1982 roku o księgach wieczystych i hipotece (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 341), przeniesienia wierzytelności przez W. H. na U. F. (co dotyczy także uprzedniego przeniesienia egzekwowanej należności przez A. H. (1) na W. H.) z uwagi na charakter wierzytelności tj. wierzytelność hipoteczna, stwierdzić należy, że kwestia ta nie może zostać skutecznie podniesiona w skardze na czynność komornika, która służy usuwaniu naruszeń przepisów prawa procesowego. Dłużnik może natomiast kwestionować przejście obowiązku mimo istnienia formalnego dokumentu stwierdzającego to przejście w drodze powództwa przeciwegzekucyjnego z art. 840 § 1 pkt 1 k.p.c.

Z uwagi na powyższe, skarga na czynność komornika jako niezasadna podlegała oddaleniu.

W ocenie referendarza sądowego za przedwczesne należy uznać stwierdzenie przez Komornika sądowego wstąpienia przez U. F. do postępowania egzekucyjnego jako drugiego wierzyciela, dokonane pismem z 21 lipca 2025 roku. U. F. przedłożył spełniającą warunki formalne wstąpienia do postępowania egzekucyjnego po stronie wierzyciela kserokopię wypisu aktu notarialnego sporządzonego 17 lipca 2025 roku przed notariuszem W. K. w Kancelarii (...) w C., Repertorium A numer (...) (k. 483-484 akt Km 654/23), poświadczoną za zgodność z oryginałem przez r. pr. U. X. będącego pełnomocnikiem w postępowaniu egzekucyjnym U. F. (pełnomocnictwo na k. 481 akt Km 654/23). Akt notarialny obejmuje m. in. umowę cesji wierzytelności między W. H. (cedent) a U. F. (cesjonariusz). W § 1 pkt 1 w/w aktu notarialnego W. H. złożyła oświadczenie, że przysługuje jej w stosunku do A. H. (2) wierzytelność pieniężna stwierdzana tytułem wykonawczym w postaci aktu notarialnego Notariusza J. M. z 06 października 2017 roku, Repertorium A nr (...), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności postanowieniem Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze I Co 167/20 oraz dalsze tytuły wykonawcze, w postaci w/w aktu zaopatrzonego w klauzule wykonalności Sądu Rejonowego w Kamiennej Górze sygn. akt I Co 176/23, I Co 177/23, I Co 178/23, na kwotę 5.750.235,88 zł wraz z odsetkami, kosztami zastępstwa i kosztami egzekucji, a wierzytelność przysługuje cedentowi na podstawie umowy przelewu wierzytelności z 21 grudnia 2023 roku. W § 1 pkt 3 w/w aktu notarialnego cedent przeniósł na cesjonariusza część wierzytelności opisanej w pkt 1 do kwoty 2.880.000,00 zł, obejmującej zarówno roszczenie główne, jak i wszelkie należne odsetki, koszty i inne roszczenia uboczne wynikające z tytułu wykonawczego oraz dalszych tytułów wykonawczych. Z kolei w § 2 ust. 2 w/w aktu notarialnego cedent wyraził zgodę na przystąpienie przez cesjonariusza do wszelkich postępowań egzekucyjnych co do przysługującej mu wierzytelności wobec A. H. (2). Zdaniem referendarza sądowego z okoliczności niniejszej sprawy nie wynika, aby istniały przeszkody do wstąpienia przez U. F. do postępowania egzekucyjnego co do części egzekwowanego roszczenia, a zatem, aby po stronie wierzycieli egzekwujących występowało dwoje wierzycieli tj. W. H. i U. F.. Przepis art. 804 1 k.p.c. nie wyłącza możliwości wstąpienia do postępowania egzekucyjnego kolejnego wierzyciela obok dotychczasowego, w związku z przeniesieniem jedynie części wierzytelności. Zgodnie z art. 509 § 1 k.c. wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Żadna ze stron postępowania egzekucyjnego nie wykazała, aby istniało zastrzeżenie umowne wyłączające możliwość przeniesienia przez A. H. (1) wierzytelności na inną osobę, jak i aby istniało zastrzeżenie umowne uniemożliwiające przeniesienie wierzytelności na kolejne osoby. Jednocześnie nie ma przeszkód, aby przedmiotem cesji była część wierzytelności, jeżeli może być ona przedmiotem obrotu (por. wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 2008 roku, II CSK 445/07, Lex nr 394765).

Jednakże w § 6 w/w aktu notarialnego zawarto warunek zawieszający wejścia w życie umowy cesji. Postanowiono bowiem, że umowa wchodzi w życie z dniem zaksięgowania przelewu kwoty 100.000,00 zł, o którym mowa w § 2 ust. 1, na rachunku bankowym cedenta, a także że z chwilą wejścia w życie umowy cesjonariusz staje się wierzycielem wobec dłużnika H. w miejsce cedenta. Zgodnie z art. 804 3 pkt 1 k.p.c. przepisy art. 804 1 oraz art. 804 2 § 1 nie mają zastosowania, jeżeli z przedłożonych dokumentów wynika, że przeniesienie uprawnienia ma charakter warunkowy, chyba że chodzi o warunek zawieszający, który spełnił się przed złożeniem wniosku o wszczęcie egzekucji albo wstąpieniem do postępowania, a wierzyciel lub osoba wstępująca do postępowania na miejsce wierzyciela przedłożyli dokument potwierdzający spełnienie warunku. Tym samym skorzystanie przez U. F. z możliwości wstąpienia na podstawie art. 804 1 k.p.c. do postępowania egzekucyjnego jako drugiego wierzyciela (obok W. H.) co do części wierzytelności wymaga przedłożenia przez W. H. bądź przez U. F. dokumentu potwierdzającego, że przed wstąpieniem przez U. F. do postępowania egzekucyjnego na rachunku bankowym W. H. został zaksięgowany przelew w kwocie 100.000,00 zł, o którym mowa w § 2 ust. 1 w/w aktu notarialnego (z tytułu umowy pożyczki). Brak wykazania spełnienia powyższego warunku zawieszającego w określonym terminie spowoduje, że U. F. nie będzie mógł skorzystać z wstąpienia do postępowania egzekucyjnego na mocy art. 804 1 k.p.c., a Komornik sądowy oddali wniosek U. F. o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu egzekucyjnym w charakterze wierzyciela i koniecznym będzie złożenie przez niego wniosku o nadanie klauzuli wykonalności na rzecz następcy prawnego dotychczasowego wierzyciela.

Wskutek powyższego, na podstawie art. 759 § 2 k.p.c. referendarz sądowy uchylił zawiadomienie Komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w Nysie Karola Chrostka z 31 lipca 2025 roku sygn. akt Km 654/23 o wstąpieniu U. F. do postępowania jako drugiego wierzyciela i zobowiązał Komornika sądowego do zobowiązania W. H. oraz U. F. do przedłożenia dokumentu potwierdzającego, że przed wstąpieniem przez U. F. do postępowania egzekucyjnego na rachunku bankowym W. H. został zaksięgowany przelew w kwocie 100.000,00 zł, o którym mowa w § 2 ust. 1 w/w aktu notarialnego (z tytułu umowy pożyczki), w terminie tygodnia od doręczenia zobowiązania przez Komornika sądowego, pod rygorem odmowy dopuszczenia przez Komornika sądowego U. F. do udziału postępowaniu egzekucyjnym w charakterze wierzyciela.